PL178881B1

PL178881B1 - Korbowód

Info

Publication number: PL178881B1
Application number: PL95317833A
Authority: PL
Inventors: Josef Grüdl
Original assignee: Geiger Gerhard Gmbh & Co
Priority date: 1994-06-28
Filing date: 1995-02-15
Publication date: 2000-06-30
Also published as: CZ3582U1; CA2184254C; DE4422142A1; PL317833A1; AU1707595A; SK1321U; EP0767860B1; NO307143B1; ATE167724T1; ES2119396T3; DE59502655D1; CA2184254A1; JPH10502143A; NO964937D0; US5743152A; WO1996000832A1; EP0767860A1; NO964937L

Abstract

1. Korbowód zuchem, i z obrotowa wzgle dem jego osi wzdluznej i poprzecznie do niej prze chodzaca czescia trzpieniowa drazka korbowodu, z co najmniej jednym zgrubieniem na czesci trzpie niowej wspólpracujacym z powierzchnia we wnetrzna ucha, która utworzona jest przez dwie po wierzchnie boczne dwóch wspólosiowych wzgledem siebie nawzajem, zwezajacych sie bryl ze zwrócony mi na zewnatrz podstawami i polaczonych ze soba otworem przelotowym, znamienny tym, ze powie rzchnia zgrubienia (20,22) w jej stykowym obsza rze roboczym i wspólpracujaca z nia powierzchnia wewnetrzna (36) ucha (30) sa powierzchniami komplementarnymi o lukowym ksztalcie. Fig. 1 PL

Description

Przedmiotem wynalazku jest korbowód, zwłaszcza do markizy.

Znany jest korbowód z uchem, i z obrotową względemjego osi wzdłużnej i poprzecznie do niej przechodzącą częścią trzpieniową drążka korbowodu, z co najmniej jednym zgrubieniem na części trzpieniowej współpracującym z powierzchnią wewnętrznąucha. Powierzchnia wewnętrzna ucha utworzona jest przez dwie powierzchnie boczne dwóch współosiowych

178 881 względem siebie nawzajem, zwężających się brył ze zwróconymi na zewnątrz podstawami i połączonych ze sobą otworem przelotowym.

W przypadku znanego korbowodu tego rodzaju, jak na przykład przedstawiony w niemieckim opisie patentowym nr DE 4 216 800, swobodna jego część końcowa zaopatrzona jest w odgięty ku dołowi nosek, przy czym cylindryczna, o jednakowej średnicy, część drążka korbowodu pozostaje w sprzężeniu oporowym z dwoma stożkowymi powierzchniami zewnętrznymi. Zapewnia się w ten sposób wprawdzie pożądaną skrętność ucha, jednakże przy konieczności użycia dużej siły, przede wszystkim wtedy, kiedy wzrasta kąt między osią obrotu ucha i osią wzdłużną korbowodu. W takich przypadkach możliwe jest osiowe przesuwanie się części końcowej wewnątrz ucha, co jest efektem niepożądanym.

Celem wynalazkujest opracowanie konstrukcji korbowodu, w którym wyeliminowane zostaną wspomniane wady.

Korbowód z uchem i z obrotową względem jego osi wzdłużnej i poprzecznie do niej przechodzącą częścią trzpieniową drążka korbowodu, z co najmniej jednym zgrubieniem na części trzpieniowej współpracującym z powierzchnią wewnętrzną ucha, która utworzona jest przez dwie powierzchnie boczne dwóch współosiowych względem siebie nawzajem, zwężających się brył ze zwróconymi na zewnątrz podstawami i połączonych ze sobą otworem przelotowym, według wynalazku charakteryzuje się tym, że powierzchnia zgrubienia, w jej stykowym obszarze roboczym i współpracująca z nią powierzchnia wewnętrzna ucha są powierzchniami komplementarnymi o łukowym kształcie.

Korzystnie, w korbowodzie mającym korzystnie dwa zgrubienia na części trzpieniowej, zgrubienia te są odcinkami kulistymi, zaś współpracujące z nimi powierzchnie ucha stanowią wklęsłe w przekroju powierzchnie wewnętrzne o łukowej krzywiźnie pierścieniowych rowków.

Korzystnie, w korbowodzie mającym korzystnie dwa zgrubienia na części trzpieniowej, zgrubienia te są odcinkami elipsoidalnymi, zaś współpracujące z nimi powierzchnie ucha stanowią wklęsłe w przekroju powierzchnie wewnętrzne o łukowej krzywiźnie pierścieniowych rowków.

Korzystnie, zgrubienia rozmieszczone są w pewnej odległości względem siebie.

Korzystnie, powierzchnie robocze zgrubień są wypukłe, a współpracujące z nimi powierzchnie wewnętrzne ucha są wklęsłe.

Korzystnie, powierzchnie robocze zgrubień są wklęsłe, a współpracujące z nimi powierzchnie wewnętrzne ucha są wypukłe.

Korzystnie, średnica zewnętrzna odcinków kulistych tworzących zgrubienia jest nieco większa od wewnętrznej średnicy otworu przelotowego w uchu.

Korzystnie, zgrubienia rozmieszczone są symetrycznie względem osi wzdłużnej drążka korbowodu.

Korzystnie, zgrubienia ukształtowane sąjednolicie z częściątrzpieniowąmającąpostać ramienia o osi wzdłużnej usytuowanej pod kątem, korzystnie pod kątem prostym, względem osi wzdłużnej drążka korbowodu.

Korzystnie, znajdujący się między zgrubieniami i przechodzący przez otwór przelotowy w uchu odcinek części trzpieniowej jest wygięty'.

Korzystnie, część obwodu przelotowego otworu w uchu stanowią odkształcalne sprężyście ramiona.

Realizacja wynalazku polega na doprowadzeniu do stanu, w którym siła wywiązywana przez korbowód w zasadzie w całości przenoszona jest na ucho, w szczególności niezależnie od kąta między osią obrotu ucha a osią korbowodu. Dzięki odpowiedniemu kształtowi zgrubień i powierzchni zapewnia się to, że nie występuje przesuwanie się końcowej części trzpieniowej wewnątrz ucha. Chodzi tu o pewien rodzaj przegubu Kardana, w którym pogrubienia powierzchni wewnętrznych obtaczaaą się, bądź odwijają, zjednym stopniem swobody, bez przesuwu w kierunku osi części trzpieniowej.

178 881

Dzięki powstałemu zamknięciu siłowo - kształtowemu między powierzchniami roboczymi, a powierzchniami ucha nie występuje poślizg zgrubień wewnątrz ucha. W szczególności zgrubienia prowadzone są w powierzchniach rowkowych.

Zgrubienia mogąbyć ukształtowane w postaci odcinków kulistych, przy czym ze względu na minimalizację tarcia korzystne jest, jeżeli zgrubienia osadzone sąna częściach trzpieniowych obrotowo.

Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykładzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia ucho z częściąkońcowądrążka korbowodu, fig. 2 - korbowód z fig. 1w położeniu przechylenia, fig. 3- górny koniec drążka korbowodu według fig. 1 w powiększeniu, fig. 4 ucho według fig. 1 w powiększeniu, fig. 5 - cześć drążka korbowodu według innego przykładu wykonania, fig. 6 - część drążka korbowodu w widoku w kierunku strzałki VI według fig. 5, fig. 7 - część drążka korbowodu w widoku w kierunku strzałki VII według fig. 5, fig. 8 - inny przykład wykonania ucha, w przekroju, fig 9 - ucho w widoku w kierunku strzałki IV według fig. 8, a fig. 10 - fragment ucha oznaczony jako X na fig. 9, w powiększeniu.

Na fig. 1 do fig. 3 przedstawiony jest korbowód zawierający drążek 10 korbowodu z częścią trzpieniową 16, obrotową względem jego osi wzdłużnej 12 i ustawioną prostopadle do osi wzdłużnej 12, służącą do poruszania ucha 30. Otwór przelotowy 32 w uchu 30 ma kołowy obrys wewnętrzny i przechodzi w dwie w przybliżeniu stożkowe, kołowo-symetryczne powierzbnie wewnętrzne 36, rozmieszczone współosiowo względem siebie i uchodzące swoimi zwróconymi ku sobie nawzajem końcami do wspólnego otworu przelotowego 32. Część trzpieniowa 16 drążka korbowodu 10, zaopatrzona w zgrubienie 22, dostosowanajest do wprowadzenia w otwór przelotowy 32. Część trzpieniowa 16 zaopatrzona jest poza tym w drugie zgrubienie 20, przy czym każde ze zgrubień 20 i 22 może współpracować z jedną z powierzchni wewnętrznych 36, jak to pokazano na fig. 2. Zgrubienia 20 i 22 są umieszczone w pewnej odległości d4 względem siebie, przy czym powierzchnie robocze 26 i 28 zgrubień 20 i 22 dopasowane są do kształtu powierzchni wewnętrznych 36. Odległość d4 pomiędzy zgrubieniami w razie potrzeby może być wykonanajako bardzo mała, tak że między zgrubieniami 20 i 22 powstanie tylko szczelina, która w przekroju ma kształt skrzydełkowy. Zgrubienia mogą być zaopatrzone w sfazowania. Zwrócone ku sobie części powierzchni roboczych 26,28 zgrubień 20 i 22 i powierzchnie wewnętrzne 36 ucha 30 sąukształtowane jako wzajemnie komplementarne. W przedstawionym przykładzie wykonania powierzchnie robocze 26 i 28 są wykonane jako wypukłe, a powierzchnie wewnętrzne 36 jako wklęsłe, co umożliwia proste i szybkie wytwarzanie zgrubień, jak również ucha, na przykład przez odlewanie, bądź wtrysk. Zgrubienia 20 i 22 ukształtowane sąjako odcinki kuliste, przy czym średnica zewnętrzna odcinków kulistych jest nieznacznie mniejsza od średnicy wewnętrznej dl ucha 30. Zgrubienia 20 i 22 są poza tym rozmieszczone symetrycznie względem osi wzdłużnej 12 drążka 10 korbowodu, dzięki czemu można osiągnąć optymalne przenoszenie siły z drążka 10 korbowodu na ucho 30. Poza tym z rysunku widać, że zgrubienia 20 i 22 ukształtowane sąjednolibie z częścią trzpieniową 16, przy czym ogólnie biorąc, mogąbyć również ułożyskowane obrotowo względem osi wzdłużnej 24 tej części. Oś obrotu 8 ucha może z osią wzdłużną 12 drążka 10 korbowodu tworzyć pewien kąt, wynoszący do 45 stopni.

Ucho 30 stanowi bryłę symetryczną względem swojej osi obrotu obrotu 8 i zaopatrzoną w okrągły otwór 32. Powierzchnie wewnętrzne 36 są sklepione do wewnątrz i zwężają się w stronę otworu 32. Pod względem geometrycznym powierzchnie wewnętrzne 36 ucha 30 stanowią powierzchnie boczne sferycznego stożka ściętego, o łukowych tworzących. Powierzchnie 33 większych podstaw tego stożka ściętego zwrócone są na zewnątrz.

Środkowy odcinek 34 części trzpieniowej 16 drążka 10 korbowodujest w przekroju okrągły i przechodzi przezeń środkowo przelotowy otwór 32. Część trzpieniowa 16 połączona jest z drążkiem 10 korbowodu za pośrednictwem odcinka łukowego 14 i elementu końcowego 18.

Jak pokazano na fig. 3 i fig. 4, średnica zewnętrzna d3 zgrubienia 20 jest w przybliżeniu taka sama, jak średnica wewnętrzna dl otworu przelotowego 32 w uchu 30, natomiast średnica d2 środkowego odcinka 34 części trzpieniowej 16 jest znacznie mniejsza od średnicy wewnętrznej dl otworu przelotowego 32. Długość d5 otworu przelotowego 32 w kierunku wzdłużnym

178 881 części trzpieniowej 16 jest znacznie mniejsza od długości d4 cylindrycznego środkowego odcinka 34, tak że część trzpieniowa 16 w otworze przelotowym 32 może być nachylona tak, że stykające się powierzchnie współpracują ze sobą w połączeniu kształtowym, co jest uwidocznione zwłaszcza na fig. 2. Oś wzdłużna 24 części trzpieniowej 16 przebiega prostopadle do osi wzdłużnej 12 drążka 10 korbowodu. Ogólnie biorąc obie te osie wzdłużne 12 i 24 mogą tworzyć również kąt mniejszy lub większy.

Na figurze 5 do fig. 7 można zauważyć, że środkowy odcinek 34 części trzpieniowej 16 jest wygięty, a jego podwyższenie 31' bądź zagłębienie 31 jest ukształtowane tak, że środkowy odcinek 34 może być zawieszony w przelotowym otworze 32. Zgrubienia 20 i 22 są w przekroju elipsoidalne, co widoczne jest zwłaszcza na fig. 5. W zakończeniu części trzpieniowej 16 znajduje się otwór 25 przeznaczony dla nie przedstawionej śruby, a odcinek pośredni 13 drążka korbowodu zaopatrzony jest w wewnętrzny otwór, mieszczący końcowy element drążka korbowodu.

Specyfika ucha 30 przedstawionego na fig. 8 do fig. 10 polegam.in. na tym, że średnica wewnętrzna dl otworu przelotowego 32 w stanie zwolnienia ucha jest mniejsza od średnicy zewnętrznej zgrubienia 22. Właściwy prześwit otworu przelotowego 32 jest ukształtowany w ten sposób, że zaopatrzony jest on na s’^woim obwodzie w sprężyste ramiona 5 i 7, które można wyginać w kierunku rowka 9. Zaleta tego rozwiązania polega na tym, że zgrubienie 22 można przy niewielkim nacisku przepchnąć przez otwór przelotowy 32, a drążek korbowodu nie może odłączyć się samoczynnie od ucha 30. Potrzebnajest do tego siła na tyle duża, aby wystarczyła do odgięcia sprężystych ramion 5 i 7. Ponadto widać, że między sprężystymi ramionami 5 i 7 ukształtowana jest szczelina, ułatwiająca wyginanie bez kłopotów tych ramion. Ucho 30 może, ogólnie biorąc, być elementem wykonanym metodą wtryskową z wysokoudarowego tworzywa sztucznego, zaopatrzonym w osiowe wybranie 11, w którym może być umieszczony i połączony kołkiem 1 element końcowy wału nie przedstawionej przekładni.

178 881

VI yil 31 34 28 18 24

Fig.5 ^12J 31' 20

iq.7

178 881

Fig.8 Fig.9 /

Fig.10

178 881

Fig.2

Fig.1

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 60 egz.

Cena 2,00 zł.

Claims

Zastrzeżenia patentowe

1. Korbowód z uchem, i z obrotową względem jego osi wzdłużnej i poprzecznie do niej przechodzącą częścią trzpieniową drążka korbowodu, z co najmniej jednym zgrubieniem na części trzpieniowej współpracującym z powierzchnią wewnętrzną ucha, która utworzona jest przez dwie powierzchnie boczne dwóch współosiowych względem siebie nawzajem, zwężających się brył ze zwróconymi na zewnątrz podstawami i połączonych ze sobą otworem przelotowym, znamienny tym, że powierzchnia zgrubienia (20, 22) w jej stykowym obszarze roboczym i współpracująca z nią powierzchnia wewnętrzna (36) ucha (30) są powierzchniami komplementarnymi o łukowym kształcie.
2. Korbowód według zastrz. 1, znamienny tym, że w korbowodzie mającym korzystnie dwa zgrubienia (20,22), na części trzpieniowej (16), zgrubienia te są odcinkami kulistymi, zaś współpracujące z nimi powierzchnie ucha (30) wklęsłe w przekroju powierzchnie wewnętrzne o łukowej krzywiźnie pierścieniowych rowków’.
3. Korbowód według zastrz. 1, znamienny tym, że w korbowodzie mającym korzystnie dwa zgrubienia (20,22) na części trzpieniowej (16), zgrubienia te są odcinkami elipsoidalnymi, zaś współpracujące z nimi powierzchnie ucha (30) stanowią wklęsłe w przekroju powierzchnie wewnętrzne o łukowej krzywiźnie pierścieniowych rowków'.
4. Korbowód według zastrz. 2 albo 3, znamienny tym, że zgrubienia (20, 22) rozmieszczone są w pewnej odległości (d4) względem siebie.
5. Korbowód według zastrz. 2 albo 3, znamienny tym, że powierzchnie robocze (26,28) zgrubień (20,22) są wypukłe, a współpracujące z nimi powierzchnie wewnętrzne (36) ucha (30) są wklęsłe.
6. Korbowód według zastrz. 2 albo 3, znamienny tym, że powierzchnie robocze (26, 28) zgrubień (20,220 są wklęsłe, a współpracujące z nimi powierzchnie wewnętrzne (36) ucha (30) są wypukłe.
7. Korbowód według zastrz. 2 albo 3, znamienny tym, że średnica zewnętrzna (d4) odcinków kulistych tworzących zgrubienia (20, 22) jest nieco większa od wewnętrznej średnicy (dl) otworu przelotowego (32) w uchu (30).
8. Korbowód według zastrz. 2 albo 3, znamienny tym, że zgrubienia (20,22) rozmieszczone są symetrycznie względem osi wzdłużnej (12) drążka korbowodu.
9. Korbowód według zastrz. 2, znamienny tym, że zgrubienia (20,22) ukształtowane są jednolicie z częścią trzpieniową (16) mającą postać ramienia o osi wzdłużnej (24) usytuowanej pod kątem, korzystnie pod kątem prostym, względem osi wzdłużnej (12) drążka korbowodu.
10. Korbowód według zastrz. 2 albo 3, znamienny tym, że znajdujący się między zgrubieniami (20,22) i przechodzący przez otwór przelotowy (32) w uchu (30) środkowy odcinek (34) części trzpieniowej (16) jest wygięty.
11. Korbowód według zastrz. 1 albo 7, znamienny tym, że część obwodu przelotowego otworu (32) w uchu (30) stanowią odkształcalne sprężyście ramiona (5, 7).

* * *