PL165096B1 - Ciekły środek do mycia i czyszczenia urządzeń sanitarnych - Google Patents

Abstract

Ciekły środek do mycia i czyszczenia urządzeń sanitarnych zawierający kwasy organiczne i nieorganiczne, środki powierzchniowo czynne, trćjetanoloaminę oraz wodę, znamienny tym, że zawiera od 0,01 do 20,0% wagowych kwasu mlekowego, od 2,0 do 40,0% wagowych kwasu fosforowego i/lub kwasu amidosulfonowego i/lub szczawiowego, od 0,01 do 15,0% wagowych kwasu alkilobenzenosulfonowego, od 0,01 do 10,0% wagowych alkilofenolu polioksyetylenowanego od 3 do 25 molami tlenku etylenu, od 0,01 do 10,0% wagowych trójetanoloaminy, wodę i ewentualnie substancje zapachowe, środki bakteriobójcze, barwniki, zagęstniki oraz inhibitory korozji.

Description

Przedmiotem wynalazku jest ciekły środek do mycia i czyszczenia urządzeń sanitarnych.

Znany z publikacji H. Naaga Tłuszcze, Środki Piorące, Kosmetyki 1979, t. 23, nr 10/12 s. 165 ciekły środek do czyszczenia ceramicznych urządzeń sanitarnych zawiera: 10% wagowych polioksyetylenowanych fosforanów alkilowych, 2% wagowych polioksyetylenowanych alkoholi tłuszczowych, 4% wagowych polioksyetylenowanych nonylofenoli, 40% wagowych kwasu fosforowego, 5% wagowych chlorku sodowego i 39% wagowych wody.

Znany z polskiego opisu patentowego nr 118 105 środek myjący do urządzeń sanitarnych zawiera 9-25 części wagowych parcjalnej soli etanoloaminowej kwasu szczawiowego, 5-15 części wagowych soli etanoloaminowej kwasu alkilobenzenosulfonowego o 10-14 atomach węgla w grupie alkilowej, 3-9 części wagowych polioksyetylenowanego 6-14 molami tlenku etylenu nonylofenolu, 0,5-1,0 części wagowych polioksyetylenowanego 6-12 molami tlenku etylenu amidu kwasu stearynowego, 7-25 części wagowych alkoholu jedno- lub wielowodorotlenowego oraz 25-75 części wagowych wody.

Znany z polskiego opisu patentowego nr 146 698 ciekły środek do mycia, czyszczenia i szorowania naczyń stołowych, kuchennych oraz urządzeń sanitarnych zawiera 5 do 10% wagowych mieszaniny soli sodowej kwasu alkilobenzenosulfonowego z solą sodową siarczanowanych alkoholi tłuszczowych, i do 2% wagowych alkilofenolu polioksyetytenowanego, 1,5 do 3% wagowych monoalkiloamidu wyższych kwasów tłuszczowych, 0,1 do 10% wagowych siarczanu amonu lub innych soli amonowych, 35 do 40% wagowych środka ściernego, 0,1 do 0,3% wagowych substancji zapachowej, 0,3 do 0,8% wagowych bieli tytanowej, 0,5 do 2% wagowych wersenianu sodowego oraz 31,9 do 56,5% wagowych wody.

Inne znane i stosowane środki do mycia i czyszczenia urządzeń sanitarnych oprócz środków powierzchniowo czynnych, kwasów nieorganicznych, kwaśnych estrów organicznych kwasu fosforowego, alkalicznych soli nieorganicznych, fosforanów i polifosforanów zawierają środki ścierne o dużej lub średniej twardości w postaci mączki kwarcowej, mączki szklanej, ziemi okrzemkowej, mielonego bentonitu lub częściowo uwodnionego tlenku glinu.

Zabrudzenia powstające w praktyce na urządzeniach sanitarnych mają złożony i swój specyficzny charakter, przy czym charakterystyczne jest ich silne związanie z podłożem. Podstawowymi składnikami zabrudzeń powstających na urządzeniach sanitarnych są mydła wapniowe i magnezowe, osady wodne, mocznik, resztki kału, żółtobrunatne naloty wytrącających się soli żelazowych i manganowych itp. Wszystkie te składniki łącznie tworzą zwartą, silnie przylegającą do podłoża i przez to trudną do usunięcia powłokę.

W znanych środkach do czyszczenia urządzeń sanitarnych problem trudnego usuwania specyficznych zabrudzeń został rozwiązany przez zastosowanie materiałów ściernych o dużej lub średniej twardości (mączka kwarcowa, mączka bentonitowa, mączka szklana, tlenek glinu

165 096 itp.). Taki skład znanych środków do czyszczenia urządzeń sanitarnych ma negatywne konsekwencje i niedogodności w użytkowaniu.

Środki do czyszczenia urządzeń sanitarnych zawierające środki ścierne o dużej lub średniej twardości powodują zarysowanie czyszczonych powierzchni i z tworzyw sztucznych. Efektem wtórnym stosowania tych środków jest niszczenie czyszczonych powierzchni emaliowanych oraz szybkie brudzenie się urządzeń sanitarnych, ponieważ w miejscach powstałych rys i zarysowań bardzo szybko wnika brud. Poza tym materiały ścierne otrzymane w wyniku rozdrobnienia minerałów zawierają bardzo drobny pył działający drażniąco na błony śluzowe i tak np. w procesie produkcji środków czyszczących zawierających mączkę kwarcową wśród personelu produkcyjnego może wystąpić groźna choroba dróg oddechowych tak zwana krzemica płuc. Ponieważ środki ścierne powodują blokowanie drożności syfonowych zamknięć wodnych w instalacjach,wodno- kanalizacyjnych.

Wadą znanych ciekłych środków do mycia i czyszczenia urządzeń sanitarnych produkowanych na bazie kwasów szczawiowego, fosforowego, solnego, amidosulfonowego itp. jest ograniczony, wąski zakres ich zastosowania. Wymienione środki mogą być stosowane wyłącznie do mycia i czyszczenia ceramicznych urządzeń sanitarnych takich jak umywalki, muszle klozetowe itp., a nie mogą być używane do powierzchni emaliowanych takich jak ziewy, wanny itp., ponieważ niszczą emalię. Ponadto środki te z reguły wykazują małą skuteczność w usuwaniu zabrudzeń, zwłaszcza wytrącających się na pionowych powierzchniach, osadów soli żelazowych i manganowych. Przyczyną małej skuteczności w usuwaniu tych zabrudzeń jest ich niska lepkość, a w konsekwencji słaba przyczepność do pionowych powierzchni urządzeń sanitarnych.

Celem wynalazku jest wyeliminowanie wad dotychczas znanych środków do mycia i czyszczenia urządzeń sanitarnych przez podanie składników recepturalnych nowego środka, który wykazuje doskonałą zdolność usuwania zabrudzeń z urządzeń sanitarnych, nie powodując przy tym niszczenia powierzchni emaliowanych, wykazuje dużą stabilność i dobrą przyczepność do pionowych powierzchni urządzeń sanitarnych, jest wygodny i bezpieczny w użyciu.Nieoczekiwanie stwierdzono, że mieszanina kwasu mlekowego z kwasem fosforowym, kwasem alkilobenzenosulfonowym, polioksyetylenowanym alkilofenolem i trójetanoloaminą w roztworze wodnym, - może być stosowana z doskonałym rezultatem nie tylko do mycia i czyszczenia urządzeń sanitarnych ceramicznych, ale również emaliowanych nie wywołując przy tym negatywnych skutków na powierzchni emaliowanej. Środek len nie wykazuje działania korodującego na myte powierzchnie.

Nowością środka według wynalazku jest dobranie jego jakościowego i ilościowego składu zawierającego jako jeden ze składników kwas mlekowy, który nie występuje w znanych środkach do mycia i czyszczenia urządzeń sanitarnych.

Zastosowanie kwasu mlekowego w odpowiedniej kompozycji z kwasem fosforowym, trójetanoloaminą i środkami powierzchniowo czynnymi pozwoliło na otrzymanie stabilnego środka charakteryzującego się wysoką efektywnością usuwania typowych zabrudzeń z urządzeń sanitarnych, dużą lepkością i dobrą przyczepnością do pionowych powierzchni urządzeń sanitarnych, wygodnego i bezpiecznego w użyciu.

Środek według wynalazku zawiera od 0,01 do 20% wagowych kwasu mlekowego, od 2,0 do 40,0% wagowych kwasu fosforowego i/lub kwasu amidosulfonowego i/lub kwasu szczawiowego, od 0,01 do 15,0% wagowych kwasu alkilobenzenosulfonowego, od 0,01 do 10,0% wagowych alkilofenolu polioksyetylenowanego od 3 do 25 molami tlenku etylenu, od 0,01 do 10,0% wagowych trójetanoloaminy i wodę. Dla polepszenia własności użytkowych i organoleptycznych środek może również zawierać znane substancje zapachowe, środki bakteriobójcze, barwniki, zagęstniki, inhibitory korozji.

Przedmiot wynalazku przedstawiono w poniższych przykładach wykonania.

Przykład I. Przykładowe składy recepturowe ciekłego środka do mycia i czyszczenia urządzeń sanitarnych podaje tabela 1.

165 096

Tabela 1

Przykładowe składy recepturowe ciekłego środka do mycia i czyszczenia urządzeń sanitarnych

L.p.	Nazwa składnika	Zawartość składnika w % wagowych w przeliczeniu na czysty związek chemiczny w recepturze nr
I	II	III	IV
1	Kwas mlekowy	3,0	10,0	15,0	5,0
2	Kwas fosforowy	20,0	-	15,0	40,0
3	Kwas amidosulfonowy	-	2,0	-	-
4	Kwas szczawiowy	-	5,0	10,0	-
5	Kwas alkilobenzenosulfonowy	3,4	5,0	10,0	15,0
6	Alkilofenol polioksyetylenowany 3-25 molami tlenku etylenu	3,0	5,'0	5.0	1,0
7	Trójetanoloamina	2,0	4,0	4,0	8,0
8	Kompozycja zapachowa	0,5	0,3	0,6	0,2
9	Środki bakteriobójcze	0,2	-	0,3	0,2
10	Barwniki	0,005	0,001	-	0,002
11	Zagęstniki	3,0	-	-	-
12	Inhibitory korozji	0,2	0,15	-	-
13	Woda do	100	100	100	100

Przykład II. Przykładowe otrzymywanie środka według receptury I z przykładu I w przeliczeniu na 100% związki chemiczne przedstawia się następująco: do mieszalnika ze stali kwasoodpornej wyposażonego w mieszadło mechaniczne, wprowadza się 64,7 kg wody, 3 kg alkilofenolu polioksyetylenowanego 10 molami tlenku etylenu, 3,4 kg kwasu alkilobenzenosulfonowego i 0,003 kg barwnika. Po włączeniu mieszadła zawartość miesza się do całkowitego ujednorodnienia masy w mieszalniku. Następnie przy włączonym mieszadle wprowadza się 3 kg kwasu mlekowego, 20 kg kwasu fosforowego i 2 kg trójetanoloaminy. Po ich wymieszaniu do mieszalnika wprowadza się 0,2 kg środka bakteriobójczego, 0,2 kg inhibitorów korozji, 3 kg zagęstników i 0,5 kg kompozycji zapachowej. Całość miesza się jeszcze przez około 20 minut, po czym po odpowietrzeniu otrzymany środek poddaje się konfekcjonowaniu.

Przykład III. Środek do mycia i czyszczenia urządzeń sanitarnych otrzymany według receptur nr I, II i III z przykładu I poddano badaniom w celu określenia stabilności wytworzonych jednorodnych układów ciekłych. W tym celu próbkę środka umieszczono w wirówce laboratoryjnej i poddawano działaniu siły odśrodkowej, zmieniając czas i szybkość obrotów wirówki. Równolegle badano stabilność układu dla znanego płynu do mycia WC, który według analizy zawierał kwas fosforowy i środki powierzchniowo czynne. Z przeprowadzonych badań wynika, że wszystkie reprezentatywne zestawy recepturalne środka według wynalazku stanowią, trwałe jednorodne układy, które nie ulegają rozwarstwieniu nawet przy szybkości wirowania 3800 obr/min. i po 60 minutach wirowania. Znany płyn do mycia WC uległ rozwarstwieniu już po 15 minutach wirowania przy szybkości wirowania 1500 obr/min.

Przykład IV. Środek do mycia i czyszczenia urządzeń sanitarnych otrzymany według receptur I-IV z przykładu poddano badaniom zdolności usuwania rdzy z emaliowanych płytek.

Na białe płytki metalowe emaliowane nakładano zardzewiałe wióry metalowe i pozostawiono przez okres około 1 miesiąca w celu osadzenia się rdzy. Następnie płytki poddano czyszczeniu środkiem według wynalazku i po spłukaniu wodą i osuszeniu mierzono ich stopień bieli za pomocą leukometru. Zdolność usuwania rdzy obliczono w procentach według wzoru:

a· 100 X1 = C w którym:

a - stopień bieli płytek emaliowanych po czyszczeniu a - stopień bieli płytek emaliowanych przed naniesieniem rdzy.

165 096

Równolegle badano zdolność usuwania rdzy przez znany płyn do mycia WC, który według analizy zawierał kwas fosforowy i środki powierzchniowo czynne.

Zestawienie wyników badań podano w tabeli 2.

Tabela 2

Wyniki badań zdolności usuwania rdzy

L.p.	Nr receptury środka	Zdolność usuwania rdzy w %
1	I	95,1
2	II	96,2
3	III	94,4
4	IV	98,1
5	Płyn do mycia WC	72,8

PrzykładV. Środek do mycia i czyszczenia urządzeń sanitarnych otrzymany według receptury nr I-IV poddano badaniom w celu oceny działania korodującego na powierzchnie emaliowane. Czyste, wysuszone do stałej masy płytki emaliowane zanurzano w badanym środku przez okres 10 minut. Po tym czasie płytki wyjmowano, spłukiwano wodą i po wysuszeniu ważono na wadze analitycznej.

Działanie korodujące obliczono w mg/dm² według wzoru m1 - m2 ^χ2 = -^w którym:

mi - masa płytki przed badaniem, mg m2 - masa płytki po badaniu, mg F - powierzchnia badanej płytki, dm2

Równolegle badano działanie korozyjne na powierzchnie emaliowane znanego płynu do mycia WC, który według analizy zawierał kwas fosforowy i środki powierzchniowo czynne. Zestawienie wyników badań podano w tabeli 3.

Tabela 3

Wyniki badań działania korodującego na powierzchnie emaliowane

Lp	Nr receptury środka	2 Działanie korodujące w mg/dm
1	I	0
2	II	0
3	III	0
4	IV	0
5	Płyn do mycia WC	2,8

Przykład VI. Środek do mycia i czyszczenia urządzeń sanitarnych otrzymany według receptury nr I, III i IV z przykładu I poddano badaniom mikrobiologicznym w celu określenia skuteczności działania dezynfekującego. Równolegle badano skuteczność działania dezynfekującego znanego płynu do mycia WC, który według analizy zawierał kwas fosforowy i środki powierzchniowo czynne. Badania skuteczności dezynfekcji przeprowadzono na drobnoustrojach występujących jako naturalne zanieczyszczenie wanien, zlewów i zlewozmywaków. Z wanien próbki pobierano przed czyszczeniem (próbka kontrolna) i po czyszczeniu wanny badanym środkiem (próba l). Podobnie przeprowadzono badania na zlewach i zlewozmywakach. Niezależnie od rodzaju badanego obiektu wymazy pobierano wacikiem za każdym razem ze 100 cm² powierzchni. Oczyszczanie prowadzono zawsze przez 10 minut, a próby pobierano dokładnie

165 096 po 10 minutach od rozpoczęcia czyszczenia. Do czyszczenia używano środka nierozcieńczonego w ilości 100g na wannę, 20g na zlewozmywak i 10g na jeden zlew. Obiekty dezynfekowane czyszczono gazą zwilżoną badanym środkiem. Pobrane wymazy umieszczano w probówkach zawierających po 2 ml jałowego fizjologicznego roztworu soli. Probówki wstrząsano przez 5 minut, a następnie 1 ml rozcieńczono w stosunku 1:10 w fizjologicznym roztworze soli. Z obu probówek (wyjściowej i z rozcieńczenia) wysiewano po 0,2 ml na podsuszone płytki Petriego zawierające po 20 ml stałego podłoża agarowego. Płytki inkubowano przez 24 godziny w temperaturze 310 K, a następnie przez 24 godziny w temperaturze 298 K. Po zakończeniu inkubacji liczono wyrosłe kolonie, mnożąc ich liczbę przez współczynnik rozcieńczenia.

Zestawienie wyników badań podano w tabeli 4 i 5.

Tabela 4

Wyniki badań skuteczności działania dezynfekcyjnego na powierzchnie wanien

L.p.	Nr receptury środka	Średnia liczba drobnoustrojów przed czyszczeniem /próba kontrolna/	Średnia liczba drobnoustrojów po czyszczeniu /próba 1/	Obniżenie stopnia zanieczyszczenia w %
1	I	14,552	108	99,26
2	III	15,004	91	99,40
3	IV	13,942	S5	99,39
4	Płyn do mycia WC	16,131	6,043	62,54

Tab ela 5

Wyniki badań skuteczności działania dezynfekcyjnego na powierzchnie zlewów i zlewozmywaków

L.p.	Nr receptury środka	Średnia liczba drobnoustrojów przed czyszczeniem /próba kontrolna/	Średnia liczba drobnoustrojów po czyszczeniu /próba 1/	Obniżenie stopnia zanieczyszczenia w %
1	I	2506	23	99,1
2	III	3118	12	99,6
3	IV	4512	456	89,9
4	Płyn do mycia WC	3908	1376	64,8

Przeprowadzone badania mikrobiologiczne wykazały, że wszystkie badane zestawy recepturalne środka według wynalazku wykazują bardzo skuteczne działanie dezynfekcyjne na drobnoustroje występujące jako naturalne zanieczyszczenia wanien, zlewów i zlewozmywaków.

Przykład VII. Środek do mycia i czyszczenia urządzeń sanitarnych otrzymany według receptur I, II i III z przykładu I poddano badaniom lepkości dynamicznej. Oznaczanie lepkości dynamicznej wykonano według metody opisanej w normie PN-78/CG4019. Zasada metody polega na pomiarze czasu opadania kulki o znanej gęstości i o znanej stałej K, w badanej cieczy, a następnie obliczeniu lepkości dynamicznej według wzoru:

η = K(P_k - Pc) τ w którym:

K - siała kulki, mPa · a · cm³/g · s

P_k - gęstość ku^,ki, g/cm³

P_c - gęstość badanego produktu w temperaturze pomiaru, g/cm³ τ - czas opadania kulki, s

Pomiary prowadzono w lepkościomierzu precyzyjnym Hoepplera typ BH w temperaturze 293 K. Równolegle oznaczano lepkość dynamiczną dla znanego płynu do mycia WC, który według analizy zawierał kwas fosforowy i środki powierzchniowo czynne. Zestawienie wyników badań podaje tabela 6.

165 096

Tabela 6

Wyniki badań lepkości dynamicznej

L.p.	Nr receptury środka	Gęstość w g/cm	Czas opadania kulki w s	Lepkość dynamiczna w mPa · s
1	I	11190	115	105,57
2	II	11210	116	106,11
3	Ul	1,1230	86	78,30
4	Płyn do mycia WC	1,0465	281	26,58

Przeprowadzone badania wykazały, że wszystkie zestawy recepturalne środka według wynalazku wykazują stosunkowo wysoką lepkość dynamiczną co gwarantuje dobrą ich przyczepność do pionowych powierzchni urządzeń sanitarnych. Z użytkowego punktu widzenia jest to cenna zaleta środka według wynalazku, która w decydujący sposób zwiększa efektywność jego działania na typowe zabrudzenia i zanieczyszczenia występujące na pionowych powierzchniach urządzeń sanitarnych.

165 096

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 90 egz. Cena 10 000 zł

Claims (1)

1. Zastrzeżenie patentowe

   Ciekły środek do mycia i czyszczenia urządzeń sanitarnych zawierający kwasy organiczne i nieorganiczne, środki powierzchniowo czynne, trójetanoloaminę oraz wodę, znamienny tym, że zawiera od 0,01 do 20,0% wagowych kwasu mlekowego, od 2,0 do 40,0% wagowych kwasu fosforowego i/lub kwasu amidosulfonowego i/lub szczawiowego, od 0,01 do 15,0% wagowych kwasu alkilobenzenosulfonowego, od 0,01 do 10,0% wagowych alkilofenolu polioksyetylenowanego od 3 do 25 molami tlenku etylenu, od 0,01 do 10,0% wagowych trójetaioloaminy, wodę i ewentualnie substancje zapachowe, środki bakteriobójcze, barwniki, zagęstniki oraz inhibitory korozji.