PL165955B1

PL165955B1 - Środek do czyszczenia urządzeń sanitarnych

Info

Publication number: PL165955B1
Application number: PL29313692A
Authority: PL
Inventors: Alojzy Klopotek; Anna Bolinska; Jozef Hensel; Halina Rosol; Andrzej Wawerla
Original assignee: Inst Chemii Przemyslowej
Priority date: 1992-01-10
Filing date: 1992-01-10
Publication date: 1995-03-31
Also published as: PL293136A1

Abstract

Środek do czyszczenia urządzeń sanitarnych, zwłaszcza silnie zabrudzonych, zawierający związki powierzchniowo czynne, nieorganiczne kwasy, kompozycję zapachową, barwnik i wodę, znamienny tym, że zawiera do 10% wagowych poliakryloamidu i/lub poliakryloamidu modyfikowanego polioksyetylenoglikolemo średniej masie cząsteczkowej 300 - 600 i/lub estrów parcjalnych kwasów tłuszczowych i glikolu etylenowego lub propanotiolu-1,2,3, do 5% wagowych kwasu polimaleinowego i/lubjego soli alkalicznych i/lub kwasu glukonowego, i/lubjego soli alkalicznych, od 0,1 do 6% wagowych nonylofenolu oksyetylenowanego 3-22 molami tlenku etylenu, od 0,1 do 4% wagowych polioksyetylenoglikolu o średniej masie cząsteczkowej 300-600, do 4% wagowych alkilofenolu oksyalkilenowanego 8 molami tlenku etylenu i 7 -14 molami tlenku propylenu, od 1 do 60% wagowych kwasu ortofosforowego, do 6% wagowych kwasu heksametafosforowego i/lub jego soli alkalicznych, i/lub soli alkalicznych kwasu ortofosforowego, do 0,4% wagowych kompozycji zapachowej, do 0,001% wagowych barwnika i od 10 do 80% wagowych wody, przy czym stosunek wagowy nonylofenolu oksyetylenowanego 3-22 molami tlenku etylenu do polioksyetylenoglikolu o średniej masie cząsteczkowej 300 - 600 wynosi od 1:1 do 4:1, natomiast stosunek wagowy kwasów nieorganicznych do ich soli alkalicznych wynosi od 10:1 do 30:1.

Description

Przedmiotem wynalazku jest środek do czyszczenia urządzeń sanitarnych, zwłaszcza silnie zabrudzonych.

Znany z polskiego opisu patentowego nr 118 105 środek myjący do urządzeń sanitarnych zawiera 9-25 części wagowych parcjalnej soli etanoloaminowej kwasu szczawiowego, 5-15 części wagowych soli etanoloaminowej kwasu alkilobenzenosulfonowego o 10-14 atomach węgla w grupie alkilowej, 3-9 części wagowych oksyetylenowanego 6-14 molami tlenku etylenu nonylofenolu, 0,5-1,0 części wagowych oksyetylenowanego 6-12 molami tlenku etylenu amidu kwasu stearynowego, 7-25 części wagowych alkoholu jedno- lub wielowodorotlenowego, 25-75 części wagowych wody oraz ewentualnie znane substancje dodatkowe.

Ciekły środek do mycia, czyszczenia i szorowania znany z polskiego opisu patentowego nr 146698 zawiera mieszaninę soli sodowej kwasu alkilobenzenosulfonowego i soli sodowej siarczanowanych alkoholi tłuszczowych w stosunku 1,5:1 do 5:1 w ilości od 5,0 do 10% wagowych, monoalkiloamid wyższych kwasów tłuszczowych w ilości od 1,5 do 3,0% wagowych, alkilofenol oksyetylenowany w ilości od 1,0 do 2,0% wagowych, wersenian sodowy w ilości od 0,5 do 2,0% wagowych, sole amonowe w ilości od 0,1 do 10% wagowych, środek ścierny w postaci mączki kwarcowej lub skaleniowej o głównej frakcji uziarnienia 0,1 mm w ilości od 35 do 40% wagowych, substancję zapachową w ilości od 0,1 do 0,3% wagowych, środek barwiący w postaci bieli tytanowej w ilości od 0,3 do 0,8% wagowych oraz wodę w ilości od 31,9 do 56,5% wagowych.

Znany z polskiego opisu patentowego nr 148 121 środek samoczyszczący do mycia urządzeń sanitarnych składa się z 10-89% wagowych kompleksowego związku kwasów fosforowych z mocznikiem, 0,5-25% wagowych skondensowanych fosforanów, 10-80% wagowych siarczanu sodowego i/lub węglanu sodowego oraz kompozycji zapachowej w ilości 0,1 do 1,0% wagowych.

Środek do czyszczenia urządzeń sanitarnych, zwłaszcza silnie zabrudzonych, według wynalazku zawiera: do 10% wagowych poliakryloamidu i/lub poliakryloamidu modyfikowanego polioksyetylenoglikolem o średniej masie cząsteczkowej 300 - 600 i/lub estrów parcjalnych kwasów tłuszczowych i glikolu etylenowego lub propanotriolu-1,2,3, do 5% wagowych kwasu polimalei165 955 nowego i/lub jego soli alkalicznych, i/lub kwasu glukonowego, i/lub jego soli alkalicznych, od 0,1 do 6% wagowych nonylofenolu oksyetylenowanego 3-22 molami tlenku etylenu, od 0,1 do 4% wagowych polioksyetylenoglikolu o średniej masie cząsteczkowej 300-600, do 4% wagowych alkilofenolu oksyalkilenowanego 8 molami tlenku etylenu i 7 -14 molami tlenku propylenu, od 1 do 60% wagowych kwasu ortofosforowego, do 6% wagowych kwasu heksametafosforowego i/lub jego soli alkalicznych, i/lub soli alkalicznych kwasu ortofosforowego, do 0,4% wagowych kompozycji zapachowej, do 0,001% wagowych barwnika i od 10 do 80% wagowych wody, przy czym stosunek wagowy nonylofenolu oksyetylenowanego 3-22 molami tlenku etylenu do polioksyetylenoglikolu o średniej masie cząsteczkowej 300-600 wynosi od 1:1 do 4:1, natomiast stosunek wagowy kwasów nieorganicznych do ich soli alkalicznych wynosi od 10:1 do 30:1.

Jako sole alkaliczne kwasu glukonowego, kwasu polimaleinowego, kwasu ortofosforowego, kwasu heksametafosforowego stosuje się sole metali alkalicznych, amonowe, mono-di- lub trietanoloaminowe, względnie ich mieszaniny.

Nieoczekiwanie okazało się, że dzięki odpowiednio dobranemu rodzajowi składników chemicznych i ich wzajemnych stosunków wagowych środek według wynalazku usuwa z silnie zabrudzonych powierzchni muszli klozetowych, bidetów, umywalek i wanien oraz zlewozmywaków kamień wodny, kamień moczowy, zbite i silnie związane z powierzchnią oraz utrwalone w czasie osady z mydeł wapniowych, magnezowych, soli żelazowych i manganowych, kawy, herbaty, soków owocowych, warzywnych i innych substancji żywnościowych oraz odpadowych a ponadto produkty reakcji między różnymi składnikami chemicznymi wyżej wymienionych zabrudzeń.

Nieoczekiwanie okazało się również, że środek według wynalazku nie wykazuje niszczącego działania w stosunku do tworzywa czyszczonych powierzchni urządzeń sanitarnych, w tym w stosunku do emalii.

Środek według wynalazku stosuje się do czyszczenia urządzeń sanitarnych, zwłaszcza silnie zabrudzonych powierzchni muszli klozetowych, bidetów, umywalek, wanien, zlewozmywaków i innych, wykonanych z różnego rodzaju tworzyw konstrukcyjnych.

Przedmiot wynalazku przedstawiono w poniższych przykładach wykonania.

Przykład I. Przykładowe składy chemiczne środka podaje tabela 1.

Tabela I

Przykładowe składy chemiczne środka do czyszczenia urządzeń sanitarnych, zwłaszcza silnie zabrudzonych

środka	Zawartość składnika w procentach wagowych w recepturze nr·
Lp	Nazwa składnika środka
1 2	3	4
1	2	3	4	5	6
1	Poliakryloamid	2,0	5,0	-	-
2	Poliakryloamid modyfikowany polioksyetylenoglikolem o średniej masie cząsteczkowej 300 - 600	1,0			4,0
3	Estry parcjalne kwasów tłuszczowych i glikolu etylenowego	0,5	-	10,0	-
4	Estry parcjalne kwasów tłuszczowych i propanotnolu-1,2,3	0,5	1.0	-	0,7
5	Kwas polimaleinowy	1,0	-	-	-
6	Sól potasowa kwasu polimaleinowego	1,0	-	-	1,0
7	Kwas glukonowy	2,0	-	1,0	-
8	Sól sodowa kwasu glukonowego	2,0	0,5	-	-
9.	Nonylofenol oksyetylenowany 3-22 molami tlenku etylenu	2,0	2,0	2,0	6,0
10	Polioksyetylenoglikol o średniej masie cząsteczkowej 300-600	0,5	1,0	2.0	4,0
U	Alkilofenol oksyalkilenowany 8 molami tlenku etylenu i 7-14 molami tlenku propylenu	2,0	4,0	1.0	0,5
12.	Kwas ortofosforowy	27,0	20,0	28,0	60,0
13	Kwas heksametafosforowy	3,0	-	2,0	-
14	Sól sodowa kwasu heksametafosforowego	1,0	-	1.0	-
15.	Sól sodowa kwasu ortofosforowego	1,0	2,0	2,0	0,5
16.	Kompozycja zapachowa	0,2	0,2	0,1	0,4
17.	Barwnik	0,001	0,0004	0,0005	0,001
18	Woda	53,299	64,2996	50,8995	22,899

165 955

Przykład II. Sposób wytwarzania środka do czyszczenia urządzeń sanitarnych, zwłaszcza silnie zabrudzonych według receptury 1 z przykładu I przedstawia się następująco: do mieszalnika wykonanego ze stali kwasoodpornej zaopatrzonego w mieszadło kotwicowe i termometr połączonego ze zbiornikami namiarowymi stosowanych surowców i zbiornikiem namiarowym wody wprowadza się grawitacyjnie 52 kg wody, a następnie przy ciągłym mieszaniu 2 kg oksyetylenowanego nonylofenolu, 0,5 kg polioksyetylenoglikolu, 2 kg alkilofenolu oksyalkilenowanego 8 molami tlenku etylenu i 7 -14 molami tlenku propylenu. Po dokładnym wymieszaniu wyżej wymienionych składników do reaktora wprowadza się kolejno: 0,5 kg estrów parcjalnych kwasów tłuszczowych i glikolu etylenowego, 0,5 kg estrów parcjalnych kwasów tłuszczowych i propanotriolu-1,2,3, 2 kg poliakryloamidu, 1 kg poliakryloamidu modyfikowanego polioksyetylenoglikolem, 1 kg soli potasowej kwasu polimaleinowego, 2 kg soli sodowej kwasu glukonowego, 1 kg soli sodowej kwasu heksametafosforowego, 1 kg soli sodowej kwasu ortofosforowego.

Po dokładnym rozpuszczeniu i wymieszaniu wprowadzonych składników następnie do reaktora wprowadza się przy ciągłym powolnym mieszaniu 1 kg kwasu polimaleinowego, 2 kg kwasu glukonowego, 3 kg kwasu heksametafosforowego oraz ze szczególną ostrożnością dozuje się 27 kg kwasu ortofosforowego i dokładnie miesza.

Do otrzymanej mieszaniny o temperaturze poniżej 30°C dozuje się 0,2 kg kompozycji zapachowej i 1 g barwnika rozpuszczonego w 1,299 kg wody. Po wprowadzeniu wszystkich składników środka według receptury 1 z przykładu I zawartość reaktora miesza się jeszcze przez 20 minut i konfekcjonuje w opakowania jednostkowe i zbiorcze.

Przykład III. Środek do czyszczenia urządzeń sanitarnych, zwłaszcza silnie zabrudzonych otrzymany według receptur 1 i 2 z przykładu I poddano badaniom zdolności czyszczącej w stosunku do typowych zabrudzeń występujących na urządzeniach sanitarnych w porównaniu do środka otrzymanego według polskiego opisu patentowego nr 118 105.

Badania wykonano następująco: w trzech muszlach klozetowych zawieszono po 4 metalowe płytki dwustronnie emaliowane o wymiarach 10 X 8 cm, o oznaczonej masie (mi), na okres 90 dni. Z muszli korzystało średnio ok. 10 osób dziennie. Po 90 dniach płytki wyjęto, wysuszono w temperaturze 105°C i oznaczono ich masę (m₂). Następnie każdą z płytek poddano czyszczeniu badanymi środkami. W tym celu do mechanicznej myjki o pojemności 4,51 wlewano 41 badanego środka wkładano zabrudzoną płytkę mocując ją równolegle do dna myjki. Po czterech minutach moczenia płytki w kąpieli czyszczącej rozpoczynano właściwe jej czyszczenie przy pomocy płaskiego pędzla o stałym nacisku na powierzchnię, przesuwającego się równolegle do powierzchni płytki z prędkością 1 suwu na sekundę. Płytkę czyszczono dwustronnie wykonując po 40 suwów pędzlem po każdej ze stron. Po czyszczeniu płytkę wyjmowano i płukano trzykrotnie w wodzie destylowanej zanurzając ją każdorazowo na 10 sekund, a następnie suszono w temperaturze 105°C i ponownie oznaczano jej masę (m3).

Z = ^{mz m3} · 100 m₂ - π) w którym:

m1 - masa płytki czystej, przed zabrudzeniem, w g m₂ - masa ptytki zabrudzonej, w g m3 - masa płytki po czyszczeniu, w g

Zdolność czyszczącą każdego ze środków obliczano w procentach, korzystając ze wzoru:

Zśr = J_ Zi n

w którym:

Zśr - średnia zdolność czyszcząca badanego środka, w % Bi - pn^cct^^nt usunięcia zabrudzenia z danej p-tytki, n - liczba ptytek.

165 955

Uzyskane wyniki badań zdolności czyszczącej przedstawiono w tabeli 2.

Tabela 2

Wyniki badań zdolności czyszczącej.

Lp	Określenie środka	Zdolność czyszcząca, w %
1	Środek według receptury 1 z przykładu I wynalazku	99,7
2.	Środek według receptury 2 z przykładu I wynalazku	99,4
3.	Środek według polskiego opisu patentowego nr 118 105	83,2

Badania zdolności czyszczącej wykazały, że środki według wynalazku posiadają bardzo wysoką zdolność czyszczącą - zdecydowanie wyższą niż środek otrzymany według polskiego opisu patentowego nr 118 105. Pod wpływem działania środków według wynalazku kamień wodny, kamień moczowy, osady silnie związane z powierzchnią płytek i inne zabrudzenia wytworzone podczas naturalnego użytkowania uległy praktycznie całkowitemu usunięciu.

Przykład IV. Środek do czyszczenia urządzeń sanitarnych, zwłaszcza silnie zabrudzonych otrzymany według receptur 1 i 2 z przykładu I poddano badaniom zdolności usuwania rdzy w porównaniu do środka otrzymanego według polskiego opisu patentowego nr 118 105.

Badania wykonano następująco: na białe płytki metalowe, emaliowane o oznaczonym leukometrycznie stopniu bieli nakładano zardzewiałe wióry metalowe i pozostawiono przez okres 1 miesiąca w celu wytworzenia i osadzenia się rdzy. Następnie płytki czyszczono badanymi środkami przez 5 minut. Po spłukaniu wodą i osuszeniu płytek ponownie mierzono ich stopień bieli za pomocą leukometru. Zdolność usuwania rdzy obliczano w procentach według wzoru:

y _ a · 100 c w którym:

a - stopień bieli płytek po czyszczeniu, c - stopień bieli płytek przed naniesieniem rdzy,

Uzyskane wyniki badań przedstawiono w tabeli 3.

Tabela 3

Wyniki badań zdolności usuwania rdzy.

Lp.	Określenie środka	Zdolność usuwania rdzy,w %
1.	Środek według receptury 1 z przykładu I wynalazku	98,3
2	Środek według receptury 2 z przykładu I wynalazku	97,8
3.	Środek według polskiego opisu patentowego nr 118 105	81,7

Dane zawarte w tabeli 3 wskazują, że środki według wynalazku wykazują znacznie lepszą zdolność usuwania rdzy niż środek otrzymany według polskiego opisu patentowego nr 118 105.

PrzykładV. Otrzymane według receptury 1i 2 z przykładu I środki do czyszczenia urządzeń sanitarnych, zwłaszcza silnie zabrudzonych oraz środek otrzymany według polskiego opisu patentowego nr 118 105 poddano badaniom w celu oceny ich działania niszczącego w stosunku do powierzchni emaliowanych. Czyste, wysuszone do stałej masy płytki emaliowane zanurzano w badanym środku i pozostawiono na 10 minut. Po tym czasie płytki wyjmowano, spłukiwano wodą i ponownie suszono w temperaturze 105°C do stałej masy.

165 955

Działanie niszczące środka obliczano w mg/dm² według wzoru:

X _ m1 - m₂

F w którym:

F1 - masa płytki przed badaniem, w mg m2 - masa płytki po badaniu, w mg F - powierzchnia badanej płytki, w dm2.

Otrzymane wyniki badań ilustruje tabela 4.

Tabela 4

Wyniki badań działania niszczącego w stosunku do powierzchni emaliowanych

Lp	Określenie środka	Działanie korodujące w mg/dm2
1	Środek według receptury 1 z przykładu I wynalazku	0,0
2.	Środek według receptury 2 z przykładu I wynalazku	0,01
3	Środek według polskiego opisu patentowego nr 118 105	0,7

Zawarte w tabeli 4 dane wskazują, że środki według wynalazku praktycznie nie działają niszcząco w stosunku do powierzchni emaliowanych. Świadczy to o odpowiednio dobranym składzie jakościowo-ilościowym środka według wynalazku. Środek porównywany według polskiego opisu patentowego nr 118 105 wykazuje działanie niszczące w stosunku do powierzchni emaliowanych.

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 90 egz. Cena 1,00 zł.

Claims

Zastrzeżenia patentowe

1. Środek do czyszczenia urządzeń sanitarnych, zwłaszcza silnie zabrudzonych, zawierający związki powierzchniowo czynne, nieorganiczne kwasy, kompozycję zapachową, barwnik i wodę, znamienny tym, że zawiera do 10% wagowych poliakryloamidu i/lub poliakryloamidu modyfikowanego polioksyetylenoglikolem o średniej masie cząsteczkowej 300 - 600 i/lub estrów parcjalnych kwasów tłuszczowych i glikolu etylenowego lub propanotiolu-1,2,3, do 5% wagowych kwasu polimaleinowego i/lub jego soli alkalicznych i/lub kwasu glukonowego, i/lub jego soli alkalicznych, od 0,1 do 6% wagowych nonylofenolu oksyetylenowanego 3-22 molami tlenku etylenu, od 0,1 do 4% wagowych polioksyetylenoglikolu o średniej masie cząsteczkowej 300-600, do 4% wagowych alkilofenolu oksyalkilenowanego 8 molami tlenku etylenu i 7 -14 molami tlenku propylenu, od 1 do 60% wagowych kwasu ortofosforowego, do 6% wagowych kwasu heksametafosforowego i/lub jego soli alkalicznych, i/lub soli alkalicznych kwasu ortofosforowego, do 0,4% wagowych kompozycji zapachowej, do 0,001% wagowych barwnika i od 10 do 80% wagowych wody, przy czym stosunek wagowy nonylofenolu oksyetylenowanego 3-22 molami tlenku etylenu do polioksyetylenoglikolu o średniej masie cząsteczkowej 300-600 wynosi od 1:1 do 4:1, natomiast stosunek wagowy kwasów nieorganicznych do ich soli alkalicznych wynosi od 10:1 do 30:1.
2. Środek według zastrz. 1, znamienny tym, że jako sole alkaliczne kwasu glukonowego, kwasu polimaleinowego, kwasu ortofosforowego i kwasu heksametafosforowego stosuje się sole metali alkalicznych, amonowe, mono- di- lub trietanoloaminowe, względnie ich mieszaniny.