PL169215B1 - Elektryczne urzadzenie uruchamiajace do drzwi i okien PL - Google Patents

Abstract

1. Elektryczne urzadzenie uruchamiajace do drzwi i okien, dla otwierania i zamykania drzwi i okien majacych rame otwierana miedzy pozycja wietrzenia, a pozycja zamkniecia, w której rama drzwi lub okna polaczona jest z rama glówna poprzez elementy zamykajace i mecha- nizm blokujacy, zamontowane na jednym z czlonów ramy 1 polaczone z wnekami lub wystepami oporowymi na przeciwleglym czlonie ramy glównej, przy czym urza- dzenie to zawiera jednostke napedu elektrycznego z silni- kiem nawrotnym polaczonym z elementami przekladni, która to jednostka napedu umieszczona jest w obudowie, na wspomnianym czlonie, natomiast element przeno- szacy ruchy otwierania/zam ykania, sprzezony z jednym z elementów przekladni, jest polaczony z elementem ramy glównej za pom oca uchwytu sprzegajacego, zna- mienne tym, ze srodki sprzegajace element przekladni (2 2 , 75) z mechanizmem blokujacym zawieraja pierwszy ele- ment prowadzacy (33, 78) sprzezony z walkiem prosto- katnym (7, 73) polaczonym z mechanizmem blokujacym, który to walek prostokatny (7, 73) jest zamocowany obrotowo-nawrotnie pomiedzy pozycjami odpowiadaja- cymi pozycji zamkniecia i pozycji zwolnienia elementów zamykajacych, a ponadto zawieraja drugi element pro- wadzacy (47, 85) polaczony z elementem przenoszacym ruchy otwierania/zam ykania (25, 64), sprzezony z ele- mentem przekladni (22, 75) 1 przesuwny w kierunku otwierania (56) 1 w kierunku zamykania (58) FIG . 2 PL

Description

Przedmiotem wynalazku jest elektryczne urządzenie uruchamiające do drzwi i okien, dla otwierania i zamykania drzwi i okien.

Zazwyczaj okna i drzwi mają otwierane ramy, ruchome między położeniem wietrzenia a położeniem zamknięcia, w którym rama połączona jest z ramą główną za pomocą elementów zamykających i mechanizmu blokującego, zamontowanych na jednym z członów ramy dla zaczepienia z wnękami lub występami oporowymi na przeciwległym członie ramy głównej. Znane urządzenie obejmuje jednostkę napędu elektrycznego z silnikiem nawrotnym i przyłączonymi elementami przekładni. Układ napędu umieszczony jest wewnątrz obudowy na członie ramy, natomiast element przenoszący ruchy otwierania/zamykania połączony z jednym z elementów przekładni, dołączony jest do członu ramy głównej za pomocą uchwytu sprzęgającego.

Z opisu patentowego EP-A2-0 397 179 znane jest zatrzaskowe dolno zawieszone okno typu przechyłowego, w którym zamykanie i zwalnianie elementów zatrzaskowych, jak również otwieranie i zamykanie otwieranych do wewnątrz ram okiennych między pozycją zamkniętą z pozycją wychylenia lub wietrzenia, jest przeprowadzone z napędem elektrycznym. Silnik zamontowany jest na uchwycie operacyjnym okna, dla uruchamiania elementów zatrzaskowych. Silnik za pomocą konwencjonalnego wałka prostokątnego uruchamia mechanizm zatrzaskowy przenoszenia ruchów członu ramy. Dla elektrycznego otwierania i zamykania okna ze zwolnionymi elementami

169 215 zatrzaskowymi, zastosowana jest jednostka napędu elektrycznego zamontowana na górnym poziomym członie ramy głównej, dla uruchamiania elementu przenoszenia zablokowanego w uchwycie sprzęgającym na ramie okna. Układ sterowany jest przez mikroprocesor i zawiera przynajmniej jeden czujnik pomiarowy dla wykrywania stanu zatrzasków dla zapewnienia tego, że na funkcje otwierania/zamykania nie mają wpływu człony zatrzaskowe w pozycji zamkniętej. Doprowadzanie sygnałów do czujników pomiarowych, jak również zasilanie prądem dwóch oddzielnych silników wymaga zainstalowania skomplikowanej linii połączeń elektrycznych na ramie okna, odpowiednio z oddzielnym obwodem kablowym od ramy do instalacji elektrycznej wbudowanej w ramę główną.

Celem wynalazku jest opracowanie urządzenia uruchamiającego, w którym jedna jednostka napędu elektrycznego z silnikiem i elementami przekładni użyta jest zarówno do zamykania i zwalniania elementów zamykających, jak i do przenoszenia ruchów otwierania/zamykania między pozycją zamkniętą a pozycją wietrzenia lub wychylenia.

Elektryczne urządzenie uruchamiające według wynalazku stosowane jest do otwierania i zamykania drzwi i okien mających ramę otwieraną między pozycją wietrzenia, a pozycją zamknięcia, w której rama drzwi lub okna połączona jest z ramą główną poprzez elementy zamykające i mechanizm blokujący, zamontowane na jednym z członów ramy i połączone z wnękami lub występami oporowymi na przeciwległym członie ramy głównej. Urządzenie to zawiera jednostkę napędu elektrycznego z silnikiem nawrotnym połączonym z elementami przekładni. Jednostka napędu umieszczona jest w obudowie, na wspomnianym członie, natomiast element przenoszący ruchy otwierania/zamykania, sprzężony z jednym z elementów przekładni, jest połączony z elementem ramy głównej za pomocą uchwytu sprzęgającego. Urządzenie tego rodzaju charakteryzuje się tym, że środki sprzęgające element przekładni z mechanizmem blokującym zawierają pierwszy element prowadzący sprzężony z wałkiem prostokątnym połączonym z mechanizmem blokującym. Wałek prostokątny jest zamocowany obrotowo-nawrotnie pomiędzy pozycjami odpowiadającymi pozycji zamknięcia i pozycji zwolnienia elementów zamykających. Ponadto zawierają drugi element prowadzący połączony z elementem przenoszącym ruchy otwierania/zamykania, sprzężony z elementem przekładni i przesuwny w kierunku otwierania i w kierunku zamykania.

Element przekładni wykonany jest w postaci łańcucha okrężnego napędzanego przez silnik, przy czym tor przesuwu tego łańcucha okrężnego znajduje się nad pierwszym elementem prowadzącym. Ponadto, do łańcucha okrężnego będącego elementem przekładni, przymocowany jest element łączący, którego tor przesuwu jest równy długości przemieszczenia drugiego elementu prowadzącego między pozycją zamknięcia okna, a pozycją wietrzenia.

Pierwszy element prowadzący jest dwuramiennym elementem bistabilnym osadzonym obro- towo na kołku, który jest połączony z kołem, w którym osadzony jest wałek prostokątny. Wałek prostokątny jest osadzony obrotowo względem dysku prowadzącego łańcucha okrężnego. Pierwszy element prowadzący jest pod naciskiem sprężyny w pozycji zamknięcia osiowego koła i pozycji otwarcia elementów zamykających, a pierwsze i drugie ramię tego elementu prowadzącego znajdują się przy elemencie łączącym połączonym z łańcuchem okrężnym.

Pierwszy element prowadzący jest korzystnie wykonany w postaci koła łańcuchowego drabinkowego sprzężonego z łańcuchem okrężnym i połączonego z tuleją, połączoną rozłączalnie z wałkiem prostokątnym. Wałek prostokątny jest zwolniony z połączenia z kołem łańcuchowym po uderzeniu elementów zamykających połączonych z tym wałkiem w elementy ograniczające w pozycjach zamkniętej i zwolnionej.

Rozłączalne połączenie jest wykonane jako sprzęgło wałeczkowe ze swobodnym wałkiem sprzęgającym, który za pomocą sprężyny jest utrzymywany w połączeniu z przeciwległymi wnękami w ściankach cylindrycznych kołnierzy połączonych z wałkiem prostokątnym i kołem łańcuchowym. Połączenie to jest przerwane gdy wałek prostokątny jest zablokowany w pozycji zamkniętej i w pozycji zwolnionej.

W korzystnym rozwiązaniu urządzenia według wynalazku drugi element prowadzący zaopatrzony jest w pierwszy występ oporowy dla elementu łączącego podczas ruchu w kierunku otwierania oraz w drugi występ oporowy dla elementu łączącego podczas ruchu w kierunku zamykania. Drugi występ oporowy jest umocowany przesuwnie na nieruchomej prowadnicy i w pozycji zamknięcia znajduje się na zewnątrz toru ruchu elementu łączącego.

169 215

Drugi występ oporowy podczas ruchu w kierunku otwierania znajduje się na zewnątrz toru ruchu elementu łączącego, który jest zwolniony z połączenia z drugim elementem prowadzącym.

Elementy przekładni, elementy prowadzące, wałek prostokątny, osłonięte są obudową w kształcie podłużnej skrzyneczki z otworem na element przenoszący ruchy otwierania./ zamykania w ściance bocznej. Na prostopadłych do tej ścianki bocznej, przeciwległych ściankach, znajdują się rowki klinowe do połączenia z szyną montażową przymocowaną do członu ramy oraz z szyną przykrywającą.

W korzystnym rozwiązaniu wałek prostokątny jest przesuwny na zewnątrz obudowy dla połączenia z obrotowym uchwytem operacyjnym, który w stanie rozłączenia z wałkiem prostokątnym jest dociśnięty do niego przez sprężynowy element uruchamiający. Obrotowy uchwyt operacyjny zaopatrzony jest w ogranicznik zabezpieczający ten uchwyt przed połączeniem z wałkiem prostokątnym.

Element przenoszący ruchy otwierania/zamykania jest korzystnie wykonany w postaci linki Bowdena, która połączeniem zawiasowym zamocowana jest na uchwycie sprzęgającym osadzonym w elemencie ramy głównej. Przez element przenoszący ruchy otwierania/zamykania przechodzą zasilające przewody elektryczne dołączone do silnika oraz instalacji kablowej i styków połączenia zawiasowego uchwytu sprzęgającego.

W odmiennym korzystnym rozwiązaniu według wynalazku element przenoszący ruchy otwierania/zamykania jest wykonany w postaci sztywnego stałego ramienia, które połączeniem czopowo-obrotowym zamocowane jest na uchwycie sprzęgającym.

Element przenoszący ruchy otwierania/zamykania jest, korzystnie połączony rozłączalnie z uchwytem sprzęgającym. Z wałkiem prostokątnym połączony jest w obudowie czujnik pomiarowy, wykrywający pozycję kątową tego wałka. W odmiennym korzystnym rozwiązaniu uchwyt operacyjny wyposażony jest we wskaźnik kątowego położenia wałka prostokątnego.

Korzystnie, z obudową połączony jest dodatkowy moduł zawierający odbiornik sygnałów radiowych sterujących silnik.

Uchwyt operacyjny umożliwia ręczną obsługę mechanizmu zamykającego w dowolnej chwili, np. w przypadku przerwy w zasilaniu lub w razie konieczności otwarcia drzwi lub okna poza położenie wietrzenia lub wychylenia przez obrót wokół zazwyczaj pionowej osi, na przykład w celu umycia okna.

Przez zastosowanie drugiego elementu prowadzącego zapewnia się to, że sterowanie elektryczne jest automatycznie załączane natychmiast po przywróceniu działania elektrycznego, po przerwie w zasilaniu lub ewentualnym sterowaniu ręcznym.

Zwarta budowa jednostki napędu elektrycznego umożliwia zamontowanie urządzenia uruchamiającego na większości popularnych okien i drzwi z zatrzaskowym zamykaniem lub innymi elementami zamykającymi. Ponadto, urządzenie jest wyjątkowo podatne na zdalne sterowanie i kontrolę, np. dzięki wykorzystaniu czujników pomiarowych wykrywających stan elementów zamykających, odbiornika sygnałów radiowych oraz dzięki przekaźnikowi radiowych sygnałów do zdalnego sterowania i/lub urządzeniu alarmowemu zamontowanemu bezpośrednio w obudowie, bez użycia długich przewodów połączeń elektrycznych.

Rozwiązanie według wynalazku zostanie objaśnione szczegółowo w przykładach wykonania stosowanych do zatrzaskowego osiowo/wychyłowego okna, z odniesieniem do rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok izomeryczny obudowy pierwszego przykładu urządzenia uruchamiającego według wynalazku, w rozłożeniu, fig. 2 i 3 przedstawiają układy silnika i przekładni pierwszego przykładu wykonania jednostki napędu elektrycznego, w rzutach czołowym i bocznym, fig. 4 i 5 szczegóły połączeń między elementami przenoszenia ruchów otwierania/zamykania i układem przekładni, należących do jednostki napędu elektrycznego i uchwytu sprzęgającego przymocowanych do członu ramy głównej, fig. 6 przedstawia obudowę z osiowym uchwytem operacyjnym w połączeniu ze stałym ramieniem i uchwytem ramy głównej drugiego przykładu wykonania urządzenia uruchamiającego według wynalazku, a fig. 7 i 8 przedstawiają układ silnika i przekładni drugiego przykładu wykonania jednostki napędu elektrycznego.

Obudowa 1 urządzenia według wynalazku przedstawiona na fig. 1 zawiera jednostkę napędu elektrycznego z silnikiem i elementami przekładni. Wykonana jest ona jako podłużna skrzyneczka dla zamontowania bezpośrednio na nieprzedstawionym pionowym członie ramy drzwi lub okna, w którym umieszczony jest mechanizm zamykający.

169 215

Dla ułatwienia montażu i umożliwienia przymocowania do dowolnego pionowego członu ramy, obudowa 1, w której element przenoszenia ruchów otwierania/zamykania, który w przedstawionym przykładzie wykonany jest jako wydrążona linka Bowdena przechodząca przez boczną ściankę 2, posiada na górnej i dolnej ściankach prostopadłych do bocznej ścianki 2, rowki klinowe 3 i 4, przeznaczone do połączenia z szyną montażową 5 przymocowaną za pomocą śruby do pionowego członu ramy i z szyną przykrywającą 6. Dla montażu na jednym z pionowych członów ramy, rowek klinowy 4 przeznaczony jest do połączenia z szyną montażową 5, a drugi rowek klinowy 3 wykorzystany jest do montażu na drugim pionowym członie ramy. Oba rowki klinowe 3 i 4 mają korzystnie trapezoidalny przekrój, odpowiadający trapezoidalnemu przekrojowi szyn montażowej i przykrywającej 5 i 6.

Dla uruchomienia mechanizmu zamykającego, którym korzystnie jest zatrzaskowy mechanizm przenoszenia, obudowa 1 zawiera wałek prostokątny 7, wsunięty w człon ramy przez otwór 8 wykonany w szynie montażowej 5 i wychodzącym po stronie przeciwnej przez otwór 9 w rowku klinowym 3. Na zewnątrz obudowy, koniec wałka prostokątnego 7 zakończony jest częścią sprzęgającą 10, dla połączenia z uchwytem operacyjnym 11, używanym do sterowania ręcznego. Szczelina obwodowa 12 zaczepiająca się o wycięcie 13 na jednym z końców szyny przykrywającej 6, znajduje się w miejscu połączenia wałka prostokątnego 7 i części sprzęgającej 10, zabezpieczając w ten sposób wałek prostokątny 7 w kierunku osiowym.

Połączenie między częścią sprzęgającą 10 i uchwytem operacyjnym 11 jest wykonane w taki sposób, że uchwyt operacyjny normalnie zwolniony od wałka prostokątnego 7, zostaje dociśnięty do funkcjonalnego połączenia z tym wałkiem 7 pod wpływem działania sprężynowego elementu uruchamiającego 14. Dla ułatwienia tego uruchomienia, jeden koniec wałka prostokątnego 7, znajdujący się na zewnątrz obudowy, jest wyposażony w widoczne oznakowanie mechanizmu zamykającego, np. jak to przedstawiono na rysunku w postaci rowka klinowego 14', z którym połączony zostaje element uruchamiający 14.

Dla uzyskania ochrony przeciw włamaniom, zapewnienie ochrony przed dziećmi, uchwyt operacyjny zawiera korzystnie ogranicznik, dla zabezpieczenia uchwytu przed połączeniem z wałkiem prostokątnym 7.

Jak przedstawiono na figurach 2 i 3 rysunku, jednostka napędu elektrycznego zawiera elektryczny silnik nawrotny jest 15, którego wał wyjściowy jest nad przekładnią zębatą z kołami zębatymi 16 do 20, napędza koło łańcuchowe drabinkowe 21 przenoszące łańcuch okrężny 22, którego tor określony jest przez obrotowe dyski prowadzące 23 i 24, na obu końcach obudowy. W miejscu łańcucha okrężnego 22, jako element przekładni stosuje się korzystnie pasek zębaty lub temu podobny, zwłaszcza beztarciowy element przekładniowy.

Elementy łączące w postaci dwóch kołków 26 i 27 są przymocowane do łańcucha 22 dla uruchamiania wałka prostokątnego 7 współpracującego z mechanizmem zamykającym i stanowiącą element przenoszący ruchy otwierania/zamykania 25, linką Bowdena.

W opisanym przykładzie wykonania wałek prostokątny 7 jest za pomocą kwadratowego otworu, czego nie pokazano, przymocowany do dwóch tarcz 28 i 29, które dzięki łączącym usztywniaczom 30 tworzą koło 31 mające tę samą oś co dysk prowadzący łańcuch 24.

Pierwszy element prowadzący w postaci bistabilnego elementu 33 o dwóch ramionach 34 i 35 jest zaczopowany między tarczami 28 i 29 na kołku 32, zamocowanym do tarczy 28. Jak schematycznie pokazano na fig. 2, element bistabilny 33 znajduje się pod wpływem sprężyny 36.

Elektryczne sterowanie wałka prostokątnego 7 jest uzyskane dzięki współdziałaniu między kołkiem 26, przymocowanym do łańcucha okrężnego 22, a jednym z ramion elementu bistabilnego 33.

W przykładzie wykonania pokazanym na figurach 2 do 5, element przenoszenia ruchów otwierania/zamykania 25 jest linką Bowdena, która jak pokazano na fig. 5, zawiera zewnętrzną osłonę 37 wokół pustej linki 38, przez którą przeciągnięte są kable 40 doprowadzające zasilanie do silnika 15.

Linka Bowdena 25 jest, za pomocą uchwytu sprzęgającego 41, zamocowana do elementu ramy głównej 42, przeciwległego względem pionowego członu ramy, na którym zamontowano obudowę 1. Połączenie elektryczne między kablami 40 a instalacją kablową 43 w elemencie ramy głównej 42,

169 215

Ί składa się z jednego lub więcej styków 45 na końcu połączenia zawiasowego 46 na lince Bowdena 25, które jest usuwane z uchwytu sprzęgającego 41, umożliwiając otwarcie drzwi lub okna poza pozycję wietrzenia lub wychylenia.

W obudowie 1 linka Bowdena 25 połączona jest z drugim elementem prowadzącym 47, który jak pokazano na fig. 4, wykonany jest jako element w kształcie litery U z wycięciem na dole, przeznaczonym do połączenia z kołkiem 27, przymocowanym do łańcucha okrężnego 22. Drugi element prowadzący 47 zawiera pierwszy występ oporowy 48 dla połączenia z kołkiem 27 przy ruchu w kierunku otwierania oraz drugi występ oporowy 49 dla połączenia z kołkiem 27 podczas ruchu w kierunku zamykania. Drugi element prowadzący 47 jest połączony osiowo z linką Bowdena 25 za pomocą kołka 50 i współpracuje z prowadnicą 51 przymocowaną na stałe do obudowy i mającą nachylony odcinek toru prowadnicy 52, po którym część elementu prowadzącego z drugim występem oporowym 49 wznosi się dla zwolnienia drugiego elementu prowadzącego 47 kołka 27.

Drugi element prowadzący 47 w swoim podstawowym położeniu przy zamkniętych drzwiach lub oknie zajmuje pozycję 47a, pokazaną przerywaną linią na fig. 4. Z tego położenia możliwe jest otwarcie drzwi lub okna ręcznie, do pozycji wietrzenia lub wychylenia, bez zwalniania linki Bowdena 25 z uchwytu sprzęgającego 41. Odcinek toru prowadnicy 52 na prowadnicy 51 powoduje przesunięcie do góry wspomnianej części drugiego elementu prowadzącego 47 przez poprzeczny usztywniacz.

Część drugiego elementu prowadzącego 47 z drugim występem oporowym 49 ma skośną powierzchnię 54, która umożliwia wykonanie tego samego ruchu wznoszącego pod wpływem kołka 27, gdy jest on przesuwny z pozycji na zewnątrz elementu prowadzącego, w kierunku pokazanym przez strzałkę 55.

Powoduje to, że jeśli okno zostało otwarte w drodze ręcznego sterowania, elektryczne sterowanie zostanie włączone automatycznie po uruchomieniu silnika 15.

Ręczne sterowanie jest możliwe we wszystkich fazach, przez zwolnienie linki Bowdena 25 z uchwytu sprzęgającego 41 i obrotowego uchwytu operacyjnego 11. Sterowanie przebiega wówczas w ten sam sposób, jak w przypadku sterowania drzwi lub okna bez elektrycznego urządzenia uruchamiającego.

Urządzenie uruchamiające według wynalazku działa w następujący sposób. Jeśli silnik 15 działa w pozycji zamkniętej drzwi lub okna, a mechanizm zamykający jest w położeniu zamkniętym, to kołek 26 zajmuje położenie pokazane na fig. 2, a łańcuch okrężny 22 jest napędzany w kierunku pokazanym przez strzałkę 56. Po krótkim ruchu swobodnym, kołek 26 w położeniu 26a łączy się z ramieniem 34 elementu bistabilnego 33, po czym wymieniony element nośnika poruszając się z łańcuchem i kołem 31, obraca się wokół osi powodując obrót wałka prostokątnego 7. W pozycji 26b osiąganej po obrocie o 180 stopni, elementy zatrzaskowe zostają odłączone od występów oporowych ramy głównej tak, że dalszy ruch jest niemożliwy. Wówczas zasilanie silnika 15 wzrasta na tyle, że przezwyciężony zostaje nacisk sprężyny na element bistabilny 33, powodując obrót elementu bistabilnego do drugiej stabilnej pozycji, w której kołek 26 zwolniony zostaje z połączenia z ramieniem 34.

Po przejściu przez pozycję 26b, kołek 27 zostaje połączony z drugim elementem prowadzącym 47, który w swym początkowym położeniu zajmuje pozycję 47a pokazaną przerywaną linią na fig. 4. Wówczas kołek 27 zaczepia się o pierwszy występ oporowy 48 przesuwa linkę Bowdena 25 w kierunku otwierania, odpowiadającemu strzałce 56. Aby ograniczyć przesuwanie się linki Bowdena 25, obudowa posiada ogranicznik 57, na którym opiera się element nośnika, gdy rama osiąga pozycję wietrzenia lub wychylenia określoną przez ogranicznik 57. W tym czasie wzrasta zasilanie silnika, co jest wykrywane przez obwód kontroli silnika, nie pokazany, który wówczas wyłącza silnik.

Podczas ruchu otwierania, kołek 26 osiąga pozycję 26c pokazaną na fig. 2.

Przy zamykaniu okna, silnik 15 wykonuje obroty w przeciwną stronę, a kołek 27 za pomocą drugiego elementu prowadzącego 47 przesuwa linkę Bowdena 25 zgodnie z kierunkiem strzałki 58, aż do osiągnięcia przez ten element prowadzący pozycji 47a pokazanej przerywaną linią na fig. 4. Podczas ciągłego ruchu łańcucha okrężnego 22, kołek 27 zostaje zwalniany z połączenia z elementem prowadzącym. W tym samym czasie kołek 26 przesuwa się od pozycji początkowej 26c do

169 215 pozycji 26b, w której łączy się z drugim ramieniem 35 elementu bistabilnego 33, a następnie obraca koło 31, a razem z nim wałek prostokątny 7 w kierunku zamykania, aż do osiągnięcia początkowej pozycji 26a. W tej pozycji wałek prostokątny 7 jest zablokowany i moc silnika wzrasta dla przezwyciężania nacisku sprężyny 36 na element bistabilny 33, który w tym czasie wychyla się znów do pozycji pokazanej na fig. 2. Kołek 26 zostaje zwolniony i opiera się o ogranicznik 57. Moc silnika wówczas wzrasta i silnik zostaje zatrzymany.

W podanym opisie działania zakłada się, że rama została otwarta do stanu wychylenia, podczas gdy wałek prostokątny 7 znajduje się w położeniu takim, że elementy zamykające są zwolnione, co ma miejsce przy obrocie o 180 stopni. Dla dopasowania urządzenia uruchamiającego do ram wymagających 90 stopniowego obrotu wałka prostokątnego dla osiągnięcia stanu wychylenia, wychylenie elementu bistabilnego musi mieć miejsce już w pozycji 26d, uzyskanej pod wpływem działania kołka ograniczającego na element bistabilny 33.

Zwarta konstrukcja jednostki napędu elektrycznego urządzenia sterującego według wynalazku pozwala na dodanie w prosty sposób czujników rejestrujących stan elementów zamykających, ponieważ takie czujniki mogą być zamontowane wewnątrz obudowy 1 i współpracować z kołem 31.

Sterowanie jednostką napędu może być uzyskane za pomocą przełączników zamontowanych na głównej ramie okna lub w jej pobliżu, ale zwarta konstrukcja układu czyni go zdolnym do zdalnego sterowania przez dodanie do obudowy 1, jak schematycznie pokazano na fig. 2, dodatkowego modułu 60 zawierającego odbiornik sygnałów dla bezprzewodowego sterowania silnikiem.

Odpowiedni nadajnik sygnałów zdalnego sterowania może być wyposażony we wskaźnik pokazujący stan okna lub drzwi oraz pozycję elementów zamykających i stopień otwarcia w pozycji wietrzenia i wychylenia.

W przypadku gdy sterowanie ma miejsce bezpośrednio na miejscu zainstalowania, taki wskaźnik jest korzystnie umieszczony w drugim dodatkowym module. Dodatkowe wyposażenie elektryczne tego typu, podobnie jak silnik, jest zasilane prądowo z kabli przechodzących przez linkę Bowdena 25.

W przykładzie wykonania na figurach 6 do 8, element przenoszenia ruchów otwierania/zamykania składa się ze sztywnego stałego ramienia 64, które na jednym końcu połączone jest za pomocą połączenia czopowo-obrotowego 65 z uchwytem ramy głównej 66, a na drugim końcu posiada wystający czop obrotowy 67 wsunięty do tulei 68 zamontowanej w otworze 69 szyny prowadzącej 70 wewnątrz szczeliny 71, w jednej z bocznych ścianek obudowy 72 urządzenia uruchamiającego.

Wałek prostokątny 73 sterujący elementami zamykającymi jest połączony z obrotowym uchwytem operacyjnym 74, który ma takie samo przeznaczenei jak w przykładzie wykonania z figur 1 do 5.

Także w przykładzie wykonania z figur 6 do 8, obsługa mechanizmu zamykającego jak również elementu przenoszenia w postaci stałego ramienia wynika z działania łańcucha okrężnego 75, którego koło łańcuchowe drabinkowe 76 współpracujące z przekładnią zębatą, czego nie pokazano, ma to samo przeznaczenie jak odpowiadające im elementy przykładu wykonania przedstawionego na figurach 2 i 3, połączone z silnikiem elektrycznym.

Otwór na wałek prostokątny 73 wyposażony jest w tuleję 77, która za pomocą rozłączalnego połączenia może być połączona z kołem łańcuchowym drabinkowym 78 współpracującym z łańcuchem, wymienione koło łańcuchowe posiada w tym przykładzie wykonania pierwszy element prowadzący. Połączenie rozłączalne w postaci sprzężenia rolkowego osiąga się za pomocą wałka sprzęgającego 79 dociśniętego za pomocą zewnętrznej sprężyny śrubowej do wnęki 81, równoległej do osi cylindrycznej zewnętrznej strony tulei kołnierzowej 82 przez wnękę 83, również równoległą do tej osi i wyposażoną w cylindryczny kołnierz 84 połączony z tuleją 77. W aktywnej pozycji połączenia, wycięcie 83 jest ściśle zamknięte względem wnęki 81 za pomocą wałka sprzęgającego 79. Zwolnienie połączenia jest wynikiem zablokowania obrotów tulei 77, gdy elementy zamykające w każdym ze swych skrajnych położeń, uderzają w położeniu zamkniętym, w nieruchomy ogranicznik, a w położeniu zwolnionym w występ oporowy. Wówczas dalszy ruch obrotowy koła łańcuchowego drabinkowego 78 wokół tulei 77 z elementem kołnierzowym 84 jest możliwy pomimo nacisku sprężyny śrubowej 80.

169 215

W przykładzie wykonania z figur 6 do 8, drugi element prowadzący posiada zatrzask 85 przegubowo połączony z jednym z końców ślizgowej szyny prowadzącej 70 połączonej z czopem obrotowym 67 na stałym ramieniu 64. Zatrzask 85, podobnie jak element prowadzący 47 w przykładzie wykonania według figur 1 do 5 ma kształt litery U z otworem na dole służącym do połączenia z ogniwem stanowiącym element łączący 86, wystający z łańcucha 75, który jest pojedynczym ogniwem łańcucha związanym z jednym z ogniw łańcucha 75. Tak więc zatrzask 85 zawiera pierwszy występ oporowy 87 dla połączenia z elementem łączącym 86 łańcucha podczas ruchu w kierunku otwierania oraz z drugim występem oporowym 88 łączącym się z ogniwem łańcucha 86 podczas ruchu do pozycji zamknięcia. Zatrzask 85 znajduje się pod napięciem sprężyny w pozycji pokazanej ciągłą linią na fig. 8, w której drugi występ oporowy 88 jest unoszony nad torem ruchu wystającego elementu łączącego 86 łańcucha.

Czop obrotowy 89 służący do obrotowego połączenia zatrzasku 85 z prowadnicą ślizgową w kształcie szyny prowadzącej 70, ustawiony jest prostopadle nad pierwszym występem oporowym 87. Zatrzask 85 współpracuje z prowadnicą 90 na stale umocowaną do obudowy 72, i w której wnęka 91 jest przystosowana do przyjęcia krzywki 92 wystającej z boku zatrzasku 85 w pozycji zastrzasku pokazanej ciągłą linią. Gdy element łączący 86 łańcucha uderza w pierwszy występ oporowy 87 przeciwnie do nacisku sprężyny, to wystająca krzywka 92 zostaje zwolniona z połączenia z wnęką 91 na nieruchomej prowadnicy 90, pociągając za sobą zatrzask 85 i prowadnię ślizgową pod wpływem ciągłego ruchu łańcucha okrężnego 75 w kierunku otwierania.

Czop obrotowy 67 należący do stałego ramienia 64 zostaje wówczas przesunięty w kierunku przeciwnego końca szczeliny 71 w bocznej ściance obudowy 72, otwierając w ten sposób okno lub drzwi do pozycji wietrzenia lub wychylenia.

Gdy urządzenie uruchamiające jest sterowane w kierunku zamykania, to zatrzask 85 i szyna prowadząca 70 są przesuwane w wyniku uderzeń wystającego ogniwa łańcucha w drugi występ oporowy 88 zatrzasku 85. Gdy szyna prowadząca 70 przesunie się na tyle, że wystająca krzywka 92 zatrzasku 85 znajduje się naprzeciw wnęki 91 w nieruchomej prowadnicy 90, to zastrzask 85 zostanie zwolniony z połączenia z wystającym elementem łączącym 86 łańcucha, pod wpływem napięcia sprężyny. Koło łańcuchowe 78 w tym samym czasie obróci się wstecz na tyle, żeby wnęka 81 w tulei 82 znalazła się ponownie naprzeciw wnęki 83 w elemencie kołnierzowym 84, przywracając połączenie między ogniwem koła łańcuchowego 78 i tuleją 77 za pomocą sprężynowego wałka sprzęgającego 79 i powodując przesunięcie elementów zamykających, pod wpływem ciągłego obrotu koła łańcuchowego drabinkowego 78, do pozycji zamkniętej.

Podczas ruchu w kierunku zamykania, moc silnika wzrasta w wyniku nacisku wywieranego przez sprężynę śrubową 80 na wałek sprzęgający 79, gdy wałek ten przy zatrzymywaniu elementów zamykających w pozycji zamkniętej zostaje odłączony od wnęki 81 w tulei kołnierzowej 82.

Wyłączanie zasilania silnika przy ruchu w kierunku otwierania lub zamykania jest ściśle określone przez mikroprocesor-sterownik.

Ponadto, w przykładzie wykonania według figur 6 do 8, przewody elektryczne doprowadzające zasilanie do silnika nawrotnego i dodatkowych modułów mogą być umieszczone w stałym ramieniu 64.

Przykład wykonania przedstawiony na figurach 6 do 8 podobnie jak przykład wykonania przedstawiony na figurach 1do 5 może być zamontowany po obu stronach okna, dzięki możliwości obrócenia obudowy o 180 stopni i zamiany miejsc między mechanizmem zamykającym, a przekładnią zębatą z kołem łańcuchowym 78.

Chociaż wynalazek został opisany tylko w nawiązaniu do zatrzaskowych okien wychyłowych, to jednak urządzenie uruchamiające może być zastosowane do dowolnego typu okna, w którym rama w pozycji zamkniętej jest przymocowana do ramy głównej za pomocą elementów zamykających załączonych i zwalnianych przez ruch osiowy. Element przenoszący ruchy otwierania/zamykania może być wykonany w sposób różniący się od przedstawionego i opisanego, umożliwiając zastosowanie urządzenia uruchamiającego także do okien i drzwi ślizgowych, otwieranych i zamykanych za pomocą napędów sznurowych lub temu podobnych.

169 215

25,30 <753 / 7 / ^'7^<7q

L Δΐτη/ίσ <>Λ r

^J 48 21 49 Ó45I FIGA

F/G.5

FIG. 7

F!GQ

1619215

FIG.1

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 90 egz.

Cena 4,00 zł

Claims (17)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Elektryczne urządzenie uruchamiające do drzwi i okien, dla otwierania i zamykania drzwi i okien mających ramę otwieraną między pozycją wietrzenia, a pozycją zamknięcia, w której rama drzWi lub okna połączona jest z ramą główną poprzez elementy zamykające i mechanizm blokujący, zamontowane na jednym z członów ramy i połączone z wnękami lub występami oporowymi na przeciwległym członie ramy głównej, przy czym urządzenie to zawiera jednostkę napędu elektrycznego z silnikiem nawrotnym połączonym z elementami przekładni, która to jednostka napędu umieszczona jest w obudowie, na wspomnianym członie, natomiast element przenoszący ruchy otwierania/zamykania, sprzężony z jednym z elementów przekładni, jest połączony z elementem ramy głównej za pomocą uchwytu sprzęgającego, znamienne tym, że środki sprzęgające element przekładni (22, 75) z mechanizmem blokującym zawierają pierwszy element prowadzący (3i^, 78) sprzężony z wałkiem prostokątnym (7 73) połączonym z mechanizmem blokującym, który to wałek prostokątny (7 73) jest zamocowany obrotowo-nawrotnie pomiędzy pozycjami odpowiadającymi pozycji zamknięcia i pozycji zwolnienia elementów zamykających, a ponadto zawierają drugi element prowadzący (47,85) połączony z elementem przenoszącym ruchy otwierania/zamykania (25,64), sprzężony z elementem przekładni (22,75) i przesuwny w kierunku otwierania (56) i w kierunku zamykania (58).
2. 2. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że element przekładni (22, 75) wykonany jest w postaci łańcucha okrężnego napędzanego przez silnik (15), przy czym tor przesuwu tego łańcucha okrężnego znajduje się nad pierwszym elementem prowadzącym (33, 78), a ponadto do łańcucha okrężnego będącego elementem przekładni (22, 75) przymocowany jest element łączący (27, 86), którego tor przesuwu jest równy długości przemieszczenia drugiego elementu prowadzącego (47, 85) między pozycją zamknięcia okna, a pozycją wietrzenia.
3. 3. Urządzenie według zastrz. 2, znamienne tym, że pierwszy element prowadzący (33) jest dwuramiennym elementem bistabilnym osadzonym obrotowo na kołku (32), który jest połączony z kołem (31), w którym osadzony jest wałek prostokątny (7), który to wałek prostokątny (7) jest osadzony obrotowo względem dysku prowadzącego (24) łańcucha okrężnego (22), przy czym pierwszy element prowadzący (33) jest pod naciskiem sprężyny (36) w pozycji zamknięcia osiowego koła (31) i pozycji otwarcia elementów zamykających, a pierwsze i drugie ramię (34 i35) tego elementu (33) znajdują się przy elemencie łączącym (26) połączonym z łańcuchem okrężnym (22).
4. 4. Urządzenie według zastrz. 2, znamienne tym, że pierwszy element prowadzący (78) jest wykonany w postaci koła łańcuchowego drabinkowego sprzężonego z łańcuchem okrężnym (75) i połączonego z tuleją (77), połączoną rozłączalnie z wałkiem prostokątnym (73), przy czym wałek prostokątny (73) jest zwolniony z połączenia z kołem łańcuchowym (78) po uderzeniu elementów zamykających połączonych z tym wałkiem (73) w elementy ograniczające w pozycjach zamkniętej i zwolnionej.
5. 5. Urządzenie według zastrz. 4, znamienne tym, że rozłączalne połączenie jest wykonane jako sprzęgło wałeczkowe ze swobodnym wałkiem sprzęgającym (79), który za pomocą sprężyny (80) jest utrzymywany w połączeniu z przeciwległymi wnękami (81, 83) w ściankach cylindrycznych kołnierzy (82,84) połączonych z wałkiem prostokątnym (73) i kołem łańcuchowym (78), przy czym połączenie to jest przerwane gdy wałek prostokątny jest zablokowany w pozycji zamkniętej i w pozycji zwolnionej.
6. 6. Urządzenie według zastrz. 2, znamienne tym, że drugi element prowadzący (47, 85) zaopatrzony jest w pierwszy występ oporowy (48,87) dla elementu łączącego (27,86) podczas ruchu w kierunku otwierania oraz w drugi występ oporowy (49, 88) dla elementu łączącego (27, 86) podczas ruchu w kierunku zamykania.
7. 7. Urządzenie według zastrz. 6, znamienne tym, że drugi występ oporowy (49) jest umocowany przesuwnie na nieruchomej prowadnicy (51) i w pozycji zamknięcia znajduje się na zewnątrz toru ruchu elementu łączącego (27).

   169 215
8. 8. Urządzenie według zastrz. 6, albo 7, znamienne tym, że drugi występ oporowy (49, 88) podczas ruchu w kierunku otwierania znajduje się na zewnątrz toru ruchu elementu łączącego (27, 86), który jest zwolniony z połączenia z drugim elementem prowadzącym (47, 85).
9. 9. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że elementy przekładni (16-22), elementy prowadzące (33, 78), wałek prostokątny (7) osłonięte są obudową (1) w kształcie podłużnej skrzyneczki z otworem na element przenoszący ruchy otwierania/zamykania (25, 64) w ściance bocznej (2), przy czym na prostopadłych do tej ścianki bocznej (2) przeciwległych ściankach znajdują się rowki klinowe (3, 4) do połączenia z szyną montażową (5) przymocowaną do członu ramy oraz z szyną przykrywającą (6).
10. 10. Urządzenie według zastrz. 9, znamienne tym, że wałek prostokątny (7 73) jest przesuwny na zewnątrz obudowy (1, 72) dla połączenia z obrotowym uchwytem operacyjnym (11, 74), który w stanie rozłączenia z wałkiem prostokątnym (7, 73) jest dociśnięty do niego przez sprężynowy element uruchamiający (14).
11. 11. Urządzenie według zastrz. 10, znamienne tym, że obrotowy uchwyt operacyjny (11, 74) zaopatrzony jest w ogranicznik zabezpieczający ten uchwyt przed połączeniem z wałkiem prostokątnym.
12. 12. Urządzenie według zastrz. 9, znamienne tym, że element przenoszący ruchy otwierania-zamykania (25) jest wykonany w postaci linki Bowdena, która połączeniem zawiasowym (46) zamocowana jest na uchwycie sprzęgającym (41) osadzonym w lemencie ramy głównej (42), przy czym przez element przenoszący ruchy otwierania/zamykania (25) przechodzą zasilające przewody elektryczne (40) dołączone do silnika (15) oraz instalacji kablowej (43) i styków (44) połączenia zawiasowego (46) uchwytu sprzęgającego (41).
13. 13. Urządzenie według zastrz. 9, znamienne tym, że element przenoszący ruchy otwierania-zamykania (64) jest wykonany w postaci sztywnego stałego ramienia, które połączeniem czopowoobrotowym (65) zamocowane jest na uchwycie sprzęgającym (66).
14. 14. Urządzenie według zastrz. 12, znamienne tym, że element przenoszący ruchy otwierania-zamykania (25) jest z uchwytem sprzęgającym (41) połączony rozłączalnie.
15. 15. Urządzenie według zastrz. 9, znamienne tym, że z wałkiem prostokątnym (7) połączony jest w obudowie (1) czujnik pomiarowy (59) wykrywający pozycję kątową tego wałka.
16. 16. Urządzenie według zastrz. 10, znamienne tym, że uchwyt operacyjny (11) wyposażony jest we wskaźnik kątowego położenia wałka prostokątnego (7).
17. 17. Urządzenie według zastrz. 9, znamienne tym, że z obudową (1) połączony jest dodatkowy moduł (60) zawierający odbiornik sygnałów radiowych sterujących silnik (15).