PL169579B1 - Środekwarroabójczy - Google Patents

Abstract

Środek warroabójczy w stałych formach użytkowych mieszanin pirotechnicznych do fumigacji, kształtek z tworzyw sztucznych o przedłużonym działaniu, proszków do sporządzania zawiesin wodnych i proszków do opylania oraz w płynnych formach użytkowych do polewania, oprysku, zamgławiania i skarmiania pszczół, zawierający przynajmniej jeden z typowych składników kompozycji użytkowych w postaci nośnika stałego lub ciekłego, środka powierzchniowo czynnego, dyspergatora, zagęstnika, stabilizatora, rozpuszczalnika, wypełniacza, pigmentu, barwnika i innych środków pomocniczych, znamienny tym, że jako substancję warroabójczą zawiera fosforan 2-bromo-1-/2,4-dichlorofenylo/winylo-dietylu w ilościach od 0,1 do 99,9% wagowych.

Description

Przedmiotem wynalazku jest środek do zwalczania roztocza Varroa jacobsoni, pasożyta pszczoły miodnej.

Wiele substancji o własnościach roztoczobójczych jest znanych z zastosowań w ochronie roślin, ale tylko nieliczne jak np. amitraz, bromopropylat, fluwalinat i malation są wykorzystywane do ochrony pszczoły miodnej w postaci warroabójczych preparatów o działaniu kontaktowym.

W ostatnich latach rozpowszechniane są środki warroabójcze o skuteczniejszym działaniu układowym (kontaktowym i systemicznym poprzez hemolimfę pszczół). Preparaty układowe zawierają jako substancje aktywne kumafos i chlorowodorek cymiazolu. Ponadto preparaty zawierają przynajmniej jeden z typowych składników kompozycji użytkowych w postaci nośnika stałego lub ciekłego, środek powierzchniowo czynny, dyspergator, zagęstnik, stabilizator, rozpuszczalnik, wypełniacz, pigment, barwnik i inne środki pomocnicze.

Uwzględniając wielkość rodziny pszczelej stosuje się, np. drogą polewania międzyramkowego, 50-100 cm³ 0,35% roztworu chlorowodorku cymiazolu sporządzonego z 1-2 g 17,5% znanego preparatu o nazwie handlowej Apitol i wody albo 50 cm^r0,064% roztworu kumafosu sporządzonego z 1 cm³ znanego preparatu o nazwie handlowej Perizin i wody. Kumafos przewyższa aktywnością warroabójczą chlorowodorek cymiazolu, o czym świadczą wielkości zalecanych dawek, odpowiednio 32 mg i 175-350 mg na rodzinę pszczelą. Oprysk pszczół roztworami o wyższym stężeniu kumafosu lub w większej ilości całkowicie wyniszcza roztocze Varroa jacobsoni na pszczołach dorosłych, ale stwarza zagrożenie także dla rodziny pszczelej.

Poszukując bardziej aktywnych warroabójczo substancji o działaniu układowym nieoczekiwanie stwierdzono, że fosforan 2-bromo-1-/2,4-dichlorofenylo/winylo-dietylu o nazwie zwyczajowej bromfenwinfos odznacza się bardzo silnym działaniem warroabójczym.

Bromfenwinfos, opisany w patencie polskim nr 79 031, dzięki silnemu działaniu owadobójczemu, zwłaszcza stonkobójczemu, znalazł zastosowanie do ochrony upraw ziemniaka. W badaniach właściwości użytkowych bromfenwinfos nie wykazał pożądanej aktywności w stosunku do roztoczy - szkodników roślin i nie został zaliczony do grupy środków roztoczobójczych. Nieoczekiwanie stwierdzono, że bromfenwinfos wykazuje silne działanie roztoczobójcze, ale tylko w stosunku do roztoczy (kleszczy) ektopasożytów zwierząt nie będąc aktywnym w stosunku do roztoczy - szkodników roślin.

Bromfenwinfos, będąc substancją owadobójczą nie jest szkodliwy dla owada - pszczoły miodnej przy aplikacji roztworu o stężeniu niższym od 0,01 % wag. Roztocze Varroa jacobsoni pasożytujące na pszczole miodnej giną w ciągu 1-3 dni po aplikacji na pszczoły roztworu wodnego o stężenu 0,001-0,002% wag. bromfenwinfosu.

169 579

Kompozycja użytkowa zawierająca według wynalazku bromfenwinfos jako substancję warroabójczą wykazuje silne niszczące działanie na roztocze Varroa jacobsoni w stężeniach kilkadziesiąt lub kilkaset razy niższych od stężeń znanych środków o działaniu układowym.

Jako środek warroabójczy bromfenwinfos można stosować w różnych znanych kompozycjach materiałów pomocniczych, np. w postaci mieszanin pirotechnicznych do fumigacji, kształtek z tworzywa sztucznego do długookresowej ekspozycji z inkorporowaną substancją aktywną, proszków do zawiesin wodnych i opylania, roztworów lub emulsji do polewania, oprysku, zamgławiania lub skarmiania pszczół w ilościach od 0,1 do 99,9% wag. w stosunku do masy środka.

Wysoką skuteczność warroabójczą środka według wynalazku z porównaniem skuteczności środków znanych przedstawia bez ograniczeń następujący przykład:

Przykład. Do oprysku międzyramkowego pszczół w ulach przygotowano 3 porcje cieczy aplikacyjnych po 50 cm³ o stężeniach:

A - 0,002% wag. bromfenwinfosu (ciecz sporządzono z 100 gl środka według wynalazku w formie użytkowej do emulgowania zawierającej 1% wag. bromfenwinfosu oraz z 49,9 cm3 wody).

B - 0,35% wag. chlorowodorku cymiazolu (ciecz sporządzono z 1 g znanego preparatu zawierającego 17,5% wag. chlorowodorku cymiazolu oraz z 50 cm3 wody).

C - 0,064% wag. kumafosu (ciecz sporządzono z 1 cm3 znanego preparatu zawierającego 3,2% wag. kumafosu oraz z 49 cm3 wody).

W rodzinach pszczelich oznakowanych literami A, B i C o przeciętnej sile w ulach warszawskich poszerzonych, praktycznie pozbawionych· czerwiu (o powierzchni zaczerwionej poniżej 0,5 dcm²), określono stopień porażenia roztoczem Varroajacobsoni przez pobranie około 400 szt. pszczół, potraktowanie eterem, obliczenie ilości osobników roztoczy i pszczół. Iloraz ilości roztoczy i ilości pszczół jako wskaźnik liczbowy stopnia porażenia rodziny pszczelej, podany w %, wyniósł odpowiednio A-21,1, B-16,8 i C-18,7%.

Pszczoły w uliczkach międzyramkowych rodzin A, Bi C opryskano odpowiednio porcjami po 50 cm3 cieczy aplikacyjnych A, B i C zawierających bromfenwinfos, chlorowodorek cymiazolu i kumafos w podanych wyżej stężeniach. Po 3 dniach ponownie określono stopień porażenia roztoczem rodzin A, B i C, który wyniósł odpowiednio 0,6%, 4,0% i 0,7%.

Skuteczność działania warroabójczego wyniosła:

- środka według wynalazku - 97,3%

- znanego środka zawierającego chlorowodorek cymiazolu - 76,2%

- znanego środka zawierającego kumafos - 96,3%.

169 579

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 90 egz. Cena 2,00 zł

Claims (1)

1. Zastrzeżenie patentowe

   Środek warroabójczy w stałych formach użytkowych mieszanin pirotechnicznych do fumigacji, kształtek z tworzyw sztucznych o przedłużonym działaniu, proszków do sporządzania zawiesin wodnych i proszków do opylania oraz w płynnych formach użytkowych do polewania, oprysku, zamgławiania i skarmiania pszczół, zawierający przynajmniej jeden z typowych składników kompozycji użytkowych w postaci nośnika stałego lub ciekłego, środka powierzchniowo czynnego, dyspergatora, zagęstnika, stabilizatora, rozpuszczalnika, wypełniacza, pigmentu, barwnika i innych środków pomocniczych, znamienny tym, że jako substancję warroabójczą zawiera fosforan 2-bromo-1 -/2,4-dichlorofenylo/winylo-diety lu w ilości ach od 0,1 do 99,9% wagowych.