PL167478B1 - Sposób otrzymywania sulfitowanych tłuszczów garbarskich oraz środek natłuszczający zawierający sulfitowane tłuszcze garbarskie - Google Patents

Abstract

1. Sposób otrzymywania sulfitowanych tłuszczów garbarsmich, znamienny tym, ze wstępne utlenianie surowców tłuszczowych prowadzi się w obecności soli dwuwartaściawej miedzi, korzystnie soli dwuwartościowej miedzi i kwasów tłuszczowych oraz nadtlenku wodoru, a następnie poddaje się sulfitowaniu roztworami wadarasiarczonów przy użyciu środkówemulgujących anionowych i/lub niejonowych. 2. Środek natłuszczający zawierający sulfitowane tłuszcze garbarskie, znamiennytym, ne w skład jego wchodzą tłuszcze sulfitowane w ilości od 30 do 70%, estry kwasów tłuszczowych i alkoholi moaawadaro-tleaawocf o długości łańcucha C1-C4 w ilości od 10 do 50% oraz ewentualnie tłuszcze siarczanowanew ilości od 10 do 50%.

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymywania sulfitowanych tłuszczów garbarskich oraz środek natłuszczający zawierający tłuszcze garbarskie.

Siarczanowane i sulfitowane tłuszcze naturalne i syntetyczne należą do najczęściej stosowanych w garbarstwie środków natłuszczających. Tłuszcze siarczanowane nie wykazują wystarczającej odporności na działanie wielu popularnych środków garbarskich co ogranicza możliwości ich samodzielnego stosowania. Tłuszcze sulfitowane, zawierające sole kwasów sulfonowych-są znacznie bardziej odporne na roztwory soli, kwasów i czynników garbujących, co umożliwia zastosowanie środków tego typu do natłuszczania we wstępnych procesach wykończenia mokrego, łącznie ze zobojętnianiem i dogarbowaniem a nawet w piklowaniu i garbowaniu. W natłuszczaniu zasadniczym tłuszcze sulfitowane stanowią składnik kompozycji poprawiający stabilność emulsji i zdolność penetracji tłuszczów, natomiast pozostałymi składnikami są często tłuszcze siarczanowane i obojętne, które wzmacniają efekt powierzchniowego natłuszczania skór.

Według znanych i opatentowanych sposobów garbarskie tłuszcze sulfitowane otrzymuje się w procesie jednoetapowym według polskiego opisu patentowego nr 57 639 lub w procesie dwuetapowym według polskich opisów patentowych nr 60 069 i nr 135 469. W procesie jednoetapowym tłuszcze sulfituje się bezpośrednio wodnym roztworem wodorosiarczynu w obecności wolnych rodników lub czynników powodujących ich powstawanie. W procesie dwuetapowym właściwy proces sulfitowania poprzedzony jest utlenianiem, najczęściej z udziałem katalizatorów. W sposobie według polskiego opisu patentowego nr 135 469 utlenianie tłuszczów sprężonym powietrzem prowadzi się wobec nadtlenku organicznego. .Stosowanie nadtlenków organicznych jest niebezpieczne i kłopotliwe ze względu na ich właściwości wybuchowe,'? tego-też względu poszukiwano innych katalizatorów umożliwiających efektywne utlenianie tłuszczów.

Nieoczekiwanie okazało się, że bardzo dobre działanie katalityczne wykazuje układ soli dwuwartościowej miedzi i nadtlenku wodoru. Szczególnie korzystne działanie tego układu katalizującego stwierdzono, kiedy jony miedzi występują w postaci soli kwasów tłuszczowych, tworzących homogeniczną mieszaninę z utlenianym tłuszczem. Działanie katalizatora jest skuteczne już w temperaturze od około 20°C, podczas gdy utlenianie w obecności nadtlenków organicznych wymaga stosowania temperatury powyżej temperatury ich rozkładu, na ogół nie niższych niż 80’C.

Sposób według wynalazku polega na tym, że wstępne utlenianie surowców tłuszczowych prowadzi się w obecności soli dwuwartościowej miedzi, korzystnie soli dwuwartościowej miedzi i kwasów tłuszczowych oraz nadtlenku wodoru, a następnie poddaje się sulfitowaniu roztworami wodorosiarczynów przy użyciu środków emulgujących anionowych i/lub niejonowych, korzystnie pochodnych kwasów alkilobenzenosulfonowych.

167 478

Proces sulfitowania tłuszczów z zastosowaniem soli miedzy i nadtlenku wodoru we wstępnym etapie utleniania pozwala, na otrzymanie produktów sulfitowanych w znacznie krótszym czasie i przy mniejszym zużyciu energii.

Badając możliwości komponowania tłuszczów sulfitowanych otrzymanych według nowego sposobu z innymi składnikami tłuszczowymi celem otrzymania środków natłuszczających o jednorodnej, ciekłej postaci, nieoczekiwanie stwierdzono, że pożądane cechy wykazują kompozycje, w skład których wchodzą tłuszcze sulfitowane w ilości od 30 do 70%, estry kwasów tłuszczowych i alkoholi monowodorotlenowych o długości łańcucha C^-C^ w ilości od 10 do 50% oraz ewentualnie tłuszcze siarczanowane w ilości od 10 do 50%.

Sposób otrzymywania tłuszczów sulfitowanych oraz skład środka natłuszczającego z ich udziałem przedstawiają poniższe przykłady.

Przykład I. Do 600 g tłuszczu drobiowego dodaje się 0,1 g stearynianu miedziowego oraz 1,5 ml perhydrolu. Mieszaninę ogrzewa się w temperaturze 50° i przepuszcza sprężone powietrze. Po 6 godzinach utleniania liczba nadtlenkowa tłuszczu wynosi 360. Do utlenionego tłuszczu drobiowego dodaje się 18 g alkilobenzenosulfonianu sodowego /alkil ^0-0^6 i 60 g pirosiarczynu sodowego rozpuszczonego w 100 ml wody. Zawartość reaktora miesza się w ciągu 5 godzin w temperaturze 50°. W wyniku reakcji otrzymuje się 710 g sulfitowanego produktu o zawartości organicznie związanego SO3 1,7%, 24,5% części emulgujących i 6,20% części emulgowanych.

Przykład II. Do 600 g syntetycznego oleju olbrotowego dodaje się 0,05 g CuS04· H2O rozpuszczonego w 6 g mydła sodowego otrzymanego z utlenianego oleju oraz 2 ml perhydrolu. Tłuszcz zawierający katalizator utlenia się sprężonym powietrzem w temperaturze 40° w ciągu 10 godzin do liczby nadtlenkowej 790. Sulfitowanie prowadzi się jak w przykładzie I z tym, że jako środek emulgujący stosuje się 22 g oksyetylenowy alkilofenol. W wyniku reakcji otrzymuje się 690 g produktu, zawierającego 3,5% związanego organicznie SO3, 28,5% części emulgujących, 59,1% części emulgowanych.

Przykład III. Do 600 g tranu dodaje się 0,02 g CuC^· 2^0 rozpuszczonego w 1 ml wody, rozprowadzonego w 10 g mydła amonowego otrzymanego z utlenianego tranu oraz 1,5 ml perhydrolu. Tłuszcz utlenia się sprężonym powietrzem w temperaturze 70° w ciągu 4 godzin do osiągnięcia liczby nadtlenkowej 450. Następnie do utlenionego tłuszczu dodaje się 90 g pirosiarczynu sodowego rozpuszczonego w 130 ml wody oraz 10 g alkilobentenosulfonianu sodowego i 15 g oksyetylenowanego alkilofenolu. W wyniku reakcji otrzymuje się 750 g produktu zawierającego 2,1% organicznie związanego SOj, 25,0% części emulgujących i 58,5% części emulgowanych

Przykład IV. Do 300 g sulfitowanego tłuszczu świńskiego, otrzymanego jak w przy kładzie I, dodaje się 200 g estrów metylowych kwasów tłuszczowych porafinacyjnych pochodzenia roślinnego oraz 500 g siarczanowanego oleju rycynowego o zawartości organicznie związanego SO3 3,9%. Po wymieszaniu składników w temperaturze 60° dodaje się wodę amoniakalną do uzyska ma pH 7,4, 10% emulsji wodnej. Otrzymany środek natłuszczający zawiera 25,1% części emulgujących, 51,0% części emulgowanych i bardzo dobrze emulguje się w wodzie. Emulsja wykazuje dobrą odporność na roztwory elektrolitów stosowanych w garbarstwie. Środek zachowuje jednorodną ciekłą postać w czasie 12 miesięcy przechowywania w temperaturze od 15 do 25°.

Przykład V. Do 400 g sulfitowanego, syntetycznego oleju olbrotowego, otrzymanego jak w przykładzie II dodaje się 300 g estrów izopropylowych kwasów tłuszczowych z tłuszczów zwierzęcych oraz 300 g siarczanowanego tłuszczu świńskiego o zawartości organicznie związanego SO3 2,8%. Składniki te miesza się i doprowadza do wartości pH 7,6. Otrzymany śro dek natłuszczający zawiera 21,0% części emulgujących i 58,0% części emulgowanych. Bardzo dobrze emulguje się w wodzie o temperaturze od 15 do 90°, przy czym emulsja wykazuje dobrą trwa łość na czynniki chemiczne występujące w garbarstwie.

Przykład VI. Do 700 g sulfitowanego tranu otrzymanego jak w przykładzie III dodaje się 100 g estrów n-butylowych kwasów tłuszczowych oraz 200 g siarczanowanego syntetycz_nego oleju olbrotowweoo zawartości organicznie związanego SO3 2,7%. Po wymieszaniu składników dodaje się wodę amoniakalną do wartości pH 7,7. Otrzymany środek natłuszczający zawiera 23%

167 478 części emulgujących, 56% części emulgowanych i jest jednorodnym ciekłym olejem, trwałym podczas przechowywania. Bardzo dobrze emulguje się w wodzie o temperaturze od 15 do 90° i wykazuje dobrą trwałość na czynniki chemiczne stosowane w garbarstwie.

Departament Wydawnictw UP RP Nakład 90 egz. Cena 1,50 zł

Claims (2)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Sposób otrzymywania sulfitowanych tłuszczów garbarskich, znamienny tym, że wstępne utlenianie surowców tłuszczowych prowadzi się w obecności soli dwuwartościowej miedzi, korzystnie soli dwuwartościowej miedzi i kwasów tłuszczowych oraz nadtlenku wodoru, a następnie poddaje się sulfitowania roztworami wodorosiarczynów przy użyciu środków emulgujących anionowych i/lub niejonowych.
2. 2. środek natłuszczający zawierający sulfitowane tłuszcze garbarskie, znamienny tym, że w skład jego wchodzą tłuszcze sulfitowane w ilości od 30 do 70%, estry kwasów tłuszczowych i alkoholi monowodoro-tlenowych o długości łańcucha C^C^ w ilości od 10 do 50% oraz ewentualnie tłuszcze siarczanowane w ilości od 10 do 50%.