PL171267B1 - Zespól zamka do drzwi lub klódek PL - Google Patents

Abstract

1 . Zespól zamka do drzwi lub klódek, zawie-- rajacy obudowe zamka oraz cylinder zamykajacy, umieszczony w tej obudowie i wyznaczajacy szcze- line na klucz, przechodzaca od pierwszego konca tego cylindra zamykajacego do jego drugiego kon- ca, przy czym pierwszy koniec cylindra zamykajace- go zawiera otw ór wejsciowy klucza, a ponadto zawierajacy elem ent blokujacy oraz mechanizm blokujacy uruchamiany za pomoca cylindra zamy kajacego dla selektywnego blokowania tego ele- m entu blokujacego, znamienny tym, ze dru g i koniec cylindra zamykajacego (22, 122, 123) (214) ma otw ór wyprowadzajacy cialo obce (46, 146) (236), umieszczonej przy szczelinie na klucz (26, 126, 127) (216), a ponadto obudowa (20) (210) zamka posiada otwór wyprowadzajacy (242), usy- tuowany w jednej linii ze szczelina na klucz (2 6 , 126, 127) (216) w sasiedztwie drugiego konca cylindra zamykajacego (22, 12 2 , 123) (214). FIG. 2A PL

Description

Przedmiotem wynalazku jest zespół zamka do drzwi lub kłódek.

Znane są rozmaite rodzaje zespołów zamka do drzwi lub kłódek, z których wiele ma szczególne przeznaczenie. Z opisów patentowych St. Zjednoczonych n-ry4 464 915 i 4 548 058 są znane zamki pracujące we wzmocnionych kłódkach.

Znany zespół zamka zawiera obudowę oraz cylinder zamykający, umieszczony w tej obudowie i wyznaczający szczelinę na klucz przechodzącą od pierwszego końca tego cylindra zamykającego do jego drugiego końca, przy czym pierwszy koniec cylindra zamykającego ma otwór wejściowy klucza, a ponadto zawiera element blokujący oraz mechanizm blokujący uruchamiany za pomocą cylindra zamykającego dla selektywnego blokowania elementu blokującego.

171 267

Z opisów patentowych St. Zjednoczonych nr-y 9 654 409, 3 499 209 i 3 820 304 są znane zamki wyposażone w mechanizmy bębnowe, które mają otwór w wewnętrznym końcu odpowiednich rowków na klucz

Znane cylindryczne zamki drzwiowe, jeżeli są przeznaczone do zamykania pomieszczeń znajdujących się na terenie w dużym stopniu zagrożonym wandalizmem, mogą łatwo ulec zakleszczeniu poprzez włożenie wewnątrz wytrycha z materiału obcego, takiego jak papier, drewno, tworzywo lub tym podobne.

Celem wynalazku jest opracowanie ulepszonego zespołu zamka do drzwi lub kłódek, szczególnie przydatnego do stosowania na terenach o dużym stopniu zagrożenia wandalizmem, ze względu na łatwość odkleszczenia.

Zespół zamka do drzwi lub kłódek, zawierający obudowę zamka oraz cylinder zamykający, umieszczony w tej obudowie i wyznaczający szczelinę na klucz, przechodzącą od pierwszego końca tego cylindra zamykającego do jego drugiego końca, przyczym pierwszy koniec cylidra zamykającego zawiera otwór wejściowy klucza, a ponadto zawierający element blokujący oraz mechanizm blokujący uruchamiany za pomocą cylindra zamykającego dla selektywnego blokowania tego elementu blokującego, według wynalazku, charakteryzuje się tym że drugi koniec cylindra zamykającego ma otwór wyprowadzający ciało obce umieszczony przy szczelinie na klucz, a ponadto obudowa zamka posiada otw’ór wyprowadzający, usytuowany w jednej linii ze szczeliną na klucz w sąsiedztwie drugiego końca cylindra zamykającego.

Cylinder zamykający zawiera obudowę, tworzącą przynajmniej jeden otwór, zaślepkę umieszczoną w tym otworze i tworzącą szczelinę na klucz, przechodzącą poprzez ten cylinder od jego zewnętrznego końca do wewnętrznego i mającą otwór wprowadzający klucz przy zewnętrznym końcu i otwór wyprowadzający ciało obce przy wewnętrznym końcu, oraz zespół blokujący, uruchamiany po włożeniu klucza do zaślepki i po obróceniu klucza i zaślepki w otworze, przy czym ten uruchamiany kluczem zespół blokujący jest umieszczony na zewnątrz względem otworu wyprowadzającego ciało obce.

Uruchamiany kluczem zespół blokujący zawiera obciążony sprężyną zespół zamontowany w zaślepce i przemieszczany poprzez włożenie klucza dla połączenia z obrotowym elementem blokującym.

Cylinder zamykający korzystnie może zawierać parę współosiowych otworów, zaś uruchamiany kluczem zespół blokujący jest umieszczony pośrodku tej pary otworów.

W pierwszym otworze takiego cylindra jest umieszczona pierwsza zaślepka wyznaczająca pierwszą szczelinę na klucz, zaś w drugim otworze wspomnianej pary otworów jest umieszczona druga zaślepka wyznaczająca drugą szczelinę na klucz, przy czym ta pierwsza szczelina na klucz jest połączona z drugą szczeliną na klucz.

Z tego rodzaju zespołu zamka do drzwi łub kłódek według wynalazku można z łatwością wypchnąć ciała obce, zakleszczone przy próbie otworzenia przez włamywacza.

Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykładzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia poglądową ilustrację zamka drzwiowego z wetkniętym w szczelinę klucza ciałem obcym, fig. 2A - przekrojową ilustrację zamka drzwiowego w pojedynczym cylindrem, skonstruowanego i pracującego według zalecanego rozwiązania obecnego wynalazku, fig. 2B - przekrojową ilustrację jak na fig. 2A, pokazującą ciało obce wypchnięte przez szczelinę na klucz, fig. 2C - przekrojową ilustrację zamka drzwiowego z pojedynczym cylindrem, stanowiącego odmianę zamka z fig. 2A, fig. 3 - powiększoną poglądową ilustrację części urządzenia z fig. 2A, fig. 4A - przekrojową ilustrację dwucylindrycznego zamka drzwiowego, skonstruowanego i pracującego według zalecanego rozwiązania obecnego wynalazku, fig. 4B - przekrojową ilustrację odpowiadającą fig. 4A, ale ukazującą ciało obce wypchnięte z jednej strony podwójnego cylindra na drugą stronę, fig. 4C - przekrojową ilustrację odpowiadającą fig. 4A i 4B, pokazującą ciało obce wypchnięte przez szczelinę na klucz, fig. 5 - przekrój wzdłuż linii V-V z fig. 2B, fig. 6 - poglądową ilustrację zamka kłódki, skonstruowanego i pracującego według zalecanego rozwiązania wynalazku, fig. 7A i 7B przekrojowe ilustracje zamka kłódki z fig. 6, przedstawiające odpowiednio zamknięte

171 267 jarzmo zamka kłódki przed odtworzeniem i podczas otwierania, a fig. 8A i 8B - ilustracje zalecanego mechanizmu blokującego do zastosowania w zamku kłódki z fig. 6, 7A i 7B, odpowiednio w stanie zablokowanym i odblokowanym.

Na fig. 1 przedstawiono cylinder 10 zamka do drzwi, w którego szczelinę 11 na klucz włożono ciało obce, takie jak kawałek zapałki 12, w wyniku aktu wandalizmu. Tego rodzaju zamek umożliwia wygodne usunięcie ciała obcego, takiego jak patyczek zapałki 12, że szczeliny 11 bez potrzeby wyjmowania cylindra z drzwi lub innego demontażu.

Na fig. 2A - 5 przedstawiono zamki do drzwi skonstruowane i pracujące według zalecanych rozwiązań wynalazku i zawierające dwustronnie cylindryczną obudowę 20. Na fig. 2A - 2C, 3 i 5 przedstawiono rozwiązanie zamka z pojedynczym cylindrem, a na fig. 2A - 4C przedstawiono zamek według wynalazku z podwójnym cylindrem.

W rozwiązaniu zamka z pojedynczym cylindrem, pokazanym na fig. 2A, pojedynczy cylinder zamykający 22 jest umieszczony po jednej stronie obudowy 20, a uruchamiany ręcznie zespół uchwytowy 24 jest umieszczony po drugiej stronie. Cylinder zamykający 22 może stanowić dowolny konwencjonalny cylinder blokujący, odpowiedni do osadzenia w obudowie dwustronnego cylindra, i ma szczelinę 26 na klucz, do której wchodzą liczne kołki blokujące 28.

Przy wewnętrznym końcu cylindra zamykającego 22 jest umieszczony uruchamiany kluczem zespół blokujący, który jest pokazany szczegółowo na fig. 3 i który zawiera człon łączący klucz 30, którego wewnętrzne przemieszczenie jest ograniczone przez pręt ograniczający 32, który jest na stałe osadzony w poprzek szczeliny 26 na klucz w cylindrze zamykającym 22. Człon łączący klucz 30 jest zwykle utrzymywany w odstępie względem pręta ograniczającego za pomocą sprężyny ściskanej 34 jak pokazano na fig. 2A.

Sprężyna ściskana 34 jest umieszczona pomiędzy członem łączącym klucz 30 a zespołem osiowego kołka 36, który zawiera wystający osiowo kołek 38, pierścień ustalający 40 i sprężynę ściskaną 42, normalnie utrzymującą kołek 38 w pozycji cofniętej względem pierścienia ustalającego 40 tak, że kołek 38 normalnie nie łączy się roboczo z członem jarzmowym 44. Względne położenia rozmaitych elementów uruchamianego kluczem zespołu blokującego bez włożonego klucza do szczeliny 26 są pokazane na fig. 2A, która również pokazuje występowania ciała obcego, takiego jak kawałek zapałki 46 w szczelinie 26.

Jak pokazano na fig. 2A, cylinder zamykający 22 jest utrzymywany w obudowie 20 za pomocą konwencjonalnego pierścienia ustalającego 48, zaś zespół uchwytowy 24 jest w niej utrzymywany za pomocą konwencjonalnego pierścienia ustalającego 50. Pokazano też zespół uchwytowy 24, łączący roboczo jarzmo 44 dla jego obrotu za pomocą występu 54, który zachodzi w odpowiednią szczelinę 56 w jarzmie 44.

Szczególna cecha zespołu zamka według obecnego wynalazku polega na tym, że zespół uchwytowy 24 ma uformowaną zasadniczo pustą przestrzeń 52, która jest połączona z wnętrzem szczeliny 26 na klucz, tak aby umożliwić wypchnięcie wsuniętego do szczeliny 26 ciała obcego przez tę szczelinę 26 do wnętrza pustej przestrzeni 52, jak przedstawiono ogólnie na fig. 2B.

Na podstawie fig. 3 i 2B można zauważyć, że gdy klucz 60 jest całkowicie wsunięty w szczelinę 26, jak pokazano na fig. 2B, wówczas przednia krawędź klucza przemieszcza człon łączący klucz 30 osiowo, aż zetknie się z prętem ograniczającym 32. Ten osiowy ruch do przodu powoduje ściskanie sprężyny 34 i popychanie kołka 38 osiowo do przodu przez pierścień ustalający 40, co powoduje ściśnięcie sprężyny 42. Popchnięcie kołka 38 osiowo do przodu doprowadza go do roboczego styku z odpowiednio ukształtowanym wgłębieniem 66 (fig. 3) w jarzmie 44 tak, że obrót klucza 60 wywołuje obrót cylindra zamykającego 22 i odpowiadający obrót połączonego roboczo kołka 38 i jarzma 44, tym samym powodując zamknięcie.

Na fig. 2B pokazano również, jak przednia krawędź klucza 60 jest uruchamiana do wypychania ciała obcego, takiego jak patyczek zapałki 46, poza szczelinę 26 na klucz wzdłuż boku pręta ograniczającego 32 i do pustej przestrzeni 52. Należy zauważyć, że w razie potrzeby nagromadzony obcy materiał wewnątrz przestrzeni 52 może zostać usunięty

171 267 albo przez wyjęcie elementu uchwytowego 68 albo przez wyjęcie zespołu uchwytowego 24 z obudowy cylindra zamykającego 20, tak jak poprzez odłączenie pierścienia ustalającego 50.

Według zalecanego rozwiązania zamka według obecnego wynalazku, jak pokazano na fig. 2C, w elemencie uchwytowym 68 jest utworzony kanał 70, który jest połączony z otoczeniem poprzez otwór 72. Szczególna korzyść tej cechy wynalazku polega na tym, że ciało obce może przejść przez otwór 72 i tym samym można usunąć ciało obce bez wyjmowania elementu uchwytowego 68 albo zespołu uchwytowego 24.

W rozwiązaniu zespołu zamka z podwójnym cylindrem, jak okazano na fig. 4A, pierwszy cylinder zamykający 122 jest umieszczony po jednej stronie obudowy 20 a drugi cylinder zamykający 123 jest umieszczony po jej drugiej stronie. Cylindry zamykające 122 i 123 mogą stanowić dowolne konwencjonalne cylindry zamka i korzystnie obydwa są tego samego rodzaju. Cylindry zamykające 122 i 123 mają odpowiednie szczeliny 126 i 127 na klucze, z którymi są połączone odpowiednie zestawy kołków blokujących 128 i 129, z których jeden zestaw jest korzystnie dokładnym duplikatem drugiego zestawu.

Uruchamiany kluczem zespół jest umieszczony pomiędzy wewnętrznymi końcami cylindrów zamykających 122 i 123 i zawiera cztery człony łączące klucz 130 i 131, których wewnętrzne przemieszczenia są ograniczone przez pręty ograniczające 132 i 133, które są na stałe osadzone w poprzek szczelin 126 i 127 na klucz w cylindrach zamykających 122 i 123. Cztery człony łączące klucz 130 i 131 są zwykle utrzymywane w odstępie względem prętów ograniczających 132 i 133 za pomocą sprężyn ściskanych 134 i 135.

Sprężyna ściskana 134 jest umieszczona pomiędzy członem łączącym klucz 130 a zespołem osiowego kołka 136, a sprężyna 135 jest umieszczona pomiędzy członem łączącym klucz 131 a zespołem osiowego kołka 137. Zespoły 136 i 137 zawierają osiowo wystające kołki 138 i 139, pierścienie ustalające 140 i 141 i sprężyny ściskane 142 i 143, zwykle ustalające kołki 138 i 139 w odpowiednich cofniętych położeniach względem ustalających pierścieni 140 i 141 tak, że ani kołek 138 ani kołek 139 normalnie nie łączy się roboczo z członem jarzmowym 144. Względne położenie rozmaitych uruchamianych kluczem elementów zespołów blokujących bez klucza włożonego w jedną ze szczelin 126 łub 127 są pokazane na fig. 4A, która również pokazuje obecność ciała obcego w rodzaju kawałka zapałki 146 w szczelinie 126 na klucz.

Jak pokazano na fig. 4A, cylindry 122 i 123 są utrzymywane w obudowie 20 cylindra za pomocą konwencjonalnych pierścieni ustalających 148 i 149.

Jak pokazano na fig. 4b, gdy do szczeliny 126 zostanie całkowicie włożony klucz 160, wówczas przednia krawędź klucza 160 przemieszcza człon łączący klucz 130 osiowo, aż dotknie pręta ograniczającego 132. Ten ruch osiowy do przodu powoduje ściskanie sprężyny 134 i popychanie kołka 138 osiowo w przód przez pierścień ustalający 140, ściskający przy tym sprężynę 142. Popchnięcie kołka 138 osiowo do przodu doprowadza go do roboczego styku z odpowiadającego ukształtowanym wgłębieniem 166 (fig. 3), utworzonym w jarzmie 144 tak, że obrót klucza 160 powoduje obrót cylindra zamykającego 122 i odpowiadający obrót łączonego roboczo kołka 138 i jarzma 144, dokonując przez to zamknięcia.

Jakkolwiek nie pokazano tego na rysunkach, to jednak należy zauważyć, ze podobnie jest dopasowany obrót jarzma 144, gdy klucz 160 zostanie całkowicie włożony do szczeliny 127 i obrócony W takim przypadku, kołek 139 łączy się roboczo i obraca jarzmo 144.

Na fig. 4B pokazano również, jak jest uruchamiana przednia krawędź klucza 160 aby wypchnąć ciało obce w rodzaju zapałki 146 ze szczeliny 126 na klucz wzdłuż boku pręta ograniczającego 132 do szczeliny 127.

Na fig. 4C pokazano zalecaną procedurę całkowitego usuwania ciała obcego z obydwu cylindrów zamykających 122 i 123 przez zastosowanie przyrządu usuwającego 170, który korzystnie stanowi pozbawione czubka, wąskie, cienkie, płaskie i dość elastyczne ostrze 172, przynajmniej dwukrotnie dłuższe niż każdy z cylindrów zamykających 122 i 123. Na fig. 4C pokazano, jak przednia krawędź ostrza 172 przyrządu 170 jest uruchamiana dla wypchnięcia ciała obcego 146 ze szczeliny 127 na zewnątrz, co powoduje całkowite

171 267 odkleszczenie zamka drzwiowego. Należy zauważyć, że przyrząd 170 może być również użyty do wypchnięcia ciała obcego ze szczeliny 126.

Na fig. 6, 7A i 7B pokazano kłódkę wyposażoną w zespół zamka według zalecanego rozwiązania wynalazku, która posiada obudowę 210, zwykle wykonaną ze stosunkowo miękkiego materiału, takiego jak żelazo, i która jest korzystnie otoczona tulejką wzmacniającą 212, zwykle wykonaną ze stali obrobionej cieplnie.

W odpowiednio zwymiarowanych częściach obudowy 210 znajduje się cylinder zamykający 214, którymoże mieć konwencjonalną budowę i który tworzy szczelinę 216 na klucz, biegnącą od pierwszego końca 218 cylindra do drugiego końca 220 cylindra. Cylinder zamykający 214 jest umieszczony w roboczym kontakcie z pierwszą i drugą dźwignię blokującą 222 i 224, które są przedstawione na fig. 8A i 8B, i które są uruchamiane do selektywnego blokowania jarzma 226 wewnątrz obudowy 210.

Można zastosować dodatkowe elementy wzmacniające 228 otaczające częściowo jarzmo 226, które mogą być przykręcone do tulei 212 obudowy za pomocą śrub 230. W pobliżu pierwszego końca 218 cylindra zamykającego 214 znajduje się płytka chroniąca rowek na klucz 232, która leży pomiędzy pierwszym końcem cylindra zamykającego 214 a otworem wejściowym 234 klucza, utworzonym w tulei 212.

Zgodnie z zalecanym rozwiązaniem zespołu zamka według wynalazku, przeznaczonym do stosowania w kłódce, zastosowano elementy do umożliwiania wyprowadzania ciała obcego 236 zakleszczonego wewnątrz szczeliny 216 na klucz. W przedstawionym rozwiązaniu, wewnątrz obudowy 210 pozostawiono pustą przestrzeń 238 do przyjmowania ciała obcego 236, gdy zostanie wypchnięte z tej szczeliny 216 po włożeniu do niej klucza 240. Według wynalazku, przestrzeń 238 może kontaktować się z otworem 242 w obudowie, tak aby umożliwić wydobycie ciała obcego 236 z obudowy.

W przedstawionym rozwiązaniu, otwór 242 jest nagwintowany dla możliwości wkręcenia śruby 230, która służy do wyjmowalnego mocowania elementu wzmacniającego 228 do obudowy 210, jak wyjaśniono powyżej.

Alternatywnie, szczelina 216 na klucz może kontaktować się bezpośrednio z otworem wylotowym przy drugim końcu 220 cylindra zamykającego 214, z wyeliminowaniem przestrzeni 238. Otwór wylotowy może być normalnie zablokowany za pomocą dowolnego odpowiedniego elementu blokującego dla ochrony przed wprowadzeniem do niego ciała obcego.

Na fig. 8A i 8B, przedstawiających dźwignie blokujące 222 i 224, pokazano, ze dźwignie te są ukształtowane tak aby umożliwiać przejście ciała obcego 236, jak przedstawiono szczególnie na fig. 7B.

171 267

171 267

171 267

171 267

171 267

FIG.4A

171 267

FIG.4B

FIG.4C

171 267

FtG.6

171 267

F1G.7B

171 267

FIG.8B

171 267

Departament Wydawnictw UP RP Nakład 90 egz.

Cena 4,00 zł

Claims (5)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1 Zespół zamka do drzwi lub kłódek, zawierający obudowę zamka oraz cylinder zamykający, umieszczony w tej obudowie i wyznaczający szczelinę na klucz, przechodzącą od pierwszego końca tego cylindra zamykającego do jego drugiego końca, przy czym pierwszy koniec cylindra zamykającego zawiera otwór wejściowy klucza, a ponadto zawierający element blokujący oraz mechanizm blokujący uruchamiany za pomocą cylindra zamykającego dla selektywnego blokowania tego elementu blokującego, znamienny tym, ze drugi koniec cylindra zamykającego (22,122,123) (214) ma otwór wyprowadzający ciało obce (46,146) (236), umieszczonej przy szczelinie na klucz (26,126,127) (216), a ponadto obudowa (20) (210) zamka posiada otwór wyprowadzający (242), usytuowany w jednej linii ze szczeliną na klucz (26, 126, 127) (216) w sąsiedztwie drugiego końca cylindra zamykającego (22, 122,123) (214).
2. 2. Zespół zamka według zastrz. 1, znamienny tym, że cylinder zamykający (22,122,123) zawiera obudowę, tworzącą przynajmniej jeden otwór, zaślepkę umieszczoną w tym otworze i tworzą szczelinę na klucz (26, 126,127) (216) przechodzącą poprzez ten cylinder od jego zewnętrznego końca do wewnętrznego i mającą otwór wprowadzający klucz przy zewnętrznym końcu i otwór wyprowadzający ciało obce (46,146) (236) przy wewnętrznym końcu, oraz zespół blokujący, uruchamiany po włożeniu klucza (60,160) (240) do zaślepki i po obróceniu klucza (60,160) (240) i zaślepki w otworze, przy czym ten uruchamiany kluczem zespół blokujący jest umieszczony na zewnątrz względem otworu wyprowadzającego ciało obce.
3. 3. Zespół zamka według zastrz. 2, znamienny tym, że uruchamiany kluczem zespół blokujący zawiera obciążony sprężyną zespół (30. 34, 36, 38, 40) (130, 131, 134, 135, 136, 137, 138, 139, 142, 143) zamontowany w zaślepce i przemieszczany poprzez włożenie klucza (60,160) dla połączenia z obrotowym elementem blokującym (44,144).
4. 4. Zespół zamka według zastrz. 1, albo 2, albo 3, znamienny tym, że uruchamiany kluczem zespół blokujący jest umieszczony pośrodku współosiowych otworów znajdujących się w cylindrze zamykającym (122,123).
5. 5. Zespół zamka według zastrz. 4, znamienny tym, że w pierwszym otworze wspomnianej pary otworów jest umieszczona pierwsza zaślepka wyznaczająca pierwszą szczelinę na klucz (126), zaś w drugim otworze wspomnianej pary otworów jest umieszczona druga zaślepka wyznaczająca drugą szczelinę na klucz (127), przy czym ta pierwsza szczelina na klucz (126) jest połączona z drugą szczeliną na klucz (127).