PL177437B1 - Okno dachowe uchylno-wahadłowe - Google Patents

Abstract

1. Okno dachowe uchylno-wahadlowe z elementem wspomagajacym uchylanie, przy czym skrzydlo okienne jest w polowie swoich bocznych wsporników wsparte z mozliwoscia obrotu na dwóch ramionach, osadzonych obrotowo na oscieznicy, a na bocznych wspornikach skrzydla okiennego umieszczone sa miedzy srodkiem i górnym koncem skrzydla, trzpienie osiowe, zas na bocz- nych wspornikach oscieznicy znajduja sie rowki, w któ- rych w pozycji wahadlowej skrzydla okiennego znajduja sie trzpienie osiowe, a ponadto na skrzydle okiennym umieszczony jest uchwyt wspólpracujacy z ukladem drazków przesuwnych umieszczonych wzdluz wsporni- ków skrzydla okiennego, znamienne tym, ze górne kon- ce (13) rowków (6) sa otwarte, zas trzpienie osiowe (5) sa polaczone z drazkami przesuwnymi (19) znajdujacymi sie na bocznych wspornikach (4) skrzydla okiennego (1) 1 polaczonymi mechanicznie z uchwytem (8), a na polaczo- nych obrotowo z oscieznica (2) górnych koncach ra- mion (3) znajduja sie elementy laczace (9) wspólpracujace z ryglami (10 ), umieszczonymi na górnych koncach bocz- nych wsporników (4) skrzydla okiennego (1) i polaczo- nymi z drazkami przesuwnymi (19). F ig . 1 PL

Description

Przedmiotem wynalazku jest okno dachowe uchylno-wahadłowe z elementem wspomagającym uchylanie, przy czym skrzydło okienne jest w połowie swoich bocznych wsporników wsparte z możliwością obrotu na dwóch ramionach, osadzonych obrotowo na ościeżnicy, a na bocznych wspornikach skrzydła okiennego umieszczone są, między środkiem i górnym końcem skrzydła, trzpienie osiowe, zaś na bocznych wspornikach ościeżnicy znajdują się rowki, w których w pozycji wahadłowej skrzydła okiennego znajdują się trzpienie osiowe, a ponadto na skrzydle okiennym umieszczony jest uchwyt współpracujący z układem drążków przesuwnych umieszczonych wzdłuż wsporników skrzydła okiennego.

Tego rodzaju okno dachowe uchylno-wahadłowe jest znane z niemieckiego opisu patentowego nr DE-OS 2 708 785. W tym oknie dachowym rowki posiadają otwory wykonane w listwach osłaniających, leżących w obszarze, w którym w zamkniętej pozycji skrzydła okiennego znajdują się trzpienie osiowe. Trzpienie osiowe są połączone na stałe ze skrzydłem okiennym. Skrzydło jest wyposażone w dźwignię przełączającą, która służy do połączenia skrzydła okiennego z ramionami, gdy okno ma być ustawione w pozycji uchylnej. W innym położeniu dźwigni przełączającej skrzydło okienne nie jest połączone z ramionami i obraca się w trakcie otwierania wokół miejsca podwieszenia na ramionach, przy czym trzpienie osiowe ześlizgują się wzdłuż rowków w dół i w ten sposób odbywa się ruch skrzydła okiennego w pozycji wahadłowej. Aby trzpienie osiowe nie wyskakiwały na początku ruchu wahadłowego z otworów rowków, w obszarze tych otworów umieszczono element zapadkowy, stawiający opór, który należy najpierw pokonać, by trzpienie osiowe mogły wydostać się z otworu. Jako element wspomagający uchylanie służą, osadzone obrotowo na ościeżnicy wsporniki uchylne, które za pośrednictwem sprężyny dociskają ramiona od dołu.

Do uruchomienia tego okna niezbędne jest posłużenie się zarówno dźwignią do zamykania i otwierania okna, jak też dźwignią przełączającą. Możliwe są przy tym błędy w obsłudze, polegające na tym, że dźwignia przełączająca nie zostanie ustawiona w pozycji, w której skrzydło okienne jest połączone z ramionami, natomiast przy otwieraniu trzpienie osiowe są wypychane z rowków przeciwnie do dziełenia elementów zapadkowych, co może mieć miejsce np. wówczas, gdy okno zostanie otwarte w wyniku popchnięcia jego górnej części. W tym przypadku okno przechodzi w niestabilną pozycję, w której skrzydło zwisa na ramionach bez żadnego prowadzenia. Może to łatwo doprowadzić do jego uszkodzenia, a ponadto trudno jest przywrócić oknu pierwotne położenie. Następny problem polega na tym, że podczas otwierania do pozycji uchylnej pokonanie oporu elementu zapadkowego wymaga użycia większej siły.

Celem wynalazku jest takie udoskonalenie okna uchylno-wahadłowego opisanego na wstępie rodzaju, aby było ono dygoanięjszz w obsłudze.

Okno dachowe uchylno-wahadłowe z elementem wspomagającym uchylanie, przy czym skrzydło okienne jest w połowie swoich bocznych wsporników wsparte z możliwością obrotu na dwóch ramionach, osadzonych obrotowo na ościeżnicy, a na bocznych wspornikach skrzydła okiennego umieszczone są między środkiem i górnym końcem skrzydła, trzpienie osiowe, zaś na bocznych wspornikach ościeżnicy znajdują się rowki, w których w pozycji wahadłowej skrzydła okiennego znajdują się trzpienie osiowe, a ponadto na skrzydle okiennym umieszczony jest uchwyt współpracujący z układem drążków przesuwnych umieszczonych wzdłuż wsporników skrzydła okiennego, według wynalazku charakteryzuje się tym, że górne końce rowków są otwarte, zaś trzpienie osiowe są połączone z drążkami przesuwnymi znajdującymi się na bocznych wspornikach skrzydła okiennego i połączonymi mechanicznie z uchwytem, a

177 437 na połączonych obrotowo z ościeżnicą górnych końcach ramion znajdują się elementy łączące współpracujące z ryglami, umieszczonymi na górnych końcach bocznych wsporników skrzydła okiennego i połączonymi z drążkami przesuwnymi.

Korzystnie, na górnych końcach ramion znajdują się ograniczniki ruchu skrzydła okiennego.

Korzystnie, na drążkach przesuwnych bocznych wsporników skrzydła okiennego umieszczona jest przynajmniej jedna para języków, zaś na bocznych wspornikach ościeżnicy znajduje się co najmniej jedna para elementów zamykających do współpracy z tymi językami.

Korzystnie, uchwyt jest połączony z mechanizmem rozprężnym napędzającym dwa drążki przesuwne, które za pośrednictwem elementów narożnych są połączone z drążkami przesuwnymi na bocznych wspornikach skrzydła okiennego.

Korzystnie, na bocznych wspornikach skrzydła okiennego znajdują się prowadnice trzpieni osiowych.

Korzystnie, na bocznych wspornikach skrzydła okiennego znajdują się prowadnice języków.

Korzystnie, rygle są umieszczone przesuwnie na górnych końcach bocznych wsporników skrzydła okiennego i znajdują się pod działaniem sił sprężyn skierowanych wzdłuż bocznych wsporników, z możliwością przesuwu w kierunku na zewnątrz wsporników bocznych, zgodnie z kierunkiem działania sprężyn i do wewnątrz, przeciwnie do kierunku działania sprężyn, przy czym rygle mają na swoich zewnętrznych końcach zukosowanie, zaś na ramionach znajdują się blaszki zamykające z otworami do współpracy z ryglami, a ponadto rygle są połączone z drążkami przesuwnymi za pomocą znajdujących się na ryglach elementów ślizgowych, które umieszczone są przesuwnie w podłużnych otworach drążków przesuwnych.

Korzystnie, na listwach osłaniających rowków, przy ich górnych końcach, osadzone są przesuwnie, znajdujące się pod działaniem sprężyn, noski, które w skrajnym górnym położeniu wystają poza listwy osłaniające.

Korzystnie, okno wyposażone jest w blokadę ustawienia uchwytu przy otwartym skrzydle okiennym.

Korzystnie, jeden z drążków przesuwnych ma wystający poza mechanizm rozprężny koniec z co najmniej jednym karbem do współpracy z elementem blokującym blokady.

Zaletą takiego okna dachowego uchy Ino-wahadłowego jest przede wszystkim wygodna obsługa. W celu otwarcia okna dźwignię można ustawiać w pozycji uchylnej lub wahadłowej. Jeżeli następnie otworzy się okno, zajmie ono automatycznie żądaną pozycję. Przy otwieraniu do pozycji uchylnej nie występuje dodatkowy opór, a w pozycji wahadłowej, nie jest możliwe, by trzpienie osiowe wyślizgiwały się z rowków, ponieważ znajdują się one w tej części rowków, która leży poniżej ich górnego, otwartego końca. Jeżeli zatem w takim oknie zachowa się właściwą kolejność czynności, tj. najpierw wybór sposobu otwierania przy pomocy dźwigni, a następnie otwierania skrzydła okiennego, wówczas wykluczone są błędy w obsłudze.

Korzystne postacie wynalazku służą dalszemu podwyższeniu wygody obsługi, poprawie szczelności przy zamkniętym oknie oraz jak najbardziej skutecznemu wykluczeniu wszelkiego rodzaju możliwości wystąpienia błędów obsługi.

Dzięki ogranicznikom, o które opiera się skrzydło okienne po osiągnięciu pozycji uchylnej, górny koniec skrzydła okiennego, przechodzący z pozycji wahadłowej, nie może się dalej przechylać do góry. W ten sposób okno zostaje ustawione we właściwej pozycji do jego prawidłowego i szczelnego zamknięcia, przy czym jest to zarazem pozycja, w której elementy łączące mogą połączyć na stałe skrzydło okienne z ramionami.

Zastosowanie do zamykania okna przynajmniej jednej pary języków na bocznych wspornikach zapewnia to, że okno jest ustawiane w pozycji zamkniętej lub jednej ze wspomnianych pozycji otwarcia przy pomocy tylko jednego uchwytu. W porównaniu z opisanym

177 437 na wstępie stanem techniki na dolnym końcu ościeżnicy nie ma tutaj służącej do blokowania rygla kieszeni zatrzaskowej, niekorzystnej z uwagi na to, że jest widoczna i stanowi miejsce gromadzenia się brudu. Opisane wyżej zamknięcie jest nie tylko mało widoczne, lecz ma również tę zaletę, że dysponuje kilkoma, przynajmniej zaś dwoma, punktami zamknięcia i w ten sposób zapewnia bardziej szczelne zamknięcie okna. Zależnie od wielkości okna można przewidzieć większą liczbę punktów zamknięcia.

Wykorzystanie znanego mechanizmu rozprężnego, np. składającego się z koła zębatego, które oddziałuje po obu stronach na połączone z drążkami przesuwnymi zębatki, pozwala uzyskać symetryczny przebieg działania poszczególnych elementów umieszczonych na obu bocznych wspornikach. Taka symetria jest niezbędna, zwłaszcza w przypadku przesuwu trzpieni osiowych, ponieważ muszą się one poruszać w dół i w górę wspólnie.

Prowadzenie w prowadnicach trzpieni osiowych połączonych na stałe z drugimi drążkami przesuwnymi zapewnia dobre prowadzenie trzpieni osiowych, a co za tym idzie, prawidłowe prowadzenie skrzydła okiennego podczas otwierania go do pozycji wahadłowej.

Dzięki prowadzeniu języków w prowadnicach na bocznych wspornikach skrzydła okiennego i połączeniu ich na stałe z drugimi drążkami przesuwnymi uzyskuje się dobrą szczelność zamkniętego okna.

Dzięki odpowiedniemu wykonaniu elementów łączących można je uruchamiać przy pomocy uchwytu, a mimo to są one w stanie zadziałać samodzielnie w celu skorygowania błędnie wykonanej czynności. Błąd w obsłudze może mieć miejsce np. na skutek tego, że przy otwarciu okna w pozycji uchylnej uchwyt zostanie przestawiony w pozycję wahadłową, co spowoduje odłączenie elementów łączących, po czym skrzydło okienne zostanie obrócone względem podwieszenia na ramionach, a dźwignia ręczna powróci w położenie uchylne. Jeżeli teraz, nie mając do dyspozycji zaproponowanej postaci wykonania, chciałoby się zamknąć skrzydło okienne lub cofnąć je w położenie uchylne, będzie to niemożliwe. Dzięki zaproponowanemu rozwiązaniu elementy łączące zatrzaskują się w takim przypadku ponownie przy przestawieniu w pozycję uchylną i okno daje się bez problemów zamknąć. Jego uszkodzenie nie jest możliwe.

Uszkodzeń w wyniku innych błędów obsługi można uniknąć dzięki osadzeniu na listwie osłaniającej przesuwanych pod działaniem sprężyn nosków. Gdy trzpienie znajdą się na wysokości rowków sprężyny przesuwają ponownie noski w ich pierwotne położenie, a trzpienie osiowe zostają pewnie osadzone w rowkach. Rozwiązanie to pozwala uniknąć skutków błędu w obsłudze, polegającego na tym, że przy skrzydle okiennym otwartym w pozycji uchylnej dźwignia zostaje przestawiona w położenie wahadłowe. Wówczas okna nie można ponownie zamknąć, ponieważ trzpienie osiowe najechałyby na listy osłaniające, co groziłoby ich uszkodzeniem. Dzięki wspomnianej postaci wykonania trzpienie osiowe nachodzą jednak w tej sytuacji na zukosowania nosków, w wyniku czego noski zostają wciśnięte z powrotem. Przy ponownym zatrzaśnięciu się nosków trzpienie osiowe znowu znajdują się w rowkach. W ten sposób po wystąpieniu błędu w obsłudze skrzydło okienne powraca automatycznie w prawidłowe położenie, w którym jest prowadzone przez umieszczone w rowkach trzpienie osiowe.

Błędy w obsłudze, spowodowane przestawianiem dźwigni przy otwartym oknie, można wyeliminować przez zastosowanie blokady uniemożliwiającej przestawienie przy otwartym oknie uchwytu.

Zastosowanie blokady uniemożliwiającej przy otwartym oknie przestawienie uchwytu między pozycją uchylną i wahadłową, ma tę zaletę, że elementy zamykające można wyposażyć w umieszczone w różnych płaszczyznach otwory, w które mogą wchodzić języki. Niezablokowaną część obszaru działania dźwigni można wówczas wykorzystać do tego, by okno lekko uchylać i blokować w tym lekko uchylonym położeniu w ten sposób, że języki będą zaczepiać o odpowiednie otwory elementów zamykających.

Wykonanie blokady można doposawać do spełniania różnych funkcji. Zależnie od położenia karbu ewentualnie końca drążka przesuwnego, który również może współpracować z elementem blokującym, uzyskuje się w efekcie pełną blokadę w określonym położeniu lub

177 437 blokadę uchwytu tylko w jednym kierunku. Tak np. jeżeli skrzydło okienne jest otwarte w pozycji uchylnej, koniec drążka przesuwaego może uderzać o element blokujący, blokuje zatem uchwyt tylko w ten sposób, że nie można go przestawić w pozycję wahadłową.

Taka blokada może być stosowana łącznie z opisanymi uprzednio zabezpieczeniami przed skutkami błędów w obsłudze lub zamiast tych zabezpieczeń.

Wspomniana kombinacja ma tę zaletę, że uszkodzenia nie mogą mieć miejsca również wówczas, gdy blokada zostanie odłączona ręcznie, co jest korzystne w przypadku konieczności przeprowadzenia kontroli lub prac montażowych.

Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykładzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia okno dachowe w pozycji uchylnej w schematycznym widoku z boku, fig. 2 - okno dachowe w pozycji wahadłowej w schematycznym widoku z boku, fig. 3 fragment dolnych poprzecznych wsporników skrzydła okiennego i ościeżnicy w stanie zamkniętym z uchwytem w pozycji odpowiadającej jednej z pozycji zamkniętych oraz z blokadą, fig. 3a - okno w pozycji odpowiadającej fig. 3, w schematycznym widoku z boku, fig. 4 i 4a - części, jak na fig. 3 i 3a, jednak z uchwytem w pozycji uchylnej, fig. 5 i 5a - te same części z uchwytem w pozycji wahadłowej, fig. 6 - inne lub dodatkowe zabezpieczenie przed błędami obsługi, fig. 7 - fragment dolnych poprzecznych wsporników skrzydła okiennego i ościeżnicy w stanie otwartym z uchwytem w pozycji odpowiadającej pozycji uchylnej oraz z blokadą, fig. 7a - urządzenie do ustawiania okna w lekko uchylonej pozycji w celu wietrzenia, fig. 8 - okno jak na fig. 7 z uchwytem w pozycji wahadłowej, fig. 9 - okno jak na fig. 7 z uchwytem między pozycją uchylną i wahadłową, fig. 10 - element łączący do łączenia skrzydła okiennego z ramionami w zamkniętej pozycji okna, fig. 11 - element łączący w pozycji uchylnej, fig. 12 - element łączący przy korekcie błędu obsługi, a fig. 13 - element łączący w pozycji wahadłowej.

Przedstawione na fig. 1 okno dachowe w pozycji uchylnej ma ościeżnicę 2 znajdującą się w położeniu, w jakim jest montowana w dachu. Skrzydło okienne 1 jest odchylone, przy czym, jest ono za pośrednictwem elementu łączącego 9 połączone na stałe z ramionami 3. Aby ułatwić otwieranie skrzydła okiennego 1, ewentualnie utrzymać je w stanie otwartym, przewidziano element wspomagający uchylanie, który z każdej strony skrzydła okiennego składa się ze sprężynującego ramienia 54 posiadającego na ościeżnicy punkt podparcia 55, a na ramieniu 3 punkt podparcia 56. Punkt podparcia 56 znajduje się na elemencie ślizgowym 57, prowadzonym przesuwnie w ramieniu 3. Elementy ślizgowe 57 w ramionach 3 są ciągnięte przez sprężyny 58 w kierunku przedniego końca ramion, w wyniku czego na skrzydło okienne działa siła otwierająca. Ramiona 3 są osadzone obrotowo na górnym końcu ościeżnicy 2, a na ich przednich końcach znajdują się podwieszenia 59, przy czym skrzydło okienne ma możliwość obrotu wokół powstałej w ten sposób osi.

Zgodnie z wynalazkiem rozwiązanie nie ogranicza się przy tym do opisanego elementu wspomagającego uchylanie. Można również zastosować inny element wspomagający, np. znane z opisanego na wstępie stanu techniki ramiona uchylne 3.

Na fig. 1 przedstawiono w sposób schematyczny elementy przestawiane przy pomocy uchwytu 8. Chodzi tutaj o języki 14, trzpienie osiowe 5 oraz rygle 10. Te trzy elementy są przestawiane przy pomocy uchwytu 8 w kierunku podwójnych strzałek 50, 52 i 53. Są one umieszczone po obu stronach na bocznych wspornikach 4 skrzydła okiennego 1. Języki 14 współpracują przy tym z umieszczonymi na ościeżnicy 2 elementami zamykającymi 15, przy czym w stanie zamkniętym języki 14 wchodzą w elementy zamykające 15, natomiast w pozycji uchylnej i wahadłowej znajdują się poza obszarem czynnej współpracy. Wraz z językami 14 przestawiane są trzpienie osiowe 5 i rygle 10. W pokazanej pozycji uchylnej podczas zamykania skrzydła okiennego 1 trzpienie osiowe 5 znajdują się powyżej końca 13 rowków 6, które są umieszczone po wewnętrznej stronie bocznych wsporników 7 ościeżnicy 2. W pozycji uchylnej rygle 10 są schowane w otworach 12 połączonych z ramionami 3 blaszek zamykających 11. Ustawione w pozycji uchylnej okno daje się bez problemów zamykać, ponieważ

177 437 trzpienie osiowe poruszają się w kierunku strzałki 51, a zatem nie wchodzą na listwy osłaniające 24 rowków 6.

Figura 2 pokazuje ten sam schematyczny widok z boku okna dachowego w pozycji wahadłowej. Aby okno, znajdujące się w pokazanej na fig. 1 pozycji uchylnej, ustawić w pozycji wahadłowej, należy je najpierw zamknąć w celu przestawienia uchwytu 8 w pozycję wahadłową. Trzpienie osiowe 5 zostają wówczas przesunięte w kierunku przedniego końca skrzydła okiennego 1 (strzałka 60), wskutek czego wchodzą one w górne końce 13 rowków 6. Jednocześnie rygiel 10 zostaje ściągnięty w taki sposób, że elementy łączące 9 nie łączą już ramion 3 i skrzydła okiennego 1. Jeżeli po dokonaniu tego przestawienia skrzydło okienne 1 zostanie otwarte, wówczas wykonuje ono ruch wahadłowy wokół podwieszenia 59 na ramionach 3, przy czym trzpienie osiowe 5 ześlizgują się w rowkach 6 do dołu, a skrzydło okienne 1 zajmuje przedstawioną pozycję. Również w pozycji wahadłowej sprężyna 58 zapewnia to, że skrzydło okienne 1 daje się lekko otwierać ewentualnie blokuje się w pozycji otwartej. Okno w pozycji wahadłowej jest szczególnie stabilne, ponieważ jest ono zarówno wsparte na ramionach 3, jak też prowadzone przez trzpienie osiowe 5 w ościeżnicy 2. Działanie przedstawionych tu w sposób schematyczny elementów jest wyjaśnione bliżej na podstawie następnych figur.

Figura 3 pokazuje fragment dolnych poprzecznych wsporników 33 i 34 skrzydła okiennego 1 i ościeżnicy 2 w stanie zamkniętym z uchwytem 8 w jednej z pozycji, odpowiadającej pozycji zamkniętej, oraz z zabezpieczeniem przed błędami w obsłudze w postaci blokady 28.

Figura 3a pokazuje schematyczny widok z boku okna w pozycji odpowiadającej fig. 3.

Uchwyt 8 znajduje się w pozycji, w której skrzydło okienne 1 jest zamknięte. Języki 14 wchodzą przy tym w elementy zamykające 15. Trzpienie osiowe 5 znajdują się powyżej górnych końców 13 rowków 6, a rygle 10 są schowane w otworach 12 blaszek zamykających 11.

Przestawianie języków 14, trzpieni osiowych 5 i rygli 10 odbywa się w ten sposób, że uchwyt 8 jest połączony z nie przedstawionym bliżej mechanizmem rozprężnym 16, który składa się przykładowo z koła zębatego i dwóch zębatek na drążkach przesuwnych 17 i 18, przy czym zębatki zazębiają się z dolną i górną stroną koła zębatego. Poruszane przez mechanizm rozprężny 16 w przeciwnych kierunkach drążki przesuwne 17 i 18 przenoszą te ruchy za pośrednictwem elementów narożnych na inne drążki przesuwne, które są umieszczone na bocznych wspornikach 4 skrzydła okiennego 1. Z drugich drążków przesuwnych przedstawiony został drążek 19, przy czym po drugiej stronie skrzydła okiennego 1 znajduje się analogiczny drążek przesuwny, który również służy do przestawiania języka 14, trzpienia osiowego 5 i rygla 10.

Na fig. 3 przedstawiono poza tym blokadę 28, która służy do blokowania uchwytu 8 w określonych położeniach. Zostanie to wyjaśnione później. Blokada 28 składa się z osadzonego przesuwnie na wsporniku 33 elementu blokującego 31, dociskanego przez sprężynę 32 w kierunku dolnego poprzecznego wspornika 34 ościeżnicy 2. Sprężyna 32 jest przy tym utrzymywana między zakończeniem 36 elementu blokującego 31 i noskiem przytrzymującym 37, który jest połączony z dolnym poprzecznym wspornikiem 33 skrzydła okiennego 1. Nosek przytrzymujący 37 wystaje z wybrania 38 elementu blokującego 31. Zatrzask 39 z otworem 40 służy do współpracy z wystającym poza mechanizm rozprężny 16 końcem 29 drążka przesuwnego 18. W tym celu koniec 29 drążka przesuwnego 18 posiada karb 30. Karb 30 można ustawić w taki sposób, żeby tworzył zaczep 35 na końcu 29 drążka przesuwnego 18. Można oczywiście również umieścić ten układ na innym drążku przesuwnym lub wykonać taki karb w innej części drążków przesuwnych 17 lub 18 i tam umieścić element blokujący 31.

Figury 4 i 4a pokazują to samo okno, co fig. 3 i 3a, przy czym uchwyt został przestawiony w taką pozycję, w której funkcyjne elementy okna znajdują się w pozycji uchylnej. Skrzydło okienne 1 jest nadal zamknięte, można je jednak bez wysiłku otworzyć, przy czym zajmuje ono wówczas, już bez wykonywania żadnych dodatkowych czynności, pozycję uchylną. Uchwyt 8 jest przestawiany przy jednoczesnym uruchomieniu obu drążków przesuwnych 17 i 18 w pozycję pionową w odróżnieniu od przedstawionej na fig. 3 pozycji po8

177 437 ziomej. Na skutek tego języki 14 są przesuwane w taki sposób, że nie wchodzą juz w elementy zamykające 15. Trzpienie osiowe 5 są wprawdzie przestawiane wspólnie z językami, znajdują się one jednak nadal powyżej górnych końców 13 rowków 6. Również rygle 10 zostają przesunięte, wchodzą jednak nadal w otwory 12 blaszek zamykających 11, które są połączone z ramionami 3. Blokada 28 jest nadal nieczynna.

Figury 5 i 5a pokazują to samo okno, co fig. 3 , 3a i 4,4a, przy czym uchwyt 8 został przestawiony w położenie, w którym funkcyjne elementy skrzydła okiennego 1 znajdują się z pozycji wahadłowej. Skrzydło okienne 1 jest przy tym nadal zamknięte, po otwarciu jednak ustawiłoby się natychmiast w pozycji wahadłowej, jak to pokazano na fig. 2. Na skutek dalszego, niż to pokazano na fig. 4, przestawienia uchwytu 8 drążki przesuwne 17 i 18 zostały przesunięte jeszcze bardziej w przeciwnym kierunku, przy czym języki 14 odsunęły się jeszcze dalej od elementów zamykających 15, a trzpienie osiowe 5 weszły w rowki 6. Rygle 10 wyszły z otworów 12 blaszek zamykających 11, co spowodowało odłączenie elementów łączących 9 i odłączenie skrzydła okiennego 1 od ramion 3.

Koniec 29 drążka przesuwnego 18 został przy tym przesunięty tak daleko, że karb 30 znalazł się dokładnie pod zatrzaskiem 39 elementu blokującego 31. Jeżeli skrzydło okienne zostanie w tej pozycji otwarte (fig. 8), wówczas popychany przez sprężynę 32 element blokujący 31 porusza się do dołu, ponieważ dolny poprzeczny wspornik 34 ościeżnicy 2 odsuwa się od dolnego poprzecznego wspornika 33 skrzydła okiennego 1. Na skutek tego zatrzask 39 wskakuje w karb 30 i uchwyt 8 zostaje zablokowany w tym położeniu. Można go uruchomić ponownie dopiero wówczas, gdy skrzydło okienne 1 zostanie zamknięte, czyli oprze się na ościeżnicy 2, a dolny poprzeczny wspornik 34 wypchnie ponownie element blokujący 31 w pozycji blokującej, co spowoduje uwolnienie końca 29 drążka przesuwnego 18.

Figura 6 pokazuje inne zabezpieczenie przed błędami w obsłudze, które albo współpracuje z blokadą 28, albo jest montowane zamiast blokady 28. To zabezpieczenie przed nieprawidłową obsługą składa się z noska 25, który jest umieszczony na listwach osłaniających 24 rowków 6 w obszarze górnych końców 13 tych rowków 6. Widoczne w przekroju części pokazują, że nosek 25 jest naciskany przez sprężynę 26, przy czym podłużny otwór 41 oraz element prowadzący 42 dbają o to, by nosek 25 był utrzymywany w pozycji, w której znaczna jego część wystaje poza górny koniec 13 rowka 6. Wystająca część ma tak dobrane wymiary, że zukosowanie 27 jest w tym obszarze skierowane do góry.

W tej postaci wykonania okna skrzydło okienne 1, które jest otwierane w pozycji uchylnej, można zamknąć również wtedy, gdy uchwyt 8 zostanie przy otwartym oknie przestawiony w pozycję wahadłową. Może to nastąpić albo dlatego, że w oknie nie została przewidziana blokada albo dlatego, że została ona odłączona w wyniku ręcznego wciśnięcia elementu blokującego 31, co z kolei umożliwia przestawienie uchwytu 8 w położenie wahadłowe. Jeżeli okno zostałoby zamknięte bez opisanego zabezpieczenia przed błędami w obsłudze, oznaczałoby to, że trzpienie osiowe 5 znajdują się w pozycji, w której przy zamykaniu nachodzą na listwy osłaniające 24 rowków 6, co grozi uszkodzeniem. Sytuację tę można przedstawić na podstawie fig. 5a, przy założeniu, że trzpień osiowy 5 znajduje się nie w rowku 6, lecz powyżej listwy osłaniającej 24 rowek 6, a okno jest dalej dociskane. Dzięki zabezpieczeniu według fig. 6 trzpienie osiowe 5 nie wchodząjednak na listwy osłaniające 24, lecz na zukosowania 27 nosków 25, co prowadzi do tego, że noski 25 zostają przesunięte w kierunku strzałki 61, trzpienie osiowe 5 ślizgają się w obrębie rowków 6, a noski 25 zajmują ponownie swoją pozycję wyjściową. Na skutek tego trzpienie osiowe 5 zostają zatrzaśnięte w rowkach 6, co obrazuje przedstawiony linią punktową trzpień osiowy 62. W ten sposób błąd w obsłudze można skorygować przez zamknięcie okna bez obawy o jego uszkodzenie.

Figury 7, 8 i 9 pokazują, w jaki sposób blokada 28 działa na uchwyt 8, gdy okno zostanie otwarte. Na figurach powyższych przedstawiono odpowiednie fragmenty dolnych poprzecznych wsporników 33, 34 skrzydła okiennego 1 ościeżnicy 2, które zostały już pokazane na fig. 3 do 5, przy czym skrzydło okienne jest otwarte, w następstwie czego dolny poprzecz177 437 ny wspornik 33 skrzydła okiennego 1 odsunął się od dolnego poprzecznego wspornika 34 ościeżnicy 2.

Na fig. 7 przedstawiono najpierw położenie uchwytu 8, przy którym skrzydło okienne 1 znajduje się w pozycji uchylnej. Otwarcie powoduje, że sprężyna 32 wypycha element blokujący 31 do dołu, na skutek czego koniec 29 drążka przesuwnego 18 ustawia się naprzeciw zatrzasku 39. Umożliwia to ruch uchwytu 8 w kierunku strzałki 63, czyli uchwyt można przestawić w położenie zamknięte. Przestawienie odwrotne w kierunku strzałki 64, a zatem w pozycję wahadłową, nie jest możliwe, ponieważ koniec 29 drążka przesuwnego 18 uderza przy takim przestawieniu o zatrzask 39 i zostaje w ten sposób zablokowany.

Ta jednostronna blokada uchwytu 8 umożliwia ustawienie skrzydła okiennego 1 w pozycji lekko uchylonej do wietrzenia, przy jednoczesnym utrzymaniu blokady w kierunku pozycji wahadłowej. W tym celu na bocznych wspornikach 7 ościeżnicy 2 należy umieścić elementy zamykające 65 z otworami do ustawienia szczelinowego, jak pokazano na fig. 7. Pokazano na niej, w jaki sposób przy istnieniu szczeliny między ościeżnicą 2 i skrzydłem okiennym 1 języki 14 wchodzą w otwór 66 elementu zamykającego 65 i powodują zablokowanie skrzydła okiennego 1.

Figura 8 ukazuje te same części, co figura 7, przy czym uchwyt 8 znajduje się w pozycji wahadłowej. Pozycja ta została już przedstawiona i opisana w odniesieniu do fig. 5, przy czym na fig. 8 widoczne jest, że na skutek otwierania skrzydła okiennego 1 w kierunku strzałki 68 element blokujący 31 jest przesuwany do dołu pod działaniem sprężyny 32. Element blokujący 31 utrzymuje koniec 29 drążka przesuwnego 18 w taki sposób, że zatrzask 39 wskakuje w karb 30. Powoduje to unieruchomienie uchwytu 8, w związku z czym nie jest możliwe dokonanie przy otwartym oknie przestawienia, które stanowiłoby błąd w obsłudze.

Figura 9 pokazuje z kolei te same części, co fig. 7 i 8, przy czym zastosowano tutaj rozwiązanie pozwalające zapobiec temu, że uchwyt 8 zostanie ustawiony w położeniu pośrednim między pozycją uchylną i wahadłową, po czym nastąpi otwarcie skrzydła okiennego 1, a następnie uchwyt 8 zostanie przestawiony w nieprawidłowy sposób. Przedstawione rozwiązanie polega na tym, że zatrzask 39 elementu blokującego 31 zawiera otwór 40, wykonany w taki sposób, że mający kształt zaczepu koniec 35 drążka przesuwnego 18 może wchodzić w ten otwór 40. W ten sposób uchwyt 8 jest blokowany również w takiej pozycji pośredniej i nie jest możliwe przestawienie go wówczas w pozycję wahadłową, chociaż trzpienie osiowe 5 nie znajdują się w rowkach 6.

Figury 10 do 13 ukazują postać wykonania elementu łączącego 9 do łączenia skrzydła okiennego 1 z ramionami 3, przy czym zrealizowane jest tu inne zabezpieczenie przed błędami w obsłudze.

Figura 10 ukazuje element łączący 9 w pozycji, która odpowiada zamkniętemu oknu.

Na górnych końcach bocznych wsporników 4 skrzydła okiennego 1 umieszczone są obudowy 48, które zawierają przesuwne rygle 10. Rygiel 10 jest wyposażony w podłużny otwór 43, w którym znajduje się połączony z obudową48 element prowadzący 44, co z góry ogranicza zasięg poruszania się rygla 10. Rygiel 10 został przedstawiony w pozycji wysuniętej, w której jest dociskany przez sprężynę 20. W położeniu tym rygiel 10 wchodzi w otwór 12 blaszki zamykającej 11, połączonej z ramieniem 3. W kierunku ramienia 3 koniec rygla 10 jest wyposażony w zukosowanie 21. Na drugim końcu rygiel 10 jest połączony czynnie z drążkiem przesuwnym 19 na wsporniku bocznym 4, przy czym połączenie to tworzy podłużny otwór 22 drążka przesuwnego 19 oraz umieszczony na ryglu 10 element ślizgowy 23. Podłużny otwór 22 i element ślizgowy 23 są ustawione w taki sposób, że drążek przesuwny 19 wspornika bocznego 4 może się cofnąć o określony odcinek, nie powodując przy tym zabrania rygla 10. Wymiary są tak dobrane, że rozłączenie następuje dopiero wówczas, gdy uchwyt 8 zostanie przestawiony z pozycji uchylnej w wahadłową. Drążek przesuwny 19 wspornika bocznego 4 wchodzi przy tym w pustą, przestrzeń 49 obudowy 48. Do dodatkowego prowadzenia może służyć otwór 45 drążka przesuwnego 19 oraz element prowadzący 46, który jest połączony z obudową.48.

177 437

Figura 11 ukazuje element łączący 9 po przestawieniu uchwytu 8 w pozycję uchylną. Spowodowało to przestawienie drążka przesuwnego 19, który zaczepił o rygiel 10 przy pomocy podłużnego otworu 22 na elemencie ślizgowym 23 i cofnął go o pewien odcinek. W tym położeniu element łączący 9 jest nadal aktywny. Skrzydło okienne 1 jest zatem nadal połączone z ramionami 3.

Figura 12 ukazuje element łączący 9 w tym samym położeniu, co na fig. 11, jednak przed przestawieniem uchwytu 8 w pozycję uchylną połączenie skrzydła okiennego 1 z ramionami 3 zostało zniesione na skutek odłączenia blokady 28, a zatem na skutek błędu w obsłudze. Jeżeli teraz skrzydło okienne 1 zostanie cofnięte w pozycję uchylną lub wahadłową, wówczas rygle 10, jeżeli byłoby połączone na stałe z drążkami przesuwnymi 19, weszłyby na blaszkę zamykającą 11 i nie byłoby już możliwe osiągnięcie połączonej pozycji. Jeżeli nastąpiłoby to przy zamykaniu okna, groziłoby to uszkodzeniem. W przedstawionej postaci wykonania blaszki zamykające 11 wchodzą na zukosowania 21 rygla 10, co powoduje ich cofnięcie do obudowy 48 w kierunku strzałki 71 przeciwnie do działania sprężyny 20 do chwili, gdy zostanie osiągnięte położenie pokazane na fig. 11, a rygle 10 wskoczą pod działaniem sprężyny w otwory 12 blaszek zamykających 11. Długość podłużnych otworów 22 oraz otworów 43 i 45 muszą być tak dobrane, aby umożliwiały cofanie rygli 10.

Takie wykonanie elementów łączących 9 umożliwia skorygowanie błędu w obsłudze w taki sposób, że okno zostaje zamknięte, po czym skrzydło okienne 1 zostaje ponownie połączone z ramionami 3.

Figura 13 pokazuje element łączący 9 w stanie rozłącznym. Aby ten stan osiągnąć, poprzez przestawienie uchwytu 8 ściąga się drążek przesuwny 19 wspornika bocznego 4 w taki sposób, że rygiel 10 przechodzi w swoje końcowe, schowane położenie. Przy ściąganiu drążka element ślizgowy 23 uderza o położony od strony rygla koniec podłużnego otworu 22, a drążek przesuwny 19 ściąga przy tym rygiel 10 przeciwnie do działania sprężyny 20 w przedstawione położenie.

177 437

Fug. 3

177 437

177 437

Fig. 5 a

”’l37

177 437

177 437

3(.

177 437

Hsa.210

Fig. 11

177 437

177 437

8⁷ '28

14 33 /16

I !

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 70 egz.

Cena 4,00 zł.

Claims (10)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Okno dachowe uchylno-wahadłowe z elementem wspomagającym uchylanie, przy czym skrzydło okienne jest w połowie swoich bocznych wsporników wsparte z możliwością obrotu na dwóch ramionach, osadzonych obrotowo na ościeżnicy, a na bocznych wspornikach skrzydła okiennego umieszczone są między środkiem i górnym końcem skrzydła, trzpienie osiowe, zaś na bocznych wspornikach ościeżnicy znajdują się rowki, w których w pozycji wahadłowej skrzydła okiennego znajdują się trzpienie osiowe, a ponadto na skrzydle okiennym umieszczony jest uchwyt współpracujący z układem drążków przesuwnych umieszczonych wzdłuż wsporników skrzydła okiennego, znamienne tym, że górne końce (13) rowków (6) są otwarte, zaś trzpienie osiowe (5) są połączone z drążkami przesuwnymi (19) znajdującymi się na bocznych wspornikach (4) skrzydła okiennego (1) i połączonymi mechanicznie z uchwytem (8), a na połączonych obrotowo z ościeżnicą (2) górnych końcach ramion (3) znajdują, się elementy łączące (9) współpracujące z ryglami (10), umieszczonymi na górnych końcach bocznych wsporników (4) skrzydła okiennego (1) i połączonymi z drążkami przesuwnymi (19).
2. 2. Okno dachowe według zastrz. 1, znamienne tym, że na górnych końcach ramion (3) znajdują się ograniczniki (72) ruchu skrzydła okiennego (1).
3. 3. Okno dachowe według zastrz. 1, znamienne tym, że na drążkach przesuwnych (19) bocznych wsporników (4) skrzydła okiennego (1) umieszczona jest przynajmniej jedna para języków (14), zaś na bocznych wspornikach (7) ościeżnicy (2) znajduje się co najmniej jedna para elementów zamykających (15) do współpracy z językami (14).
4. 4. Okno dachowe według zastrz. 1, znamienne tym, że uchwyt (8) jest połączony z mechanizmem rozprężnym (16) napędzającym dwa drążki przesuwne (17, 18), które za pośrednictwem elementów narożnych są połączone z drążkami przesuwnymi (19) na bocznych wspornikach (4) skrzydła okiennego (1).
5. 5. Okno dachowe według zastrz. 1, znamienne tym, że na bocznych wspornikach (4) skrzydła okiennego (1) znajdują się prowadnice trzpieni osiowych (5).
6. 6. Okno dachowe według zastrz. 1 albo 3, znamienne tym, że na bocznych wspornikach (4) skrzydła okiennego (1) znajdują się prowadnice języków (14).
7. 7. Okno dachowe według zastrz. 1, znamienne tym, że rygle (1θ) są umieszczone przesuwnie na górnych końcach bocznych wsporników (4) skrzydła okiennego (1) i znajdują się pod działaniem sił sprężyn (20) skierowanych wzdłuż bocznych wsporników (4), z możliwością przesuwu w kierunku na zewnątrz wsporników bocznych (4), zgodnie z kierunkiem działania sprężyn (20) i do wewnątrz, przeciwnie do kierunku działania sprężyn (20), przy czym rygle (10) mają na swoich zewnętrznych końcach zukosowanie (21), zaś na ramionach (3) znajdują się blaszki zamykające (11) z otworami (12) do współpracy z ryglami (10), a ponadto rygle (10) są połączone z drążkami przesuwnymi (19) za pomocą znajdujących się na ryglach (10) elementów ślizgowych (23), które umieszczone są przesuwnie w podłużnych otworach drążków przesuwnych (19).
8. 8. Okno dachowe według zastrz. 1, znamienne tym, że na listwach osłaniających (24) rowków (6), przy ich górnych końcach, osadzone są przesuwnie, znajdujące się pod działaniem sprężyn (26), noski (25), które w skrajnym górnym położeniu wystają poza listwy osłaniające (24).
9. 9. Okno dachowe według zastrz. 1, znamienne tym, że wyposażone jest w blokadę (28) ustawienia uchwytu (8) przy otwartym skrzydle okiennym (1).

   177 437
10. 10. Okno dachowe według zastrz. 4 albo 9,znamienne tym, że jeden z drążków przesuwnych (17, 18) ma wystający poza mechanizm rozprężny (16) Cehizc (29) z co najmniej jednym karbem (30) do współpracy z elementem blokującym (31) blokady (28).