Szkody, jakie wyrzadzaja wskutek za¬ wartosci fenoli wody sciekowe w koksow¬ niach i podobnych zakladach, stwarzaja ko¬ niecznosc usuwania fenoli ze scieków. Po¬ czatkowo próbowano usuwac fenole z wód sciekowych, pochodzacych z zakladów, wy¬ twarzajacych amonjak z wody pogazowej; wkrótce przekonano sie, iz lepiej jest usu¬ wac fenole z wody pogazowej przed dalsza jej przeróbka na amonjak.Sadzono przytem, iz najlatwiej usuwac fenol w stadjum jego najwiekszego steze¬ nia. Poniewaz gazy gorace wychodzace z pieców zawieraja fenol w ilosci 2 gramów na 1 m3, podczas gdy w wodzie pogazowej stezenie fenblu wynosi okolo 4000 gramów na 1 m3, i poniewaz przy dalszej przerób¬ ce woda pogazowa ulega rozcienczeniu, nie mozna bylo oczekiwac mozliwosci tanszego i lepszego usuwania fenoli w innem miej¬ scu na drodze od pieców do kanalu scie¬ kowego, niz wlasnie z surowej wody poga¬ zowej. W rzeczywistosci pokazalo sie, ze jest to jednak mozliwe. Stwierdzono mia¬ nowicie, ze wedlug niniejszego wynalazku mozna wyplókac fenol prostemi srodkami taniej, latwiej i dokladniej z gazu, anizeli z wody pogazowej, zawierajacej go w ste¬ zeniu 2000 razy wiekszem.W tym celu nalezy mieszanine gazu,, która moze byc w danym razie ochlodzona, a której temperatura znajduje sie wpoblizu punktu skroplenia, a zatem zawierajaca je-. szcze cala wode w postaci pary, po usunie-ciu smoly, najlepiej jest zetknac w prze- ciwpradzie z plynem pochlaniajacym feno¬ le, np. plókac olejem benzenowym, benze¬ nem ciezkim i innemi olejami pochodzace- mi ze smoly wegla kamiennego lub brunat¬ nego, lub podobnie dzialajacemi plynami, usuwajacemi fenole, Gaz oddaje fenole o- lejom plóczacym, a woda pogazowa otrzy¬ mana przez nastepne oziebienie gazu nie zawiera fenoli. Plyn z pochlonietemi feno¬ lami mozna regenerowac znanemi sposoba¬ mi, np. przez wymycie lugiem sodowym al¬ bo przez destylacje.Korzysci, jakie daje sposób wedlug ni¬ niejszego wynalazku przez wymycie fenoli z gazów, w porównaniu do znanego sposo¬ bu usuwania ich z wody pogazowej, pole¬ gaja na tern, iz olej plóczacy nasyca sie przy zetknieciu z gazami znacznie wieksza iloscia fenoli, niz przy zetknieciu z woda.Przy racjonalnej pracy zawartosc fenolu w cieczy plóczacej wzrasta do podwójnej za¬ wartosci fenolu w wodzie.Pracujac wedlug niniejszego wynalaz¬ ku, otrzymuje sie zawartosc fenolu w ole¬ ju plóczacym 10 razy wieksza od ilosci, ja¬ ka zawieralaby woda pogazowa. Celem wy- plókania okreslonej ilosci fenolu, potrzeba przeto V- tej ilosci cieczy plóczacej, jaka nalezaloby uzyc przy dawnych sposobach.Podczas gdy wedlug dotychczasowych spo¬ sobów olej plóczacy stykal sie z woda po¬ gazowa przez kilka godzin, wystarcza we¬ dlug niniejszego sposobu kilka sekund, aby fenol przeszedl do oleju plóczacego. Wsku¬ tek tego, iz zarówno ilosc potrzebnego ole¬ ju plóczacego, jak i czas trwania procesu, wynosza tylko czesc tej ilosci oleju i cza¬ su, jakie byly potrzebne przy stosowaniu dawniejszych sposobów, wynika, iz apara¬ tura do plókania moze byc znacznie mniej¬ szych rozmiarów, niz przy dawnych sposo¬ bach. Zuzycie sily jest tez odpowiednio mniejsze, poniewaz ilosc plynu poruszane¬ go jest mniejsza.Dalsza wielka korzysc daje nowy spo¬ sób przez latwiejsze uzyskanie fenolu z 0- leju, poniewaz znajduje sie on tam w wiek¬ szym stezeniu. Celem uzyskania 100 kg fe¬ nolu przy zastosowaniu dawniejszych spo¬ sobów nalezy przerobic okolo 20 m3 oleju, natomiast wedlug sposobu niniejszego tyl¬ ko okolo 4 m:i. Zrozumialem jest, iz ostat¬ nie zadanie latwiej i taniej jest wykonac, niezaleznie od tego czy fenol uzyskuje sie droga destylacji czy tez droga lugowania.Dalsza bardzo istotna korzysc, wyste¬ pujaca przy pracy wedlug niniejszego wy¬ nalazku, polega na nastepujacym fakcie.Przy traktowaniu wody pogazowej rozpu¬ szczalnikami poszczególne skladowe mie¬ szaniny fenoli przechodza do oleju w odpo¬ wiednich stosunkach, zaleznych od ich roz¬ puszczalnosci w wodzie. Kwas karbolowy jest najlatwiej rozpuszczalny, a przeto naj¬ trudniej daje sie usunac. We wszystkich olejach, zawierajacych surowy fenol lub w lugach zawierajacych fenolany, uzyskanych przy usuwaniu fenolu z wody pogazowej, kwas karbolowy znajduje sie w znacznie mniejszej ilosci niz w wodzie pogazowej, z której otrzymano owe produkty. Przy my¬ ciu gazów skladowe mieszaniny fenoli prze¬ chodza do oleju odpowiednio do cisnien ich par. Przy fenolach, które w technice wchodza w rachube, cisnienia par mozna przyjac jako praktycznie równe. Produkt o- trzymainy przy usuwaniu fenoli z gazów zawiera poszczególne skladniki, a zatem takze kwas karbolowy w ilosciach prawie takich samych jak woda pogazowa. Ponie¬ waz kwas karbolowy decyduje o wartosci otrzymanego produktu, przeto cena sprze¬ dazna produktów otrzymanych wedlug ni¬ niejszego wynalazku jest znacznie wyzsza, niz produktów otrzymanych znanemi do¬ tychczas sposobami.Inna jeszcze korzysc oparta jest na na¬ stepujacych faktach. Jak wiadomo, woda pogazowa zawiera substaincje o charakterze bardziej kwasnym od fenoli. Rozpuszczal¬ nosc tych substancji w wodzie jest tak — 2 -Wielka, iz p^zy traktowaniu wody po^azó- wej rozpuszczalnikami usuwa sie tylko zni¬ koma czesc tych kwasnych substancyj. Za¬ nieczyszczaja przeto scieki nadal. Cisnienie par tych substancyj jesit natomiast bardzo male, a zatem, pracujac wedlug niniejsze¬ go sposobu, usuwa sie je w zupelnosci. Dla wyjasnienia istoty niniejszego sposobu niech posluzy przyklad usuwania i uzyska¬ nia fenoli, np. w zakladzie koksowniczym o przerobie 1000 ton wegla na dobe.Gaz uwolniony od smoly wchodzi o temperaturze powyzej punktu skroplenia (naprzyklad przy 80°C) od dolu do wiezy 0 wysokosci 6 m i srednicy 3 m, wypelnio¬ nej np. do polowy srodkami wypelniajace- mi, najlepiej pierscieniami Raschinga. W górnej czesci wiezy wprowadza sie, celem wyplókania, przy pomocy dyszy, rozpyla¬ cza, rozdzielacza lub podobnych urzadzen, 1 m3 oleju benzenowego na 1 godzine. Olej wychodzacy z wiezy zawiera 30 gramów fenoli na 1 litr. Gaz uchodzacy w górnej czesci wiezy wydziela przy chlodzeniu wo¬ de pogazowa, zawierajaca zaleznie od wa¬ runków miejscowych 0,05 — 0,2 grama fe- iiolu na i litr. ilosc fenoli odciagnietych z gazów wynosi! 90%. Olej wychodzacy z wiezy plócze sie w znany sposób stezonym lugiem sodowym w dwóch przebiegach. O ile jest pozadane otrzymywanie zasad, mozna dolaczyc traktowania oleju zapomo- ca kwasu np. siarkowego. PL PL