PL173813B1 - Bariera olejowa - Google Patents

Abstract

1. Bariera olejowa plywajaca na wodzie, tworzaca dlugie, grube wlókniste pasmo zatrzy- mujace i pochlaniajace olej i substancje olejo- podobne, majaca czesc nawodna zawierajaca hydrofobizowane wlókna nieorganiczne oraz czesc podwodna stabilizujaca czesc nawodna, znamienna tym, ze stanowi ja pasmo wlókien majace co najmniej dwa obszary w postaci komór (9, 10) o róznej objetosci, z tym, ze komora (9) zawiera maty hydrofobowe (11) z hydrofobizo- wanych wlókien szklanych, a komora (10) zawie- ra maty wodonasiakliwe (12) z wlókien szklanych ewentualnie powleczonych spoiwem hydrofitowym, przy czym stosunek objetosci komory (10) do objetosci komory (9) wynosi od 1/10 do 1/3. Fig. 2 28 PL PL

Description

Przedmiotem wynalazku jest bariera olejowa pływająca na wodzie, tworząca długie, grube włókniste pasmo zatrzymujące i pochłaniające olej i substancje olejopodobne, mająca część nawodną zawierającą hydrofobizowane włókna szklane oraz część podwodną stabilizującą część nawodną.

Π3 813

Wraz z ciągłym zwiększaniem się pojemności zbiornikowców coraz bardziej zwiększa się zagrożenie środowiska wyciekami oleju. W katastrofach ekologicznych w ostatnich latach całe nabrzeża zostały silnie zanieczyszczone, a życie podwodne w zagrożonych obszarach uległo całkowitemu unicestwieniu. Stąd też - również w trakcie wojny w Zatoce Perskiej - próbowano, szczególnie w obszarze wybrzeża Arabii Saudyjskiej, zapobiec rozprzestrzenianiu się rozlanego oleju i zebrać go przy użyciu odpowiednich środków. Tak np. zgodnie z opisem patentowym FR 2 646 189 próbowano nadmuchiwać na powierzchnię wody hydrofobizowane włókna mineralne. Na tych włóknach miał się osadzać olej, który następnie można było w całej masie łatwo zebrać i usunąć. Włókna hydrol obizuje się olejem silikonowym, przy czym wskutek małej długości włókien nie da się uniknąć ich tonięcia, co jak poprzednio, powodowało zanieczyszczenie dna morskiego. Z opisu patentowego GB 1 235 463 znany jest sposób, zgodnie z którym rozprzestrzeniony na wodzie olej ma być pochłaniany przez włókna nieorganiczne, przy czym zostały uprzednio powleczone substancją hydrofobową. Włókna unoszą się zatem na oleju i powodują jego osadzanie się, a następnie usuwa się ten olej z włókien drogą spalania. Pomijając to, że zwykle spalanie pochłoniętego przez włókna oleju nie jest ekonomiczne, to proces ten powoduje sam w sobie znaczne zanieczyszczenie środowiska. Ponadto chłonność rozrzuconych po prostu na powierzchni wody i leżących jedne na drugich włókien nieorganicznych jest minimalna, tak że tylko niewielki ilości oleju można szybko i skutecznie usunąć z wody. Szczególnie niekorzystne jest to, że w tych wszystkich znanych rozwiązaniach włókna luźno narzuca się na powierzchnię wody, co z reguły uniemożliwia zapobieżenie dalszemu rozprzestrzenianiu się rozlanego oleju. W opisie patentowym DE 4140 247 zaproponowano wykonanie bariery z tak hydrofobizowanych materiałów na bazie wełny szklanej, umieszczając włókna szklane w perforowanym wężu. Perforacj a umożliwia wnikanie oleju do węża i wełny szklanej, gdzie olej zostaje odpowiednio związany i jest utrzymywany do chwili, gdy bariera zostanie usunięta z wody. Wadą tego rozwiązania jest unoszenie się adsorbera oleju lub odpowiedniej bariery na powierzchni wody, przez co nie można wykluczyć, iż w razie nadejścia fali olej przejdzie pod barierą i znajdzie się po jej drugiej stronie.

Z FR-A-2 111239 znana jest bariera olejowa zawierająca dwa obszary, Górny obszar stanowi masa z tworzywa piankowego, nieprzepuszczalna dla wody i węglowodorów (oleju i substancji olejopodobnych), która może być naturalnie hydrofobowa. Dolny obszar, stabilizujący obszar górny, stanowi wchłaniająca wodę masa w tworzywa piankowego. Bariera ta służy wyłącznie do zatrzymywania np. oleju, aby nie rozprzestrzeniał się dalej na powierzchni wody i nie nadaje się jako taka do stosowania jako element do jego pochłaniania, gdyż stanowi ją zespół pojedynczych pływających elementów w górnej części płynoszczelnych, np. pokrytych płynoszczelnym materiałem, nie przepuszczających ani wody, ani węglowodorów. Dolny, zanurzony w wodzie obszar może pochłaniać wodę tylko w ograniczonym zakresie ze względu na swą piankową strukturę i pomimo rzeczywiście dużej objętości w porównaniu do górnego obszaru przy wysokiej fali nie spełnia swojej roli jako stabilizującego kila. Barierę tę można stosować tylko na spokojnym morzu. Nie można wpływać na głębokość jej zanurzenia i zdolność pływania, toteż trzeba ją umiejscowić poprzez zamocowanie na dnie morza lub innymi sposobami. Bariera ta jest nieskuteczna w przypadku wysokich fal, często występujących w okolicznościach doprowadzających do uszkodzeń tankowców. Bariera znana z tego opisu ma skomplikowaną budowę i jest wykonana zasadniczo z tworzyw sztucznych (elastomerów), nie nadających się do recyklingu, a więc stanowiących źródło zanieczyszczenia środowiska, zwłaszcza ze względu na ich nieuniknione zanieczyszczenie węglowodorami.

Celem wynalazku było opracowanie bariery olejowej, dającej się łatwo układać na wodzie i łatwo z niej zdejmować, utrzymującej się w wodzie pewne i stabilnie nawet przy wysokich falach, tak aby olej nie mógł przechodzić na zewnątrz tej bariery, oraz prostej w produkcji i obsłudze.

Cel ten osiągnięto zgodnie z wynalazkiem dzięki temu, że barierę stanowi pasmo włókien mające co najmniej dwa obszary w postaci komór o różnej objętości, z tym, że komora nawodna zawiera maty hydrofobowe z hydrofobizowanych włókien szklanych, a

173 813 komora podwodna zawiera maty wodonasiąkliwe z włókien szklanych ewentualnie powleczonych spoiwem hydrofitowym, przy czym stosunek objętości komory podwodnej do objętości komory nawodnej wynosi od 1/10 do 1/3.

Taka budowa przynosi nieoczekiwany efekt polegający na tym, że bariera olejowa stale zachowuje na powierzchni wody swój kształt, ponieważ maty wodonasiąkliwe w dolnej części bardzo szybko nasycają się wodą, tworząc szybko i skutecznie stabilizujący kil, umożliwiający utrzymanie bariery w ściśle określonym położeniu. Dzięki dokładnemu i zabezpieczonemu położeniu tego kila dywan olejowy nie może przejść pod barierą nawet przy bardzo wysokiej fali, a ponadto stałe położenie bariery olejowej wynika również stąd, że olej nie może przelewać się przez barierę. Umieszczone w górnej części czyli w odpowiedniej górnej komorze maty hydrofobowe z włókien szklanych umożliwiają skuteczne i szybkie wchłonięcie i utrzymywanie zebranego w nich oleju i jeszcze lepsze unoszenie się całej bariery olejowej na wodzie. Wchłanianie oleju daje dodatkowy efekt, polegający na zwiększeniu wyporności bariery. Oba obszary mają postać komór o różnej objętości. Taka budowa zapewnia stałe unoszenie się części pochłaniającej olej na wodzie, przy czym leżąca w wodzie komora z matami wodonasiąkliwymi, niehydrofobizowanymi działa korzystnie stabilizująco i zabezpiecza przed przepuszczaniem oleju na zewnątrz bariery. W tym celu dolna komora jest wykonana w postaci nasadki mającej formę występu, tak że obie części można wykonać oddzielnie, a następnie połączyć ze sobą. Możliwe są również inne wykonania, jak np. połączenie obu komór za pomocą żebra. Maty z włókien mają dużą wytrzymałość na rozciąganie, tak że można barierę korzystnie naciągnąć, a przede wszystkim po jej użyciu można barierę wybrać bez przedwczesnego wyciśnięcia oleju z bariery przez jej ściśnięcie.

Korzystnie maty hydrofobowe wypełniające komorę nawodną tworzą włókna szklane powleczone hydrofobowym spoiwem składającym się z żywicy, korzystnie epoksydowej i/lub metylonowej lub poliestrowej, utwardzacza, polimetylosiloksanu lub żywicy metylosilikonowej i środka pyłochłonnego, a maty wodonasiąkliwe wypełniające komorę podwodną tworzą włókna szklane powleczone hydrofitowym spoiwem składającym się z żywicy, korzystnie epoksydowej i/lub metylonowej lub poliestrowej, utwardzacza i środka pyłochłonnego, przy czym spoiwo uprzednio wymieszano z wytwo rzeniem emulsji lub natryśnięto na włókna w postaci substancji jedno- lub wieloskładnikowej.

Odpowiednie przygotowanie i wykonanie spoiwa nadaje pojedynczym włóknom, połączonym w maty lub kształtki, wysoką stabilność i wystarczającą elastyczność. Nadają się one do wielokrotnego użytku, zwłaszcza że użyta do ich wykonania żywica epoksydowa zapewnia praktycznie nieorganiczną trwałość. Pojedyncze bariery można w razie potrzeby zabierać na statek, dowozić na ląd i tam oczyszczać w celu ponownego wykorzystania. Nie szkodzi przy tym, jeżeli niewielkie ilości oleju pozostaną w barierze, ponieważ olej ten może raczej wspomóc działanie bariery niż mu zaszkodzić. Opisana powłoka i odpowiednie spoiwo mają ponadto tę zaletę, że są odporne na działanie wielu substancji i wykazują znakomitą przyczepność do szkła. Dzięki temu spoiwo można nanosić i obrabiać, uzyskując kratową matę z włókien szklanych, która odznacza się dużą wytrzymałością, a przede wszystkim spoiwo to nadaje się do stosowania na kratowe maty poddawane dużym obciążeniom.

Korzystnie włókna szklane są powleczone spoiwem zawierającym 6-9% wagowych, żywicy epoksydowej i/lub metylonowej, 0,5-4% wagowych żywicy, korzystnie silikonowej i niewielką ilość środka pyłochłonnego. Odpowiednie ilości, zwłaszcza żywicy epoksydowej, mogą dochodzić do górnej granicy szczególnie wówczas, gdy odpowiednia sztywność ma wynikać nie z obecności żywicy epoksydowej i określonej gęstości, lecz wyłącznie z zastosowania określonego rodzaju żywicy epoksydowej i przy małych wartościach gęstości. Żywica epoksydowa ma tę zaletę, że można ją przetwarzać w stosunkowo niskiej temperaturze, toteż wystarcza zakres temperatury obróbki 20-30°C. Udział żywicy epoksydowej można zwiększać, jak już wspomniano, w zależności od wymaganej sztywności mat.

Korzystnie zanurzona w wodzie komora bariery ma kształt noskowatego zwężenia, przy czym obie komory są otoczone osłoną, korzystnie cienką włókniną szklaną. Umożliwia

173 813 to nadanie całej barierze korzystnego kształtu, nadając jednocześnie kształt kilu komorze zanurzającej się w wodzie, co podwyższa wytrzymałość na rozciąganie, a także nadaje barierze określony korzystny kształt.

Korzystnie komora o większej objętości zawiera maty hydrofobowe z włókien szklanych o grubości około 3 μ m, powleczonych spoiwem składającym się ze skrobi długołańcuchowej z dodatkiem silikonu, a gęstość tych mat wynosi około 80 kg/m³. Dodatek silikonu powoduje hydrofobizację skrobi, podczas gdy sama skrobia służy jako korzystne spoiwo, które w wyniku dodania silikonu i odpowiedniej obróbki cieplnej jest nierozpuszczalne w wodzie. W efekcie otrzymuje się włókna o praktycznie dowolnej gęstości, przy czym wykonane z nich maty hydrofobowe zwija się w ten sposób, że powstaje pasmo włókien o okrągłym przekroju. Na tych włóknach osadza się olej lub podobne substancje, dzięki czemu tak wykonana część górna bariery ma możliwość pochłaniania dużych ilości takich substancji i, jak już wspomniano, nie pozwala im się wydostać. Można również zastosować mieszaniny żywic silikonowych i lateksu lub podobnych składników w celu zastąpienia skrobi, o ile wydaje się to korzystne. Także lateks staje się wówczas nierozpuszczalny w wodzie. Do komory znajdującej się w wodzie stosuje się zwykle materiał, w którym włókna są powleczone spoiwem nierozpuszczalnym w wodzie. Spoiwo to może mieć nawet charakter hydrofilowy, tak że woda będzie do niego przywierać, dzięki czemu szybciej i pewniej osiąga się pożądany efekt działania miecza zabezpieczającego barierę olejową.

Korzystnie maty hydrofobowe tworzą włókna szklane powleczone z użyciem 6-8% spoiwa składającego się ze skrobi długołańcuchowej w ilości 94-96% i żywicy silikonowej w ilości 4-6%. Stosunkowo wysoki udział spoiwa, składającego się ze skrobi i silikonu daje pewność, że wszystkie włókna zostaną powleczone spoiwem w wystarczającym stopniu, a zatem nie powstaną obszary, w których albo utworzą się skupiska spoiwa, albo też wiązanie będzie niedostateczne. Właśnie bowiem dla takiego przypadku zastosowania istotne jest skuteczne związanie poszczególnych włókien, które zapewnia po pierwsze wymaganą chłonność, a po drugie wytrzymałość na duże siły rozciągające.

Dla ułatwienia obsługi zgodnie z wynalazkiem bariera olejowa może być wyposażona w uchwyty, które ułatwiają jej rozkładanie i zdejmowanie i mogą być wykonane odpowiednio do uchwytów znajdujących się na zewnętrznej stronie burty statku. Umieszczone na zewnętrznej stronie burty statku uchwyty mogą przy tym mieć kształt korytkowy, w którym układa się i z reguły mocuje barierę olejową, przy czym dzięki szczególnemu wykonaniu bariery olejowej wchłonięty przez nią olej jest w niej trwale zatrzymywany do chwili oczyszczenia bariery na lądzie lub na statku. Wypełniona olejem bariera olejowa nie może zatem zanieczyścić statku, ponieważ zawarty w niej olej nie ma możliwości wydostania się na zewnątrz.

Do zastosowania na morzu, gdzie wiatr i fale stwarzają wyjątkowo ciężkie warunki, szczególnie dobrze nadaje się bariera olejowa pływająca na wodzie, tworząca długie, grube włókniste pasmo zatrzymujące i pochłaniające olej lub substancje olejopodobne, stanowiąca połączone są ze sobą ruchomo więcej niż dwie, korzystnie cztery komory o zmniejszających się do dołu średnicach, połączone ze sobą w sposób ruchomy, przy czym komory stanowiące komory chłonne i komora w kształcie klina stanowiąca miecz są połączone ze sobą tworząc komorę prowadzącą. Taka budowa zapewnia kształt optymalnie dopasowujący się do ruchów fal i zapobiegający tym samym przelewaniu się oleju górą. Dolne, zawieszone w wodzie komory są wypełnione materiałem hydrofitowym, w wyniku czego działają jak kil, przy czym można również przewidzieć możliwość zmiany wypełnień dla skuteczniejszego pochłaniania oleju znajdującego się pod powierzchnią wody. Korzystne jest to, że w tym przykładzie wykonania uzyskuje się wyrób stabilny jako całość, a zarazem dobrze przylegający do powierzchni wody, którym ponadto można bez problemów operować przy użyciu typowych środków pomocniczych.

Aby bariera mogła wytwarzać również duże obciążenia występujące podczas sztormu, nie ograniczając przy tym możliwości manewrowania nią, zgodnie z wynalazkiem przewidziano umieszczenie między poszczególnymi komorami kabla holowniczego,

173 813 wykonanego jako kabel z włókien szklanych, stanowiącego korzystnie integralny składnik całej bariery. Połączenie to zapobiega odrywaniu się poszczególnych części bariery olejowej. Wszystkie części, to jest wszystkie komory są zwykle podwieszone na kablu holowniczym, dzięki czemu nawet przy dużej sile wiatru bariera nie może ulec zniszczeniu. Można również oczywiście umieścić jeden lub kilka takich kabli holowniczych na zewnątrz poszczególnych komór, przy czym kable mogą być związane z otaczającą komory tkaniną. Wykonanie kabli z włókien szklanych ma tę zaletę, że kabel można oczyszczać z oleju wspólnie z barierą olejową np. drogą wytapiania.

Przedmiot wynalazku odznacza się tym, że opracowano barierę pochłaniającą olej, nadająca się do wszechstronnego zastosowania, a przede wszystkim do wielokrotnego użytku. Wytwarzanie bariery olejowej jest proste, a dzięki temu, że zbudowana jest ona z włókien szklanych i dzięki osłonięciu je płaszczem oraz wykonaniu samej bariery ma ona dużą wytrzymałość na rozciąganie, tak że dobrze obsługuje się odpowiednio długie, a także ciężkie w wyniku wchłonięcia oleju bariery. Poszczególne komory bariery olejowej są wypełnione raz hydrofobizowanym a raz hydrofitowym materiałem, przy czym do zastosowania w hydrofitowej części bariery w grę wchodzi przede wszystkim żywica epoksydowa z utwardzaczem. Również ten materiał przyczynia się do nadania barierom wysokiej wytrzymałości na rozciąganie, dzięki czemu wzrasta ich przydatność do wielokrotnego użytku. Oczyszczanie tego rodzaju barier olejowych także nie stwarza problemów, ponieważmożna je w całości stopić. Pozwala to na odzysk barier w ramach wtórnego przerobu. Dotyczy to również barier z wbudowanym kablem holowniczym, ponieważ kabel jest także wykonany z włókien szklanych. Tego rodzaju kabel holowniczy charakteryzuje się ponadto wyjątkowo wysoką wytrzymałością na rozciąganie. Dwu- lub kilkukomorowa postać bariery olejowej zapobiega jednak przede wszystkim w razie wystąpienia fal przechodzeniu oleju na zewnątrz bariery. Dotyczy to zarówno części nadwodnej, jak też części podwodnej, która może mieć odpowiedni kształt utrudniający dodatkowo przelewanie się oleju.

Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykładach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia otoczony barierą olejową statek,' z którego nastąpił wyciek oleju lub, którego zadaniem jest zebranie oleju, fig. 2 - barierę ze zwężeniem w przekroju, fig. 3 - barierę z ukształtowaną nasadką i odpowiednim płaszczem w przekroju, fig. 4 - barierę z kołpakiem, fig. 5 - barierę wykonaną w postaci płyty, fig. 6 - złożoną z pojedynczych ogniw taśmę bez końca do formowania bariery i fig. 7 - tego typu taśmę w przekroju w celu uwidocznienia kształtu bariery, fig. 8 - barierę olejową z kilkuelementową częścią podwodną w przekroju, fig. 9 - barierę olejową według fig. 8 z dodatkowym kablem holowniczym w przekroju i fig. 10 - barierę olejową według fig. 9 z ' mieczem balastowym w przekroju.

Figura 1 przedstawia pierścieniowy adsorber 1 oleju, który w postaci bariery 2 jest ułożony wokół statku 3, płynącego po rozlanym na powierzchni 4 wody oleju albo stojącego w obrębie plamy olejowej 5 w celu zebrania pływającego oleju. Może tu również chodzić o statek uszkodzony, w tym przypadku jednak musiałby to być zbiornikowiec. Ponieważ przedstawiono swego rodzaju przekrój, połączony z ujęciem perspektywicznym widoczne na niej jest, że na wodzie 6 lub powierzchni 4 wody unosi się odpowiednio gruba warstwa 8 oleju.

Na zewnętrznej stronie burty statku 3 są zamontowane uchwyty 7, na których podczas jazdy jest ułożony adsorber 1 oleju. W przypadku np. zbiornikowców, daje to w razie wystąpienia sytuacji krytycznej możliwość szybkiego umieszczenia bariery 2 na powierzchni 4 wody, aby zapobiec rozszerzaniu się dywanu olejowego czyli powiększaniu się powierzchni plamy olejowej 5.

Figury 2 i 3 uwidaczniają, że adsorber 1 oleju, a tym samym bariera 2 są kilkukomorowe. Większa komora 9 jest wypełniona matą hydrofobową 11 z włókien, składającą się z hydrofobizowanych włókien szklanych 28. Te włókna szklane 28 są tutaj pokryte przykładowo żywicą epoksydową, utwardzaczem, żywicą silikonową i środkiem pyłochłonnym, umożliwiając osadzanie się nie wody, lecz np. oleju, dzięki czemu bariera 2 spełnia jednocześnie kilka funkcji.

173 813

Ί

Komora 10 o mniejszej objętości jest wypełniona niehydrofobizowaną matą wodonasiąkliwą 12 z włókien, co zaznaczono na rysunku innym sposobem zakreskowania tego obszaru. Kształt tej mniejszej komory 10 tworzy pod właściwym adsorberem 1 oleju rodzaj miecza, który utrudnia lub wręcz uniemożliwia przepływanie oleju pod barierą 2, a jednocześnie zapewnia stałe ustawienie unoszącej się na wodzie 6 bariery tak, by nie mogła się ona obracać, ewentualnie tracąc swoje właściwości.

Na figurze 3 pokazano, iż można zastosować nasadkę 14 w formie występu. A zatem chodzi tutaj właściwie o dwie części, które w wyniku sklejenia zewnętrznego płaszcza komory 10 do komory 9 zostały połączone w jedną całość. Można tutaj zrezygnować z mocowania lub wzmacniania, ponieważ hydrofobizowane przez wspomniane już spoiwo 29 włókna szklane 28 tworzą na tyle mocny szkielet, że może on przenosić wysokie siły rozciągające. Poza tym na zewnętrzną ściankę 36 jest założona włóknina szklana 35, która dodatkowo w znacznym stopniu zwiększa wytrzymałość na rozciąganie.

O ile na fig. 3 występuje nasadka 14 w formie występu, która obrazuje konstrukcję złożoną z dwóch części, to fig. 2 przedstawia jednoczęściowy odsorber 1 oleju. Perforowany wąż 16, otaczający tutaj zarówno większą komorę 9, jak też zwężenie 15, nadaje adsorberowi 1 korzystny kształt.

Tak na fig. 2, jak też na fig. 3 widać, że poszczególne włókna szklane 28 lub 30 można hydrofobizować różnymi spoiwami 29 lub 32. W pierwszym przypadku żywicę epoksydową miesza się z żywicą silikonową i innymi składnikami, podczas gdy w drugim przypadku dodatkowo stosuje się skrobię. Włókna szklane 30, umieszczone w mniejszej komorze 10, zachowują charakter hydrofitowy w wyniku rezygnacji z silikonu, z użyciem odpowiedniego spoiwa 31.

Jak to uwidoczniono na fig. 4 w górnej części dodatkowo umieszczono kołpak 34, utrzymywany za pomocą elementów dystansowych 33 w odstępie względem właściwej ścianki zewnętrznej 36, co pozwala na automatyczne zbieranie się uwalnianego gazu. Zwiększa to zdolność bariery 2 do unoszenia się na wodzie. Fig. 4 uwidacznia poza tym szczególną budowę płaszcza 37, tutaj w postaci włókien szklanych, dzięki czemu bariera 2 na całej swej długości odznacza się bardzo wysoką wytrzymałością na rozciąganie, a poza tym łatwo ją oczyszczać z oleju, ponieważ jest wykonana z tego samego materiału, a mianowicie ze szkła.

Figura 5 przedstawia inny przykład wykonania, w którym bariera jest wykonana z odpowiednio dużej ilości płaskich mat 38. Poszczególne maty 38 są albo pojedynczo, albo razem otoczone płaszczem 37 lub włókniną szklaną 35. Płaskie hydrofobowe maty 38, zwłaszcza w postaci pojedynczych elementów, można wykorzystać do oczyszczania zęzy statku, rzucając je po prostu na powierzchnię wody w celu wchłonięcia oleju, aby następnie po zdjęciu hydrofobowych mat 38 usunąć z nich olej.

Na figurach 6 i 7 pokazano, w jaki sposób maty 38, a także okrągłe bariery 2 wykonać w postaci pasowej. Taśma bez końca 40 składa się z dużej liczby pojedynczych ogniw 41,42, które zgodnie z fig. 7 są tak ukształtowane lub rozmieszczone, że tworzą w przybliżeniu kołowy, długi wąż z odpowiednią nasadką w formie występu. Leżące naprzeciw siebie pojedyncze ogniwa 4142,41', 42' są osadzone przesuwnie, dzięki czemu można uzyskiwać różne gęstości wyrobu. .

Figura 8 przedstawia barierę olejową, która składa się z kilku, w tym przykładzie wykonania w sumie z czterech komór 9, 10, 47, 48. Pojedyncze komory 9, 10, 47, 48 są wzajemnie w siebie wczepione lub wszyte, dzięki czemu cała konstrukcja może się poruszać bez obawy, że olej lub substancje olejopodobne przedostaną się między poszczególnymi komorami. Ponieważ zawieszone w wodzie komory, to znaczy co najmniej komory 47 i 48 są wypełnione materiałem hydrofilowym, działają one jak miecz balastowy i dbają o to, by pływająca komora 9 nie mogła unosić się nad lustro wody.

To samo dotyczy w zasadzie również przykładu wykonania pokazanego na fig. 9, przy czym tutaj, podobnie jak na fig. 8 w barierze 2 jest wmontowany kabel holowniczy 44. Dodatkowo zamontowano jeszcze jeden kabel holowniczy 45, aby utrudnić wyciąganie bariery z wody lub unoszenie jej z powierzchni wody. Możliwe jest także zastosowanie

173 813 jeszcze jednego kabla holowniczego, przypisanego komorze 48. W odróżnieniu od pozostałych przykładów wykonania część pływająca składa się tutaj z co najmniej trzech komór 9, 9', 9, podczas gdy komora 10 może być wypełniona materiałem hydrofilowym, a także hydrofobowym, zależnie od spodziewanych w danym przypadku okoliczności.

Przykład wykonania według fig. 10 różni się od rozwiązania według fig. 9 jedynie tym, że zamiast wzajemnie ruchomych komór 47, 48 występuje tutaj jeden miecz balastowy 46. W tym przykładzie wykonania w dolnej części miecza balastowego wbudowany został kabel holowniczy 45, co dodatkowo zwiększa obciążające działanie balastowego miecza 46.

Wszystkie wymienione cechy, również przedstawione wyłącznie na rysunkach, są uważane za istotne dla wynalazku zarówno oddzielnie, jak też we wzajemnej kombinacji.

173 813

173 813

173 813

173 813

Fig.1

Fiq.2 Fig.3

Departament Wydawnictw UP RP Nakład 90 egz.

Cena 4,00 zł

Claims (10)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Bariera olejowa pływająca na wodzie, tworząca długie, grube włókniste pasmo zatrzymujące i pochłaniające olej i substancje olejopodobne, mająca część nawodną zawierającą, hydrofobizowane włókna nieorganiczne oraz część podwodną stabilizującą część nawodną, znamienna tym, że stanowi ją pasmo włókien mające co najmniej dwa obszary w postaci komór (9,10) o różnej objętości, z tym, że komora (9) zawiera maty hydrofobowe (11) z hydrofobizowanych włókien szklanych, a komora (10) zawiera maty wodonasiąkliwe (12) z włókien szklanych ewentualnie powleczonych spoiwem hydrofilowym, przy czym stosunek objętości komory (10) do objętości komory (9) wynosi od 1/10 do 1/3.
2. 2. Bariera olejowa według zastrz. 1, znamienna tym, że maty (11) tworzą włókna szklane (28) powleczone hydrofobowym spoiwem (29) składającym się z żywicy, korzystnie epoksydowej i/lub metylonowej lub poliestrowej, utwardzacza, polimetylosiloksanu lub żywicy metylosilikonowej i środka pyłochłonnego, a maty wodonasiąkliwe (12) tworzą włókna szklane (30) powleczone hydrofilowym spoiwem (31) składającym się z żywicy, korzystnie epoksydowej i/lub metylonowej lub poliestrowej, utwardzacza i środka pyłochłonnego.
3. 3. Bariera olejowa według zastrz. 2, znamienna tym, że włókna szklane (28, 30) są powleczone spoiwem zawierającym 6-9% wagowych żywicy, korzystnie epoksydowej i/lub metylonowej, 0,5--4% wagowych żywicy silikonowej i niewielką ilość środka pyłochłonnego.
4. 4. Bariera olejowa według zastrz. 1 albo 2, albo 3, znamienna tym, że zanurzona w wodzie (6) komora (10) ma kształt noskowatego zwężenia (15), przy czym obie komory (9,10) są otoczone osłoną (37), korzystnie cienką włókniną szklaną (35).
5. 5. Bariera olejowa według zastrz. 1, znamienna tym, że komora (9) o większej objętości zawiera maty hydrofobowe (11) z włókien szklanych o grubości około 3 um, powleczonych spoiwem składającym się ze skrobi długołańcuchowej z dodatkiem silikonu, a gęstość mat wynosi około 80 kg/m³.
6. 6. Bariera olejowa według zastrz. 5, znamienna tym, że maty hydrofobowe (11) tworzą włókna szklane powleczone z użyciem 6-8% spoiwa składającego się ze skrobi długołańcuchowej w ilości 94-96% i żywicy silikonowej w ilości 4-6%.
7. 7. Bariera olejowa według zastrz. 1, znamienna tym, że jest wyposażona w uchwyty (17) ułatwiające jej rozkładanie i zdejmowanie, pasujące do uchwytów (7) znajdujących się na zewnętrznej stronie burty statku (3).
8. 8. Bariera olejowa według zastrz. 1, znamienna tym, że ma więcej niż dwie, korzystnie cztery komory (9, 10, 47, 48), o zmniejszających się do dołu średnicach, połączone ze sobą w sposób ruchomy, przy czym komory (9,9', 9) stanowiące komory chłonne i komora w kształcie klina stanowiąca miecz (46) są połączone ze sobą tworząc komorę prowadzącą.
9. 9. Bariera olejowa według zastrz. 1, znamienna tym, że między poszczególnymi komorami (9,10,47,48) jest umieszczony kabel holowniczy z włókien szklanych.
10. 10. Bariera olejowa według zastrz. 8, znamienna tym, że kabel holowniczy (44) stanowi integralny składnik całej bariery.