PL168283B1 - Przenosnik tasmowy PL PL - Google Patents

Abstract

1. Przenosnik tasmowy, stosowany zwlaszcza w górnictwie podziemnym i budowie tuneli, zawierajacy zdecentralizowane zespoly napedowe, rozmieszczone wzdluz szkieletu nosnego, wyposazonego w kozly z wal- kami oraz posiadajacy na spodniej stronie tasmy, zebro prowadzace o przekroju w ksztalcie litery T, w którym wspólpracuja obustronnie, wychylane za pomoca urza- dzenia napinajacego, krazki napedowe, zespolów nape- dowych, przesuwajace tasm e w zadanym kierunku, oraz zawierajacy tasm e z wkladkami, przy czym kozly z walkami, podtrzymujace tasm e i zawieszone n a szkiele- cie nosnym za pomoca walka srodkowego posiadaja wybranie odpowiadajace zebru prowadzacemu, znam i enny tym, ze umieszczone na koncach przenosnika tasmowego kozly z walkami m aja postac walków zwrot nych z wybraniem (67) odpowiadajacym wybraniu walka srodkowego (18), a tasm a (9) i obejmowane kraz kami napedowymi (12, 13) zebro prowadzace (14) sa z wysoko-sprezystej gumy (15), przy czym tasm a (9) za- wiera wkladke tkaninowa (82) o dopuszczalnej rozcia gliw osci 10 do 50% i n o sn ik ro zc iag a n ia (83), usytuowany korzystnie posrodku tasmy, polaczony z nia punktowo, którego dlugosc przekracza dlugosc od ciazonej tasmy. Fig.1 ( 7 3 ) Uprawniony z patentu: Lewin Heinz-Ulrich, Dortmund, DE (72) Twórcy wynalazku: Heinz-Ulrich Lewin, Dortmund, DE Jan Ketterer, Krefeid, DE (74) Pelnomocnik: Dziarnowska Monika, PHZ POLSERVICE (30) Pierwszenstwo: 08.02.1991 ,DE,P 4103772.3 17.09.1991,DE,P 4130819.0 20.12.1991 ,DE,P 4142486.7 (43) Zgloszenie ogloszono: 19.10.1992 BUP 21/92 (45) O udzieleniu patentu ogloszono: 31.01.1996 WUP 01/96 PL PL

Description

Przedmiotem wynalazku jest przenośnik taśmowy, stosowany zwłaszcza w górnictwie podziemnym i budowie tuneli, który zawiera zdecentralizowane zespoły napędowe, rozmieszczone wzdłuż szkieletu nośnego, zawierającego kozły z wałkami, oraz posiadający na spodniej stronie taśmy żebro prowadzące o przekroju w kształcie litery T, z którym współpracują dwustronnie wychylane za pośrednictwem urządzenia napinającego krążki napędowe zespołów napędowych, przesuwające taśmę w żądanym kierunku. Przenośnik zawiera też taśmę z wkładkami, a kozły z wałkami, podtrzymujące taśmę i zawieszone na szkielecie nośnym za pomocą wałka środkowego posiadają wybrania odpowiadające żebru prowadzącemu.

-Tego rodzaju przenośniki z taśmą gumową stosuje się przede wszystkim w górnictwie podziemnym i budowie tuneli do przenoszenia materiałów masowych. Wykonaną z gumy taśmę prowadzi się w kozłach z wałkami, wspierających się na szkielecie nośnym. Z opisu wyłożeniowego RFN nr 15 56 544 znane są przenośniki, zawierające na spodniej powierzchni taśmy gumowej żebro prowadzące. Z tym żebrem prowadzącym współpracują krążki prowadzące, które mają przyczyniać się do nadawania prostoliniowego ruchu taśmie przenośnikowej. W żebro prowadzące wstawione są tekstylne wkładki lub nakładki wzmacniające, bądź też ciągła linka druciana, tak, iż powstaje żebro odpowiednio stabilne. Wadę stanowi jednak to, że takiego przenośnika taśmowego nie można ułożyć wzdłuż linii krzywej jako przenośnika krzywoliniowego, ponieważ zawsze na obu końcach przenośnika muszą być umieszczone niezbędne krążki napędowe i do zmiany kierunku, które wytworzyłyby tak zwany efekt taśmy gumowej lub łukowej, gdyby przenośnik taśmowy był prowadzony wzdłuż linii krzywej.

W opisie wyłożeniowym RFN nr 32 29 061 omówiony jest oprócz, przewidzianych z odstępem, prowadnic również rozłożony układ napędów. Napędy te zawierają krążki napędowe, które współpracują z żebrem prowadzącym tak, iż tego rodzaju przenośnik taśmowy można układać dokoła lub wzdłuż linii krzywej;

Opisy wyłożeniowe RFN nr 33 38 425 i nr 37 41 054 przedstawiją natomiast krzywoliniowe przenośniki taśmowe z żebrem prowadzącym w postaci profilowanego występu gumowego, podobnego do belki dwuteowej, który jest przyklejony lub przywulkanizowany swą górną częścią poprzeczną do wierzchu taśmy i z którego żebrem mogą współpracować koła cierne. Dolny kołnierz powinien dodatkowo uniemożliwiać lub utrudniać wyrywanie żebra prowadzącego przy przejeżdżaniu przez wgłębienia i siodła. Również w przypadku tych znanych przenośników taśmowych, żebro prowadzące stwarza problemy, ponieważ zwłaszcza przy naładowanym przenośniku jest ono stale ściskane podczas najeżdżania na kozły wieńcowe. Tego rodzaju efekt zgniotowy występuje w szczególności także w miejscach zmiany kierunku. Niekorzystnie jest ponadto to, że w zależności od promienia krzywizny i długości przenośnika powstają problemy przy przejeździe po łuku, ponieważ bądź siły docisku krążków napędowych są zbyt duże, tak, iż obserwuje się efekt zgniotowy, występujący także na krążkach do zmiany kierunku i na kozłach z wałkami, bądź też żebro prowadzące, pomimo dwuteowego ukształtowania i dolnego kołnierza - jest wyciągane z prowadnicy, tak, iż taśma wypada z przewidzianego toru ruchu. Wadą jest wreszcie to, że aby szkielet nośny i poszczególne podzespoły można było wykonać jako przegubowe, należy w miejscach połączeń ponieść odpowiednie koszty wykonania wydłużonych otworów, prowadnic i tym podobne.

Celem wynalazku jest opracowanie krzywoliniowego przenośnika taśmowego, który byłby użytkowany w sposób niezawodny przy małych długościach oraz długościach rzędu kilkuset metrów, przy promieniach krzywizny, równych 100 m i mniej, oraz w stanie załadowanym i niezaładowanym.

W rozwiązaniu według wynalazku przenośnik taśmowy ma umieszczone na końcach przenośnika taśmowego kozły z wałkami w postaci wałków zwrotnych z wybraniem, odpowiadającym wybraniu wałka środkowego a taśma i obejmowane krążkami napędowymi żebro prowadzące są z wysoko-sprężystej gumy, przy czym taśma zawiera wkładkę tkaninową o dopuszczalnej rozciągliwości 10 do 50% i nośnik rozciągania, usytuowany korzystnie pośrodku taśmy, połączony z nią punktowo, którego długość przekracza długość odciążonej taśmy.

Korzystnie krążki napędowe są napinane za pomocą urządzenia napędowego, którego zakres wychyleń jest ograniczony przez sworznie regulujące a cięgło dolne ma elementy prowadzące rozmieszczone z większym odstępem niż krążki napędowe górnego cięgna.

168 283

Korzystnie odstęp pomiędzy krążkami napędowymi górnego cięgna i pomiędzy elementami prowadzącymi dolnego cięgna jest większy dla większego promienia krzywizny układu przenośnika.

Korzystnie grubość żebra prowadzącego jest większa dla większej grubości taśmy przenośnika.

Korzystnie wałki zwrotne i/lub wałki środkowe mają postać kilku tarcz nośnych, ułożyskowanych obrotowo, niezależnie od siebie, na wspólnej osi, z odstępem dopasowanym do żebra prowadzącego, przy czym średnica ich zwiększa się od środka taśmy do jej krawędzi zewnętrznych, przy czym zwłaszcza tarcze nośne mają otwory do przewietrzenia i chłodzenia wyposażone w łopatki.

Korzystnie krążki napędowe, umieszczone są jedne za drugimi z utworzeniem zespołu, który jest połączony z silnikiem za pomocą układu do przenoszenia momentu obrotowego i umieszczony jest z możliwością regulacji, przesuwnie w kierunku żebra prowadzącego.

Korzystnie dolny kołnierz żebra prowadzącego zawiera na pewnych odcinkach poprzecznie do osi podłużnej tego żebra, usztywnienia w postaci sworzni, kołków lub płytek, a podzespoły szkieletu nośnego mają na końcach, zbiegające się pod kątem ostrym, elementy nośne i tworzą postać przegubu Cardana.

Korzystnie wkładka tkaninowa taśmy ma dopuszczalną rozciągliwość 15 do 40%, a krawędź zewnętrzna taśmy nośnej zawiera po zewnętrznej stronie krzywizny powierzchnie podporowe, zwłaszcza w postaci przedłużenia maczugowatego, przy czym szkielet nośny zawiera w obszarze krzywizny i w obszarach przyległych, umieszczone z odstępem ramiona podchwytowe, które są wyposażone w rolki chwytne, dociskane do powierzchni podporowych.

Duża sprężystość taśmy w przenośniku według wynalazku umożliwia przejeżdżanie przez krzywizny o mniejszej i większej średnicy bez konieczności przystosowawczego nastawiania taśmy jako takiej. Zapewnione jest przy tym dokładne i niezawodne prowadzenie, ponieważ sprężystą taśmę przenośnikową i odpowiednio wykonane żebro prowadzące można równomiernie prowadzić i napędzać, a na kozłach z walkami i w miejscach zmiany kierunku nie występują efekty zgniotowe. Przeciwnie, taśma jest podpierana równomiernie na całej długości bez obciążania żebra prowadzącego. Ponieważ teraz również w obszarze miejsc zmiany kierunku można posługiwać się równomiernie podpartą taśmą przenośnikową, przeto przekazywanie materiału jest równomierne i niezawodne. Można nawet wykorzystywać wałek do zmiany kierunku i w ten sposób przenosić na położoną poniżej lub przyległą taśmę przenośnikową przekazywany strumień materiału masowego w stanie zwartym.

Umieszczone w dolnym cięgnie, stojące ku górze obejmujące żebro prowadzące, elementy prowadzące które są umieszczone w górnym cięgnie z większym odstępem, niż krążki napędowe, nadają równomierność prowadzenia taśmy. Ponieważ taśma przenośnikowa jest prowadzona w sposób wymuszony również w obszarze swego dolnego cięgna, możliwe jest dzięki temu przejeżdżanie przez chodniki o mniejszych promieniach krzywizny.

Aby zapewnić niezawodny ruch ciągły, korzystnie stosuje się większy odstęp krążków napędowych, a także elementów prowadzących. Odwrotnie zaś, im mniejszy jest promień krzywizny, tym mniejszy musi być odstęp krążków napędowych i elementów prowadzących, aby w ten sposób zapewnić niezawodna pracę. Na przykład, w przypadku przenośnika taśmowego, ułożonego z promieniem 100 m, stosuje się ogółem dziesięć zespołów napędowych, rozmieszczonych co 17 m. Można sobie także wyobrazić zmienianie odstępu zespołów napędowych, patrząc od środka krzywej, w celu uzyskania w ten sposób równomiernego prowadzenia taśmy. Wymiary żebra prowadzącego, zwłaszcza jego grubość, powinny wzrastać wraz ze wzrostem wydajności lub szerokości układu przenośnikowego, ponieważ wówczas można zapewnić działanie niezbędnych sił. To pogrubienie żebra prowadzącego jest korzystniejsze, niż zaopatrzenie go w odpowiednią wkładkę, gdyż właśnie wówczas występuje znowu z łatwością opisany już powyżej negatywny efekt łukowy.

Wcześniej zwrócono już uwagę na to, że także wałki do zmiany kierunku wykonuje się korzystnie jako dzielone, aby żebro prowadzące prowadzić bez obciążenia dokoła miejsca zmiany kierunku. Jest to możliwe w szczególności wówczas, gdy wałki do zmiany kierunku i/lub

168 283 wałki środkowe, pozostałych kozłów z wałkami, zawierają szereg osadzonych na jednej osi tarcz nośnych, które są wykonane jako obrotowe niezależnie od siebie, jako pozostawiające pośrodku odstęp, dopasowany do żebra prowadzącego, oraz ze średnicą zwiększającą się od środka taśmy ku jej krawędziom zewnętrznym. Wykonanie takie ma w aspekcie zrzucania przenoszonego materiału tę zaletę, że zadane jest równomierne wgłębienie na całej długości, tak, iż tego rodzaju przenośniki taśmowe można ładować do dużej wysokości, przy czym przekazują one wówczas, w miejscu przekazywania, przenoszony strumień równomiernie na następny przenośnik lub inne środki przenoszące albo do zasobnika.

Aby cały układ utrzymywać w możliwie stałych warunkach, ograniczyć energię napędową oraz wyeliminować wady, związane ze zbyt wysoką temperaturą i tym podobne, przewiduje się w myśl wynalazku, że tarcze nośne zawierają wykroje oraz, że w wykrojach tych znajdują się korzystnie łopatki, zapewniające wentylację i chłodzenie. Za pomocą tych wykrojów i umieszczonych w nich łopatek prowadzi się powietrze w sposób wymuszony przez cały wałek do zmiany kierunku lub wałek środkowy, tak, iż nie powstają w ogóle problemy, związane z nagrzewaniem się.

W celu zwiększenia mocy napędowej na poszczególnych stanowiskach napędowych, bez wytwarzania niekorzystnego efektu zgniotowego, przewiduje się zwłaszcza, że szereg umieszczonych jedno za drugim w kierunku przenośnika kół ciernych tworzy wspólnie zespół krążków napędowych. W ten sposób można wytwarzać zwielokrotnioną moc napędową, a także przenosić ją niezawodnie, przy czym nie potrzeba do tego celu żadnych dodatkowych silników, ani napędów. Przeciwnie, dzięki dużej liczbie stosowanych na jeden silnik kół ciernych, osiąga się odpowiednio zwiększoną moc przenoszenia prądu. Docisk każdego koła ciernego do żebra prowadzącego jest równy dociskowi sąsiednich kół ciernych, a jednocześnie może być regulowany wraz z nimi. Dzięki wspólnemu ułożyskowaniu kół ciernych i możliwości ich ruchu w kierunku żebra prowadzącego możliwe jest odsuwanie od tego ostatniego dowolnego zespołu napędowego, w przypadku wystąpienia blokady poszczególnych kół ciernych, aby w ten sposób wyeliminować niepożądane i szkodliwe nagrzewanie się materiału.

Przenoszenie taśmy przy przejeżdżaniu przez wgłębienia i siodła jest zapewnione dzięki szczególnemu ukształtowaniu dolnego kołnierza żebra prowadzącego, przy czym efekt ten można dodatkowo świadomie zoptymalizować w ten sposób, że dolny kołnierz żebra prowadzącego zawiera poprzecznie do jego osi podłużnej na pewnych odcinkach usztywnienia w postaci sworzni, kołków lub płytek.

Płytki te nie mają ujemnego wpływu na właściwości przenoszenia przenośnika taśmowego, dają natomiast niezbędną sztywność i stabilizację, tak, iż nawet w niekorzystnych warunkach nie jest możliwe wyrwanie żebra prowadzącego z obu krążków napędowych. Żebro prowadzące, a wraz z nim również cała taśma są dzięki zastosowaniu odpowiedniego 'materiału i przyporządkowaniu wkładek w dużej mierze giętkie, a pomimo to dostatecznie stabilne, tak, iż przy dużej sztywności na krzywiznach dysponuje się jeszcze mimo wszystko dostateczną giętkością. Aby uzyskać tę dużą giętkość także w przypadku szkieletów nośnych, przewiduje się w myśl wynalazku, że podzespoły szkieletu nośnego mają na końcach ostro zbiegające się elementy nośne i tworzą przegub Cardana. Za pośrednictwem tego przegubu Cardana można odchylać względem siebie poszczególne podzespoły, korzystnie we wszystkich płaszczyznach i kierunkach, bez konieczności zmieniania czegokolwiek w elementach łączących przy zmianach przebiegu krzywych. Dzięki zbrojeniu, a także nośnikowi rozciągania o bardzo dużej wytrzymałości powstaje taśma, którą można prowadzić przez krzywe o najmniejszym nawet promieniu krzywizny, bez narażania się na niebezpieczeństwo, że bok zewnętrzny bądź opadanie, bądź też zastosowanie nadmiernie rozciągnięty i naderwany, lub że bok wewnętrzny ulegnie sfałdowaniu. Taśma przenosi przy tym materiał bezproblemowo, ponieważ wskutek wstępnego rozciągnięcia, a następnie napiętego położenia nośnika rozciągania o dużej wytrzymałości możliwe jest prawidłowe przenoszenie sił bez oddziaływania na właściwą taśmę. Przy dużych obciążeniach można unikać zaprzestania współpracy taśmy przenośnikowej z zespołami napędowymi, dzięki temu, że krawędź zewnętrzna taśma zawiera po zewnętrznej stronie krzywizny powierzchnie podporowe, korzystnie w postaci maczugowatego przedłużenia, oraz że szkielet nośny zawiera w obszarze krzywizny i w obszarach przyległych umieszczone z odstępem wysięgniki, zaopa6

168 283 trzone w dociskane do powierzchni podporowych rolki wychwytowe. Dzięki takiej konstrukcji, dążąca ku zewnętrznej stronie taśma przenośnikowajest przytrzymywanajednak bez możliwości wystąpienia przy tym nadmiernego naprężenia taśmy lub jej opadnięcia, ponieważ jest ona obciążona na rozciąganie od strony wewnętrznej przez odpowiednie urządzenie.

Dzięki rozwiązaniu według wynalazku powstaje taśma przenośnikowa, której wybijającą się cechą jest wysoka sprężystość, która jest tak duża, iż podczas montażu taśmy można ją wstępnie rozciągnąć sprężyście w niezbędnym stopniu. Taśma zawiera ponadto żebro prowadzące, które umożliwia zdecentralizowane napędzanie za pomocą koła ciernego. Taśma jest równomiernie sprężysta na całej swej szerokości i wysokości, natomiast żebro prowadzące, korzystnie z tego samego materiału, jest z nią trwale połączone lub nawet stanowi jedną całość konstrukcyjną. Taśma ma zbrojenie, które z jednej strony nie zmniejsza wymaganej sprężystości taśmy, z drugiej zaś strony wytwarza pewną sztywność poprzeczna taśmy, zwiększającą odporność na powstawanie karbów, które tworzy niezbędną oporę dla klamer łączących. Dzięki ułożonemu pośrodku nośnikowi rozciągania o dużej wytrzymałości na działanie siły rozciągającej, taśma jest w stanie - po jej wstępnym rozciągnięciu sprężystym - wykorzystywać w pełni pas gumowy, który dokładnie wystarcza w dowolnych przypadkach zastosowań, a nawet może być dopasowywany w określonym zakresie do wszelkich przypadków użycia. Korzystna jest możliwość przejeżdżania nawet przez promienie krzywizny poniżej 100 m przez docelowe dokładne prowadzenie, przy czym możliwe są takie rozwiązania, które dopuszczają również promienie krzywizny poniżej 50 m. Żebro prowadzące nadaje się jak najbardziej - dzięki wybranemu materiałowi, usztywnieniom swego dolnego kołnierza i oszczędzającemu prowadzeniu także w obszarze kozłów z wałkami i wałków do zmiany kierunku - do przenoszenia niezbędnych sił napędowych, przy czym nie może wystąpić przeciążenie.

Wynalazek zostanie bliżej przedstawiony w oparciu o przykład wykonania, uwidoczniony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przenośnik taśmowy ze zdecentralizowanym napędem, w przekroju, fig. 2 - przenośnik taśmowy ułożony wzdłuż krzywej, fig. 3 - chodnik kopalniany, uwidoczniony na fig. 2, w przekroju, fig. 4 - kozioł wałkowy z dzielonym wałkiem środkowym i zzepołami wałkowymi do prowadzznia sppdu taśmy, fig. 5 - zzepół napędowy z ograniccnikiem wychyleń, w widoku z góry, fig. 6 - napęd według fig. 5, w widoku z boku, fig. 7 - zespół napędowy w widoku perspektywicznym, fig. 8 - układ przenoszenia momentu obrotowego, w widoku z góry, fig. 9 - wałek do zmiany kierunku w przekroju podłużnym, fig. 10- tarczę nośną według fig. 9, w przekroju, fig. 11 - taśmę przenośnikową z odpowiednio przeciętym żebrem prowadzącym, w przekroju poprzecznym, fig. 12 - żebro prowadzące z płytką wzmacniającą, w przekroju, fig. 13 - zastosowanie przegubów Cardana, w ujęciu schematycznym, fig. 14 - taśmę przenośnikową w stanie odciążonym, fig. 15 - wstępnie napiętą taśmę przenośnikową w widoku z góry, a fig. 16 - taśmę przenośnikową z prowadzeniem krawędzi bocznych.

Figura 1 przedstawia przenośnik taśmowy 1 w przekroju poprzecznym, przy czym ten przenośnik 1 jest ułożony w chodniku 2, uwidocznionym na fig. 2 w widoku z góry. Cechą szczególną w przenośniku 1 jest to, że jest on ułożony w obszarze 3 krzywizny chodnika 2, przy czym zapewnione jest prawidłowe przenoszenie nie uwidocznionego tu materiału.

O ile po zewnętrznej stronie 4 krzywizny chodnika 2 ułożony jest przenośnik taśmowy 1, o tyee po wewnętrznej stronie krzywizny chodnika 2 znajduje się n^^dlh^cja 6 góównego sterowania elektronicznego. Zarówno instalacja 6 jak i układ 7 przenośników taśmowych wykazują w przybliżeniu takie samo zapotrzebowanie miejsca, jak to jest uwidocznione na fig.

3.

W przyległych obszarach 8, 8' przenośnik taśmowy można wtedy ułożyć prostoliniowo, tak, iż wymagania są wówczas znacznie mniejsze.

Figura 1 uwidacznia taśmę 9, która jest prowadzona w szkielecie nośnym 10. Do tego celu służą najpierw umieszczone z odstępem zespoły napędowe 11 ze swymi krążkami napędowymi 12 i 13, które współpracują z prowadzącym 14 na spoOniee powierzchni taśmy. Żebro prowadzące 14 oraz cała taśma 9 są wykonane z gumy 15 o dużej sprężystości.

W celu nadania taśmie 9 wgłębienia, a tym samym uczynienia jej zdolną do odbierania większych ilości materiału przenoszonego, przewidziane są kozły 16 z wałkami, uwidocznione na fig. 1 oraz na fig. 4. Te kozły 16 z wałkami składają się tu z dwóch wałków bocznych 17 i z

168 283 wałka środkowego 18, tworząc górne cięgno 19 taśmy. Również w dolnym cięgnie 20 przewidziane są wałki 23 do prowdzenia dolnej części 21 taśmy. O ile górna część 22 taśmy jest odpowiednio wgłębiona, o tyle dolną część 21 taśmy można prowadzić płasko.

Jak już wspomniano, fig. 3 przedstawia chodnik 2 w przekroju poprzecznym, przy czym widoczne jest wyraźnie, że przenośnik taśmowy 1 jest ułożony przy bocznym ociosie węglowym a mianowicie po zewnętrznej stronie 4 krzywizny chodnika, natomiast droga 31 przejazdu i instalacja 6 głównego sterowania elektronicznego znajdują się po wewnętrznej stronie 5 krzywizny. W obszarze stropowym do łuku 25 obudowy przymocowane są: lutnia wentylacyjna 24 oraz przewody rurowe 29 lub ich belka zawieszeniowa 30. Kontener 26 głównego sterowania elektronicznego podlega sterowaniu z kabiny 27 sterowania głównego i jest przemieszczalny po szynie 28 głównego sterowania elektronicznego w jej kierunku podłużnym.

Figura 4 odpowiada w zasadzie fig. 1, jednakże tu wałek środkowy 18 jest wyraźnie uwidoczniony, zawierając pośrodku wybranie 32, powstające w ten sposób, że jest on złożony z dwóch wałków częściowych 33,34. Te wałki częściowe 33,34 pozostawiają odstęp, odpowiadający w przybliżeniu szerokości stopy 35 żebra prowadzącego 14.

To żebro prowadzące 14 jest prowadzone w obszarze dolnej części 21 taśmy dodatkowo przez zespół prowadzący 36. Ten zespół prowadzący nie zawiera napędów, lecz jedynie współobracające się krążki prowadzące 38. Liczbą 37 oznaczona jest zresztą powierzchnia prowadząca, o którą opierają się lub do której przylegają zarówno krążki napędowe 12, 13, jak i krążki prowadzące 38.

Zespoły napędowe 11 są uwidocznione na fig. 5 i 6. Jak wynika z rysunku krążki napędowe 12, 13 są zaopatrzone w duże otwory 43, które mają przyczyniać się do zmniejszenia ciężaru tych krążków 12,13. Zespół, złożony z obu krążków napędowych 12,13 jest pociągany ku sobie, przy czym jest to możliwe dzięki temu, iż te ostatnie są osadzone w szkielecie nośnym 10 wychylnie dokoła odpowiedniego punktu obrotu 40 dokładnie ze środkiem osi przed nimi. Aby wyeliminować zbyt silne oddziaływanie na prowadzone pomiędzy obydwoma krążkami napędowymi 12,13 żebro prowadzące, przewidziane są sworznie regulujące 41, ograniczające drogę wychyleń zespołów napędowych 11, 11'.

Figura 6 przedstawia to samo co fig. 5 tylko w widoku z boku, przy czymjest uwidocznione umieszczenie zarówno urządzenia napinającego 39, jak i środka wychyleń lub służącej do tego celu śruby. Każdy z obu stron zespołów można wychylać w kierunku drugiego każdorazowo dokoła takiej śruby 42 lub odpowiedniego środka 40 wychyleń.

Figura 7 przedstawia zespół 44 krążków napędowych, zawierający ogółem trzy koła cierne 45,46. Koła cierne 45,46,46' są przyporządkowane wspólnemu elementowi poprzecznemu 51, w którym są one osadzone obrotowo. Element poprzeczny 51 jest znowu połączony wychylnie z kulisą 49, która jest przytrzymywana za pośrednictwem cylindra roboczego 50 oraz połączona z nie uwidocznionym tu szkieletem nośnym.

Za pośrednictwem cylindra roboczego 50 i kulisy 49 zespół 44 krążków napędowych jest dociskany równomiernie do żebra prowadzącego 14, przy czym zapewnione jest to, iż ze wszystkich trzech kół ciernych 45, 46 można przenosić tę samą siłę napędową lub siłę docisku. Poszczególne koła cierne 45, 46 są napędzane według fig. 8 przez jeden tylko silnik 48, który łączy się z nimi za pośrednictwem układu 47 przenoszenia momentu obrotowego. Koła cierne 45,46 służą tu jako koła dociskowe, które dociskają wspólny pas zębaty 53 do żebra prowadzącego 14 swą stronę 54. Powstaje w ten sposób korzystnie duża powierzchnia do przenoszenia sił napędowych. Równomierne prowadzenie pasa zębatego 53 i możliwie jak najkorzystniejszy kąt opasania uzyskuje się w ten sposób, że w obszarze odgałęzienia 52 silnika i przekładni umieszczone są rolki naciskowe 55.

Figura 9 przedstawia wałek do zmiany kierunku 57, w przekroju podłużnym, przy czym uwidocznione jest wyraźnie, że składa się on z szeregu oddzielnych tarcz nośnych 59, 60, 61, osadzonych na wspólnej osi 58. Te tarcze nośne 59, 60, 61 osadzonych na wspólnej osi 58. Te tarcze nośne 59, 60, 61 mają średnicę, malejącą w kierunku środka 62 taśmy, czyli rosnącą w kierunku krawędzi zewnętrznych 63,64. Obrzeża zewnętrzne poszczególnych tarcz nośnych 59, 60, 61 są zaokrąglone, w celu wyeliminowania uszkodzeń taśmy 9.

168 283

Tego rodzaju wałki do zmiany kierunku 57 nie tylko wytwarzają niezbędne wybranie dla żebra prowadzącego 14, lecz także umożliwiają korzystne wgłębienie taśmy 9 w obszarze wałków do zmiany kierunku 57, dzięki czemu możliwe jest znacznie lepsze prowadzenie i równomierne przekazywanie materiału masowego.

Poszczególne tarcze nośne 59, 60, 61 są zaopatrzone w otwory 65, aby móc łatwiej wykonywać ewentualne oczyszczanie za pomocą sprężonego powietrza, wody lub też czysto mechanicznie oraz aby uzyskać efekt wentylacyjny w obszarze wałka do zmiany kierunku 57. W tym celu w otworach 65 przewidziane są dodatkowo łopatki 66, których usytuowanie jest uwidocznione również na fig. 10. Wybranie 67 pomiędzy poszczególnymi tarczami nośnymi 59, 60, 61 są regularne, tj. ich odstępy są równomierne,przy czym jedynie pośrodku pozostawione jest większe wybranie 67 na żebro prowadzące.

Figura 11 przedstawia uproszczone ujęcie rysunkowe górnej części 22 taśmy. Jak to jest uwidocznione, taśma 9 jest podpierana przez wałki boczne, a także inne wałki 17. Pośrodku umieszczone jest żebro prowadzące 14, które jest przywulkanizowane do taśmy 9 swą stopą 35 lub swym górnym kołnierzem 69. Ta stopa 35 jest wykonana jako odpowiednio szeroka. W postaci wykonania, uwidocznionej na fig. 11, dolny kołnierz 68 jest zaopatrzony w usztywnienia 70. Usztywnienia te mogą mieć postać sworznia 71, biegnącego poprzecznie do kierunku podłużnego żebra prowadzącego 14, lub płytek, jakie są uwidocznione na fig. 12. Sworznie wsuwa się w otwory poprzeczne 72, natomiast płytkę 73 można nakleić na powierzchnię 73’ po uprzednim nadaniu jej chropowatości. W celu nadania taśmie 9 niezbędnej stabilności, przewidziane są karby 74. Dzięki temu zapewnionejest w szczególności opasywanie wałków do zmiany kierunku 57. Karby 74 biegną poprzecznie do osi podłużnej 75 żebra prowadzącego 14.

Szkielet nośnym łatwo dopasowywany do wszelkich okoliczności, można uzyskać wówczas, gdy poszczególne podzespoły 76, 77 szkieletu nośnego 10 są połączone ze sobą za pośrednictwem przegubu Cardana 80. W tym celu poszczególne elementy nośne 78,79 prowadzi się razem, jak to jest uwidocznione na fig. 13. Zabiegają się one na końcach łączeniowych pod kątem ostrym, tworząc w ten sposób przegub Cardana 80. Ten przegub Cardana 80 może być rozmaicie wykonany, przy czym uzyskuje się dzięki niemu korzystną giętkość i korzystne ustawienie kierunkowe poszczególnych podzespołów 76, 77.

Proponuje się ponadto osadzanie krążków prowadzących 81 na końcu każdego podzespołu 76,77 możliwie tuż przy linii teoretycznej, przechodzącej przez przegub Cardana 80 prostopadle do wymiaru podłużnego podzespołu. W ten sposób można przeciwdziałać występowaniu brakowi równowagi pomiędzy momentami obrotowymi przy pionowych odchyleniach przenośnika taśmowego 1 wskutek nierównych odstępów taśmy 9 od przegubu Cardana 80, przyczyniającemu się do wyboczeń tego przenośnika lub szkieletu nośnego 10.

W swobodnie wybieranym odstępie od punktów obrotu przegubu Cardana 80 można przewidzieć powierzchnie zderzakowe 101, które - przestawne w pewnych okolicznościach i zaopatrzone w odpowiednie przedłużenia 102 - ograniczją do żadnych rozmiarów umożliwione przez przeguby Cardana 80 ruchy kątowe pomiędzy poszczególnymi podzespołami 76, 77. Podzespoły 76, 77 zawierają wszystkie urządzenia i części pomocnicze, które są niezbędne do tego, aby nieść, prowadzić, a także napędzać taśmę 9. Można sobie również wyobrazić osadzenie całego przenośnika taśmowego na mechanizmach jezdnych lub jego podwieszenie na takich mechanizmach, aby uzyskać w ten sposób przejezdny przegubowo przenośnik.

Figura 14 przedstawia postać wykonania, w której wykorzystuje się gumę 15, dopuszczającą rozciągnięcia, równe co najmniej od 15 do 40%. W tym celu przewidziane są wspomagające, ułożone ukośnie wkładki tkaninowe 82, w których osnowa i wątek biegną nie wzdłużnie i poprzecznie do żebra prowadzącego 14, lecz ukośnie. Można także zastosować inaczej wytworzone wkładki tekstylne w postaci przędz dzianych, tkanych lub przerabianych jako włóknina. Tak wykonany przenośnik 1 tworzy z reguły jedną całość konstrukcyjną z żebrem prowadzącym 14. Obydwa mają dużą sprężystość, przy czym niezbędne siły rozciągające uzyskuje się za pomocą wkładek tkaninowych, jednak przede wszystkim za pomocą nośników rozciągania 83 o dużej wytrzymałości. Ten nośnik rozciągania 83 jest ułożony pośrodku taśmy 9 i jest połączony z taśmą 9 w nielicznych punktach zamocowania 85, 86 w niewielkich odstępach, z wytworzeniem pętli 84, 87. Nośnik rozciągania 83 można umieścić na odznaczającym się dużą sprężysto168 283 ścią pokryciu przenośnika taśmowego 1 przed wstępnym rozciągnięciem taśmy 9, przy czym wraz z rozciąganiem wydłuża się on i po uzyskaniu przewidzianego rozciągnięcia wstępnego może docelowo przejmować niezbędne siły rozciągające.

Figura 15 przedstawia z kolei postać wykonania, w której wstępne rozciągnięcie taśmy 9 spowodowało wyprężenie nośnika rozciągania 83. W uwidocznionej tu postaci wykonania nośnik rozciągania 83 jest prowadzony ponadto w pierścieniach 88, tak, iż połączenie z przenośnikiem 1 nie jest koniecznie niezbędne. Dzięki temu istnieje wówczas również możliwość zastosowania nośnika rozciągania 83 w postaci linki stalowej, którą skądinąd trudno jest lub nie można-w ogóle połączyć z taśmą 9.

Podczas nakładania przenośnika taśmowego 1 na szkielet nośny 10 musi on być wstępnie rozciągnięty sprężyście w przewidzianym stopniu za pomocą odpowiednich urządzeń, zanim zostanie następnie złączony w taśmę bez końca. Za pomocą wkładki tkaninowej 82 lub zbrojenia uzyskuje się wtedy oporę dla wstawianych klamer łączących, przy czym według fig. 15 korzystne oddziaływanie mogą mieć uzupełniająco dodatkowe usztywnienia poprzeczne 90. Te usztywnienia poprzeczne 90 są nawulkanizowane lub zawulkanizowane, tak, iż osiąga się korzystną sztywność poprzeczną,bez jednoczesnego zagrożenia wskutek tego giętkości wzdłużnej. Dzięki rozciągnięciu wstępnemu taśma 9 jest zawsze wyprężona i może w pełni spełniać swą funkcję przenoszącą.

Figura 16 zawiera oprócz wymienionych już cech na krawędziach zewnętrznych 93 przedłużenia maczugowate. Pośrodku taśma 9 niesie materiał przenoszony 92 - tu np. węgiel. Przedłużenia maczugowate 94 zawierają powierzchnie podporowe 95, 96, za których mogą opierać się rolki chwytne 97 ramion podchwytowych 98. Powierzchnie podporowe 95,96 biegną pochyło względem górnej lub dolnej powierzchni taśmy 9. Pozostaje dostatecznie stabilna ścianka oporowa, po której mogą toczyć się niezawodnie rolki chwytne 97. Przedłużenie maczugowate 94 umieszcza się zawsze po zewnętrznej stronie 4 krzywizny, aby w ten sposób utrzymywać taśmę prawie w jej prawidłowym położeniu przez przykładanie sił rozciągających. Przeciwdziała się dzięki temu fałdowaniu się lub innym podobnym zmianom, mającym ujemny wpływ na działanie taśmy.

Jeśli tego rodzaju przedłużenia maczugowate 94 są przewidziane po obu stronach, to celowe jest podpieranie od dołu nie wykorzystywanego doraźnie przedłużenia maczugowatego 94 za pomocą rolki wsporczej 99, która jest przystawiona do konstrukcji przenośnikowej za pośrednictwem układu drążkowego 100.

Wszystkie wymienione i wzmiankowane w opisie cechy, nawet te, które są uwidocznione tylko na rysunku, należy rozpatrywać oddzielnie lub w kombinacji jako istotne dla wynalazku.

168 283

168 283

Fig.5

41 40

43 11’

168 283

168 283

68 '72

168 283

Figli ₈₁. 80

Fi^J2

14

68 85 86 86'

168 283

168 283

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 90 egz Cena 1,50 zł

Claims (11)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Przenośnik taśmowy, stosowany zwłaszcza w górnictwie podziemnym i budowie tuneli, zawierający zdecentralizowane zespoły napędowe, rozmieszczone wzdłuż szkieletu nośnego, wyposażonego w kozły z walkami oraz posiadający na_spodniej stronie taśmy, żebro prowadzące o przekroju w kształcie litery T, w którym współpracują obustronnie, wychylane za pomocą urządzenia napinającego, krążki napędowe, zespołów napędowych, przesuwające taśmę w żądanym kierunku, oraz zawierający taśmę z wkładkami, przy czym kozły z wałkami, podtrzymujące taśmę i zawieszone na szkielecie nośnym za pomocą wałka środkowego posiadają wybranie odpowiadające żebru prowadzącemu, znamienny tym, że umieszczone na końcach przenośnika taśmowego kozły z wałkami mają postać wałków zwrotnych (57) z wybraniem (67) odpowiadającym wybraniu wałka środkowego (18), a taśma (9) i obejmowane krążkami napędowymi (12, 13) żebro prowadzące (14) są z wysoko-sprężystej gumy (15), przy czym taśma (9) zawiera wkładkę tkaninową (82) o dopuszczalnej rozciągliwości 10 do 50% i nośnik rozciągania (83), usytuowany korzystnie pośrodku taśmy, połączony z nią punktowo, którego długość przekracza długość odciążonej taśmy.
2. 2. Przenośnik taśmowy według zastrz. 1, znamienny tym, że krążki napędowe (12,13) są napinane za pomocą urządzenia napędowego (39), którego zakres wychyleń jest ograniczony przez sworznie regulujące (41), a cięgno dolne (20) ma elementy prowadzące (36) rozmieszczone z większym odstępem niż krążki napędowe (12,13) górnego cięgna (19).
3. 3. Przenośnik taśmowy według zastrz. 2, znamienny tym, że odstęp pomiędzy krążkami napędowymi (12,13) górnego cięgna (19) i pomiędzy elementami prowadzącymi (36) dolnego cięgna (20) jest większy dla większego promienia krzywizny układu przenośnika.
4. 4. Przenośnik taśmowy według zastrz. 1, znamienny tym, że grubość żebra prowadzącego (14) jest większa dla większej grubości taśmy (9) przenośnika.
5. 5. Przenośnik taśmowy według zastrz. 1, znamienny tym, że wałki zwrotne (57) i/lub wałki środkowe (18) mają postać kilku tarcz nośnych (59,60, 61), łożyskowanych obrotowo, niezależnie od siebie, na wspólnej osi (58), z odstępem dopasowanym do żebra prowadzącego, przy czym średnica ich zwiększa się od środka (62) taśmy do jej krawędzi zewnętrznych (63, 64).
6. 6. Przenośnik taśmowy według zastrz. 5, znamienny tym, że tarcze nośne (59, 60, 61) mają otwory do przewietrzania i chłodzenia wyposażone w łopatki (66).
7. 7. Przenośnik taśmowy według zastrz. 1, znamienny tym, że krążki napędowe (12,13) umieszczone są jedne za drugimi, z utworzeniem zespołu, który jest połączony z silnikiem (48) za pomocą układu do przenoszenia momentu obrotowego i umieszczony jest z możliwością regulacji, przesuwnie w kierunku żebra prowadzącego (14).
8. 8. Przenośnik taśmowy według zastrz. 1, znamienny tym, że dolny kołnierz (68) żebra prowadzącego (14) zawiera na pewnych odcinkach, poprzecznie do osi podłużnej (75) tego żebra, usztywnienia (70) w postaci sworzni (71) kołków lub płytek (73).
9. 9. Przenośnik taśmowy według zastrz. 1, znamienny tym, że podzespoły (76,77) szkieletu nośnego (10) zawierają na końcach, zbiegające się pod kątem ostrym, elementy nośne (78, 79) i mają postać przegubu Cardana (80).
10. 10. Przenośnik taśmowy według zastrz. 1, znamienny tym, że wkładka tkaninowa (82) taśmy (9) ma dopuszczalną rozciągliwość 15 do 40%
11. 11. Przenośnik taśmowy według zastrz. 1, znamienny tym, że krawędź zewnętrzna (93) taśmy (9) zawiera po zewnętrznej stronie (4) krzywizny, powierzchnie podporowe (95, 96), korzystnie w postaci przedłużenia maczugowatego (94) oraz, że szkielet nośny (10) zawiera w obszarze (3) krzywizny i w obszarach przyległych (8, 8’), umieszczone z odstępem ramiona podchwytowe (98), które są wyposażone w rolki chwytne (97), dociskane do powierzchni podporowych.

    168 283