Wynalazek niniejszy dotyczy wytwa¬ rzania lotnych kwasów tluszczowych, a zwlaszcza kwasu octowego z roztworów cukru droga fermentacji przy pomocy drob¬ noustrojów termofilowych.Wykryto, ze jesli roztwór cukru, np. zacieru melasowego, zaszczepic drobno¬ ustrojami termofilowemi, jak np. drobno¬ ustrojami fermentujacemi celuloze z wy¬ twarzaniem kwasów tluszczowych, to o- trzymuje sie bardzo niewielkie ilosci kwa¬ su octowego, chyba ze stezenie cukru jest nadzwyczaj male. Przy zastosowaniu ste¬ zen cukru, uzywanych normalnie w proce¬ sach fermentacyjnych, wytwarzaja sie kwa¬ sy nielotne z bardzo niewielka iloscia kwa¬ su octowego, a w miare obnizania stezenia cukru wydajnosc kwasu lotnego, zwla¬ szcza octowego, wzrasta; wreszcie, gdy za¬ cier zawiera bardzo male stezenie cukru, wszystek wytwarzany kwas jest kwasem lotnym. A zatem przy pomocy zwyklej fer¬ mentacji nie byloby mozliwem wytwarza¬ nie kwasu octowego w sposób ekonomicz¬ ny z bardzo slabych roztworów cukru, np. 0,5 do 1 % -wych, poniewaz dopiero w tych warunkach nie wytwarzalyby sie jedno¬ czesnie kwasy nielotne, zas sam kwas lot-tty, otrzymany przez taka fermentacje, bylby zbyt slabo stezony i nie dalby sie skutkiem tej£N«lzy'skiwac ekonomicznie.Zgodnie z wynalazkiem do hodowli drobnoustrojów termofilowych w rozcien¬ czonym roztworze cukru dodaje sie roz¬ tworu cukru z przerwami lub w sposób cia¬ gly z taka szybkoscia, aby stezenie cukru w cieczy fermentujacej nigdy nie przekra¬ czalo wartosci, poza która zaczynaja sie tworzyc kwasy nielotne, t. j. okolo 0,5—1 % cukru w roztworze.Stezenie jonów wodorowych cieczy fer¬ mentujacej utrzymuje sie w punkcie opty¬ malnym dla uzytych drobnoustrojów, do¬ dajac okresowo lub w sposób ciagly alka- ljów, jak kwasnego weglanu sodowego, a- monjaku, wody wapiennej, weglanu wap¬ nia i t d, W razie potrzeby do cieczy fermentu¬ jacej mozna dodawac pozywek, jak: amo- njaku, siarczanu amonowego, fosforanu a- monowego; mozna je dodawac jednocze¬ snie z roztworem cukru.W ten sposób mozna osiagnac stezenie soli lub wolnych kwasów tluszczowych, zwlaszcza kwasu octowego, takie, ze otrzy¬ many kwas mozna odzyskac jakimkolwiek znanym sposobem.Fermentacje mozna prowadzic w spo¬ sób ciagly, a przefermentowany zacier mozna usuwac z przerwami albo w sposób ciagly, utrzymujac stalem stezenie soli kwasu tluszczowego w zacierze. Jako roz¬ twór cukru mozna zastosowac melase z fabrykacji cukru trzcinowego lub buracza¬ nego, roztwory cukru, otrzymane z surowej cukrozy, roztwory glukozy, roztwory cu¬ kru otrzymane ze sorga i innych produk¬ tów roslinnych, zawierajacych cukier, roz¬ twory cukrów otrzymane przez hydrolize celulozy i materjalów, zawierajacych celu¬ loze, jak np. roztwory otrzymane podczas traktowania kwasem trocin drzewnych al¬ bo roztwory otrzymane przez traktowanie drewna siarczynem w celu otrzymania miazgi celulozowej, lub roztwory cukru o- trzymywane przez hydrolize skrobi lub materjalów zawierajacych skrobie.W procesie, prowadzonym na skale handlowa, niewykonalnem byloby zastoso¬ wanie w kadzi fermentacyjnej zacieru o bardzo niskiem stezeniu cukru, a nastepnie usuwanie czesci zacieru i dodawanie rów¬ nowaznych ilosci swiezego roztworu cukru o tern samem stezeniu, poniewaz utrudnia to niska procentowosc soli lotnego kwasu tluszczowego w usuwanej czesci, skutkiem czego odzyskanie tego kwasu wymagaloby duzego nakladu kosztów. Z drugiej strony, jak juz zaznaczono, niemozliwem jest pro¬ wadzenie fermentacji w cieczy o Wyso¬ kiem stezeniu cukru. Zgodnie z wynalaz¬ kiem fermentacje prowadzi sie w duzej ilo¬ sci cieczy o slabem stezeniu cukru, przy- czem okresowo albo w sposób ciagly doda¬ je sie stosunkowo male ilosci roztworu cu¬ kru o stosunkowo duzem stezeniu, lecz do¬ dawanie to prowadzi sie z taka szybkoscia, ze stezenie cukru w calej cieczy nie prze¬ kracza punktu granicznego, powyzej które¬ go fermentacja wytwarza kwasy nielotne, t. j. okolo 0,5—1% cukru. Jednoczesnie z dodawaniem roztworów cukru usuwa sie czesc przefermentowanego zacieru.Sposób wykonania niniejszego procesu opisano blizej na ponizszym przykladzie. 250 kg melasy buraczanej rozciencza sie woda, az do objetosci 2700 litrów i fer¬ mentuje bezposrednio przy pomocy termo- filowych drobnoustrojów, fermentujacych celuloze w zwyklej dla nich temperaturze, a mianowicie okolo 60°C, Stezenie jonów wodorowych utrzymuje sie na odpowiednim poziomie zwyklemi srodkami. Po 6 dniach okazuje sie, ze cala ilosc wytworzonego kwasu, przeliczona na kwas octowy, stanowi 58% w stosunku do ilosci przemienionego cukru. Ilosc kwasu lotnego, przeliczona na kwas octowy, wy¬ nosi zaledwie 28, 30% w stosunku do ilo¬ sci przemienionego cukru.W porównaniu z mala wydajnoscia lot¬ nego kwasu, otrzymywana w poprzednim przykladzie mozna otrzymac calkowicie lotny kwas, pracujac zgodnie z wynalaz¬ kiem w sposób nastepujacy.Do kadzi fermentacyjnej o pojemnosci 2700 1 dodaje sie roztwór w ilosci 36 kg melasy w 360 1 wody dziennie przez 7 dni.Kadz fermentacyjna zasilona jest drobno¬ ustrojami termofilowemi fermentujacemi celuloze, przyczem utrzymuje sie tempera¬ ture okolo 60°C, a stezenie jonów wodoro¬ wych utrzymuje sie stale w punkcie op¬ tymalnym przy pomocy zwyklych perjo- dycznych dodatków. W ciagu pierwszego dnia wytworzony kwas stanowi czesciowo kwas nielotny, dzieki duzemu stezeniu me¬ lasy. Z dnia na dzien stezenie melasy obni¬ za sie, dzieki czemu równiez wytwarzanie sie kwasów nielotnych zacznie równiez slab¬ nac; prócz tego juz wytworzone kwasy nie¬ lotne moga sluzyc czesciowo jako pozywka.Wreszcie pod koniec VII dnia kadz fermen¬ tacyjna bedzie praktycznie wypelniona za¬ cierem o bardzo slabem stezeniu cukru, za¬ wierajacym octany i niewielka ilosc soli kwasów nielotnych. Wytworzywszy w ten sposób zacier o slabem stezeniu cukru, od¬ powiedni do wprowadzania dalszych do¬ datków i odpowiedniego usuwania przefer- mentowanego zacieru zgodnie z wynalaz¬ kiem, mozna obecnie usuwac 360 1 zacieru dziennie oraz dodawac 360 1 10% roztwo¬ ru melasy dziennie. Dodawanie i usuwanie moze byc oczywiscie ciagle albo przerywa¬ ne. Rozumie sie, ze stezenie jonów wodoro¬ wych musi byc niskie, jak poprzednio, i ze temperature nalezy utrzymac na odpowied¬ nim poziomie, wynoszacym 60°C. W razie potrzeby dodaje sie równiez pozywek, lecz w przypadku melasy buraczanej pozywek tych dodawac nie nalezy. PL PL