PL163012B1 - Inhibitor trawienia wyrobów ze stali lub miedzi i jej stopów w roztworach kwasu siarkowego lub solnego PL - Google Patents

Inhibitor trawienia wyrobów ze stali lub miedzi i jej stopów w roztworach kwasu siarkowego lub solnego PL

Info

Publication number
PL163012B1
PL163012B1 PL28588690A PL28588690A PL163012B1 PL 163012 B1 PL163012 B1 PL 163012B1 PL 28588690 A PL28588690 A PL 28588690A PL 28588690 A PL28588690 A PL 28588690A PL 163012 B1 PL163012 B1 PL 163012B1
Authority
PL
Poland
Prior art keywords
weight
alkyl chains
inhibitor
moles
average
Prior art date
Application number
PL28588690A
Other languages
English (en)
Inventor
Wojciech Jerzykiewicz
Marian Kozupa
Wojciech Misiurny
Original Assignee
Inst Ciezkiej Syntezy Orga
Priority date (The priority date is an assumption and is not a legal conclusion. Google has not performed a legal analysis and makes no representation as to the accuracy of the date listed.)
Filing date
Publication date
Application filed by Inst Ciezkiej Syntezy Orga filed Critical Inst Ciezkiej Syntezy Orga
Priority to PL28588690A priority Critical patent/PL163012B1/pl
Publication of PL163012B1 publication Critical patent/PL163012B1/pl

Links

Landscapes

  • Cleaning And De-Greasing Of Metallic Materials By Chemical Methods (AREA)
  • Preventing Corrosion Or Incrustation Of Metals (AREA)

Abstract

Inhibitor trawienia wyrobów ze stali lub miedzi i jej stopów w roztworach kwasu siarkowego lub solnego, stanowiacy wodny lub wodno-alkoholowy roztwór zawierajacy substancje hamujace reakcje kwasów z metalami i substancje zwiekszajace szybkosc rozpu- szczania zgorzeliny, rdzy lub kamienia kotlowego, ewentualnie do 15% wagowych alkoholu etylowego lub izopropylowego, lub ich mieszaniny w dowolnym stosunku wagowym oraz wode jako uzupelnienie do 100% wagowych, znamienny tym, ze zawiera 1-30% wagowych chlorków trimetyloalkiloamoniowych majacych 12-22 atomów wegla w lancuchach alkilo- wych, 5-35% wagowych oksyetylenowanej srednio 5 molami tlenku etylenu alkiloaminy majacej 12-22 atomów wegla w lancuchach alkilowych, 1-15% wagowych N-tlenku alkilo- aminy oksyetylenowanej srednio 11 molami tlenku etylenu, której lancuchy alkilowe maja 12-22 atomów wegla i ewentualnie do 5% wagowych N-tlenku alkiloaminy oksyetylenowa- nej srednio 5 molami denku etylenu, której lancuchy alkilowe maja 12-22 atomów wegla. PL

Description

Przedmiotem wynalazku jest inhibitor trawienia wyrobów ze stali lub miedzi i jej stopów w roztworach kwasu siarkowego lub solnego. Inhibitor stosowany jest przy usuwaniu zgorzeliny rdzy lub kamienia kotłowego, do spowalniania procesu rozpuszczania trawionego metalu i przyspieszania procesu rozpuszczania zgorzeliny, rdzy i kamienia kotłowego.
W procesach trawienia powierzchni metali i stopów w roztworach kwasów stosuje się inhibitory, które ograniczają szybkość rozpuszczania podłoża metalicznego takiejak: urotropina, pirydyna, cykloheksyloamina, dwufenyloamina, sulfotlenek dwubenzylu, benzotriazol lub ich pochodne. Znane są również jako inhibitory trawienia czwartorzędowe sole amoniowe.
Znany z polskiego opisu patentowego 140 307 inhibitor trawienia zawiera związek alkinylowy i czwartorzędową sól pirydyny. Znane inhibitory charakteryzują się dość dobrą skutecznością hamowania reakcji metalu z kwasem przyjednoczesnym zachowaniu skutecznego oddziaływania kwasu na zgorzelinę, rdzę lub kamień kotłowy. Inhibitory te stosowane w roztworach trawiących w małym stopniu przyspieszają proces trawienia, a w niektórych przypadkach wręcz wydłużają proces roztwarzania zgorzeliny, rdzy lub kamienia kotłowego.
Z polskiego opisu patentowego nr 158 584 znana jest kąpiel zawierająca jako inhibitor korozji mieszaninę chlorków trimetyloalkiloamoniowych, chlorków metylodi(polioksyetyleno)alkiloamoniowych i N-tlenku oksyetylenowanej alkiloaminy. Kąpiel ta przyspiesza rozpuszczanie zgorzeliny, rdzy lub kamienia kodowego o 22-45%.
Celem wynalazku jest otrzymanie inhibitora, który dodany do kwaśnych roztworów trawiących o znanym składzie zasadniczym powoduje zmniejszenie szybkości trawienia podłoża metalicznego i jednocześnie zwiększa szybkość rozpuszczania zgorzeliny, rdzy lub kamienia kotłowego skracając czas trawienia w sposób wyraźny w porównaniu z innymi inhibitorami.
Cel ten osiągnięto przez opracowanie składu inhibitora trawienia według wynalazku który zawiera 1-30% wagowych chlorków trimetyloalkiloamoniowych mających 12-22 atomów węgla w łańcuchach alkilowych, 5-35% wagowych oksyetylenowanej średnio 5 molami tlenku etylenu alkiloaminy mającej 12-22 atomów węgla w łańcuchach alkilowych, 1-15% wagowych N-tlenku alkiloaminy oksyetylenowanej średnio 11 molami tlenku etylenu, której łańcuchy alkilowe mają 12-22 atomów węgla i ewentualnie do 5% wagowych N-tlenku alkiloaminy oksyetylenowanej średnio 5 molami tlenku etylenu, której łańcuchy alkilowe mają 12-22 atomów węgla, ewentualnie alkohol etylowy lub izopropylowy lub ich mieszaniny w ilości do 15% wagowych i wodę do 100% wagowych, jako uzupełnienie. Chlorek trimetyloalkiloamoniowy
163 012 hamuje reakcję metalu z kwasem ale nie zwiększa szybkości rozpuszczania zgorzeliny, rdzy lub kamienia kotłowego a w niektórych przypadkach wręcz wydłuża proces trawienia.
Nieoczekiwanie stwierdzono, że inhibitor zawierający oksyetylenową średnio 5 molami tlenku etylenu alkiloaminę, której łańcuchy alkilowe zawierają 12-22 atomów węgla i N-tlenek alkiloaminy oksyetylenowanej średnio 11 molami tlenku etylenu, której łańcuchy alkilowe zawierają 12-22 atomów węgla, w stosunku wagowym odpowiednio jak 1:3 - 8:1 oraz chlorki trójmetyloalkiloamoniowe mające 12-22 atomów węgla w łańcuchach alkilowych, stosowany w kąpielach trawiących w ilości 0,1-0,3% wagowego, przyspiesza rozpuszczenie zgorzeliny, rdzy czy też kamienia kotłowego o 50-70% w porównaniu ze znanymi inhibitorami.
Powierzchnia wyrobów po wytrawieniu jest dobrze wybłyszczona, bez plam i nadtrawień. Stwierdzono także, że jeżeli w składzie tego inhibitora stosunek wagowy oksyetylenowanej średnio 5 molami tlenku etylenu alkiloaminy do N-tlenku alkiloaminy oksyetylenowanej średnio 11 molami tlenku etylenu jest niższy niż 1:3 i wyższy niż 8:1 to efekt przyspieszenia trawienia jest niższy niż 50%. Inhibitor trawienia w postaci jednorodnego roztworu dodaje się do kąpieli trawiącej w ilościach wynikających z potrzeb procesu trawienia, odmierzając żądaną ilość inhibitora i wprowadzając ją bezpośrednio do całkowitej objętości kąpieli trawiącej.
Przykład I. Przygotowano inhibitor zawierający 10% wagowych chlorku trimetyloalkiloamoniowego mającego 12 atomów węgla w łańcuchu alkilowym 18% wagowych oksyetylenowanej średnio 5 molami tlenku etylenu alkiloaminy mającej 12 atomów węgla w łańcuchu alkilowym, 3% wagowych N-tlenku alkiloaminy oksyetylenowanej średnio 11 molami tlenku etylenu której łańcuch alkilowy ma 12 atomów węgla, 10% wagowych alkoholu etylowego i 59% wagowych wody. Inhibitor dodano w ilości 0,2% wagowego do kąpieli trawiącej będącej 20% roztworem wodnym kwasu siarkowego. Dla porównania przygotowano 20% roztwór wodny kwasu siarkowego zawierający 0,2% wagowego chlorku trimetyloalkiloamoniowego mającego 12 atomów węgla w łańcuchu alkilowym.
Trawieniu poddano próbki stali St2 pokryte zgorzeliną tlenkową. Mierzono czas potrzebny do usunięcia zgorzeliny z powierzchni próbek trawionych w 60°C w obecności inhibitora według wynalazku i inhibitora porównawczego. Stopień przyspieszenia rozpuszczania zgorzeliny określano procentowym skróceniem czasu trawienia i obliczano ze wzoru t = tpjzfc . j00%
Φ w którym tp oznacza czas trawienia potrzebny do usunięcia zgorzeliny z powierzchni próbki trawionej w obecności inhibitora porównawczego a tz oznacza czas trawienia potrzebny do usunięcia zgorzeliny z powierzchni próbki trawionej w obecności inhibitora według wynalazku.
Pomiar ograniczenia szybkości trawienia podłoża przeprowadzono na płytkach wykonanych z tego samego materiału o powierzchni 50 cm2 używając roztworu kwasu o stężeniu jak w kąpielach inhibitowanych. Stosowano czas trawienia wynoszący 1 godzinę i temperaturę jak przy pomiarze czasu usuwania zgorzeliny. Skuteczność działania inhibitorów wyrażano zdolnością hamowania reakcji kwasu z metalem i obliczano metodą grawimetryczną według wzorów:
Mk -Mz
H r/z/= ——-· 100% da n^łibitoraa wg wynalakuu
Mk
H r/p/ = inhibitora porównawczego w których Mk oznacza ubytek masy próbki wytrawionej w roztworze kwasu (g), Mz oznacza ubytek masy próbki wytrawionej w obecności inhibitora według wynalazku (g), Mp oznacza ubytek masy próbki wytrawionej w obecności inhibitora porównawczego (g).Uzyskano procentowe skrócenie czasu trawienia At wynoszące 60%. Zdolność hamowania reakcji kwasu siarkowego ze stalą St 2 wyniosła dla inhibitora według wynalazku Hr(z) = 98% a dla ibibitora porównawczego Hr(p) = 85%.
Przykładu. Przygotowano inhibitor zawierający 30% wagowych chlorków trimetyloalkiloamoniowych mających 16-18 atomów węgla w łańcuchach alkilowych, 5% wagowych oksyetylenowanej średnio 5 molami tlenku etylenu alkiloaminy mającej 16-18 atomów węgli w
163 012 łańcuchach alkilowych, 15% wagowych N-tlenku alkiloaminy oksyetylenowanej średnio 11 molami tlenku etylenu, której łańcuchy alkilowe mają 16-18 atomów węgla, 15% wagowych alkoholu izopropylowego i 35% wagowych wody. Inhibitor dodano do kąpieli trawiącej będącej 17% roztworem wodnym kwasu solnego w ilości 0,1% wagowego. Dla porównania przygotowano 17% roztwór wodny kwasu solnego zawierający 0,1% wagowego chlorków trimetyloalkiloamoniowych mających 16-18 atomów węgla w łańcuchach alkilowych. Trawieniu poddano próbki stali DA88 pokryte zgorzeliną tlenkową. Temperatura kąpieli wynosiła 25°C. Uzyskano procentowe skrócenie czasu trawienia At = 50%. Zdolność hamowania reakcji kwasu solnego ze stalą DA88 wynosiła dla inhibitora według wynalazku Hr(z) = 95% a dla inhibitora porównawczego Hr(p) = 86%.
P r z y k ł a d ΙΠ. Przygotowano inhibitor zawierający 1% wagowy chlorków trimetyloalkiloamoniowych mających 18-22 atomów węgla w łańcuchach alkilowych, 35% wagowych oksyetylenowanej średnio 5 molami tlenku etylenu alkiloaminy mającej 18-22 atomów węgla w łańcuchach alkilowych, 1% wagowy N-tlenku alkiloaminy oksyetylenowanej średnio 11 molami tlenku etylenu, której łańcuchy alkilowe mają 18-22 atomów węgla, 5% wagowych N-tlenku alkiloaminy oksyetylenowanej średnio 5 molami tlenku etylenu której łańcuchy alkilowe mają 18-22 atomów węgla i 58% wagowych wody. Inhibitor dodano w ilości 0,3% wagowego do kąpieli trawiącej będącej 10% roztworem wodnym kwasu siarkowego. Dla porównania przygotowano 10% roztwór wodny kwasu siarkowego zawierający 0,3% wagowego chlorków trimetyloalkiloamoniowych mających 18-22 atomów węgla w łańcuchach alkilowych. Trawieniu poddano próbki mosiądzu M63 pokryte warstwą tlenkową. Temperatura kąpieli wynosiła 40°C. Uzyskano procentowe skrócenie czasu trawienia At = 30%. Zdolność hamowania reakcji kwasu siarkowego z mosiądzem M63 wynosiła dla inhibitora według wynalazku Hr(z) = 85% a dla inhibitora porównawczego Hr(p) = 75%.
P r z y k ł a d IV. Przygotowano inhibitor zawierający 15% wagowych chlorków trimetyloalkiloamoniowych mających 14-22 atomów węgla w łańcuchach alkilowych, 15% wagowych oksyetylenowanej średnio 5 molami tlenku etylenu alkiloaminy mającej 14-22 atomów węgla w łańcuchach alkilowych, 7,5% wagowych N-tlenku alkiloaminy oksyetylenowanej średnio 11 molami tlenku etylenu, której łańcuchy alkilowe mają 14-22 atomów węgla, 7,5% wagowych alkoholu etylowego, 7,5% wagowych alkoholu izopropylowego i 47,5% wagowych wody. Inhibitor dodano w ilości 0,2% wagowego do kąpieli trawiącej będącej 2% roztworem wodnym kwasu solnego. Dla porównania przygotowano 2% roztwór wodny kwasu solnego zawierający 0,2% wagowego chlorków trimetyloalkiloamoniowych mających 14-22 atomów węgla w łańcuchach alkilowych. Trawieniu poddano próbki stali St 3S pokryte w czasie eksploatacji warstwą rdzy i kamienia kotłowego. Temperatura kąpieli wynosiła 25°C. Uzyskano procentowe skrócenie czasu trawienia At = 70%. Zdolność hamowania reakcji kwasu solnego ze stalą St 3S wynosiła dla inhibitora według wynalazku Hr(z) = 98% a dla inhibitora porównawczego Hr(p) = 94%.
Departament Wydawnictw UP RP Nakład 90 egz. Cena 10 000

Claims (1)

  1. Zastrzeżenie patentowe
    Inhibitor trawienia wyrobów ze stali lub miedzi i jej stopów w roztworach kwasu siarkowego lub solnego, stanowiący wodny lub wodno-alkoholowy roztwór zawierający substancje hamujące reakcję kwasów z metalami i substancje zwiększające szybkość rozpuszczania zgorzeliny, rdzy lub kamienia kotłowego, ewentualnie do 15% wagowych alkoholu etylowego lub izopropylowego, lub ich mieszaniny w dowolnym stosunku wagowym oraz wodę jako uzupełnienie do 100% wagowych, znamienny tym, że zawiera 1-30% wagowych chlorków trimetyloalkiloamoniowych mających 12-22 atomów węgla w łańcuchach alkilowych, 5-35% wagowych oksyetylenowanej średnio 5 molami tlenku etylenu alkiloaminy mającej 12-22 atomów węgla w łańcuchach alkilowych, 1-15% wagowych N-tlenku alkiloaminy oksyetylenowanej średnio 11 molami tlenku etylenu, której łańcuchy alkilowe mają 12-22 atomów węgla i ewentualnie do 5% wagowych N-tlenku alkiloaminy oksyetylenowanej średnio 5 molami tlenku etylenu, której łańcuchy alkilowe mają 12-22 atomów węgla.
PL28588690A 1990-06-28 1990-06-28 Inhibitor trawienia wyrobów ze stali lub miedzi i jej stopów w roztworach kwasu siarkowego lub solnego PL PL163012B1 (pl)

Priority Applications (1)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL28588690A PL163012B1 (pl) 1990-06-28 1990-06-28 Inhibitor trawienia wyrobów ze stali lub miedzi i jej stopów w roztworach kwasu siarkowego lub solnego PL

Applications Claiming Priority (1)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL28588690A PL163012B1 (pl) 1990-06-28 1990-06-28 Inhibitor trawienia wyrobów ze stali lub miedzi i jej stopów w roztworach kwasu siarkowego lub solnego PL

Publications (1)

Publication Number Publication Date
PL163012B1 true PL163012B1 (pl) 1994-01-31

Family

ID=20051634

Family Applications (1)

Application Number Title Priority Date Filing Date
PL28588690A PL163012B1 (pl) 1990-06-28 1990-06-28 Inhibitor trawienia wyrobów ze stali lub miedzi i jej stopów w roztworach kwasu siarkowego lub solnego PL

Country Status (1)

Country Link
PL (1) PL163012B1 (pl)

Similar Documents

Publication Publication Date Title
US4705665A (en) Method for inhibiting oxidation of ferrous metals with alkyl glycosides and composition for cleaning ferrous metals
JP2839146B2 (ja) 錆除去方法および組成物
US2956956A (en) Inhibitors for acid solutions employed in the surface treatment of metals
JPH04231484A (ja) フェニルメルカプトテトラゾール/トリルトリアゾール腐食抑制組成物
US20090148335A1 (en) Process for surface treatment of metals
US3819527A (en) Composition and method for inhibiting acid attack of metals
US3335090A (en) Corrosion inhibition with propargyl benzylamine
US3642641A (en) Corrosion inhibition
US2203649A (en) Acid solution
US3188292A (en) Pickling inhibiting compositions
PL163012B1 (pl) Inhibitor trawienia wyrobów ze stali lub miedzi i jej stopów w roztworach kwasu siarkowego lub solnego PL
JP2994428B2 (ja) 燐酸塩皮膜処理用の組成物及び処理方法
US3337470A (en) Corrosion inhibition with propargyl cyclohexylamine
US3428566A (en) Process of corrosion inhibition with 1-hexyn-3-ol
US3600321A (en) Dimethyl formamide-containing corrosion inhibitor
US3282850A (en) Corrosion inhibition with dipropargyl butylamine
US3535240A (en) Sulfoximine corrosion inhibitor for acid solutions
US3655571A (en) Corrosion inhibitor mixture
WO2004046271A1 (en) Descaling and corrosion inhibiting composition
WO1990010732A1 (en) Benzotriazole based corrosion inhibiting compositions
US3062748A (en) Inhibited aqueous acidic composition
PL158584B1 (en) Batch for etching steel products or those of copper or its alloys
RU2096526C1 (ru) Состав мэ-4 для удаления окалины с поверхности цветных металлов и их сплавов
US3630932A (en) Corrosion-inhibited mineral acids
US1961097A (en) Inhibiting process and product