PL164313B1 - Srodek do selektywnego zwalczania chwastów w uprawach r o s l i n uzytkowych PL - Google Patents

Srodek do selektywnego zwalczania chwastów w uprawach r o s l i n uzytkowych PL

Info

Publication number
PL164313B1
PL164313B1 PL29792890A PL29792890A PL164313B1 PL 164313 B1 PL164313 B1 PL 164313B1 PL 29792890 A PL29792890 A PL 29792890A PL 29792890 A PL29792890 A PL 29792890A PL 164313 B1 PL164313 B1 PL 164313B1
Authority
PL
Poland
Prior art keywords
formula
phenyl
sulfamoyl
compound
group
Prior art date
Application number
PL29792890A
Other languages
English (en)
Inventor
Urs Buckhardt
Raafat Soliman
Werner Toepfl
Hans-Rudolf Waespe
Original Assignee
Ciba Geigy Ag
Priority date (The priority date is an assumption and is not a legal conclusion. Google has not performed a legal analysis and makes no representation as to the accuracy of the date listed.)
Filing date
Publication date
Application filed by Ciba Geigy Ag filed Critical Ciba Geigy Ag
Priority to PL29792890A priority Critical patent/PL164313B1/pl
Publication of PL164313B1 publication Critical patent/PL164313B1/pl

Links

Landscapes

  • Agricultural Chemicals And Associated Chemicals (AREA)
  • Organic Low-Molecular-Weight Compounds And Preparation Thereof (AREA)

Abstract

1. Srodek do selektywnego zwalczania chwastów w uprawach roslin uzytkowych, zawierajacy obok obojet- nych nosników i dodatków substancje czynna, znamienny tym, ze jako substancje czynna zawiera mieszanine, skla- dajaca sie z a / antagonistycznie wzgledem herbicydu dzialajacej ilosci nowego N-acylosulfamoilofenylomocz- nika o ogólnym wzorze 1, w którym A oznacza rodnik o wzorze 10,11,12,13,14 lub 16, R oznacza atom wodoru, rodnik C1-C 6-alkilowy, C 3 -C 6 -cykloalkilowy, C3-C6- alkenylowy, C 3-C 6-alkinylowy, grupe o wzorze 15 lub rodnik C 1-C 4-alkilowy podstawiony grupa C1-C4-alko- ksylowa lub fenylowa, R oznacza atom wodoru lub rodnik C1-C 4-alkilowy, Ra i Rb niezaleznie od siebie oznaczaja atom wodoru, chlorowca lub rodnik C 1-C 4 - alkilowy, albo Ra i Rb razem tworza mostek C4-alkadie- nylenowy, Rc we wzorze 10 oznacza atom w odoru, grupe metoksylowa, rodnik fenylowy lub chlorometylowy, R i Re we wzorze 14 niezaleznie od siebie oznaczaja atom wodoru lub rodnik C1 -C 4-alkilowy, albo Rd i R razem tworza mostek C4-alkilenowy, Rg i Rh we wzorze 10 niezaleznie od siebie oznaczaja atom wodoru, chlorowca, grupe nitrowa, rodnik trójfluorom etylowy, C 1-C 4 - alkilowy, grupe C1-C 4-alkoksylowa lub -COOH, a Rx we wzorze 15 oznacza atom wodoru lub rodnik C 1-C 4 - alkilowy, i z b / chwastobójczo czynnej ilosci kwasu ary- lofenoksypropionowego o wzorze 4, w którym Q oznacza grupe o wzorze 18, 19 lub 20, a T oznacza grupe -OR1 8 , przy czym R13 we wzorze 18 stanowi atom chlorowca lub grupe trójfluorometylowa, R14 we wzorze 18 stanowi atom wodoru, chloru lub fluoru, a R1 8 stanowi rodnik C 1-C 4-alkilowy lub propargilowy. Wzór 1 Wzór 4 PL

Description

Przedmiotem wynalazku jest środek do selektywnego zwalczania chwastów w uprawach roślin użytkowych, zawierający obok obojętnych nośników i dodatków substancję czynną.
Wiadomo, że herbicydy z klasy pochodnych kwasu aryloksyfenoksypropionowego podczas stosowania w dawce skutecznej niekiedy obok zwalczanych chwastów uszkadzają w pewnym stopniu również rośliny uprawne. Dawkowanie nadmierne często następuje mimowoli i przypadkiem, gdy pokryją się strefy brzegowe podczas opryskiwania pasmami, czy to wskutek oddziaływania wiatru, czy wskutek błędnej oceny szerokości działania opryskiwacza. Mogą występować takie warunki klimatyczne lub takie właściwości gleby, że ilość herbicydu, zalecana dla warunków zwykłych, działa jak dawka nadmierna. Jakość materiału siewnego również może odgrywać rolę w tolerowaniu herbicydu. Dla przeciwstawienia się temu problemowi proponowano już różne substancje, które są zdolne do selektywnego wobec roślin uprawnych odpierania uszkadzającego działania herbicydów, tzn. do zabezpieczania roślin i uprawnych bez wywierania zauważalnego wpływu na chwastobójcze działanie względem zwalczanych chwastów. Okazało się przy tym, że zaproponowane odtrutki zarówno odnośnie roślin uprawnych, jak i odnośnie herbicydu i ewentualnie też w zależności od sposobu aplikowania bardzo często oddziaływują swoiście, tzn. określona odtrutka często nadaje się tylko dla określonej rośliny uprawnej i dla kilku nielicznych klas substancji chwastobójczych.
I tak brytyjski opis patentowy nr 1 277 557 przedstawia traktowanie roślin lub pędów pszenicy i sorgo pewnymi estrami kwasu oksamowego i amidami w celu zabezpieczenia przed atakiem Alachlor'u (N-metoksymetylo-N-chloroacetylo-2,6-dwuetyloaniliny). W opisie patentowym Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 4618 331 omawia się pochodne benzoksazyny o działaniu zabezpieczającym przed chwastobójczym działaniem chlorowcoanilidów i sulfonylomoczników.
164 313
W celu ochrony przed chwastobójczymi sulfonylomocznikami jako odtrutkę proponuje się w europejskim opisie EP-A-122 231 etery oksymu bezaldehydu, a w europejskim opisie EP-A-147 365 oksym nitrylu kwasu fenyloglioksyiowego, bezwodnik naftalenodwukarboksylowy, ester kwasu tiazolokarboksylowego oraz dwuchloroacetamidy. Nadto zgodnie z ogłoszeniowym opisem Republiki Federalnej Niemiec DE-OS nr 2402 983 można rośliny kukurydzy chronić skutecznie przed uszkodzeniem przez chloroacetanilidy, jeżeli do gleby jako odtrutkę doprowadzi się Ndwupodstawiony dwuchloroacetamid. Tego rodzaju związki zgodnie z ogłoszeniowymi opisami DE-OS nr nr 2828 265 i 2 828 293 stosuje się jako odtrutki przeciwko chwastobójczym acetanilidem.
Stwierdzono, że nieoczekiwanie pewien zbiór N-acylosulfamoilofenylomoczników znakomicie nadaje się do zabezpieczenia roślin uprawnych przed uszkadzającym działaniem chwastobójczych sulfonylomoczników, chloroacetanilidów lub kwasów aryloksyfenoksypropionowych. Te N-acylosulfamoilofenylomoczniki dalej zwane są środkami antagonistycznie czynnymi, odtrutkami lub środkami odtruwającymi.
Środki do selektywnego zwalczania chwastów w uprawach roślin użytkowych, zawierający obok obojętnych nośników i dodatków substancję czynną, wyróżnia się według wynalazku tym, że jako substancję czynną zawiera mieszaninę, składającą się z a/ antagonistycznie względem herbicydu działającej ilości nowego N-acylosulfamoilofenylomocznika o ogólnym wzorze 1, w którym A oznacza rodnik o wzorze 10, 11, 12, 13, 14 lub 16, R1 oznacza atom wodoru, rodnik Ci-Cealkilowy, Ca-Ce-cykloalkilowy, C3-C6-alkenylowy, C3-C6-alkinylowy, grupę o wzorze 15 lub rodnik C1-C4-alkilowy podstawiony grupą C-C4-alkoksylową lub fenylową, R2 oznacza atom wodoru lub rodnik C1-C 4-alkilowy, Ra i Rb niezależnie od siebie oznaczają atom wodoru, chlorowca lub rodnik C1-C 4-alkilowy, albo Ra i Rb razem tworzą mostek C4-alkadienylenowy, Rc we wzorze 10 oznacza atom wodoru, grupę metoksylową, rodnik fenylowy lub chlorometylowy, Rd i Re we wzorze 14 niezależnie od siebie oznaczają atom wodoru lub rodnik C1-C 4-alkilowy, albo Rd i Rerazem tworzą mostek C 4-alkilenowy, R9 i Rh we wzorze 10 niezależnie od siebie oznaczają atom wodoru, chlorowca, grupę nitrową, rodnik trójfluorometylowy, Ci-C4-alkilowy, grupę C1-C4alkoksylową lub -COOH, a Rx we wzorze 15 oznacza atom wodoru lub rodnik C1-C 4-alkilowy, i z b/ chwastobójczo czynnej ilości kwasu arylofenoksypropionowego o wzorze 4, w którym Q oznacza grupę o wzorze 18, 19 lub 20, a T oznacza grupę -OR18, przy czym R13 stanowi atom chlorowca lub grupę trójfluorometylową, R14 stanowi atom wodoru, chloru lub fluoru, a R18 stanowi rodnik C1-C4-alkilowy lub propargilowy.
W definicjach tych pod określeniem chlorowiec należy rozumieć fluor, chlor, brom lub jod, korzystnie jednak fluor, chlor i brom, zwłaszcza chlor. W definicjach tych pod określeniem alkil należy rozumieć prostołańcuchowy lub rozgałęziony rodnik alkilowy, np. rodnik metylowy, etylowy, n-propylowy, izopropylowy oraz cztery izomery rodnika butylowego. Długołańcuchowe grupy alkilowe obejmują izomery rodnika pentylowego, heksylowego, przy czym każdorazowo korzystnymi są rodniki nierozgałęzione. Pod określeniem grupa alkoksylowa należy rozumieć grupę metoksylową, etoksylową, n-propoksylową, izopropoksylową lub cztery izomeryczne grupy butoksylowe, zwłaszcza grupę metoksylową, etoksylową lub izopropoksylową. Podstawiony grupą alkoksylową rodnik alkilowy stanowi korzystnie rodnik metoksymetylowy, etoksymetylowy, metoksyetylowy i etoksyetylowy, zwłaszcza metoksyetylowy. Rodnik alkilowy, podstawiony przez ewentualnie podstawioną grupę fenylową, stanowi korzystnie pochodną rodnika fenyloetylowego lub benzylowego. Rodniki C 3-C6-alkenylowy i C 3-Ce-alkinylowy w definicji symboli R1 i R2 wyróżniają się tym, że nasyconym atomem węgla są połączone z wiążącym je atomem azotu. Typowymi rodnikami alkenylowymi i alkinylowymi są rodnik allilowy, 2-butenylowy, metyloallilowy, 3-butenylowy, propargilowy, 2-butynylowy, 3-butynylowy lub 2-pentenylowy. Przykładami rodników cykloalkilowych są rodniki cyklopropylowy, cyklopentylowy, cykloheksylowy, korzystnie cyklopentylowy i cykloheksylowy.
Jeśli Ra i Rb razem stanowią mostek C4-alkadienylenowy, który może być podstawiony chlorowcem lub grupą C1-C 4-alkilową, to wraz z pierścieniem fenylowym, z którym mostek jest związany, tworzą się układy dwupierścieniowe, takie jak naftalen, 2-metylonaftalen, 1-nbutylonaftalen, 2-etyIonaftalen lub 1-chloronaftalen.
164 313 5
Jeżeli podstawniki Rd i Re stanowią razem mostek C4-alkilenowy, to wraz z wiążącym je układem pierścieniowym tworzą układy wielopierścieniowe, takie jak 2,3-czterometylenotiofen.
Ze względu na swe silne działanie korzystnymi jako substancje antagonistyczne wobec herbicydów są takie związki o wzorze 1, w którym a/ Rb stanowi atom wodoru, lub b/ grupa sulfamoilowa zajmuje położenie-4 w pierścieniu fenylowy, lub c/ R2 stanowi atom wodoru, lub d/ A stanowi grupę o wzorze 10.
Korzystny podzbiór nowych odtrutek tworzą związki o wzorze 1, w którym Rb oznacza atom wodoru, a grupa sulfamoilowa zajmuje położenie-4 w pierścieniu fenylowym. Nadto korzystnymi są te związki o wzorze 1, w którym R 2 i Rb oznaczają atomy wodoru, a grupa sulfamoilowa zajmuje położenie-4 w pierścieniu fenylowym.
Spośród związków z podzbioru d/ są nadto korzystnymi te związki o wzorze 1, w którym R2 i Rb stanowią atomy wodoru, a grupa sulfamoilowa zajmuje położenie-4 w pierścieniu fenylowym.
Szczególnie interesującymi spośród nowych odtrutek o wzorze 1 są związki objęte wzorem la, w którym R1, Rc, R9 i Rh mają znaczenie podane przy omawianiu wzoru 1.
Dalszym faworyzowaniem ze względu na swe działanie cieszą się związki o wzorze la, w którym Rc oznacza atom wodoru. Dalszy podzbiór, który należy szczególnie wspomnieć, stanowią związki o wzorze la, w którym R\ R9 i Rh stanowią rodniki C1-C4-alkilowe.
Konkretnymi odtrutkami o wzorze 1 są korzystnie następujące związki: 1-[4-(N-4-metylobenzoilo-sulfamoilo^fenylo]-3-metylomocznik, 1-[4-(N-3-metylobenzoilo-sulfamoilo)-fenylo]-3metylomocznik, 1-[4-(N-4-III-rz.-butylobenzoilo-sulfamoilo)-fenylo]-3-metylomocznik, l-[4-(N3-trójfluorometylobenzoilo-sulfamoilo)-fenylo]-3-metylomocznik, 1-[4-(N-4-nitrobenzoiio-sulfamoilo)-fenylo]-3-metylomocznik, 1-[4-(N-2,2-dwumetylobenzoilo-sulfamoilo)-fenylo]-3-metylomocznik, 1-[4-(N-3,4-dwumetylobenzoilo-suIfamoiln)-fenyln]-3-metyInmocznik, 1-[4-(N-3,4-dmumetylnbenznilo-sulfamoilo)-fe)yln]-3,3-dwumetylomocznik, 1-[4-(N-3,4-dwuΓyetylobenzniln-sulfamnilo)lfenylo]-3-etylnmocznik, i-[4-(Nl3,4-dwumetylobenznilo-sulfamniloXenylo]-3-allilomncznik, 1-[4-(N-3,4-dwumetylobenzniln-sulfamoilo)-fenyln]-3-fenylomocznik, 1-[4-(N-3,5·lUmumetylnbenzoiln-sulfamoiln)-fenyln]-3-metylnmncznik, 1-[4-(N-3,4-Uwuchlnrobe)zoilo-sulfamoilo)fe)yln]-3-metylomncznik, 1-[4-(N-3,4-dwumetoksybe)zoilo-sulfamoilo)-fenylo]3-metylomocznik, 1-[4-(N-3,Ψ-dwumetoksybenzoilo-sulfamoilo)-fenyln]-3,3-dwumetylomncznik, 1-[4-(N-2,4,5-trójmetnksybenzoiln-sulfamoilo)-fenylo]-3-metylomncznik, 1-[4-(N-1-naftylokarbo)ylo-sulfamnilo)-fenyln]-3-metyIomncznik, 1-[4-{N-2-furylnkarbnnylo-suifamoilo)-fenylo]3-metylomncznik, 1-[4-(N-2-fuΓytokarbonylo-sulfamnilo)-fenyln]-3,3-dmumetylomocznik, 1-[4(N-2-tienylokarbonylnsulfay·IOiln)-fenyln]-3-metylomncznik, 1-[4-(N-piperonyIniln-sulfamoilo)fe)ylo]l3-metylomocznik, 1l[4-(N-3-melytobenzoilo-sulfamoilo)-fenylo]-3,3-dwumetylomncznik, 1l[4-(N-3-lrójfluorometyiobe)znilo-suIfamoilo)-fenylo]-3-cyklopropylnmocznik, 1-[3-(N-3,4-dwumetylnbenzoilo-sulfamoiloyfe)yln]l3lmetylomncznik i 1-[3-{N-2-furylokarbnnylo-sulfamoilo)fenylo]-3,3-dmumetylnmncznik.
Związek o wzorze 1, w którym R1 ma, z wyjątkiem atomu wodoru, znaczenie podane przy omawianiu wzoru 1, a R 2 oznacza atom wodoru, wytwarza się sposobem, polegającym na tym, że sulfamoiloanilinę o wzorze 5, w którym A, Ra i Rb mają znaczenie podane przy omawianiu wzoru 1, poddaje się reakcji z izocyjanianem o wzorze 6, w którym R1 ma, z wyjątkiem atomu wodoru, znaczenie podane przy omawianiu wzoru 1.
Na drodze reakcji ze środkami alkilującymi o wzorze Lg-R2, w którym Lg oznacza grupę ewakuowaną, taką jak atom chlorowca, grupa p-toluennsulfnnowa, grupa C6H5-SO3- lub CH3OSO3-, a R 2 ma, z wyjątkiem atomu wodoru, znaczenie podane przy omawianiu wzoru 1, można wytwarzać takie związki o wzorze 1, w którym R2 ma znaczenie inne niż atom wodoru. Reakcję pochodnej aniliny o wzorze 5 z izocyjanianem o wzorze 6 można przeprowadzać zarówno bez rozpuszczalnika, jak i w obecności obojętnego, ap^^owego rozpuszczalnika organicznego. Reakcje te korzystnie prowadzi się w środowisku rozpuszczalnika, odpowiednimi rozpuszczalnikami są węglowodory, takie jak benzen, toluen, ksylen lub cykloheksan, czterochlorek węgla lub chlorobenzen, etery, takie jak eter etylowy, dwumetyinmy eter glikolu etylenowego, Umumetylomy eter glikolu Umuetylennwego, tetrahydrofuran lub dioksan, nitryle, takie jak UmumetyinformamiU, Uwuetyloformamid lub N-metylnpirolidynnn. Reakcję korzystnie prowadzi się w temperaturze od
164 313
-20°C do + 120°C. Reakcje procesu sprzęgania na ogół przebiegają słabo egzotermicznie i mogą być prowadzone w temperaturze pokojowej.
W celu skrócenia czasu trwania reakcji lub też w celu zapoczątkowania reakcji mieszaninę reakcyjną celowo ogrzewa się na chwilę do temperatury wrzenia. Czas trwania reakcji można również skrócić dodając kilka kropli zasady jako katalizatora reakcji. Jako zasady są odpowiednie zwłaszcza aminy trzeciorzędowe, takie jak trójmetyloamina, trójetyloamina, chinuklidyna, N,Ndwumetyloaminopirydyna, pirydyna, 1,4-diazabicyklo[2,2,2]oktan, 1,5-diazabicyklo[4,3,0]nonen-5 lub 1,8-diazabicyklo[5,4,0]undecen-7. Produkty końcowe o wzorze 1 można wyodrębniać bezpośrednio w postaci krystalizatu lub na drodze zatężania i/lub odparowania rozpuszczalnika oraz oczyszczać drogą przekrystalizowania lub rozcierania stałej pozostałości w rozpuszczalnikach, w których ona trudno rozpuszcza się.
Drugi sposób wytwarzania substancji czynnych o wzorze 1 polega na tym, że sulfamoilofenylomocznik o wzorze 7, w którym R1, R2, Ra i Rb mają znaczenie podane przy omawianiu wzoru 1, acyluje się halogenkiem kwasu karboksylowego o wzorze 8, w którym A ma znaczenie podane przy omawianiu wzoru 1, a Hal oznacza atom chloru lub bromu.
Reakcję sulfamoilofenylomocznika o wzorze 7 ze środkiem acylującym o wzorze 8 korzystnie przeprowadza się w obecności środka wiążącego kwas i w środowisku rozpuszczalnika organicznego. Odpowiednimi rozpuszczalnikami są węglowodory, takie jak benzen, toluen, ksylen lub cykloheksan, czterochlorek węgla lub chlorobenzen, etery, takie jak eter etylowy, dwumetylowy eter glikolu etylenowego, dwumetylowy eter glikolu dwumetylenowego, tetrahydrofuran lub dioksan, nitryle, takie jak acetonitryl lub propionitryl, amidy, takie jak dwumetyloformamid, dwuetyloformamid lub N-metylopirolidynon. Reakcję korzystnie prowadzi się w temperaturze od -20°C do + 120°C. Reakcje procesu sprzęgania na ogół przebiegają słabo egzotermicznie i mogą być prowadzone w temperaturze pokojowej. W celu skrócenia czasu trwania reakcji lub też w celu zapoczątkowania reakcji mieszaninę reakcyjną celowo ogrzewa się na chwilę do temperatury wrzenia. Czas trwania reakcji można również skrócić, dodając kropli zasady jako katalizatora reakcji. Jako zasady są odpowiednie zwłaszcza aminy trzeciorzędowe, takie jak trójmetyloamina, trójetyloamina, chinuklidyna, N,N-dwumetyloaminopirydyna, pirydyna, 1,4-diazabicyklo[2,2,2]oktan, 1,5-diazabicyklo[4,3,0]nonen-5 lub 1,8-diazabicyklo[5,4,0]undecen-7. Jako zasady można też stosować zasady nieorganiczne, takie jak wodorki, np. wodorek sodowy lub wapniowy, wodorotleneki, np. wodorotlenek sodowy i potasowy, węglany, np. węglan sodowy i potasowy, albo wodorowęglany, np. wodorowęglan potasowy i sodowy. Zasady te można równocześnie wprowadzać jako środki wiążące kwas. Produkty końcowe o wzorze 1 można wyodrębniać bezpośrednio w postaci krystalizatu lub na drodze zatężania i/lub odparowania rozpuszczalnika oraz oczyszczać drogą przekrystalizowania lub rozcierania stałej pozostałości w rozpuszczalnikach, w których ona trudno rozpuszcza się.
Związki wyjściowe o wzorach 5, 6, 7 i 8 są ogólnie znane. Związki o wzorach 6 i 7 są po części dostępne w handlu. Związki o wzorach 5 i 8, dla których w literaturze jeszcze nie zostały opisie żadne konkretne sposoby wytwarzania, można wytwarzać według schematów 1-3 w warunkach zwykłych dla poszczególnych etapów reakcji.
Związki o wzorze 1 są w normalych warunkach laboratoryjnych substancjami stabilnymi. Nie rozkładają się one podczas przechowywania w temperaturze pokojowej.
Środki antagonistycznie czynne lub odtrutki o wzorze 1 można zależnie od celu przeznaczenia stosować do wstępnego zaprawiania materiału siewnego roślin uprawnych (zaprawianie nasion lub sadzonek) albo dodawać do gleby przed lub po siewie. Odtrutkę można też aplikować samą lub razem z herbicydem przed lub po wzejściu roślin. Traktowanie roślin lub meteriału siewnego zatem zasadniczo może następować niezależnie od chwili aplikowania herbicydu. Traktowanie roślin może jednak następować też na drodze równoczesnego aplikowania herbicydu i odtrutki (mieszanka zbiornikowa). Traktowanie przed wzejściem obejmuje zarówno traktowanie powierzchni uprawowych przed wysianiem (ppi = pre plant incorporation) jak i traktowanie zasianych, lecz jeszcze nie porośniętych powierzchni uprawowych.
Dawkę odtrutki względem herbicydu dobiera się w znacznej mierze w zależności od sposobu stosowania. W przypadku traktowania polowego, podczas którego herbicyd i odtrutkę aplikuje się
164 313
Ί równocześnie (mieszanka zbiornikowa), stosunek ilości odtrutki do ilości herbicydu wynosi od 1:100 do 5:1. Z reguły osiąga się pełne działanie zebtzpieczające przy ilościowym stosunku odtrutki do herbicydu równym od 5:1 do 1:50. W przypadku zaprawiania nasion i podobnych celowych zabiegów zabezpieczających potrzebne są znacznie mniejsze ilości odtrutki w porównaniu z na 1ha powierzchni uprawnej stosowanymi ilościami herbicydu. Na ogół w przypadku zaprawiania nasion potrzeba 0,1 -10 g odtrutki na 1 kg nasion. Z reguły już za pomocą 0,1-5 g odtrutki na 1 kg nasion osiąga się pełne działanie ztbezpieczające. Jeżeli odtrutka ma być aplikowana na krótko przed wysianiem przez pęcznienie nasion (setd soaking), to celowo stosuje się roztwory odtrutki, które substancję czynną zawierają w stężeniu 1 -10000 ppm. Pełne działanie zabezpieczające osiąga się z reguły za pomocą stężeń odtrutki 100-1000 ppm.
Z reguły między zabiegami zabezpieczającymi, takimi jak zaprawianie nasion i traktowanie sadzonek zielnych odtrutką o wzorze 1, a możliwym późniejszym traktowaniem na polu herbicydami występuj® dłuższy okres czasu. Wstępni® traktowany materiał siewny i roślinny może później w rolnictwie, ogrodnictwie i w leśnictwie zetkąć się z różnymi chemikaliami. Środek do ztbezpieczania roślin uprawnych zawiera według wynalazku nową odtrutkową substancję czynną o wzorze 1, w którym wszystkie symbole mają wyżej omówione znaczenie, wraz ze znanymi nośnikami. Środek do selektywnego zwalczania chwastów zawiera według wynalazku jeszcze dodatkowo te herbicydy, przed których działaniem odtrutka ma zabezpieczać rośliny uprawne. Według wynalazku odtrutkami o wzorze 1 wstępni® traktuje się materiał do rozmnażania roślin uprawnych, taki jak materiał siewny, rozsady lub sadzonki. W szczególności odpowiednimi są odtrutki o wzorze 1 do traktowania materiału siewnego zbóż, soi i korzystanie sorgo, kukurydzy i ryżu.
Jako rośliny uprawne wchodzą w rachubę przykładowo wszystkie gatunki zbóż, takie jak pszenica, żyto, jęczmień i owies, poza tym przede wszystkim ryż, owies uprawny, kukurydza i soja. Odtrutki o wzorze 1 korzystni® zabezpieczają sorgo, kukurydzę i ryż przed działaniem chwastobójczych acylocykloheksanodionów, sulfonylomoczników, chloroacetanilidów lub kwasów aryloksyfenoksypropionowych.
Znakomite działanie zabezpieczające przed chwastobójczymi kwasami aryloksyftnoksypropionowymi obserwuje się w przypadku stosowania odtrutki o wzorze 1 w kukurydzy, sorgo i ryżu. W szczególności należy przy tym wspomnieć o korzystnym efekcie stosowania jako odtrutki
1- p4-N-3,44dwumetylobenzoiio-sulfamoilo)-fenylo]-3-metylomocznika.
Znane są liczne chwastobójcze kwasy aryloksyfenoksypropionowe, których uszkadzające działanie względem roślin uprawnych można kasować za pomocą nowych N-acylosulfamoiloftnylomoczników o wzorze 1. Takie pochodne kwasu aryloksyfenoksypropionowego można objąć ogólnym wzorem 4, w którym Q oznacza grupę o wzorze 18, 19 lub 20, a T oznacza grupę -OR™, przy czym R™ stanowi atom chlorowca lub grupę trójfluorometylową, R™ stanowi atom wodoru, chloru lub fluoru, a R™ stanowi rodnik C-C^-alkilowy lub propargilowy.
Wzorem 4 objęte są zwłaszcza następujące, chwastobójcze pochodne kwasu aryloksyfenoksypropionowego: 2-[4-(N-3,5-dwuchIoropirydynyl-2-oksy)-denoksy]-propionian propargilowy,
2- [4--5-trójf]uorometylopirydynyl-2-oksy)-f®noksy]-propionian butylowy y 2-[4-((2chloeochlooksalinyl-2-oksy)-ffnoksy]-propionian etylowy i 2-[4·-(echlorobenzoksazolinyl-2-oksy)dfenoksy-propionian etylowy.
Odtrutka o wzorze 1 znakomicie nadaje się do zabezpieczania roślin uprawnych przed chwastobójczymi działaniami herbicydów o wzorze 4.
Środki agrochemiczne, które we wspólnej mieszaninie obok odtrutki o wzorze 1 zawierają chwastobójczy kwas aryloksyfenoksypropionowy, nadają się do stosowania jako selektywne środki chwastobójcze w uprawach roślin użytkowych. Chwastobójczy środek według wynalazku obok odtrutki o wzorze 1 zawiera pochodną kwasu aryloksyfenoksypropionowego o wzorze 4.
Stosowana ilość odtrutki, o ile nie zaprawia się nią nasion, waha się w zakresie około 0,01-5 części wagowych na 1 część wagową herbicydu. W praktyce określa się każdorazowo, od przypadku do przypadku, tzn. w zależności od stosowanego rodzaju herbicydu, jaki stosunek w odniesieniu do optymalnego działania jest najodpowiedniejszy dla danych roślin uprawnych.
Sposób selektywnego zwalczania chwastów w zespołach roślin uprawnych polega na tym, że zespoły roślin uprawnych, części roślin uprawnych lub powierzchnię uprawy roślin uprawnych
164 313 traktuje się herbicydem i związkiem o wzorze 1 albo środkiem, zawierającym tę mieszaninę. Mieszaniny te stanowią środek chwastobójczy według wynalazku.
W przypadku zwalczanych chwasów może chodzić zarówno o chwasty jednoliścienne, jak i o chwasty dwuliścienne.
W celu stosowania związków o wzorze 1 lub je zawierających środków do zabezpieczania roślin uprawnych przed uszkadzającymi działaniami substancji agrochemicznych wchodzą w rachubę różne, niżej w punktach i(-iv) opisane metody i techniki.
i/ Zaprawianie nasion.
a/ Zaprawianie nasion za pomocą jako proszek zwilżalny sporządzonej substancji czynnej przez wytrząsanie w naczyniu aż do równomiernego rozproszenia na powierzchni nasion (zaprawianie na sucho). Stosuje się przy tym około 10-500 g substancji czynnej o wzorze 1 (w przypadku 25% preparatu: 40 g - 2 kg proszku zwilżalnego) na 100 kg nasion.
b/ Zaprawianie nasion emulsyjnym koncentratem substancji czynnej o wzorze 1 lub wodnym roztworem jako proszek zwilżalny sporządzonej substancji czynnej o wzorze 1 metodą a/(zaprawianie na mokro).
c/ Zaprawienia przez zanurzenie materiału siewnego w ciągu 1-72 godzin w brzeczce zawierającej 50-3200 ppm substancji czynnej o wzorze 1 i ewentualnie przez następne suszenie nasion (zaprawianie zanurzeniowe, nasiąkanie nasion)).
Zaprawianie materiału siewnego lub traktowanie wykiełkowanych siewek są oczywiście korzystnymi metodami aplikowania, ponieważ traktowanie substancją czynną jest całkowicie skierowane na uprawę celową. Stosuje się z reguły 10-500 g, korzystnie 50-400 g odtrutki na 100 g materiału siewnego, przy czym zależnie od metodyki umożliwiającej też dodawanie innych substancji czynnych lub mikronawozów, można odstąpić w górę lub w dół od omówionych stężeń granicznych (zaprawa wtórna).
ii// Aplikowanie mieszanki ze zbiornika.
Stosuje się ciekły preparat z mieszaniny odtrutki i herbicydu (o wzajemnym stosunku ilościowym od 10:1 do 1:30), przy czym na 1 ha dawka herbicydu wynosi 0,001-10 kg. Taką mieszankę zbiornikową aplikuje się korzystnie przed lub po wysianiu lub zarabia się na głębokość 5-10 cm w jeszcze nie zasianej glebie.
iii/ Aplikowanie w bruzdę siewną.
Odtrutkę jako koncentrat emulsyjny, proszek zwilżalny lub jako granulat wprowadza się w otwartą zasianą bruzdę siewną, a następnie po przykryciu bruzdy siewnej aplikuje się w zwykły sposób herbicyd w postępowaniu przed wzejściem.
iv/ Kontrolowane uwalnianie substancji czynnej.
Substancję czynną nanosi się w roztworze na granulowany nośnik mineralny lub na spolimeryzowane granulaty (polimery mocznikowo-formaldehydowe) i pozostawia do wysuzenia. Ewentualnie można nonosić powłokę (granulaty powlekane), która umożliwia dozowane uwalnianie substancji czynnej w ciągu określonego czasu.
Związki o wzorze 1 stosuje się w niezmienionej postaci albo korzystnie razem z pomocniczymi substancjami rozpowszechnionymi w technice sporządzania preparatów i dlatego też przetwarza się je w znany sposób, np. do postaci koncentratów emulsyjnych, roztworów nadających się bezpośrednio do oprysku lub do rozcieńczania, emulsji rozcieńczonych, proszków zwilżalnych, proszków rozpuszczalnych, środków do opylania, granulatów, a także kapsułek. Sposób rozprowadzania, taki jak opryskiwanie drobnokropliste, opryskiwanie mgławicowe, opylanie, rozsiewanie lub podlewanie, podobnie jak i rodzaj środka, dobiera się odpowiednio do zamierzonego celu i do danych warunków.
Preparaty te, tzn. środki, mieszanki lub zestawy zawierające substancję czynną i ewentualnie stałą lub ciekłą substancję pomocniczą, sporządza się w znany sposób, np. drogą starannego wymieszania i/lub zmielenia substancji czynnych z rozrzedzalnikami, takimi jak rozpuszczalniki, stałe nośniki i ewentualnie ze związkami powierzchniowo czynnymi (tensydami).
Jako rozpuszczalniki wchodzą w rachubę m. in., węglowodory aromatyczne, korzystnie frakcje o 8-12 atomach węgla, takie jak mieszaniny ksylenów lub podstawione naftaleny, estry kwasu ftalowego, takie jak ftalan dwubutylowy lub dwuoktylowy, węglowodory alifatyczne, takie
164 313 jak cykloheksan lub parafiny, nadto alkohole i glikole oraz ich etery i estry, takie jak etanol, glikol etylenowy, jednnmetylnwy lub jednoetylowy eter glikolu etylowego, ketony, takie jak cykloheksan, rozpuszczalniki silnie polarne, takie jak Nlmetyln-2-pirolidon, sulfotlenek Umumetylomy lub dwumetylnformamiU, oraz ewentualnie epoksydowane oleje roślinne, takie jak epoksydowany olej kokosowy lub sojowy, albo woda.
Jako nośniki stałe, np. dla środków do opylania lub dla proszków dyspergowalnych, z reguły stosuje się mączki ze skał naturalnych, takich jak kalcyt, talk, kaolin, mnntmnrylonit lub attapulgit. W celu polepszenia właściwości fizycznych można też dodawać wysokodyspersyjną krzemionkę lub wysokodyspersyjne nasiąkliwe polimery. Jako uziarnione, adsorpcyjne nośniki granulatów wchodzą w rachubę tworzywa porowate, takie jak pumeks, rozdrobniona cegła, sepiolit lub bentonit, a jako nie sorpcyjne tworzywa nośnikowe wchodzą w rachubę kalcyt lub piasek. Ponadto można stosować cały szereg wstępnie zgranulowanych tworzyw pochodzenia nieorganicznego lub organicznego, takich zwłaszcza jak dolomit lub rozdrobnione pozostałości roślinne.
Jako związki powierzchniowo czynne, w zależności od rodzaju przetwarzanej substancji czynnej o wzorze 1 wchodzą w rachubę niejonowe, kationowe lub anionowe substancje powierzchniowo czynne o silnych właściwościach emulgujących, dyspergujących i zwilżalnych. Pod określeniem substancji powierzchniowo czynnych należy rozumieć też mieszaniny substancji powierzchniowo czynnych.
Odpowiednimi anionowymi substancjami powierzchniowo czynnymi mogą być zarówno tzw. mydła rozpuszczalne w wodzie jak i rozpuszczalne w wodzie, syntetyczne związki powierzchniowo czynne.
Jako mydła należy wspomnieć sole litowców, sole wapniowrów lub ewentualnie podstawione sole amoniowe z wyższymi kwasami tłuszczowymi o 10-22 atomach węgla, takie jak sole sodowe lub potasowe kwasu oleinowego lub stearynowego lub mieszanin naturalnych kwasów tłuszczowych, które można uzyskiwać np. z oleju koksowego lub łojowego. Nadto należy wspomnieć o solach metylotauryny z kwasami tłuszczowymi.
Częściej jednak stosuje się tzw. syntetyczne substancje powierzchniowo czynne, zwłaszcza sulfoniany tłuszczowe, siarczany tłuszczowe, sulfonowane pochodne b^z^^z^u lub alkiloarylnsulfo)iany.
Sulfoniany lub siarczany tłuszczowe z reguły występują jako sole litowców, sole wapniowców lub jako ewentualnie podstawione sole amoniowe i wykazują rodnik alkilowy o 8-22 atomach węgla, przy czym rodnik alkilowy obejmuje też część alkilową rodnika acylowego, np. występują jako sól sodowa lub wapniowa kwasu ligninosulfonnmegn, jednododecylowego estru kwasu siarkowego lub mieszaniny siarczanów alkoholi tłuszczowych, wytworzonej z naturalnych kwasów tłuszczowych. Należą tu także sole estrów kwasu siarkowego i sole kwasów sulfonowych z adduktów alkohol tłuszczowy - tlenek etylenu. Sulfonowane pochodne benzimidaznlu zawierają korzystnie dwie grupy sulfonowe i rodnik kwasu tłuszczowego o 8-22 atomach węgla. Alkiloarylosulfonianami są np. sole sodowe, wapionowe lub trójetanolnaminowe kwasu UnUecylnbenzennsulfonowego, kwasu dwubutylonaftalennsulfnnowegn lub produktu kondensacji kwasu naftalennsulfonowego z formaldehydem.
Nadto w rachubę wchodzą też odpowiednie fosforany, takie jak sole estru kwasu fosforowego z adduktem p-nonylofenol - tlenek etylenu (w ilości 4-14 jednostek tlenku).
Do niejonowych substancji powierzchniowo czynnych zaliczają się przede wszystkim pochodne eterów glikolu polietylenowego z alifatycznymi lub cykloalifatycznymi alkoholami, z nasyconymi lub nienasyconymi kwasami tłuszczowymi i alkilofenolami, zawierające 3-30 grup gliknloeteromych i 8-20 atomach węgla w (alifatycznym) rodniku węglowodorowym i 6-18 atomów węgla w alkilowym rodniku alkilofennlu.
Dalszymi odpowiednimi, niejonowymi substancjami powierzchniowo czynnymi są rozpuszczalne w wodzie, 20-250 grup eterowych glikolu etylenowego i 1(0-100 grup eterowych glikolu propylenowego zawierające poliaUUukty tlenku etylenu z glikolem polipropylenowym, glikolem etylenoUwuaminnpolipropylenowym i glikolem alkilnpolipropylenowym o 1-10 atomach węgla w łańcuchu alkilowym. Omawiane związki na jednostkę glikolu propylenowego zawierają zwykle 1-5 jednostek glikolu etylenowego.
164 313
Jako przykład niejonowych substancji powierzchniowo czynnych należy podać nonylofenylopolietoksyetanole, eter oleju rącznikowego z glikolem polietylenowym, addukty polipropylenopolietylenotlenkowe, trójbutylofenoksypolietoksyetanol, glikol polietylenowy i oktylofenoksypolietoksyetanol.
Dalej w rachubę wchodzą też estry kwasów tłuszczowych z polioksyetylenoanhydrosorbitem, takie jak trójoleinian polioksyetylenoanhydrosorbitu.
W przypadku kationowych substancji powierzchniowo czynnych chodzi przede wszystkim o czwartorzędowe sole amoniowe, które jako podstawnik azotu zawierają co najmniej jeden rodnik alkilowy o 8-22 atomach węgla, a jako dalsze podstawniki wykazują niższe, ewentualnie chlorowcowane rodniki alkilowe, benzylowe lub niższe rodniki hydroksyalkilowe. Sole te występują korzystnie w postaci halogenków, metylosiarczanów lub etylosiarczanów, takich jak chlorek stearylotrójmetyloamoniowy lub bromek benzylodwu-(2-chloroetylo)-etyloamoniowy.
Substancje powierzchniowo czynne, rozpowszechnione w technice sporządzania preparatów są m. in. opisane w następujących publikacjach: „1985“ International Mc Cutcheon's Emulsifiers and Detergents“, Glen Rock NJ, USA, 1985; H. Stache, „Tensid-Taschenbuch“, wyd. 2, C, Hanser Verlag, Monachium, Wiedeń, 1981; M. J. Ash, „Encyclopedia of Surfactants“, tom I-III, Chemical Publishing Co., Nowy Jork, 1980-1981. Te preparaty agrochemiczne z reguły zawierają 0,1-95%, zwłaszcza 0,1-80% substancji czynnej o wzorze 1, 1-99,9% stałej lub ciekłej substancji pomocniczej i 0-25%, zwłaszcza 0,1-25%, substancji powierzchniowo czynnej.
Korzystne preparaty mają zwłaszcza skład (% = procenty wagowe) omówiony niżej.
Koncentraty emulsyjne:
aktywna mieszanina substancji czynnej środek powierzchniowo czynny ciekły środek nośnikowy
Środki do opylania: aktywna mieszanina substancji czynnej stały środek nośnikowy
Koncentraty zawiesinowe: aktywna mieszanina substancji czynnej woda środek powierzchniowo czynny
Proszki zwilżalne:
aktywna mieszanina substancji czynnej środek powierzchniowo czynny stały środek nośnikowy
Granulaty:
aktywna miesranina substancji czynnej stały środek nośnikowy
1—korzystnie 5-10%, 5-30%, korzystnie 10-20%,
50-94%, korzystnie 70-85%.
0,1-10%, korzystnie 0,1-1%, 99,9-90%, korzystnie 99,9-99%.
5-75%, 10-50%,
94-25%, korzystnie 99—30%, korzys^ie 2-30%.
0^-00% , korzystnie 1-80%, 055—20%, ko^ytn^e 1-55%, 5995% , ko^ytn^e 15-90%.
0,5-30%, korzyssnie 3-15%, 99,5—70%, 97-85%.
Aczkolwiek stężony preparat jest korzystny jako towar handlowy, to jednak ostateczny użytkownik z reguły stosuje środki rozcieńczone. Postacie użytkowe można rozcieńczać do zawartości 0,001% substancji czynnej. Dawki z reguły wynoszą 0,01-10 kg substancji czynnej (AS) na 1 ha , ^^^ηΐε 0,25—5 kg AS/ha.
Środki te mogą też zawierać dalsze dodatki, takie jak stabilizatory, substancje przeciwpieniące, środki konserwujące, regulatory lepkości, lepiszcza, środki polepszające przyczepność oraz nawozy syntetyczne lub inne substancje czynne dla uzyskania efektów specjalnych.
Podane niżej przykłady objaśniają bliżej wynalazek, nie ograniczając jego zakresu, przykłady syntezy podano w celach informacyjnych.
Przykład I. Wytwarzanie 1-[4-(N-3,Φ-dwumetylobenroilo-sulfamoilo)-fenylo]-3-mesylomocznika o wzorze 21.
a/ N-(<4sulfamoiiofenyloHkarbaminian 0-fenylowy.
176 g 4-aminobenzenosuffonamidu przeprowadza się w stan zawiesiny w 750 ml dioksanu i zadaje za pomocą 79 g pirydyny. Do mieszaniny tej w temperaturze 15°C wkrapla się 160g chloromrówczanu fenylowego. Zawiesinę reakcyjną miesza się w ciągu 1 godziny w temperaturze
164 313
II
50°C, chłodzi i mieszając rozprowadza w 2 litrach wody. Wytrącony produkt oddziela się i suszy. Otrzymuje się 277 g N-(4-sulfamoilofenylo)-karbaminianu. O-fenylowego o temperaturze topnienia 220-223°C.
b/ 1 -(4-sulfamoilofenylo}-3-m®tylomGcznik.
Do zawiesiny 350 g N-^-sulfamoilofenyloŁkarbaminianu O-fenylowego w 1500 ml etanolu w temperaturze 80°C wkrapla się 330 ml 33% etanolowego roztworu metyloaminy. Z początkowo klarownego roztworu wykrystalizowuje produkt w ciągu 1,5 godziny. Po ochłodzeniu mieszaniny reakcyjnej oddziela się osad i suszy. Otrzymuj® się 256 g 1-(4-sulfamoilGfenylo)d3-metylomGCznika o temperaturze 211-213°C.
c/ Do zawiesiny 73,3 g 1-(4-sulfamoilofenyIo)-3-metylomocznika w 600 ml acetonitrylu dodaj® się 56,7 g chlorku 3,4-dwumetylGbenzGilu i 3,9 g 4-dwumetyloaminopirydyny. Do mieszaniny tej wkrapla się 98,1 g trójetyloaminy. Temperatura tej mieszaniny rośnie przy tym od pokojowej do temperatury 45°C, a dyspersyjne składniki przechodzą do roztworu. Po chwili rozpoczyna się krystalizacja. Po upływie dalszych 2,5 godzin mieszaninę rozprowadza się mieszając w 2,5 litra wody z lodem i 200 ml 2N kwasu siarkowego. Wytrącony produkt oddziela się, przemywa eterem etylowym i suszy. Otrzymuje się 114,4 g 1-[4-(N-3,4-dwumetylobenzoilGdSulfamoiIG}-fenylo--3d metylomocznik o temperaturze topnienia 236-238°C (z rozkładem).
Przykład II. Wytwarzanie 1-[3-(N-2-furylokarbonylo-sulfamoilo)-fenylo--3,3-dwumetylomocznika o wzorze 22.
a/ N-(3-sulfamoilGfenylG)-karbaminian 0-fenylowy.
Do zawiesiny 125 g 3-aminobenzenGsulfGnamidu i 57,9 g pirydyny w 500 ml dioksanu w temperaturze 15°C wkrapla się 113 g chloromrówczanu fenylowego. Mieszaninę tę miesza się w ciągu 1 godziny w temperaturze pokojowej i w ciągu 1 godziny w temperaturze 50°C, a następnie mieszając rozprowadza się w 2 litrach wody. Wytrącony produkt oddziela się i suszy. Otrzymuje się 201 g N-(3-sulfamoilofenylo)-karbaminianu O-ffnylowego o temperaturze topnienia 184-18e°C (z rozkładem).
b/ 1-(3-sulfamoilofenylo)d3,3-dwum®tylGmGCznik.
Mieszaninę 205 g N-(3-sulfamGilGf®nylG)-karbaminianu O-fenylowego w 158 g 40% wodnego roztworu dwumetyloaminy ogrzewa się w ciągu 3 godzin w 500 ml etanolu w temperaturze wrzenia wobec powrotu skroplin. Rozpuszczalnik oddestylowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. Pozostałość zadaj® się wodą, a powstały fenol odpędza się z parą wodną. Po ochłodzeniu kolby destylacyjnej oddziela się krystaliczną pozostałość, przemywa wodą i suszy. Otrzymuje się 136 g 1-(3-sulfamollofenylo)-3,3-dwumetylomGcznik o temperaturze topnienia 193-194°C.
c/ Do zawiesiny 10,1 g 1-(3-sulfamGilofenylo)-3,3-dwumetylomocznika w 60 ml acetonitrylu dodaj® się 6,1 g chlorku kwasu furanokarboksylowegG-2 i 0,1 g 4-dwumetyloaminopirydyny. Do tej mieszaniny w temperaturze pokojowej wkrapla się 9,5 g trójetyloaminy. Mieszaninę reakcyjną miesza się w ciągu 15 godzin w temperaturze pokojowej i w ciągu 1 godziny w temperaturze 60°C. Po ochłodzeniu tej mieszaniny wkrapla się 4,5 g kwasu metanosulfonowego i ekstrahuje ją w 1 litrze wody. Wydzielony olej krystalizuje po chwili. Produkt krystaliczny oddziela się, przemywa metanolem i suszy. Otrzymuje się 11,3 g 1-[3-(N-2-fuΓylokarbonylosulfamGilG)dfenylG--3,3ddwumetylGmocznik o temperaturze topnienia 216-217°C (z rozkładem).
Przykład III. Wytwarzanie 1-[4-(N-3,4-dwumetylobenzoilosulfamGilG)-fenylo--3-allilOd mocznika o wzorze 23.
Zawiesinę 12,2 g 4-(N-3,4-dwumetylGbenzGilGsulfamoilo)daniliny w 20 ml acetonitrylu zadaje się kroplami 4,1 g trójetyloaminy. Najpierw powstaje klarowny roztwór, z którego wytrąca się sól. Po dodaniu 4,6 g izocyjanianu allilu mieszaninę miesza się w ciągu 2 godzin w temperaturze pokojowej i w ciągu 2 godzin w temperaturze 70°C. Po ochłodzeniu mieszaniny ekstrahuje się ją w mieszaninie 1 litra wody z lodem i 4,5 g stężonego kwasu siarkowego. Powstały osad oddziela się, przemywa eterem etylowym i suszy. Otrzymuje się 15,1 g 1-[4-(N-3,4~dwumetylGbenzGilosulfamoilo)-fenylo]-3-allilomGCznika o temperaturze topnienia 194-201°C (z rozkładem).
Przykład IV. Wytwarzanie 1-[4-(N-2,3-dwumetylobenzoilo-suIfamGilG)dfenylo--3dmetylGmocznika o wzorze 24.
164 313
Zawiesinę 6,1 g 4-(N-2,3-dwumetylobenzoilo-sulfamoilo)-aniliny w 50 ml acetonitrylu zadaje się za pomocą 2,8 g trójetyloaminy. Do mieszaniny tej wkrapla się 1,3 ml izocyjanianu metylu. Mieszaninę reakcyjną miesza się w ciągu 2 godzin w temperaturze pokojowej i w ciągu 6 godzin w temperaturze 50°C. Po ochłodzeniu do temperatury pokojowej mieszaninę tę ekstrahuje się w 200 ml wody z lodem i 15 ml 2N kwasu siarkowego. Wytrącony produkt odziela się i suszy. Otrzymuje się 1-[4-(N-2,3-dwumetylobenzoilo-sulfamoilo)-fenylo]-3-metylomocznik o temperaturze topnienia 242-244°C.
Analogicznie otrzymuje się produkty pośrednie i końcowe, zestawione w niżej podanych tabelach 1-5. W tabelach skrót tt. oznacza temperaturę topnienia, a skrót (r.) oznacza z rozkładem.
Tabela 1
Związki o wzorze 25
Związek nr. R1r2N- A t. t. (°C)
J 2 3 4
1.001 Metyloamino Fenyl 237-238° (r.)
1.002 Metyloamino 2-Tolll 234-236° (r.)
1003 Metyloamino 3-Tolil 216-218° (r.)
1004 Metyloamino 4-Tolil 247-249° (r.)
1005 Metyloamino 4-tert-Butylofenyl 250-252° (r.)
1006 Metyloamino 2-Chlorofenyl 239-241° (r.)
1.007 Metyloamino 3-Chlorofenyl 222-224° (r.)
1.008 Metyloamino 4-Chlorofenyl 246-247° (r.)
1 009 Metyloamino 2-Fluorofenyl 227-229° (r.)
1010 Metyloamino 3-Fluorofenyl 234-235° (r.)
1011 Metyloamino 2-Bromofenyl 244-245° (r.)
1012 Metyloamino 3-Trójfluorometylofenyl 231-233° (r )
1.013 Metyloamino 2-Metoksyfenyl l97-198°(r )
11014 Metyloamino 4-Nitrofenyl 237-238° (r.)
1 015 Metyloamino 2,3-Dwumetylofenyl 242-244° (r.)
1016 Metyloamino 2,4-Dwumetvlofenyl 239-241° (r.)
1017 Metyloamino 2,5-Dwumetylofenyl 223-224° (r.)
11018 Amino 3,4-Dwumetylofenyl 151-153° (r.)
1019 Metyloamino 3,4-Dwumetylofenyl 236-238° (r.)
1020 Dwumetyloamino 3,4-Dwumetylofenyl 233-235° (r.)
1 021 Etyloamino 3.4-Dwumetylofenyl >230° (r )
1 022 Propyloamino 3,4-Dwumetylofenyl 211-213° (r.)
1023 Izopropyloamino 3,4-Dwumetylofenyl 235-236° (r.)
1024 Cyklopropyloamino 3,4-Dwumetylofenyl 229-231° (r.)
1.025 Butyloamino 3,4-Dwumetylofenyl 200-202° (r.)
1026 Izobutyloamino 3,4-Dwumetylofenyl 222-223° (r.)
1 027 II-rz.-Butyloamino 3,4-Dwumetylofenyl 215-218° (r.)
1028 III-rz.-Butyloamino 3,4-Dwumetylofenyl 223-225° (r.)
1.029 Alliloamino 3,4-Dwumetylofenyl 194-201° (r.)
1030 Propargiloamino 3,4-Dwumetylofenyl 231-233° (r.)
1031 Fenyloamino 3,4-Dwumetylofenyl 230-231° (r.)
1.032 2-Metoksyetyloammo 3,4-Dwumetylofenyl 166-169° (r.)
1.033 Benzyloamino 3,4-Dwumetylofenyl 234-236° (r.)
1.034 Metyloamino 3,5-Dwumetylofenyl 240-242° (r.)
1.035 Metyloamino 3,4-Dwuchlorofenyl 240-241° (r.)
1036 Metyloamino 3,4-Dwumetoksyfenyl 223-225° (r.)
1.037 Dwumetyloamino 3,4-Dwumetoksyfenyl 203-207° (r.)
1038 Metyloamino 2-Metylo-3-nitrofenyl 247-248° (r.)
1039 Metyloamino 3,4,5-Trójmetoksyfenyl 238-239° (r.)
1040 Metyloamino 1-Naftyl 240-242° (r.)
1 041 Metyloamino 2-Naftyl 234-235° (r.)
1042 Metyloamino 2-Furyl 245-246° (r.)
1.043 Dwumetyloamino 2-Furyl 246-247° (r.)
1.044 Metyloamino 3-Furyl 244-245° (r.)
H045 Metyloamino 2-Tienyl 245-247° (r.)
11046 Metyloamino 2,6-Dwuchloropirydynyl 138-139° (r.)
1047 Metyloamino Piperonyl 268-270° (r.)
1.048 Dwumetyloamino 3-Tolil 204-207° (r.)
1(049 Cyklopropyloamino 3-T rójfluorometylofenyl 246-247° (r.)
164 313
1 2 3 4
1050 i-Propyloamino 3-Tolil 217-220° (r.)
1.051 Dwumetyloamino 3-Trójfluorometylofenyl 229-230° (r )
1.052 Amino 4-Chlorofenyl 226-228° (r.)
1.053 Metyloamino 2-Karboksyfenyl 181-183° (r.)
1 054 i-Propyloamino 2-Tolil 236-238° (r.)
1.055 Metyloamino 3-Bromo-4-metylofenyl 244-245° (r.)
1056 1-Propyloamino 1-Naftyl 235-237° (r.)
1057 Alliloamino 1-Naftyl 218-219° (r.)
1058 Alliloamino 2-Tolil 195-198° (r.)
1059 3-Toliloamino 2-Tolil 197-199° (r.)
1060 III-rz.-Butyloamino 2-Tolil 144-145° (r.)
1061 III-rz.-Butyloamino 2.4-Dwumetylofenyl 226-227° (r.)
1062 Propargiloamino 1 -Naftyl 1^<^^151° (r.)
1.063 II-rz.-Butyloamino 2,4-Dwumetylofenyl 230-232° (r.)
1.064 Propargiloamino 2,4-Dwumetylofenyl 191-192° (r.)
1065 Metyloamino 2-Bifenylil 262-264° (r.)
1066 III-rz.-Butyloamino 2,5-Dwumetylofenyl 208-210° (r.)
1 067 Dwumetyloamino 2,4-Dwumetylofenyl 206-209° (r.)
1068 Dwumetyloamino 1-Naftyl >250° (r.)
1069 Dwumetyloamino 3-Tolil 236-240° (r.)
1070 Propargiloamino 2.5-Dwumetylofenyl 198-200° (r.)
1.071 Metyloamino 4-Chlorometvlofenyl 228-229° (r.)
1072 Metyloamino 3-(2,3-Czterometyleno)-tienyl >250°
1073 Metyloamino 3-(4,5-Dwumetylo)-tienyl 238-239° (r.)
Tabela 2 Związki o wzorze 26
Związek nr· r'r2n- A t. t. (°C)
2.001 Metyloamino 3,4-Dwumetylofenyl 147-152° (r.)
2.002 Dwumetyloamino 2-Furyl 216-217° (r.)
T a b e la 3
Związki o wzorze 27
Związek nr· A R“ t t (°C)
3.001 4-Tolil 2-Fluor 258-260° (r.)
3 002 4-Tolil 3-Fluor ca 270° (r.)
3.003 3.4-Dwumetylofenyl 2-Fluor 246-248° (r.)
3004 3.4-Dwumelylofenyl 3-Fluor 239-240 (r )
3.005 3.4-Dwumetylofenyl 3-Chlor 223-224° (r.)
3.006 3.4-Dwumetylofenyl 3-Metyl 218-220° (r.)
3.007 2-Tolil 3-Fluor 236-238° (r.)
3.008 1 -Naftyl 3-Fluor 131-133° (r.)
3.009 2.4-Dwumetylofenyl 2-Fluor 236-238° (r.)
3.010 2,4-Dwumetylofenyl 3-Fluor 233-234° (r.)
3.011 1-Naftyl 2-Fluor 240-241° (r.)
3.012 2,3-Dwumetylofenyl 3-Fluor 227-230° (r.)
3.013 2,3-Dwumetylofenyl 2-Fluor 244-246° (r.)
3.014 2-Tolil 2-Fluor 236-237° (r.)
3.015 3,5-Dwumetylofenyl 3-Fluor 198-200° (r.)
3.016 3,5-Dwumetylofenyl 2-Fluor 244-246° (r.)
3.017 2,5-Dwumetylofenyl 3-Fluor 213-215° (r.)
3.018 2,5-Dwumetylofenyl 2-Fluor 227-229° (r.)
3.019 2-Tolil 3-Metyl 176° (r.)
3.020 2-Tolil 3-Chlor 218-220° (r.)
3.021 1-Naftyl 3-Chlor 150° (r.)
3.022 1-Naftyl 3-Metyl 153-155° (r.)
164 313
Tabela 4 Związki o wzorze 2
Związek nr: A R“ Rb 1.1. CC)
4.001 1-Naftyl 2-Metyl 6-Metyl 214-216° (r.)
4.002 3.4-Dwumetvlofenyl 2-Metyl 6-Metyl 206-208° (r.)
4.003 2-Tolil 2-Metyl 6-Metyl 217-219° (r.)
Tabela 5 Związki o wzorze 3
Mostek R°-Rb
Związek nr· A (Wzór 9) t. t. (°C)
5.00) 3.4-Dwumetylofenyl Wzór 17 201-203° (r.)
5.002 2-Tolil Wzór 17 184-186° (r.) jako sól trójetyloaminy
5.003 1-Naftyl Wzór 17 138-140° (r.)
jako sól trójetyloaminy
Podane niżej przykłady V-XII omawiają skład w % wagowych preparatu zawierającego substancje czynne o wzorze 1 lub mieszaniny tych substancji czynnych z herbicydami.
Przykład V. Proszek zwilżalny.
a/ b/ c/
substancja czynna nr 1.019 20 % 60% 0,5%
ligninosulfonian sodowy 5% 5% 5%
siarczan laurylowo-sodowy 3% - -
dwuizobutylonaftalenosulfonian sodowy - 6 % 6 %
eter oktylofenolu z glikolem polietylenowym
(o 7-8 molach tlenku etylenu) - 2 % 2 %
wysokodyspersyjna krzemionka 5% 27% 27%
kaolin 67% - -
chlorek sodowy - - 59,5%.
Substancję czynną starannie miesza się z substancjami pomocniczymi i dokładnie miele w
odpowiednim młynie. Otrzymuje się proszek zwilżalny, rozcieńczając wodą, sporządza się zawiesinę o każdym żądanym stężeniu.
Przykład VI. Środek do opylania a/ b/
substancja czynna nr 1.019 0,1% 1%
talk 99,9% -
kaolin - 99%
Substancję czynną miesza się z nośnikiem i miele w odpowiednim młynie, otrzymując gotowy do użytku środek do opylania.
Przykład VII. Granulat wytłaczany.
a/ b/
substancja czynna nr 1,004 10 % 1%
ligninosulfonian sodowy 2 % 2 %
karboksymetyloceluloza 1% 1%
kaolin 87% 96%.
Substancję czynną miesza się z substancjami pomocniczymi, miele i zwilża wodą. Mieszaninę tę wytłacza się, a następnie suszy w strumieniu powietrza.
164 313
Przykład VIII. Koncentrat zawiesinowy.
a/ b/
substancja czynna nr 1.019 40% 5%
glikol etylenowy 10% 10%
eter )o)ylofe)nlu z glikolem polietylenowym
(o 15 molach tlenku etylenu) 6% 1%
lig)i)nsulfn)ia) sodowy 10% 5%
karbnksymetyinceiulnza 1%> 1%
37% wodny roztwór formaldehydu 0,2% 0,2%
olej silikonowy w postaci 75% emulsji wodnej 0,8% 0,8%
woda 32% 77%.
Przykład IX. Proszek zwilżalny.
a/ b/ c/
substancja czynna nr 1.019 w mieszaninie
z Nl[2-(2-metnksyetoksy)-fenylnsulfonylo]-Nl-(4,6-Uwu-
metoksy-1,3,5ltriazynylo-2)-mnczmkiem 20% 60% 0,5%
lig)i)nsulfo)ia) sodowy 5% 5% 5%
siarczan laurylnwnlSnUnwy 3% - -
dwuizobutylnnaftale)nsulfnnian sodowy - 6% 6%
eter nktylnfennlu z glikolem polietylenowym
(o 7-8 molach tlenku etylenu) - 2% 2%
wysokodyspersyjna krzemionka 5% 27% 27%
kaolin 67% - -
chlorek sodowy - - 59,5%
Substancję czynną starannie miesza się z substancjami pomocniczymi i dokładnie miele w odpowiednim młynie. Otrzymuje się proszek zwilżalny, z którego, rozcieńczając wodą, sporządza się zawiesinę o każdym żądanym stężeniu.
Przykład X. Środek do opylania.
a/ b/
substancja czynna nr 1.019 w mieszaninie z
z Nl[2l(2-metoksyetnksy)lfenyinsulfDnylo]-Nl-(4,6-UmUl
metnksy-1,0,5-triazy)ylnl2)lmncz)ikiem 01% 1%
talk 99,9% -
kaolin - 9^<%.
Substancję czynną miesza się z nośnikiem i miele w odpowiednim młynie, otrzymując gotowy do użytku środek do opylania.
Przykład XI. Granulat wytłaczany.
substancja czynna nr 1.004 w mieszaninie z Nl[2-(2-metnksyetnksy}-fenylnsulfonyln]-Nl-(4,6-UmUl a/ b/
metoksy-1,3,5-triazynylOl2)-mncznikiem 10% Ho
ligninosulfonian sodowy 2% 22%
karbnksymetylnceluloza 1% 1%
kaolin 87*% 96%.
Substancję czynną miesza się z substancjami pomocniczymi, miele i zwilża wodą. Mieszaninę tę wytłacza się, a następnie suszy w strumieniu powietrza. Przykład XII. Koncentrat zawiesinowy.
substancja czynna nr 1.050 w mieszaninie z 2-[4-(6-^hlo- a/ b/
rnbe)zennksaznlil-2-oksy)lfenoksy]-pΓnpionian etylowy 40% 5%
164 313
glikol etylenowy 10% 10%
eter nonylofenolu z glikolem polietylenowym
(o 15 molach tlenku etylenu) 6% 1%
ligninosulfonian sodowy 10% 5%
karboksymetyloceluloza 1% 1%
37% wodny roztwór formaldehydu 0,2% 0,2%
olej silikonowy w postaci 75% emulsji wodnej 0,8% 0,8%
woda 32% 77%
Zdolność związków o wzorze 1 do zabezpieczania roślin uprawnych przed fitotoksycznym działaniem silnych herbicydów można stwierdzić na podstawie niżej podanych przykładów XIII-XVI. W omówieniu prób związku o wzorze 1 określano jako odtrutki (środki antagonistycznie czynne lub odtruwające).
Ocena tej próby następuje w ten sposób, że po pierwsze podaje się w % działanie samego herbicydu, przy czym 100% działania odpowiada zniszczeniu roślin, a 0% działania oznacza brak działania, tak jak w przypadku nietraktowanych roślin sprawdzianowych. Po drugie działanie mieszaniny herbicyd-odtrutka określa się w taki sam sposób również w % działania herbicydowego. Różnicę tych obu otrzymanych liczb procentowych podaje się jako „działanie zabezpieczające w %“ w zestawieniu wyników tych prób.
Działanie mieszaniny herbicyd-odtrutka można oceniać zarówno w przypadku bezpośredniego równoczesnego aplikowania tych obu substancji w jednym jedynym procesie opryskiwania mieszaniną zbiornikową, jak i w przypadku oddzielnego, a także w przypadku czasowo przesuniętego aplikowania, np. w przypadku zaprawiania nasion odtrutką i traktowania herbicydem po wzejściu.
Przykład XIII. Próba z herbicydem i odtrutką w uprawie sorgo.
Herbicyd i odtrutkę aplikuje się razem jako mieszankę zbiornikową przed wzejściem lub po wzejściu.
W doniczkach o średnicy 11 cm, napełnionych ziemią ogrodniczą, wysiewa się nasiona sorgo odmiany „Fink G-623“ i hoduje w cieplarni w dostosowanych warunkach temperatury i oświetlenia. Nawodnienie i nawożenie następuje wedle potrzeb. W celu określenia działania przed wzejściem aplikuje się mieszaninę odtrutki i herbicydu w ilości wody odpowiadającej 550 litrów/ha, bezpośrednio po wysianiu. Dla określenia działania po wzejściu aplikuje się mieszaninę tych substancji czynnych po wzejściu roślin w stadium 3-5 liści. Każdorazowo po upływie 21 dni od traktowania następuje doświadczalna ocena „działania zabezpieczającego w %“.
Wyniki prób:
a/ próba przed wzejściem:
roślina badana: sorgo odmiany „Funk G-623“, traktowanie: przed wzejściem, za pomocą mieszanki zbiornikowej w dawce 250 g/ha związku nr 1.019 i 125 g/ha N-[2-(2-metoksyetoksy)-fenylosulfonylo]-N'-(4,6-dwumetoksy-1,3,5-triazynylo2)-mocznika, działanie: po upływie 21 dni od aplikowania - 50% działania zabezpieczającego; b/ próba po wzejściu:
roślina badana: sorgo odmiany „Funk G-623“, traktowanie: po wzejściu, mieszanką zbiornikową w dawce 250g/ha związku nr 1.019 i 125g/ha N-[2-(2-metoksyetoksy)-fenylosulfonylo]-N'-(4,6-dwumetoksy-1,3,5-triazynylo-2)mocznika, działanie: po upływie 21 dni od aplikowania - 45% działania zabezpieczającego.
Przykład XIV. Próba z herbicydem i odtrutką w uprawie kukurydzy i sorgo.
Odtrutką zaprawia się materiał siewny, herbicyd aplikuje się przed wzejściem lub po wzejściu.
W doniczkach o średnicy 11 cm, napełnionych ziemią ogrodniczą, wysiewa się zaprawione odtrutką nasiona kukurydzy odmiany „Blizzard“ oraz sorgo odmiany „Funk G-623“ i hoduje w cieplarni w dostosowanych warunkach temperatury i oświetlenia. Nawodnienie i nawożenie następuje wedle potrzeb. W celu określenia działania przed wzejściem aplikuje się mieszaninę odtrutki i
164 313 herbicydu w ilości wody, odpowiadającej 550 litrów/ha, bezpośrednio po wysianiu. Dla określenia działania po wzejściu aplikuje się herbicyd po wzejściu roślin w stadium 3-5 liści. Każdorazowo po upływie 12-26 dni od traktowania następuje doświadczalna ocena „działania zabezpieczającego w %“.
Wyniki prób: a/ próba z kukurydzą:
roślina badana: kukurydza odmiany „Blizzard, traktowani®: zaprawiani® nasion za pomocą 0,5g, 1g lub 2g związku nr 1.019 na 1kg materiału siewnego; herbicydem przed wzejściem: 4000g/ha N-chlGrGacetylG-N-(2-metoksy-1m®tGksyetylo)-®tylG-6-m®tylGaniliny, lub 240g/ha N-[2-(3,3,3-trójfluoropropen-1-ylG)-fenylosulfonylG]-N'f(4-metGksy-6-metylo-1,3,5-triazynylo-2)-mocznika, albo 120, 60 lub 30g/ha N-[2(2-metGksyetGksy)-fenyiosulfGnylG--N'-(4,6-dwumetoksy-1,3,5-triazynylG-2)-mocznika, herbicydem po wzejściu: 120g/ha Nd(2-metoksykarbonylotienylo-3-sulfGnylo)-N'-(4dmetoksy-6-metylG1.3.5- triazynylo-2)-mGCznika lub 480g/ha N-[2-(3,3,3-trójfluoΓopropen-1-ylG)-fenylGsulfGnylG-N'-(4-metGksy-e-metylo-1,3,5-triazynylG-2)-mGCznika, lub 120 g/ha N-(2-metGksykarbGnylofenylGsulfGnylG)-N'-(4-dwufluGrGm®tGksy-e-m®tGksypirymidynylo-2)-mocznika, lub 120 g/ha N-^-metoksykarbGnylGfenylosulfGnylG)-N'-(4-cyklopropylo-6-metoksy-1 ^^-triazynylo^Łmocznika, lub 120 g/ha N-(2-m®tGksykarbonylGf®nylGSulfGnylG)-N'-(4,e-bis-dwufluGrGm®tGksypirymidynylo2)d mocznika, lub 10 g/ha N-[2-(2-chlGrGetGksy)-fenylosulfonylo]-N'-(4-metGksy-6-metylo-1,3,5-triazynylo^-mocznika, lub 30 g/ha 2-[4-(6-dhloΓOchinoksa'lnyl-2-oksybfenoksy]-pΓopionianu etylowego, lub 60g/ha 2f[4-(6-chlGrGb®nzoksazGlil-2-Gksy)-fenoksy]-prGpionianu etylowego, lub 30g/ha 2-[4-(3,5-dwuchloropirydynyl-2-oksy)-fenoksy]propionianu propargilowego, lub 1Og/ha N-(2-metoksykaΓbGnylGfenylGsulfGnylG)-N'-(4-etoksy-6-metyloamino-1,3,5-triazynylG-2)-mocznika, albo 240,120,60 lub 30 g/ha N-[2-(2-meeoksyeeoksy)-fenylosulfonylo--N'f(4,6-dwum®tGksyf
1.3.5- triazynylGf2)-mGCznika.
Tabela 6 Działanie (skrót .DAT oznacza liczbę dni od aplikowania, skrót „przed oznacza przed wzejściem, a skrót .po oznacza po wzejściu)
Ilość Sposób Działanie
zaprawy odirulkowej Herbicyd Herbicyd aplikowania herbicydu zabezpieczające
w g/kg nasion dawka wg/ha (ocena) w %
1 2 3 4 5
2 4000 NfChlGroacetylOfNf(2-meeoksy-1f®tylG)-2fetylOf e-m®lγlGanllina przed/14 DAT 40
1 240 Nf[2-(3,3,3-Trójj^uoropropen-1fylo)-fenylosulfOf nyl-fN'f(4dmetGksyfe-m®tyl-1,3,5-tnazynylo-2}fmGd cznik przed/20 DAT 25
1 480 po/20 DAT 30
2 120 Nf[2d(2fM®toksy®toksy)-fenylosulfonyl-fN'f(4,ed dwumetoksy-1,3,5-triazynylGf2)fmGCznlk prz^edT2 DAT 70
1 120 przc<^12 DAT 65
0,5 120 przeed/12 DAT 65
2 60 przecd/12 DAT 65
1 60 przeeV12 DAT 65
0,5 60 prz^ed'12 DAT 70
2 30 przeed'! DAT 55
1 30 przeeV12 DAT 50
0,5 30 przeeV12 DAT 55
2 240 po/20 DAT 65
1 240 po/20 DAT 65
0,5 240 po/20 DAT 50
2 120 po/20 DAT 60
1 120 po/20 DAT 55
0,5 120 po/20 DAT 25
2 60 po/20 DAT 40
1 60 po/20 DAT 40
0,5 60 po/20 DAT 35
164 313
1 2 3 4 5
2 30 po/20 DAT 25
1 30 po/20 DAT 30
0,5 30 po/20 DAT 15
1 120 Nl(2-Meιoksykarbo)yinιle)yiOl3lSuifn)ylo)lN'l l(4-ryetoksyl6-metylo-1,3,5-tπazy)yinl2)lmncz)ik po/16 DAT 20
1 120 Nl(2lMe!oksykarbnnylofe)yinsuifonyin)lN'l(4-UwUl flιtorometoksy-6-meιoksy-pilγmιUy)ylnl2)-mncz)ik po/16 DAT 15
1 120 Nl(2-MeιnksykarbonylofenylosuifDnyln)-^Γ-(4-cyl klopropyiolć-metoksy-1,3,5llrιazynylol2)lmncz)ik po/16 DAT 20
1 120 Nl(2lMeιoksykarbonylofenylosulfo)yln)-^Γ-(4,6l blSldmufluorometoksy-piIy'miUy)yiOl2)lylocz)lk po/16 DAT 20
1 10 Nl[2-(2-Chlorneloksy-ife)yiosuifo)yin)-Nl-(4-ylel toksy^-metylo-1,3.5ltπazy)yiol2)lmncz)lk po/16 DAT 35
1 30 N-[4l(6-Chlornchi)oksalιnyl-2lnksy)lfe)nksy]lprnl pionian etylowy po/16 DAT 30
1 30 Nl[4-(3,5-Dwuchloroplrydynyl-2mksy)-fe)nksy]l propionian propargilowy po/16 DAT 45
1 10 Nl(2lMetnksykaΓbonylnfe)yiosuifn)ylo)-N'l(4letOl ksy^-metyloamino-1,0,5-ιrlazy)yio-2)-mocz)lk po/16 DAT 30
1 60 2-[4-(6-Chiorobenzoksazolil-2loksy)lfe)oksy]lprnl po/16 DAT 30
pionian etylowy b/ próba z sorgo:
roślina badana: sorgo odmiany „Funk G-623, traktowanie: zaprawianie nasion za pomocą 0,5g, 1g lub 2g związku nr 1.019 na 1kg materiału siewnego sorgo; herbicydem przed wzejściem: 1000 g/ha N-chlornacetylnlNl(2lmetnksyl 1lmetnksyetyln)-etylo-6-ryelyloaniliny, lub 250 g/ha Nl[2-(3,3.3-lrÓJΠuoropropen-1lyln}-fe)ylnl sulfn)yln]lN'l(4-Iyetoksy-6-ryelyto-1,3,5ltriazy)ylnl2)-mncznika albo 120,60 lub 30 g/ha N-[2-(2metnksyetnksy)-fe)ylnsulfo)ylo]-N'-(4,6-dwumetoksy-1,3,5-triazy)ylOl2)-mocznika, herbicydem po wzejściu: 480g/ha Nl[2-(3,3,0-trójiiunropropen-ltylol-fenylosuifonylo]-N--(4lmetDksyl6metylo-1,3,5-triazy)ylnl2)-mocz)ika, lub 15g/ha 2-[4-((6chIorochi)nksali)yl-2-nksy)-fe)nksy]l prop^nia^ etylowego, lub 60 g/ha 2l[4-(6-chIorobenzoksazoIiI-2-oksy)-fenoksy]-propio)ia)u etylowego, lub 15 g/ha 2-[4-(3,5-dwuchlnrnpiryUy)y|l2-nksy)-fenoksy]-propinmanu propa^ilowego. lub 30 g/ha 2-[4-(5-lΓÓjΩuorometylnpiryUy)y|l2lnksy)-fenoksy]-propionianu butylowego, albo 240, 120, 60 lub 30 g/ha N-[2-(2(metnksyetnksy)-fe)ylnsulfnnylo]-N'-(4,6-4wumetoksyl 1,3,5ltriazy)ylnl2)lmncznika.
Tabela 7 Działanie (skrót .DAT oznacza liczbę dni od aplikowania, skrót .przed oznacza przed wzejściem, a skrót „po oznacza po wzejściu)
Ilość zaprawy oUtrulkDmej w g/kg nasion Herbicyd dawka w g/h Herbicyd a Sposób aplikowania herbicydu (ocena) Działanie zabezpieczające w%
1 2 3 4 5
1 1000 NlChloroacetylnlN·(2lmeIoksy-1letyln)l2letyio- 6-metyloanilina przed/26 DAT 35
1 250 N-[2-(3,3,3-Trójfluoropropen-1 lylo)lfenyiosuifnl nylo]-N'l(4-metnksy-6-metyl-1^ó-wazynylo^j-mocznik przed/20 DAT 45
1 480 po/20 DAT 40
2 120 N-[2-(2-Meιnksyetoksy)lfe)yinsulfn)yloylN'l(4,6dwumetnksy-1,3,5ltrlazynyiOl2)lmocz)lk prz^cd'12 DAT 55
1 120 przed/l 2 DAT 55
0,5 120 przed/12 DAT 60
2 60 przed/12 DAT 55
164 313
1 2 3 4 5
1 60 przecd/12 DAT 50
0,5 60 przed/12 DAT 60
2 30 przed/12 DAT 70
1 30 przed/12 DAT 65
0.5 30 przed/12 DAT 70
2 240 po/20 DAT 50
1 240 po/20 DAT 60
0.5 240 po/20 DAT 60
2 120 po/20 DAT 65
1 120 po/20 DAT 65
0.5 120 po/20 DAT 60
2 60 po/20 DAT 45
1 60 po/20 DAT 65
0.5 60 po/20 DAT 60
2 30 po/20 DAT 30
1 30 po/20 DAT 45
0,5 30 po/20 DAT 50
1 60 —-[4-(6-ChloIΌbenzoktazclil-—-oktz)-fenoksz]propionian etylowy po/16 DAT 33
1 15 —-[4·-(:6Chlorochincksalinzl-—-oktz)-fenokty]- proplcnlan.etzlcwz po/16 DAT 40
1 15 —-[4-(3,5-Dw'uchlcroplΓzdz'nzl-—-oktz)-fenoksz]prcpicnian propargilowy po/16 DAT 50
1 30 —-[4-(5-Trójfuorcmetzlcpirzdznzl-—-oktz)-fenc- po/16 DAT 20
ksyl-^jpropionian butylowy
Przykład XV. Próba z herbicydem i odtrutką w uprawie ryżu.
Materiał siewny poddaje się napęcznianiu w zawiesinie odtrutki, herbicyd aplikuje się przed wzejściem.
Nasiona ryżu odmiany ,5-201“ poddaje się wstępnemu pęcznieniu w wodnej zawiesinie odtrutki (nasycanie nasion), po czym przechowuje się na sucho w ciągu 24 godzin i ostatecznie wysiewa powierzchniowo w doniczkach (o wymiarach 9X9cm), napełnionych błotnisto-wilgotną ziemnią ogrodniczą. Bezpośrednio po wysianiu powierzchnię gleby opryskuje się herbicydem w ilości wody, odpowiadającej 550 litrów/ha. Rośliny hoduje się w cieplarni w dostosowanych warunkach temperatury i oświetlenia. Nawodnienie i nawożenie następuje wedle potrzeb. Po upływie 26 dni od traktowania przeprowadza się doświadczalną ocenę „działania zabezpieczającego w %“.
Wyniki prób:
roślina badana: ryż odmiany „S-201“, traktowanie: 48-godzinne napęcznianie materiału siewnego w roztworze 330 ppm związku nr 1.050 i następne przed wzejściem aplikowanie dawki 30g/ha N-[—-(—-meSoksyeSoksy)-fenylosufonylo']-N'-(4,6-dwumetoksz-1,3,5-triazznzlo-2)-mocznika, działanie: po upływie 26 dni aplikowania - 55% działania zabezpieczającego.
Przykład XVI. Omówienie próby odtrutkc^wej w ryżu.
Ryż w warunkach cieplarnianych hoduje się do stadium 2-liści. W tym stadium następuje aplikacja badanych substancji odtrutkowych o wzorze 1 oraz chwastobójczego związku nr 1.000 o nazwie 2-[4-(5-chloro-3-f uoropirydynyl-—-oksy)-fenoksy]-propionian propargilowy na rośliny testowe.
Aplikowanie następuje po wzejściu za pomocą wodnej zawiesiny w ilości 500 litrów wody na 1 ha. Dawka herbicydu odpowiada 60 g/ha, a dawka badanej substancji odtrutkowej odpowiada 400 g/ha. Po upływie 14 dni od zaaplikowania przeprowadza się szacunek wyników w skali ocen 1-9:9- rośliny testowe nie wykazują żadnych uszkodzeń, 7-8 - słabe działanie fitotoksyczne, 4-6 -średnie działanie fitotoksyczne, 2-3 - silne działanie fitotoksyczne, 1 - całkowite uszkodzenie roślin.
Wyniki traktowania samym chwastobójczym związkiem nr 1.000 o nazwie 2-[4-{5-chloro-3fluoropirydynyl-2-oksy}-fenoksy]-propionian propargilowy porównuje się z rezultatami traktowania za pomocą układu herbicyd + odtrutka o wzorze 1.
Zestawiono te wyniki w podanej tabeli 8.
164 313
Tabela 8
Chwastobójczy związek nr: 60 g/ha Odtrutkowy związek nr: 400 jg/ha Ocena Ryż
1.000 - 4
1.OOO 1.004 7
1000 1.013 7
1000 1019 8
1.000 1072 7
1.000 1.073 7
1000 3012 7
1000 3.014 9
1000 3.015 9
1000 3.016 7
1.000 3.017 7
1.000 3.018 7
Ra RSj-CO-N-Q R
R H SOj-NH-CO-A
Wzór 1 n
R1- NH- CO-NH^iy SO2- NH-CO
-Rh
Rc
Wzór 1a
H£-NH-CO-NH NH-CO-A
Ra Rb
Wzór 2
RQ—Rb h3c-nh-co-nh h^-so2-nh-co-a
Wzór 3
Wzór 4
R1-N-C=O
Η SOj-NH-CO-A
Wzór 5 R° b Wzór 6
N-CO-Ν-^ν Hal-CO-A
H S(W2 Wzór 7 Wzór 8
Wzór 9 R-h Rc
Wzór 11
Rd
Wzór 14
Wzór 15 Wzór 16
H2-
Wzór 17
PKs
HjC-NH-CO-fH
Wzór 21
IM 313
HjC'' n-co-nh-<Q>
Wzór 22
CH3 ^CH-Cą-NH-CO-NH^-Są-NHCO^Hs
Wzór 23
Hp-NH-CO-NH^3^O2’NH-COWzór 24 CH3 CHg
Wzór 25
Wzór 26
SO2-NH-CO-A
H£-NH-CO-NH
R° \=/ so2-nh-ccm
Wzór 27
°2n\J^ + Hal-CO-A so2-nh2 J zasada
RQ κ ąN-
są-NH-co-A katalityczne uwodornianie
SO2-NH-CO-A
Schemat 1
+ CI-COO^jJ) zasada
NH XR2 R\
R2
Schemat 2
Rk
Rx
Rb
O + CI-Ś-OH
II o
Schemat 3
Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 90 egz. Cena 10 000 zł

Claims (14)

Zastrzeżenia patentowe
1. Środek do selektywnego zwalczania chwastów w uprawach roślin użytkowych, zawierający obok obojętnych nośników i dodatków substancję czynną, znamienny tym, że jako substancję czynną zawiera mieszaninę, składającą się z a/ antagonistycznie względem herbicydu działającej ilości nowego N-acylosulfamoilofenylomocznika o ogólnym wzorze 1, w którym A oznacza rodnik o wzorze 10, 11, 12, 13, 14 lub 115, R1 oznacza atom wodoru, rodnik Ci-Ce-alkilowy, C3-C6cykloalkilowy, C3-C6-alkenylowy, C3-C6-alkinylowy, grupę o wzorze 15 lub rodnik C1-C4alkilowy podstawiony grupą C1-C4-alkoksylową lub fenylową, R2 oznacza atom wodoru lub rodnik C1-C 4-alkilowy, Rai Rb niezależnie od siebie oznaczają atom wodoru, chlorowca lub rodnik C1-C 4-alkilowy, albo Ra i Rb razem tworzą mostek C 4-alkadienylenowy, Rc we wzorze 10 oznacza atom wodoru, grupę metoksylową, rodnik fenylowy lub chlorometylowy, Rd i Re we wzorze 14 niezależnie od siebie oznaczają atom wodoru lub rodnik C1-C 4-alkilowy, albo Rd i Re razem tworzą mostek C4-alkilenowy, R9 i Rh we wzorze 10 niezależnie od siebie oznaczają atom wodoru, chlorowca, grupę nitrową, rodnik trójfluorometylowy, C1-C 4-alkilowy, grupę C1-C 4-alkoksylową lub -COOH, a R* we wzorze 15 oznacza'atom wodoru lub rodnik C1-C4-alkilowy, i z b/ chwastobójczo czynnej ilości kwasu arylofenoksypropionowego o wzorze 4, w którym Q oznacza grupę o wzorze 18, 19 lub 20, a T oznacza grupę -OR1®, przy czym R13 we wzorze 18 stanowi atom chlorowca lub grupę trójfluorometylową, R14 we wzorze 18 stanowi atom wodoru, chloru lub fluoru, a R18 stanowi rodnik C1-C4-alkilowy lub propargilowy.
2. Środek według zastrz. 1, znamienny tym, że zawiera związek o wzorze 1, w którym Ra i Rb niezależnie od siebie oznaczają atom wodoru, chlorowca lub rodnik C1-C4-alkilowy, a A, R\ R,, Rc, Rd, Re, Rg, Rh i R* mają znaczenia podane w zastrz. 1.
3. Środek według zastrz. 1, znamienny tym, że zawiera związek o wzorze 1, w którym Rb oznacza atom wodoru, a pozostałe symbole A, R1, R,, Ra, Rc, Rd, r®, r9, Rh i r* mają znaczenie podane w zastrz. 1.
4. Środek według zastrz. 1, znamienny tym, że zawiera związek o wzorze 1, w którym grupa sulfamoilowa zajmuje położenie-4 w pierścieniu fenylowym, a pozostałe symbole A, R1, R,, Ra, Rb, Rc, Rd, R®, R9, Rh i R* mają znaczenie podane w zastrz. 1.
5. Środek według zastrz. 1, znamienny tym, że zawiera związek o wzorze 1, w którym R oznacza atom wodoru, a pozostałe symbole A, R1, Ra, Rb, Rc, Rd, r®, r9, Rh i r* mają znaczenie podane w zastrz. 1.
e.
Środek według zastrz. 1, znamienny tym, że zawiera związek o wzorze 1, w którym Rb oznacza atom wodoru, grupa sulfamoilowa zajmuje położenie-4 w pierścieniu fenylowym, a pozostałe podstawniki A, R\ R2, Ra, Rc, Rd, r®, r9, Rh i r* mają znaczeni® podane w zastrz. 1.
7. Środek według zastrz. 1, znamienny tym, że zawiera związek o wzorze 1, w którym R2 i Rb oznaczają atomy wodoru, grupa sulfamoilowa zajmuje położenie-4 w pierścieniu fenylowym, a pozostałe podstawniki A, R\ Ra, Rc, Rd, r®, R9, Rh i r* mają znaczenie podane w zastrz. 1.
8. Środek według zastrz. 1, znamienny tym, ż® zawiera związek o wzorze 1, w którym A oznacza grupę o wzorze 10, a symbole symbole R\ r2, Ra, Rb, rc, Rd, r®, r9, Rh i r* mają znaCzenie podane w zastrz. 1.
9. Środek według zastrz. 8, znamienny tym, że zawiera związek o wzorze 1, w którym R2 i Rb oznaczają atomy wodoru, grupa sulfamoilowa zajmuje położenie-4 w pierścieniu fenylowym, a pozostałe symbole A, R\ Ra, rc, Rd, r®, r9, Rh i r* mają znaczenie podane w zastrz. 1.
10. Środek według zastrz. 1, znamienny tym, że jako substancję antagonistycznie czynną względem herbicydu zawiera związek o wzorze la, w którym symbole R\ Rc, R9 i Rh mają znaczenie podane w zastrz. 1.
11. Środek według zastrz. 10, znamienny tym, że zawiera związek o wzorze 1a, w którym Rc oznacza atom wodoru, a pozostałe symbole R\ Rg i Rh mają znaczenie podane w zastrz. 10.
164 313 3
12. Środek według zastrz. 11, znamienny tym, że zawiera związek o wzorze la, w którym R1, Re i Rh oznaczają rodniki C1-C4-alkilowe.
13. Środek według zastrz. 1, znamienny tym, że zawiera związek o wzorze 1 wybrany ze zbioru obejmującego l-[4-(N-4-metylobenzoilo-sulfamoilo)-fenylo]-3-metylomoczmk, l-[4-(N-3-metylobenzoilo-sulfamoilo)-fenylo]-3-metylomocznik, 1-[4-(N-4-III-rz.-butylobenzoilo-sulfamoilo)fenylo]-3-metylomocznik, 1-[4-(N-3-trójfluorometylobenzoilo-suIfamoilo)-fenylo]-3-metylomocznik, 1-[4-(N-4-nitrobenzoilo-sulfamoilo)-fenylo]-3-metylomocznik, 1-[4-(N-2,3-dwumetylobenzoilo-sulfamoilo)-fenylo]-3-metylomocznik, 1-[4-(N-3,4-dwumetylobenzoilo-sulfamoilo)fenylo]-3-metylomocznik, 1-[4-(N-3,4-dwumetyiobenzoilo-sulfamoilo)-fenylo]-3,3-dwumetylomocznik, 1-[4-(N-3,4-dwumetylobenzoilo-sulfamoilo)-fenylo]-3-etylomocznik, 1-[4-(N-3,4-dwumetylobenzoilo-sulfamoilo)-fenylo]-3-allilomocznik, 1-[4-(N-3,4-dwumetylobenzoilo-sulfamoilo)fenylo]-3-fenylomocznik, 1-[4-(N-3,5-dwumetylobenzoilo-sulfamoilo)-fenylo]-3-metylomocznik, 1 -[4--N-3,4-dwuchlorobenzoilo-suIfamoilo)-fenylo]-3-metylomocznik, l-[4-(N-3,4-dwumetoksybenzoilo-sulfamoilo)-fenylo]-3-metylomocznik, 1-[4-(N-3,4-dwumetoksybenzoilo-sulfamoik))fenylo]-3,3-dwumetylomocznik, 1-[4-(N-2,4,5-trójmetoksybenzoilo-sulfamoilo)-fenylo]-3-metylomocznik, 1-[4-(N-1-naftylokarbonylo-sulfamoilo)fenylo]-3-metylomocznik, 1-[4-(N-2-furylokarbonylo-sulfamoilo)fenylo]-3-metylomocznik, 1-[4-(N-2-fuiylokarbonylo-sulfamoilo}-fenylo]3.3- dwumetylomocznik, 1-[4-(N-2-tienylokarbonylo-sulfamoilo)-fenylo]-3-metylomocznik, 1-[4-(Npiperonyloilo-sulfamoilo)-fenylo]^-metylomocznik, 1-[4-(N-3-metylobenzoilo-sulfamoilo)-fenylo]3.3- dwumetyl^mocznik, l-[4-(N-3--rójfuorometylobenzoilo-sulfamoilo)-fenylo]-3-cyklopropylomocznik, 1-[3-(N-3,4-dwumetylobenzoilo-sulfamoilo)-fenylo]-3-metylomocznik, 1-[3-(N-2-furylokarbonylo-sulfamoilo)-fenylo]-3,3-dwumetylomocznik.
14. Środek według zastrz. 1, znamienny tym, że zawiera związek o wzorze 4 wybrany ze zbioru, obejmującego 2-[4^(N-3,5^fdw^^c^l·^lι^^r^plΓydynyl-2^ok^;yj)^f«;I^(^^^^^^]-f^r^opionian propargilowy, 2-[4(5-trójfluorometylopirydynyl-2-oksy)-fenoksy]-propionian butylowy, 2-[4-(6-chlorochinoksalinyl2-oksy)-fenoksy]-propionian etylowy i 2-[4-((6chlorobenzoksazolil-2-oksy)-fenoksy]-propionian etylowy.
PL29792890A 1990-03-05 1990-03-05 Srodek do selektywnego zwalczania chwastów w uprawach r o s l i n uzytkowych PL PL164313B1 (pl)

Priority Applications (1)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL29792890A PL164313B1 (pl) 1990-03-05 1990-03-05 Srodek do selektywnego zwalczania chwastów w uprawach r o s l i n uzytkowych PL

Applications Claiming Priority (1)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL29792890A PL164313B1 (pl) 1990-03-05 1990-03-05 Srodek do selektywnego zwalczania chwastów w uprawach r o s l i n uzytkowych PL

Publications (1)

Publication Number Publication Date
PL164313B1 true PL164313B1 (pl) 1994-07-29

Family

ID=20059674

Family Applications (1)

Application Number Title Priority Date Filing Date
PL29792890A PL164313B1 (pl) 1990-03-05 1990-03-05 Srodek do selektywnego zwalczania chwastów w uprawach r o s l i n uzytkowych PL

Country Status (1)

Country Link
PL (1) PL164313B1 (pl)

Similar Documents

Publication Publication Date Title
US5215570A (en) Sulfamoylphenylureas
EP0365484B1 (de) Sulfamoylphenylharnstoffe
US3816419A (en) Substituted s-triazines
CA1229607A (en) N-(cyclopropyl-triazinyl-and-pyrimidinyl-n&#39;- (arylsulfonyl)ureas having herbicidal activity
EP0102925B1 (de) N-Phenylsulfonyl-N&#39;-pyrimidinyl- und -triazinylharnstoffe
PL151643B1 (en) 1,5-diphenyl pyrazole-3-carbonic-acid derivatives for the protection of cultured plants
LT3663B (en) Pyridine derivatives, process for their production, herbicidal method and composition
JPS61267576A (ja) N−〔(4,6−ジメトキシピリミジン−2−イル)アミノカルボニル〕−3−トリフルオロメチルピリジン−2−スルホンアミド或いはその塩、それらの製造方法及びそれらを含有する除草剤
CS245785B2 (en) Herbicide agent and for plants growth regulation and production method of effective substances
PL169554B1 (pl) Srodek chwastobójczy i hamujacy wzrost roslin PL PL
EP0477808B1 (en) Herbicides
EP0459949B1 (de) Sulfonylharnstoffe mit herbizider und pflanzenwuchsregulierender Wirkung
JPH04234850A (ja) 置換ピリジンスルホンアミド系化合物及びそれらを含有する除草剤
CS253728B2 (en) Agent for the protection of culture plants and process for preparing active compounds
HU212605B (en) Selective herbicidal compositions containing salicylic acid derivatives, process for producing the active ingredient and method for weed control
PL164313B1 (pl) Srodek do selektywnego zwalczania chwastów w uprawach r o s l i n uzytkowych PL
JPS6117582A (ja) 新規なフエニル‐置換されたスルホンアミド類
CS244809B2 (en) Agent for cultural plants protection and production metthod of effective substances
PL163599B1 (pl) Środek do selektywnego zwalczania chwastów
US3758481A (en) Ridine m-(2,4-dichloro - 5-(haloalkoxy)-phenylcarbomoyl)-pyrrolidine or pipe
JPS62111982A (ja) 置換ピリジンスルホンアミド系化合物及びそれらを含有する除草剤
EP0065189A2 (de) Heterocyclische Dihalogenacetamide, Verfahren zu ihrer Herstellung und herbizide Mittel, die Acetanilide als herbizide Wirkstoffe und diese Dihalogenacetamide als antagonistische Mittel enthalten
HU208903B (en) Antidotum and herbicide compositions containing sulfamoyl-phenyl-urea as antidotum active ingredient, using them and process for preparing sulfamoyl-phenyl-urea-derivatives
US3668260A (en) Substituted tetrachlorobenzenes
JPS6121552B2 (pl)