PL170444B1

PL170444B1 - Środek roztoczobójczy zwłaszcza warroabójczy

Info

Publication number: PL170444B1
Application number: PL29806093A
Authority: PL
Inventors: Bohdan Sledzinski
Original assignee: Inst Przemyslu Organiczego
Priority date: 1993-03-12
Filing date: 1993-03-12
Publication date: 1996-12-31

Abstract

Środek roztoczobójczy, zwłaszcza warroabójczy zawierający ciekły lub stały nośnik i/lub znane dodatki pomocnicze, znamienny tym, ż e jako substancję biologicznie czynną zawiera mieszaninę ditiofosforanu S-1,2-bis/etoksykarbonylo/etylo-0,0-dimetylu z 2-/2-chloro-4-trifluorometyloanilino/-3-metylobutanianem a-cyjano-3-fenoksybenzylu, w stosunku wagowym składników od 1·9 do 9·1.

Description

Przedmiotem wynalazku jest środek roztoczobójczy, a szczególnie warroabójczy.

Znany jest z opisu patentowego Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 2 578 652 związek ditiofosforan S-1,2-bis/etoksykarbonylo/etylo-0,0-dimetylu o nazwie zwyczajowej malation, który od około 40 lat jest substancją czynną wielu preparatów przeznaczonych do ochrony roślin i dla higieny sanitarnej do zwalczania wielu szkodliwych roztoczy i owadów.

Znany jest z opisu patentowego Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 4 231 953 inny związek 2-/2-chloro-4-trifluorometyloanilino/-3-metylobutanian a-cyjano-3-fenoksybenzylu o nazwie zwyczajowej fluwalinat, który od kilkunastu lat jest substancją czynną szeregu preparatów przeznaczonych do ochrony roślin przed niektórymi szkodliwymi owadami i roztoczami.

Oba te związki odznaczają się silnie toksycznym działaniem roztoczobójczym, w tym także na roztocza Varroa jacobsoni, groźnego pasożyta pszczoły miodnej. Właściwość ta sprawiła, że tak malation jak i fluwalinat są substancjami aktywnymi preparatów stosowanych dla ochrony rodzin pszczelich przed roztoczem Varroa jacobsoni i następczym schorzeniem zwanym warrozą. Znacznie bardziej dostępną substancją aktywną do wyrobu preparatów warroabójczych jest malation ze względu na niskie koszty jego wytwarzania. Zastosowanie malationu o czystości technicznej do zwalczania roztocza Varroajacobsoni, pomimo wysokiej skuteczności działania, jest jednakże ograniczone silną toksycznością dla pszczół będących przedmiotem ochrony, zwłaszcza osłabionych warrozą. Bezpieczniejszym pod względem efektywności aplikacji i ochrony jest fluwalinat, który będąc syntetycznym pyretroidem jest wielokrotnie droższą substancją od malationu na skutek wysokich kosztów wytwarzania.

Dość powszechne w ostatnich latach zwalczanie roztoczy Varroajacobsoni syntetycznymi pyretroidami w postaci różnych preparatów wywołuje obawę zbyt szybkiego wytworzenia się oporności w oiganizmach na stosowane środki, czemu sprzyja znaczna ilość pokoleń tego roztocza w okresie rozwojowym od wiosny do jesieni.

Zmierzając do opracowania wysoce skutecznego środka roztoczobójczego, spowalniającego tempo wytwarzania oporności w organizmach stawonogów nieoczekiwanie stwierdzono, że mieszanina malationu z fluwalinatem umożliwia przy zachowaniu lub wzmożeniu wysokiej skuteczności stosowanie obu składników mieszaniny w znacznie mniejszych dawkach. Takie zachowanie się składników mieszaniny jest efektem synergii.

Środek według wynalazku zawiera jako substancję biologicznie aktywną mieszaninę ditiofosforanu S- 1,2-bis- /etoksykarbonylo/etylo-0,0-dimetylu z 2-/2-chloro-4-trifluorometyloanilino/-3-metylobutanianem a-cyjano-3-fenoksybenzylu, w stosunku wagowym składników od 1:9'do 9:1.

Środek według wynalazku może być stosowany w różnych znanych ciekłych i stałych formach użytkowych o postaciach roztworów do polewania, oprysku i zamgławiania, proszków do zawiesin wodnych i do opylania, granulatów, kształtek z tworzywa sztucznego o przedłużonym działaniu kontaktowym, mieszanin pirotechnicznych do fumigacji i innych znanych formach użytkowych środków szkodnikobójczych.

170 444

W skład środka według wynalazku wchodzą, poza substancją biologicznie czynną, nośniki lub rozpuszczalniki oraz substancje pomocnicze takie jak środki powierzchniowo czynne, środki przyczepne, zagęstniki, stabilizatory, wypełniacze, utleniacze, zmiękczacze syntetyczne i pochodzenia roślinnego, środki antyadhezyjne, barwniki i inne znane składniki form użytkowych środków szkodnikobójczych.

Środek według wynalazku może być stosowany do zwalczania roztoczy upraw polowych, warzywnych, sadowniczych oraz do zwalczania szkodników sanitarnych i ektopasożytów zwierząt. Środek według wynalazku jest szczególnie korzystnym dla ochrony pszczoły miodnej przed roztoczem Varroa jacobsoni ze względu na bardzo wysoką skuteczność warroabójczą, bezpieczeństwo dla pszczół oraz obniżenie poziomu zanieczyszczenia środowiska naturalnego, w tym produktów pszczelich, głównie miodu i wosku.

Efekt synergii oraz wysoką skuteczność roztoczobójczą środka według wynalazku, z porównaniem skuteczności pojedynczych substancji aktywnych na teście Varroa jacobsoni w warunkach pasiecznych, przedstawia następujący przykład:

Przykład. W trzech rodzinach pszczelich oznaczonych jako I, II i III, zawierających po 6 obsiadłych plastrów w ulach warszawskich poszerzanych, praktycznie pozbawionych czerwia (o powierzchni zaczerwionej poniżej 1 dcm²) określono stopień poriżżenia roztoczem Varroa jacobsoni przez pobranie po około 400 szt. pszczół, potraktowanie eterem, policzenie ilości roztoczy i pszczół. Iloraz ilości roztoczy i ilości pszczół jako wskaźnik liczbowy stopnia porażenia rodziny pszczelej, podany w % wyniósł odpowiednio 23,7, 19,8 i 21,2%.

Do oprysku międzyramkowego pszczół w ulach przygotowano 3 porcje cieczy aplikacyjnych, po 50 cm³, o stężeniach:

A - 0,001% wagowych malationu (0,5 mg) sporządzonej przez zmieszanie 0,5 cm3 0,1% roztworu malationu w eterze metylowym glikolu dipropylenowego z 49,5 cm3 wody.

B - 0,002% wagowych fluwalinatu (1,0 mg) sporządzonej przez zmieszanie 1 cm3 0,1% roztworu fluwalinatu w eterze metylowym glikolu dipropylenowego z 49 cm3 wody.

C - 0,0005% wagowych malationu (0,25 mg) i 0,001% wagowych fluwalinatu (0,5 mg) sporządzonej przez zmieszanie 250 μΐ 0,1% roztworu malationu ) 500 μΐ 0,1% roztworu fluwalinatu w eterze metylowym glikolu dipropylenowego ) 49,25 )m³ wody.

Pszczoły w uliczkach międzyramkowych rodzin I, II i III opryskano odpowiednio porcjami po 50 cm3 cieczy aplikacyjnych A, Bi C zawierających malation, fluwalmat i mieszaninę malatioou z fluwalinatem w podanych wyżej stężeniach. Po 3 dniach ponownie określono stopień porażenia roztoczem rodzin I, II i III, który wyniósł odpowiednio 12,3%, 9,1% i 1,2%. Skuteczność działania rdztdczobójczngd wyniosła:

znanego środka (ma^onu) 48,1% znanego środka (fluwalinatu) 54,0% środka według wynalazku 94,3%

170 444

Departament Wydawnictw UP RP Nakład 90 egz. Cena 2,00 zł

Claims

Zastrzeżenie patentowe

Środek roztoczobójczy, zwłaszcza warroabójczy zawierający ciekły lub stały nośnik i/lub znane dodatki pomocnicze, znamienny tym, że jako substancję biologicznie czynną zawiera mieszaninę ditiofosforanu S-1,2-bis/etoksykarbonylo/etylo-0,0-dimetylu z 2-/2-chloro-4trifluorometyloanilino/-3-metylobutanianem a-cyjano-3-fenoksybenzylu, w stosunku wagowym składników od 1:9 do 9:1.