PL170024B1 - Środek warroabójczy - Google Patents

Abstract

Środek warroabójczy w stałych formach użytkowych mieszanin pirotechnicznych do fumigacji, kształtek z tworzyw sztucznych o przedłużonym działaniu, proszków do sporządzania zawiesin wodnych i proszków do opylania oraz w płynnych formach użytkowych do polewania, oprysku, zamgławiania i skarmiania pszczół, zawierający przynajmniejjeden z typowych składników kompozycji użytkowych w postaci nośnika stałego łub ciekłego, środka powierzchniowo czynnego, dyspergatora, zagęstnika, stabilizatora, rozpuszczalnika, wypełniacza, pigmentu, barwnika i innych środków pomocniczych, znamienny tym, ze jako substancję biologicznie czynną zawiera związek o wzorze ogólnym 1, w którym X oznacza atom wodoru lub chloru, a Y oznacza atom bromu lub chloru, w ilościach od 0,1 do 99,9% wagowych.

Description

Przedmiotem wynalazku jest środek do zwalczania roztocza Varroa jacobsoni, pasożyta pszczoły miodowej.

Spośród wielu substancji o właściwościach roztoczobójczych, znanych z zastosowań w ochronie roślin, tylko nieliczne, jak np. amitraz, bromopropylat, fluwalinat i malation, są wykorzystywane do ochrony pszczoły miodnej w postaci warroabójczych preparatów o działaniu kontaktowym. Od kilku lat rozpowszechnione są środki warroabójcze o skuteczniejszym działaniu układowym (kontaktowym i systemicznym poprzez hemolimfę pszczół).

Substancjami aktywnymi układowych preparatów warroabójczych są kumafos i chlorowodorek cymiazolu. Ponadto preparaty zawierają przynajmniej jeden z typowych składników kompozycji użytkowych w postaci nośnika stałego lub ciekłego, środek powierzchniowo czynny, dyspergator, zagęstnik, stabilizator, rozpuszczalnik, wypełniacz, pigment, barwnik i inne środki pomocnicze. Zależnie od wielkości rodziny pszczelej stosuje się, np. drogą oprysku, 50 - 100 cm³ 0,35% roztworu chlorowodorku cymiazolu sporządzonego z 1 - 2g 17,5% znanego preparatu o nazwie handlowej Apitol i wody albo 50 cm3 0,064% roztworu kumafosu sporządzonego z 1 cm³ 3,2% znanego preparatu o nazwie handlowej Perizin i wody. Kumafos przewyższa aktywnością warroabójczą chlorowodorek cymiazolu, o czym świadczą m. in. wielkości zalecanych dawek, odpowiednio 32 mg i 175 - 350 mg na rodzinę pszczelą, jest jednakże bardziej toksyczny dla pszczół. Oprysk pszczół roztworem o wyższym stężeniu kumafosu lub w większej ilości całkowicie wyniszcza roztocze Varroa jacobsoni na pszczołach dorosłych, ale stwarza zagrożenie także dla rodziny pszczelej.

Środki owadobójcze zawierające substancje aktywne o podobnej strukturze do związków o wzorze ogólnym 1, znane z polskich opisów patentowych nr 66108 i nr 80776 działają toksycznie na pszczoły i nie są efektywne roztoczobójczo.

Poszukując nowych, aktywnych biologicznie substancji o działaniu układowym nieoczekiwanie stwierdzono, że związek o wzorze ogólnym 1, w którym X oznacza atom wodoru lub chloru, a Y oznacza atom bromu lub chloru, zwłaszcza fosforan 1-(4-bromofenoksy)-2-chlorowinylo-dietylu o wzorze 2 i fosforan 1-(2,4,6-trichlorofenoksy)-2-chlorowinylo-dietylu o wzorze 3 odznacza się silnym działaniem warroabójczym, będąc jednocześnie nieszkodliwym dla pszczół.

Kompozycja użytkowa zawierająca według wynalazku jako substancję biologicznie czynną związek o wzorze ogólnym 1 w ilości od 0,1 do 99% wag. wykazuje silnie niszczące działanie na roztocze Varroa jacobsoni przy aplikacji na rodzinę pszczelą w stężeniach od 0,005 do 0,05% wag. w dawkach znacznie niższych od dawek środków znanych.

Jako środek warroabójczy według wynalazku związek o wzorze ogólnym 1 można stosować w różnych znanych kompozycjach materiałów pomocniczych, np. w postaci proszków do zawiesin

170 024 3 wodnych i opylania, mieszanin pirotechnicznych do fumigacji, kształtek z tworzywa sztucznego, roztworów lub emulsji do polewania, opryskiwania, zamgławiania lub skarmiania pszczół.

Wysoką skuteczność warroabójczą środka według wynalazku z porównaniem do skuteczności znanego chlorowodorku cymiazolu ilustruje następujący przykład:

Przykład. Sporządzono trzy rodzaje mieszanin wodnych do polewania międzyramkowego pszczół w ulach dodając do porcji po 50 cm3 wody osobno po 250μΐ środka według wynalazku w formie użytkowej roztworu do emulgowania zawierającego 3% wag. związku o wzorze 2 i 3 oraz 1 g znanego preparatu zawierającego 17,5% wag. chlorowodorku cymiazolu. W rodzinach pszczelich oznakowanych jako A, B i C, o przeciętnej sile w ulach warszawskich poszerzanych, praktycznie pozbawionych czerwiu określono stopień porażenia roztoczem Varroa jacobsoni przez pobranie około 400 szt. pszczół, potrakto wanie eterem, obliczanie ilości osobników roztoczy i pszczół. Iloraz ilości roztoczy i ilości pszczół jako wskaźnik liczbowy stopnia porażenia badanej rodziny pszczelej, podany w procentach, wyniósł w rodzinach A, B i C odpowiednio 18,3%, 14,2% i 16,8%. Oznakowane rodziny pszczele nakroplono w uliczkach międzyramkowych 50 cm³ emulsji lub roztworu wodnego o stężeniach:

rodzina A - 0,015% związku o wzorze 2 rodzina B - 0,015% związku o wzorze 3 rodzina C - 0,35% znanego związku chlorowodorku cymiazolu.

Po 3 dniach ponownie określono stopień porażenia roztoczem rodzin A, B i C, który wyniósł odpowiednio 2,7%, 0,8% i 4,0%. Skuteczność działania warroabójczego była następująca: 85,2% -związku o wzorze 2, 94,3% - związku o wzorze 3 oraz 76,2% - znanego związku chlorowodorku cymiazolu.

C^HjO

C₂H_SO

wzór 2

Departament Wydawnictw UP RP Nakład 90 egz. Cena 2,00 zł

Claims (1)

1. Zastrzeżenie patentowe

   Środek warroabójczy w stałych formach użytkowych mieszanin pirotechnicznych do fumigacji, kształtek z tworzyw sztucznych o przedłużonym działaniu, proszków do sporządzania zawiesin wodnych i proszków do opylania oraz w płynnych formach użytkowych do polewania, oprysku, zamgławiania i skarmiania pszczół, zawierający przynajmniej jeden z typowych składników kompozycji użytkowych w postaci nośnika stałego lub ciekłego, środka powierzchniowo czynnego, dyspergatora, zagęstnika, stabilizatora, rozpuszczalnika, wypełniacza, pigmentu, barwnika i innych środków pomocniczych, znamienny tym, że jako substancję biologicznie czynną zawiera związek o wzorze ogólnym 1, w którym X oznacza atom wodoru lub chloru, a Y oznacza atom bromu lub chloru, w ilościach od 0,1 do 99,9% wagowych.