PL166578B1

PL166578B1 - Przekladnia planetarna PL

Info

Publication number: PL166578B1
Application number: PL91291427A
Authority: PL
Inventors: Raymond J Hicks
Original assignee: Massey Ferguson Sa; Masseyferguson Sa
Priority date: 1990-08-15
Filing date: 1991-08-14
Publication date: 1995-06-30
Also published as: WO1992003670A1; IN176487B; PL291427A1; JP3435605B2; MX9100663A; DE69106861D1; DE69106861T2; US5358458A; BR9105863A; JPH05505445A; GB2247501B; TR27316A; GB2247501A; GB9017921D0; EP0495942B1; GB9116856D0; EP0495942A1

Abstract

1. Przekladnia planetarna, zawierajaca wiele wzajemnie polaczonych wspólosiowych trójelemen towych planetarnych zespolów przekladniowych, z których kazdy ma centralne kolo zebate, jarzmo prze- kladni obiegowej i wewnetrzne kolo zebate, znamien- na tym, ze jeden (12) z planetarnych zespolów przekladniowych jest zespolem dominujacym i zawie- ra jeden element (14) polaczony do wejsciowego czlo- nu (10) przekladni i drugi element (17) polaczony do wyjsciowego czlonu przekladni (11), przy czym pozostaly zespól lub zespoly (13) przekladni jest do- laczony do trzeciego elementu (15) zespolu dominu- jacego, aby za pomoca wspólpracujacych sprzegiel (C1, C2, C3, C4), dzialajacych miedzy elementami zespolów a korpusem, zmieniac kierunek i predkosc obrotów trzeciego elementu (15), dla zapewnienia wielu calkowitych przelozen przekladni. F I G .1 PL

Description

Przedmiotem wynalazku jest przekładnia planetarna zawierająca zespoły przekładniowe, zwłaszcza do stosowania w przekładni ciągnika.

Takie zespoły są znane w zastosowaniach na wejściowych stopniach przekładni ciągników lub podobnych pojazdów, aby tworzyć dwa lub więcej przełożeń, które mogą być przestawiane pod pełnym obciążeniem bez konieczności rozłączania głównego napędowego sprzęgła przekładni pojazdu.

Celem wynalazku jest opracowanie planetarnego zespołu przekładniowego, który tworzy wiele przełożeń zasadniczo równomiernie rozmieszczonych i stosunkowo blisko zgrupowanych.

Planetarny zespół przekładniowy według wynalazku zawiera wiele wzajemnie połączonych, współosiowych, trójelementowych planetarnych zespołów przekładniowych, z których każdy zawiera centralne koło, jarzmo planetarne oraz wewnętrzne koło przekładniowe, przy czym zespół przekładniowy odróżnia się tym, że jeden ze wspomnianych planetarnych zespołów przekładniowych jest zespołem dominującym, mającym jeden element połączony z wejściowym członem zespołu oraz drugi element połączony z wyjściowym członem zespołu. Natomiast drugi zespół lub pozostałe zespoły przekładni są połączone z trzecim elementem dominującego zespołu, aby za pomocą stosowania współpracujących sprzęgieł, działających między elementami zespołów a korpusem, zmieniać kierunek i prędkość obrotów trzeciego elementu. W ten sposób tworzy się wiele całkowitych przełożeń przekładni.

Jeden element każdego pozostałego zespołu jest połączony z trzecim elementem dominującego zespołu, a inne dwa elementy każdego pozostałego zespołu można selektywnie sprzęgać z korpusem lub z elementem innego zespołu.

W przekładni czterobiegowej, trzeci element dominującego zespołu jest połączony z pierwszym elementem drugiego zespołu. Pierwsze sprzęgło służy do sprzęgania drugiego elementu drugiego zespołu do korpusu, a drugie sprzęgło służy do ' sprzęgania trzeciego elementu drugiego

166 578 zespołu z korpusem. Trzecie sprzęgło służy do sprzęgania jednego z drugich i trzecich elementów drugiego zespołu z jednym z wejściowych lub wyjściowych członów, a czwarte sprzęgło służy do sprzęgania innych drugich lub trzecich elementów drugiego zespołu z innymi wejściowymi lub wyjściowymi członami. Pierwsze przełożenie otrzymuje się w przekładni, kiedy włącza się pierwsze i drugie sprzęgła, drugie przełożenie otrzymuje się, kiedy włącza się pierwsze i trzecie sprzęgła, trzecie przełożenie otrzymuje się, kiedy włącza się drugie i czwarte sprzęgła, a czwarte przełożenie otrzymuje się, gdy włącza się trzecie i czwarte sprzęgła.

W jednym rozwiązaniu wewnętrzne koło zębate zespołu dominującego jest połączone z jednym z wejściowych członów, jarzmo zespołu dominującego jest połączone z innym z wejściowych lub wyjściowych członów, a centralne koło zespołu dominującego jest połączone z elementem drugiego zespołu. Centralne koło zespołu dominującego jest połączone z jarzmem drugiego zespołu.

W takim rozwiązaniu pierwsze sprzęgło sprzęga wewnętrzne koło zębate drugiego zespołu z korpusem, drugie sprzęgło sprzęga centralne koło zębate drugiego zespołu do korpusu, trzecie sprzęgło sprzęga centralne koło zębate drugiego zespołu do wejściowego lub wyjściowego członu połączonego do jarzma zespołu dominującego, a czwarte sprzęgło sprzęga wewnętrzne koło zębate drugiego zespołu do wejściowego lub wyjściowego członu połączonego do wewnętrznego koła zębatego dominującego zespołu.

W alternatywnym rozwiązaniu centralne koło zębate dominującego zespołu jest połączone z centralnym kołem drugiego zespołu.

W tym alternatywnym rozwiązaniu pierwsze sprzęgło sprzęga jarzmo drugiego zespołu z korpusem, drugie sprzęgło sprzęga wewnętrzne koło zębate drugiego zespołu z korpusem, trzecie sprzęgło sprzęga wewnętrzne koło zębate drugiego zespołu z wejściowym lub wyjściowym członem łączonym z jarzmem dominującego zespołu, a czwarte sprzęgło sprzęga jarzmo drugiego zespołu z wyjściowym lub wejściowym członem łączonym z wewnętrznym kołem zębatym dominującego zespołu.

Korzystnie, sprzęgła są razem grupowane w postaci dwóch par, przy czym jedno sprzęgło każdej pary jest typu sprężynowego i automatycznie uwalnia się, przy czym drugie sprzęgło tej pary zostaje zastosowane, aby utworzyć możliwość przyłączania napędu, zezwalającego na zmiany przełożeń pod pełnym obciążeniem.

Korzystnym rozwiązaniem jest, jeśli drugie sprzęgło każdej pary jest uruchamiane ciśnieniem hydraulicznym.

Planetarny zespół przekładniowy według wynalazku może tworzyć wiele blisko zgrupowanych przełożeń przekładni, które gdy współpracują razem z dodatkową skrzynką przekładniową, tworzą szczególnie odpowiednią przekładnię do stosowania w ciągnikach.

Na przykład, można zapewnić całkowitą zmianę przełożeń dla planetarnego zespołu przekładniowego, tak aby wynosiła od 1 do 2 za pomocą czterech przełożeń, zasadniczo równomiernie rozmieszczonych. Tym sposobem, za pomocą nastawiania odpowiedniego przełożenia w dodatkowej skrzynce przekładniowej, operator ciągnika pracującego w terenie mógłby dysponować, na przykład prędkościami w zakresie od 3 do 6 km/godz. lub od 5 do 10 km/godz., tak aby miał możliwość osiągnięcia wszystkich potrzebnych terenowych prędkości roboczych dla konkretnego zadania, aktualnie wykonywanego, przy czym wykonuje się to za pomocą zmiany roboczego przełożenia planetarnego zespołu przekładniowego bez konieczności zmiany przełożeń w dodatkowej skrzynce przekładniowej. Ponieważ zmiany roboczego przełożenia planetarnego zespołu przekładniowego można wykonywać pod pełnym obciążeniem i nie wymaga się żadnego rozłączenia żadnego sprzęgła napędu głównego, więc otrzymuje się szczególnie sprawny zespół przekładniowy dla pracy ciągnika.

Można utworzyć sześciobiegową przekładnię za pomocą trzech zespołów przekładniowych, gdy łączy się wewnętrzne koło zębate dominującego zespołu z jednym z wejściowych i wyjściowych członów, jarzmo dominującego zespołu z innymi wejściowymi i wyjściowymi członami, centralne koło dominującego zespołu z centralnymi kołami drugiego i trzeciego zespołu oraz wewnętrznego koła zębatego drugiego zespołu z elementem trzeciego zespołu, przy czym sprzęgła służą do sprzę gania jarzm i wewnętrznych kół zębatych drugich i trzecich zespołów naprzemiennie z korpusem lub z jednym z wejściowych i wyjściowych członów.

Ośmiobiegowa przekładnia zostaje utworzona przez dodanie czwartego zespołu do ukłłdu, który wyżej został opisany, przy czym ten czwarty zespół jest o postaci gwiazdy odwróconej oraz ma swoje jarzmo połączone z jarzmem drugiego zespołu, a centralne koło czwartego zespołu jest

166 578 połączone z wewnętrznym kołem zębatym drugiego zespołu, przy czym dodatkowe sprzęgła służą do sprzęgania wewnętrznego koła zębatego i jarzma czwartego zespołu z korpusem lub z jednym z wejściowych i wyjściowych członów, aby tworzyć ośmiobiegową przekładnię.

Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykładach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój poprzez czterobiegowy planetarny zespół przekładniowy według wynalazku, fig. 2 - szkic przekładni ciągnika, zawierającej planetarny zespół przekładniowy, jak na fig. 1, fig. 3 - tablicę, która pokazuje włączeniowy stan każdego sprzęgła, dla każdego przełożenia planetarnego zespołu przekładniowego z fig. 1, fig. 4 - szkic alternatywnego czterobiegowego planetarnego zespołu przekładniowego według wynalazku, fig. 5 - tablicę, która pokazuje włączeniowy stan każdego sprzęgła, dla każdego przełożenia planetarnego zespołu przekładniowego z fig. 4, fig. 6 - szkic sześciobiegowego planetarnego zespołu przekładniowego według wynalazku, fig. 7 tablicę, która pokazuje włączeniowy stan sprzęgieł oraz inne dane dla każdego przełożenia planetarnego zespołu przekładniowego z fig. 6, fig. 8 - szkic ośmiobiegowego planetarnego zespołu przekładniowego według wynalazku, a fig. 9 przedstawia tablicę, która pokazuje włączeniowy stan sprzęgieł i inne dane dla każdego przełożenia planetarnego zespołu przekładniowego z fig. 8.

Na fig. 1 i fig. 2, przekładnia ciągnika zawiera silnik E, który napędza przednie i tylne koła W1, W2 poprzez przekładnie różnicowe D1, D2, główne sprzęgło C, planetarny zespół przekładniowy P według wynalazku, główną skrzynkę przekładniową G oraz skrzynię przekazującą T. Główna skrzynka przekładniowa G zwykle ma cztery przełożenia i układ nastawienia kierunku w przód lub w tył oraz może również zawierać urządzenie zakresu wysokiego lub niskiego, pokazane na fig. 2, przerywanymi liniami, jako szczegół H/L.

Planetarny zespół przekładniowy P ma wejściowy wał 10 oraz współosiowy wyjściowy wał 11, a także pierwszy i drugi planetarny zespół przekładniowy 12, 13.

Pierwszy planetarny zespół przekładniowy 12 zawiera wewnętrzne koło zębate 14, centralne koło zębate 15 oraz obiegowe koła zębate 16, które zazębiają się z wewnętrznym kołem zębatym 14 i centralnym kołem 15, a ponadto są przenoszone na jarzmie 17. W podobny sposób drugi planetarny zespół przekładniowy 13 zawiera wewnętrzne koło zębate 18, centralne koło zębate 19 oraz łączy obiegowe koła zębate 20 przenoszone na jarzmie 21 przekładni obiegowej.

Wewnętrzne koło 14 łączy się do wyjściowego wału 10, jarzmo 17 łączy się do wyjściowego wału 11 oraz centralne koło 15 łączy się do jarzma 21 przekładni obiegowej.

Planetarny zespół przekładniowy ma także cztery sprzęgła. Pierwsze sprzęgło C1, które w stanie włączenia sprzęga wewnętrzne koło 18 do obudowy 22 zespołu przekładniowego. Drugie sprzęgło C2, w stanie włączenia sprzęga centralne koło 19 do obudowy 22. Trzecie sprzęgło C3, w stanie włączenia sprzęga centralne koło 19 do wyjściowego wału 11, a czwarte sprzęgło C4 w stanie włączenia sprzęga wejściowy wał 10 do wewnętrznego koła 18.

Pierwsze i czwarte sprzęgła działają jako para, przy czym czwarte sprzęgło C4 sprężynowo włącza się za pomocą talerzowej sprężyny 23, która dociska cierne elementy 24 współpracujące z wewnętrznym kołem zębatym 18, tak aby zetknęły się one z ciernymi elementami 25, współpracującymi z wejściowym wałem 10. Pierwsze sprzęgło C1 hydraulicznie włącza się za pomocą pierścieniowego tłoka 26, który dociska cierne elementy 27, współpracujące z wewnętrznym kołem 18, tak aby zetknęły się one z elementami 28, które są umocowane na obudowie 22. Pierwsze sprzęgło Cl włącza się za pomocą ciśnienia PA włączającego sprzęgło, do komory 29 za pierścieniowym tłokiem 26.

Gdy komara 29 jest pod ciśnieniem, aby łączyć pierwsze sprzęgło C1, to następuje samoczynne przesunięcie ciernych elementów 24 przeciw działaniu talerzowej sprężyny 23, aby rozłączyć czwarte sprzęgło C4 .

Podobnie, drugie i trzecie sprzęgła C2, C3 działają, jako para, przy czym trzecie sprzęgło C3 sprężynowo włącza się za pomocą talerzowej sprężyny 30, która powoduje zetknięcie sprzęgłowych elementów 31, 32, odpowiednio współpracujących z wyjściowym wałem 11 i centralnym kołem 19. Drugie sprzęgło hydraulicznie włącza się za pomocą pierścieniowego tłoka 33, co sprawia, że zostają zetknięte sprzęgłowe elementy 34, 35, współpracujące odpowiednio z centralnym kołem 19 i obudową 22. Sprzęgło C2 włącza się za pomocą doprowadzenia ciśnienia PB, włączającego sprzęgła, do komory 36 za tłokiem 33. Włączenie drugiego sprzęgła C2 daje również w wyniku rozłączenia trzeciego sprzęgła C3 przeciw działaniu talerzowej sprężyny 30.

166 578

Planetrany zespół przekładniowy według wynalazku ma tę zaletę, że ilość zębów na dwóch wewnętrznych kołach zębatych 14, 18 może być taka sama, jaka może być ilość zębów na dwóch centralnych kołach zębatych 15, 19 oraz zazębiających kół obiegowych 16, 20. To znacznie upraszcza konstrukcję planetarnego zespołu przekładniowego i zmniejsza koszt wytwarzania.

W przykładzie według wynalazku wewnętrzne koła zębate 14, 18 mają po dziewięćdziesiąt cztery zęby, we wzorze niżej podanym oznaczone symbolem a, oraz centralne koła zębate 15, mają po pięćdziesiąt osiem zębów, oznaczonych s we wzorze niżej podanym.

Otrzymuje się cztery przełożenia robocze planetarnego zespołu przekładniowego. Różne wzory, podawane dla otrzymywanych przełożeń, są wzorami, które mają zastosowanie wtedy, jeśli dwa wewnętrzne koła zębate, dwa centralne koła zębate oraz zazębiające koła obiegowe mają jednakową ilość zębów.

Pierwsze przełożenie A otrzymuje się, jeśli pierwsze i drugie sprzęgła C1, C2 włączają się za pomocą doprowadzenia ciśnienia hydraulicznego do komór 29, 35, tak aby sprzęgła C1, C2 włączały się oraz sprzęgła C3, C4 są w stanie rozłączenia. W tej sytuacji centralne koło zębate 19 oraz wewnętrzne koło zębate 18 są sprzężone z obudową 22 zespołu przekładniowego, przy czym drugi planetarny zespół przekładniowy 13 jest całkowicie zablokowany, a przełożenie RA jest określone wzorem:

RA = a//s = // = 44//8 8 / 94/ = 0,6144.

Gdy występuje prrełożenie A, ccłkkwitt moc /ess /rzzkazywana poprzez pierwsz/ plaeeaarny zespół raseałłdnicwz 12, natcmiawe moment napędowy na pierwszym sprzęgle C1 rnnose 38,16% momentu napędowego silnika, a moment napędowy na sprzęgle C2 wyaosi 23,54% obrotowego moonaeu napędowego silnika.

Drugie przełożenie B otrzymuje się, kiedy pierwsze sprzęgło C1 oraz tazncin sprzęgło C3 są włączane. W tej sytuacji, centralne koło 19 łączy się do wyjściowego wału 11 oraz wewnętrzne koło 18 łączy się do obudowy 22. W tej sytuacji, centralne koło zębate 15 i jarzmo 21 przekładni obiegowej obracają się razem, a przełożenie RB jest określone wzorem:

1,3816

RB = s/a a/s+a/

RB = 0,7238

W zakresie RB, obrotowy mżmłae napędowy sprzęgła C1 rznwsi 38,16% obrotowego momentu napędowego silnika, a obrotowy momłat napędowy sprzęgła C3 ryażse 23,54% obrotowego momentu napędowego silnika. Przełożenie B daje wyjściową prędkość o 17,04% większą niż przełożenie A, przy czym przełożenie A jest mnieewzł niż przełożenie B o 14,56%.

Trzecie przełożenie RC otrzymuje się, kiedy sprzęgło C2 włącza się oraz sprzęgło C4 włącza się. W tym przełożeniu, wewnętrzne koło zębate łączy się z wejściowym wiOso 10, a centralne koło zębate 19 łączy się do obudowy 22. Odpowiednio do tego, jarzmo 21 przekładni obiegowej i centralne koło zębate 15 obracają się z prędkością wynoszącą:

- = 0,7152 x prędkość wejściowego wału 10.

/94+58/

Przełożenie RC jest określone rzorsm:

-=— - - - u , o / 4 H /s+a/^z 1,1704

Gdy jest przełożenie RC, obrotowy moment napędowy sprzęgła C4 wznosi 27,62% napędowego momentu obrotowego silnika oraz napędowy moment obrotowy sprzęgła C2 wznowe 17,04% obrotowego momsaeu napędowego silnika. Przełożenie RC daje wyjściową prędkość o 18,04% większą niż przełożenie B, przy czym przełożenie B jest mniejsze niż przełożenie C o 15,3%.

Czwarte przełożenie RD otrzymuje się, kiedy są włączone sprzęgła C3, C4. W tej sytuacji, wewnętrzne koko zębate 18 łączy się do wejściowego wału 10, a centralne koko zębate 19 łączy się do wyjściowego waku 11, tak aby te dwa planetarne zespoły przekładniowe 12, 13 były zmuszone

166 578 do obracania z tą samą prędkością i tworzyły przełożenie napędu bezpośredniego poprzez planetarny zespół przekładniowy, tym samym przełożenie RD = 1. Przy przełożeniu RD, obrotowy moment napędowy sprzęgła C4 wynosi 27,62% obrotowego momentu napędowego silnika oraz moment na sprzęgle C3 wynosi 17,04% momentu napędowego silnika.

Ponieważ przełożenie RO włącza się całkowicie mechanicznie za pomocą talerzowych sprężyn 23, 30, planetarny zespół przekładniowy nadal będzie działał w przełożeniu RD, gdy wystąpiłoby jakiekolwiek uszkodzenie hydrauliczne lub elektryczne. Jest to bardzo istotna praktyczna cecha, ponieważ zapewnia ona doprowadzenie ciągnika do bazy, gdyby pojazd doznał awarii w pewnej odległości od swojej bazy postojowej.

Tym sposobem planetarny zespół przekładniowy tworzy cztery przełożenia, zasadniczo równomiernie rozmieszczone i stosunkowo blisko zgrupowane, wynoszące 0,6183, 0,7238, 0,8544 oraz 1, przy czym jeśli zostaną dobrane do odpowiednio określonych przełożeń w głównej skrzynce przekładniowej G, tworzą dobry rozkład przełożeń roboczych dla przekładni ciągnika.

Istotną cechą wyżej opisanego planetarnego zespołu przekładniowego jest to, że obydwa hydrauliczne sprzęgła Cl, C2 wykorzystują odpowiednio niloZrotowl tłoki 26, 33, działające w celu sprzęgania części planetarnego zespołu przekładniowego do obudowy. Zapewnia to krótszy czas reakcji dzięki temu, że stosuje się uszczelki zeeobrobowyih tłoków, poprawia się niezawodność oraz osiąga się mniejszy koszt.

Mimo że wynalazek przedstawiono w odniesieniu do czblnoZilgoeej przekładni opźziająilj, wiadomo, że przekładnia może być napędzana odwrotnie, to znaczy wejściowy wał działa jako wyjściowy wał, aby utworzyć przekładnię przyspieszającą. Ponadto, mimo że przykład według wynalazku tworzy przełożenia przekładni, będące po tej samej stronie jedności, jest możliwe tworzenie przekładni o przełożeniach rozmieszczonych po obydwu stronach jedności.

Na fig. 4, alternatywny planetarny zespół przekładniowy według wynalazku zawiera dwa zespoły przekładniowe, łączone za pośrednictwem ich kół centralnych. Układ taki umożliwia zastosowanie kół centralnych, obiegowych i wewnętrznego koła zębatego o identycznych ilościach zębów w obydwu zespołach przekładniowych, a ponadto unika się recyrkulacji mocy napędowej. Gdy jest przełożenie wewnętrzne koło zębate - centralne koło zębate wynoszące 1,618, przełożenia wyjścia do wejścia /1,618/1 = 1,618, /1,618/’ = 1, /1,618/¹ = 0,618 oraz /1,618/-2 = 0,382. Przełożenia te otrzymuje się za pomocą sprzęgieł, które są uruchamiane tak, jak przedstawiono na fig. 5.

Tym sposobem, gdy sprzęgła C2, C4 są włączone, reakcja tworzona głównym centralnym kołem 15 zostaje przesłana od wejściowego wału 10 poprzez wtórny zespół 13, aby tworzyć planetarne przyspieszenie prędkości i otrzymywać wyjściowe przełożenie większe od jedności o 1,618.

Gdy są włączone sprzęgła C1, C3, główne centralne koło 15 napędza wyjściowy wał 11 za pomocą wtórnego zespołu 13, działającego jako gwiazdowa przekładnia redukcyjna, aby tworzyć wyjściowe przełożenie wynoszące 0,382, które jest niższe niż podstawowe przełożenie redukcyjne wynoszące 0,618 tego, jakie ma główny zespół przekładniowy. Wobec tego zespół przekładniowy tworzy przełożenia po każdej stronie jedności oraz po każdej stronie podstawowego przełożenia, wynoszącego 0,618.

W opisie jest mowa o takim sprzęgle, jakim są sprzęgła C3 lub C4, łączące ze sobą raalm dwa obrotowe człony przekładni planetarnej, aby wspólnie obracały się, albo pojęcie to odnosi się do zespołu takiego, jak sprzęgło C1, C2, łączącego obrotowy człon przekładni planetarnej do korpusu, to znaczy zatrzymuje obroty lub hamuje człon obrotowy.

Aby uniknąć recyrkulacji napędowej mocy obejściowej, trzeba zapewnić, że nie wystąpią żadne pośrednie przełożenia między przełożeniem podstawowym, przełożeniem zespołu głównego, kiedy jest ustalony człon reakcji zespołu głównego, oraz stanem jednostkowym i blokowanym. Ponadto jest konieczne utworzenie obejścia od wejścia, kiedy przyspiesza się powyżej jedności oraz utworzenie obejścia dla wyjścia, kiedy zmniejsza się przełożenie poniżej podstawowego przełożenia redukcyjnego. Ma zastosowanie sytuacja odwrotna, jeśli przepływ mocy jest odwracany, przy czym przełożenie podstawowe stanowi raczej zwiększenie, niż zmniejszenie od wejścia do wyjścia. Wyżej podane kryteria są spełnione, tak jak na fig. 4.

Na fig. 6 przedstawiono sześciobiegową wersję planetarnego zespołu przekładniowego według wynalazku, przy czym podstawowy zespół przekładniowy 100 łączy się do wtórnych zespołów 200, 300.

166 578

Na fig. 6, centralne koła 101, 201, 301 trzech zespołów przekładniowych są wzajemnie połączone, a wejściowy wał 10 napędza wewnętrzne koło zębate 102 podstawowego zespołu, natomiast jarzmo 103, które przenosi koła obiegowe 104 łączy się do wyjściowego wału 11. Wewnętrzne koło 202 wtórnego zespołu przekładniowego 200 łączy się do jarzma 303 wtórnego zespołu przekładniowego 300.

Sprzęgło C1 służy do sprzęgania jarzma 203 do wejścia 10, sprzęgło C2 służy do sprzęgania jarzma 303 do wyjścia 11, sprzęgło C3 służy do sprzęgania wewnętrznego koła zębatego 302 do wyjściowego wału 11, sprzęgło C4 służy do sprzęgania jarzma 203 do ziemi, sprzęgło C5 służy do sprzęgania wewnętrznego koła zębatego 202 i jarzma 303 do ziemi oraz sprzęgło C6 służy do sprzęgania wewnętrznego koła zębatego 302 do ziemi.

Wszystkie trzy zespoły przekładniowe stosują centralne koło obiegowe i wewnętrzne koło o tej samej średnicy, przy czym stosunek wewnętrzne koło zębate - centralne koło zębate wynosi 3,0796, oraz zapewnia tym samym podstawowe przełożenie redukcji centralnej wynoszące 1,3247/1, tworzone centralnym kołem zębatym o 27 zębach i wewnętrznym kołem zębatym o 83 zębach. Nie występuje żadna recyrkulacja przepływu mocy napędowej przy jakimkolwiek przełożeniu, ponieważ wyżej omawiane kryteria, służące do usunięcia recyrkulacji, są spełnione.

Na fig. 7 przedstawiono sprzęgłowe układy kombinowane, przełożenia wejście - wyjście, drogi wejściowe i wyjściowe, człony reakcyjne oraz drogi obejściowe, które stosuje się przy każdym przełożeniu sześciobiegowego zespołu przekładniowego.

Można otrzymać dodatkowe przełożenia od zespołu, jak na fig. 6, lecz nie w ramach postępu geometrycznego, przedstawionego na fig. 7. Na przykład, za pomocą włączania sprzęgieł C3, C5.

Na fig. 8 ośmiobiegowa wersja planetarnego zespołu przekładniowego według wynalazku jest otrzymywana przez dodanie czwartego zespołu przekładniowego 400 do zespołów 100, 200, 300, jak na fig. 6. Zespół 400 jest zespołem gwiazdy odwróconej, to znaczy ma on dwa obiegowe koła zębate 404, i działa między swoim centralnym kołem zębatym 401 i wewnętrznym kołem zębatym 402. Jarzmo 403 zespołu 400 łączy się do jarzma 203, a centralne koło 402 łączy się do wewnętrznego koła 202. Dodatkowe sprzęgło C7 służy do sprzęgania wewnętrznego koła 402 do wejściowego wału 10 oraz sprzęgło C8 służy do sprzęgania wewnętrznego koła 402 do ziemi. Ponownie, wszystkie trzy zespoły przekładniowe stosują koło centralne, koło obiegowe i wewnętrzne koło zębate o jednakowej średnicy.

Na fig. 9 przedstawiono kombinowane układy sprzęgłowe, wejście - wyjście, przełożenia, drogi wejściowe i wyjściowe, człony reakcji oraz drogi obejściowe, które są stosowane przy każdym przełożeniu ośmiobiegowego zespołu przekładniowego. Ponownie, dodatkowe przełożenia, lecz nie w ramach postępu geometrycznego, można otrzymywać od tego zespołu, jak na fig. 8.

W planetarnych zespołach przekładniowych, które wyżej opisano, geometrycznie rozmieszczone dodatkowo przełożenia albo między jednością i podstawowym przełożeniem, albo po każdej stronie jedności i podstawowego przełożeiia podlegjją regule, że suma algebraiczna prędkśśii reakcj// /wejście plus prędkości reakcja/wyjście jest zawsze jednością. Na przykład, na fig. 1 są dwa pośrednie przełożenia między podstawowym przełożeniem wynoszące 0,618 i jedność, centralne koło 15 reakcji podstawowej jest napędzane za pośrednictwem wtórnego zespołu przekładniowego, który działa jako centralne koło zębate redukcji, gdy sprzęga się je do wejścia lub jako obiegowe koło redukcji, «cyrklujące moc od wyjścia. Jeśli przełożenie wtórne koło zębate/centralne koło zębate zespołu wtórnego wynosi R, wtedy prędkość reakcja/wejście centralnego koła redukcyjnego wynosi R/R+1 oraz prędkość reakcji/wyjście obiegowego koła redukcji wynosi 1/R+1, a algebraiczna suma tych dwóch przełożeń jest dlatego równa jedności.

Reguła ta ma również zastosowanie do czterobiegowego zespołu przekładniowego przedstawionego na fig. 4 ozaz / o szcicio i oimiieiogywyah zespoł/w pΓzekłziniowyeh pżdedatiweonyeh ea fig. 6 i fig. 8.

166 578

FIG. 2

FIG4

166 578


C1,C5	1/17548 (1/1-3247?)	102,203	103	202
C1,C3	1/1-3247. (1/1-32474	102,203	103	302
C1,C2	1/1 (1/1-32470)	—		—
C4,C5	1-3247/1 (1/1-3247-¹)	102	103	101
C3,C4	1-7548/1 (1/1 -3247-2)	102	103,302	203
C2,Ct	2-3246/1 (1/1 3247-3)	102	103,202	203

FIG. 7

166 578


C7.CS	1/2-3246 (1/1-3247³)	402,102	103	202
C1,C5	1/1-7548 (1/1 32472)	102,203	103	202
C1,C6	1/1-3247 (1/1-3247¹)	102,203	103	302
C1,C2	1/1 (1/1-3247°)	—		—
C4,C5	1-3247/1 (1/1-3247-1)	102	103	101
C3,C4	1-7548/1 (1/1 3247-2)	102	103,302	203
C2,C4	2-3246/1 (1/1-3247-3)	102	103 202	203
C2,C8	3 0796/1 (1/1 3247-4)	102	103,401, 202	402

FIG. 9

166 578

Wybr^i	Sta o X- uj/ą-tzc-ne- 0
C1	C2	C3	C4
A	X	X	0	0
B	X	0	X	0
C	0	X	0	X
D	0	0	X	X

FIG.3

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 90 egz. Cena 1,100 zł.

Claims

Zastrzeżenia patentowe

1. Przekładnia planetarna, zawierająca wiele wzajemnie połączonych współosiowych trójelementowych planetarnych zespołów przekładniowych, z których każdy ma centralne koło zębate, jarzmo przekładni obiegowej i wewnętrzne koło zębate, znamienna tym, że jeden (12) z planetarnych zespołów przekładniowych jest zespołem dominującym i zawiera jeden element (14) połączony do wejściowego członu (10) przekładni i drugi element (17) połączony do wyjściowego członu przekładni (11), przy czym pozostały zespół lub zespoły (13) przekładni jest dołączony do trzeciego elementu (15) zespołu dominującego, aby za pomocą współpracujących sprzęgieł (C1, C2, C3, C4), działających między elementami zespołów a korpusem, zmieniać kierunek i prędkość obrotów trzeciego elementu (15), dla zapewnienia wielu całkowitych przełożeń przekładni.
2. Przekładnia według zastrz. 1, znamienna tym, że jeden element (21) pozostałego lub każdego pozostałego zespołu (13) jest dołączony do trzeciego elementu (15) dominującego zespołu (12), a inne dwa elementy (18, 19), pozostałego lub każdego pozostałego zespołu (13) są selektywnie sprzęgnięte do korpusu (22) lub do elementu (14, 17) innego zespołu.
3. Przekładnia według zastrz. 1 albo 2, znamienna tym, że trzeci element (15) dominującego zespołu (12) jest dołączony do pierwszego elementu (21) drugiego zespołu (13), pierwsze sprzęgło (Cl) sprzęga drugi element (18) drugiego zespołu do korpusu (22), drugie sprzęgło (C2) sprzęga trzeci element (19) drugiego zespołu do korpusu, trzecie sprzęgło (C3) sprzęga jeden z drugich i trzecich elementów (18, 19) drugiego zespołu do jednego z wejściowych lub wyjściowych członów (10, 11), a czwarte sprzęgło (C4) sprzęga inny z drugich lub trzecich elementów (18, 19) drugiego zespołu do innego z wejściowych lub wyjściowych członów (10, 11), przy czym pierwsze przełożenie jest utworzone z przekładni , gdy pierwsze (Cl) i drugie (C2) sprzęgła są włączone, drugie przełożenie jest utworzone, gdy pierwsze (Cl) i trzecie (C3) sprzęgła są włączone, trzecie przełożenie jest utworzone gdy drugie (C2) i czwarte (C4) sprzęgła są włączone, a czwarte przełożenie jest utworzone gdy trzecie (C3) i czwarte (C4) sprzęgła są włączone.
4. Przekładnia według zastrz. 3, znamienna tym, że wewnętrzne koło zębate (14) dominującego zespołu (12) jest połączone z jednym z wejściowych i wyjściowych członów (10, 11), jarzmo (17) dominującego zespołu (12) jest połączone z innym z wejściowych i wyjściowych członów (10, 11), a centralne koło zębate (15) dominującego zespołu jest połączone z elementem (21) drugiego zespołu (13).
5. Przekładnia według zastrz. 4, znamienn a tym, że nenaralne koło zabate ()5) dominującego zespołu (12) jest połączone z jarzmem (21) drugiego zespołu (13).
6. Przekładnia według zastrz. 4, znamienna tym, że centralne koło zzębłe (15) dominującego zespołu (12) jest połączone z centralnym kołem zębatym (19) drugiego zespołu (13).
7. Przekładnia według zastrz. 5, znamienna tym, że pierwsze sprzęgło (Cl) sprzęga wewnętrzne koło zębate (18) drugiego zespołu (13) do korpusu (22), drugie sprzęgło (C2) sprzęga centralne koło zębate (19) drugiego zespołu (13) do korpusu (22), trzecie sprzęgło (C3) sprzęga centralne koło zębate (19) drugiego zespołu do wejściowego lub wyjściowego członu (10,

11) połączonego do jarzma (17) dominującego zespołu (12), a czwarte sprzęgło (C4) sprzęga wewnętrzne koło zębate (18) drugiego zespołu do wejściowego lub wyjściowego członu (10, 11) połączonego z wewnętrznym kołem zębatym (14) dominującego zespołu (12).
8. Przekładnia według zastrz. 6, znamię 'n na tym, że pierwsze sprzęgło (Cl) sprzęga jarzmo (21) drugiego zespołu (13) do korpusu, drugie sprzęgło (C2) sprzęga wewnętrzne koło zębate (18) drugiego zespołu do korpusu, ^rzeie sprzęgło (C3ł sprzęga wewnętrzne koło zębate (18) drugiego zespołu do wyjściowego lub wejściowego członu (11, 10) połączonego

166 578 z jarzmem (17) dominującego zespołu (12), a czwarte sprzęgło (C4) sprzęga jarzmo (21) drugiego zespołu z wejściowym lub wyjściowym członem (10, 11) połączonego do wewnętrznego koła zębatego (14) Dominującego zespołu (12).
9. Przekładnia według zastrz. 8, znamienna tym, że sprzęgła (C1, C2, C3, C4) są zgrupowane w dwu parach (C1, C4; C2, C3), przy czym jedno sprzęgło (C3, C4) każdej pary jest uruchamiane sprężyną i uwalniane automatycznie, kiedy drugie sprzęgło (C2, C1) tej pary zostaje uruchomione, aby tworzyć pełną zdolność przełączania mocy napędowej, umożliwiając zmianę przełożenia pod pełnym obciążeniem.
10. Przekładnia według zastrz. 8, znamienna tym, te drugie sprzęgło (C2, C1) każdej pary jest włączone przez doprowadzenie ciśnienia płynu.
11. Przekładnia według zastrz. 1 albo 2, znamienna tym, że wewnętrzne koło zębate (102) dominującego zespołu (100) jest połączone z jednym z wejściowych lub wyjściowych członów (10, 11), jarzmo (103) dominującego zespołu jest połączone z innym z wejściowych i wyjściowych członów (10, 11), centralne koło zębate (101) dominującego zespołu jest połączone z centralnym kołem zębatym (201) drugiego zespołu (200) i centralnym kołem zębatym (301) trzeciego zespołu (300), a wewnętrzne koło zębate (202) drugiego zespołu jest połączone z elementem (303) trzeciego zespołu, przy czym przewidziane są sprzęgła dla sprzęgania jarzm (203, 303) i wewnętrznych kół zębatych (202, 302) drugiego i trzeciego zespołu naprzemiennie do korpusu lub do jednego z wejściowych lub wyjściowych członów (10, 11), dla utworzenia sześciobiegowej przekładni.
12. Przekładnia według zastrz. 11, znamienna tym, że przewidziany jest czwarty zespół (400), który ma postać odwróconej gwiazdy, a jego jarzmo (403) jest połączone z jarzmem (203) drugiego zespołu (200), a centralne koło (401) czwartego zespołu jest połączone z wewnętrznym kołem (202) drugiego zespołu, przy czym przewidziane są dodatkowe sprzęgła (C7, C8), dla sprzęgania wewnętrznego koła (402) i jarzma (403) czwartego zespołu do korpusu lub do jednego z wejściowych i wyjściowych członów (10, 11) dla tworzenia ośmiobiegowej przekładni.