PL179956B1

PL179956B1 - Glowica narzedziowa do stosowania w obrabiarkach PL PL PL PL PL PL

Info

Publication number: PL179956B1
Application number: PL96322064A
Authority: PL
Inventors: Gerhard Scheer
Original assignee: Komet Praezisionswerkzeuge Robert Breuning Gmbh; Komet Stahlhalter Werkzeuge
Priority date: 1995-03-03
Filing date: 1996-02-12
Publication date: 2000-11-30
Also published as: DE29624296U1; ES2174053T3; PL322064A1; JP3359038B2; DE59609189D1; EP1190798B1; WO1996027468A1; EP0813458A1; IL117298A0; ES2232548T3; BR9607675A; JPH11500966A; IL117298A; KR19980702688A; CA2213535A1; US5967007A; MX9706675A; DE19605156A1; ATE284289T1; DE59611162D1

Abstract

wzgledem kadluba czlonem napedowym, w szczególnosci do przestawiania narzedzia skra- wajacego lub oprawki nozowej, z umieszczonym w kadlubie, sprzeganym z czlonem napedowym elektrycznym ukladem silnikowym i z zasilaczem elektrycznym ukladu silnikowego, znam ienny tym, ze w kadlubie (12) jest ulozyskowany ob- rotowo i osiowo nieprzesuwnie sprzezony z czlo- nem napedowym (18) walek rurowy (50) nape- dzany ukladem silnikowym (24), przy czym czlon napedowy (18) ma postac przesuwnego wzgle- dem kadluba równolegle do osi walka rurowego czlonu przesuwowego (18), a walek rurowy (50) jest ulozyskowany w kadlubie (12) z mozliwoscia obrotu wokól osi wspólsrodkowej z osia przesu- wu (52) czlonu przesuwowego (18) i ma gwint wewnetrzny zazebiajacy sie z gwintem zewnetrz- nym (42) czlonu przesuwowego (18), przy czym po stronie czolowej kadluba (12) jest umieszczo- na rozlacznie wymienna glowica skrawajaca (84), która ma po stronie czolowej srodkowy otwór (86) i/lub tulejke prowadzaca (88) na przejscie laczonego z czlonem przesuwowym (18) roz- wiertaka lub wiertla (76). Fig 1 PL PL PL PL PL PL

Description

Przedmiotem wynalazku jest głowica narzędziowa do stosowania w obrabiarkach, z co najmniej jednym ruchomym względem kadłuba członem napędowym, w szczególności do przestawiania narzędzia skrawającego lub oprawki nożowej, z umieszczonym w kadłubie, sprzęganym z członem napędowym elektrycznym układem silnikowym i z zasilaczem elektrycznym układu silnikowego.

Znana jest z opisu patentowego Stanów Zjednoczonych Ameryki nr US-3710659 głowica narzędziowa przeznaczona do obrabiarek, której napęd ustawczy, służący do przestawiania narzędzi ma umieszczony centralnie elektryczny silnik napędowy z ustawionym osiowo wałkiem wyjściowym do napędu suwaków przemieszczających się poprzecznie do osi obrotu głowicy narzędziowej. Nie jest możliwe przeniesienie wprost tej zasady napędu do innych zastosowań. Ponadto w wielu przypadkach zastosowań ta znana zasada konstruowania napędu ustawczego z umieszczonym centralnie silnikiem napędowym wykazuje niedostateczną sprawność.

Celem wynalazku jest takie udoskonalenie głowicy narzędziowej, aby mogła ona być stosowana w szerokim zakresie i nadawała się do wykorzystania w centrach obróbkowych.

Głowica narzędziowa do stosowania w obrabiarkach, z co najmniej jednym ruchomym względem kadłuba członem napędowym, w szczególności do przestawiania narzędzia skrawającego lub oprawki nożowej, z umieszczonym w kadłubie, sprzęganym z członem napędowym elektrycznym układem silnikowym i z zasilaczem elektrycznym układu silnikowego, według wynalazku charakteryzuje się tym, że w kadłubie jest ułożyskowany obrotowo i osiowo nieprzesuwnie sprzężony z członem napędowym wałek rurowy napędzany układem silnikowym, przy czym człon napędowy ma postać przesuwnego względem kadłuba równolegle do osi wałka rurowego członu przesuwowego, a wałek rurowy jest ułożyskowany w kadłubie z możliwością obrotu wokół osi współśrodkowej z osią przesuwu członu przesuwowego i ma gwint wewnętrzny zazębiający się z gwintem zewnętrznym członu przesuwowego, przy czym po stronie czołowej kadłuba jest umieszczona rozłącznie wymienna głowica skrawająca, która ma po stronie czołowej środkowy otwór i/lub tulejkę prowadzącą na przejście łączonego z członem przesuwowym rozwiertaka lub wiertła.

Korzystnie, element sprzęgający ma postać uchwytu zaciskowego, w szczególności zaciskowej tulei wrzecionowej.

Korzystnie, element sprzęgający ma gwint wewnętrzny do mocowania trzpienia narzędziowego z odpowiednim gwintem zewnętrznym.

Korzystnie, element sprzęgający jest ułożyskowany z luzem w głowicy członu przesuwowego bez możliwości obrotu i przesuwu.

Korzystnie, element sprzęgający ma wielobocznąw obrysie strefę zabierakowąi dwie czasze kuliste łączące się z tą strefą zabierakową po przeciwległych stronach.

Korzystnie, z elementem sprzęgającym łączony jest rozwiertak do obróbki tulei prowadzącej popychacz głowicy cylindrowej.

Korzystnie, na wymiennej głowicy skrawającej znajduje się przestawna kątowo płytka skrawająca do dokładnego toczenia pierścienia gniazda zaworowego, współosiowego z tuleją prowadzącą popychacz.

179 956

Korzystnie, na wymiennej głowicy skrawającej znajduje się co najmniej jedna następna płytka skrawająca do wykonywania zewnętrznej i/lub wewnętrznej fazki ograniczającej gniazdo zaworowe.

Korzystnie, układ silnikowy ma co najmniej dwa rozmieszczone na obwodzie wałka rurowego silniki elektryczne, w których wałek napędowy ma koło zębate współpracujące z wieńcem zębatym wałka rurowego.

Korzystnie, wałek rurowy ma współśrodkowy z gwintem zewnętrznym wieniec zębaty współpracujący z co najmniej jednym kołem zębatym umieszczonym na wałku wyjściowym układu silnikowego.

Korzystnie, silniki elektryczne mające korzystnie postać silników przekładniowych są wysterowywane wspólnie, korzystnie za pomocą układu sterowania cyfrowego.

Korzystnie, silniki elektryczne mają postać silników krokowych lub serwomotorów.

Korzystnie, wieniec zębaty ma postać koła o uzębieniu wewnętrznym, którego średnica jest większa niż gwintu wewnętrznego.

Korzystnie, silniki elektryczne z równoległymi do osi wałka rurowego wałkami wyjściowymi są rozmieszczone korzystnie w jednakowych odstępach obwodowych w połączonym trwale z kadłubem bloku silnikowym.

Korzystnie, głowica narzędziowa zawiera czujnik do kontroli prędkości obrotowej i kierunku obrotów wałka rurowego.

Korzystnie, czujnik ma postać czujnika przyrostowego umieszczonego między wałkiem i połączonym trwale z kadłubem członem konstrukcyjnym.

Korzystnie, czujnik ma postać kodera umieszczonego na jednym z silników elektrycznych.

Według drugiej odmiany wynalazku głowica narzędziowa do stosowania w obrabiarkach, z co najmniej jednym ruchomym względem kadłuba członem napędowym, w szczególności do przestawiania narzędzia skrawającego lub oprawki nożowej, z umieszczonym w kadłubie, sprzęganym z członem napędowym elektrycznym układem silnikowym i z zasilaczem elektrycznym układu silnikowego charakteryzuje się tym, że w kadłubie jest ułożyskowany obrotowo i osiowo nieprzesuwnie sprzężony z członem napędowym wałek rurowy napędzany układem silnikowym, przy czym człon napędowy ma postać przesuwnego względem kadłuba równolegle do osi wałka rurowego członu przesuwowego, a wałek rurowy jest ułożyskowany w kadłubie z możliwością obrotu wokół osi współśrodkowej z osią przesuwu członu przesuwowego i ma gwint wewnętrzny zazębiający się z gwintem zewnętrznym członu przesuwowego, przy czym na członie przesuwowym wspiera się czołowy, umieszczony wewnątrz kadłuba element sprzęgający do umieszczania przechodzącego przez czołowy otwór środkowy kadłuba lub wymiennej głowicy skrawającej rozwiertaka lub wiertła, wciąganego do wewnętrznej przestrzeni kadłuba i/lub wymiennej głowicy skrawającej.

Głowica narzędziowa według tej drugiej odmiany wynalazku ma wszystkie korzystne cechy wymienione uprzednio w odniesieniu do pierwszej odmiany.

Według dalszej, trzeciej odmiany wynalazku głowica narzędziowa do stosowania w obrabiarkach, z co najmniej jednym ruchomym względem kadłuba członem napędowym, w szczególności do przestawiania narzędzia skrawającego lub oprawki nożowej, z umieszczonym w kadłubie, sprzęganym z członem napędowym elektrycznym układem silnikowym i z zasilaczem elektrycznym układu silnikowego charakteryzuje się tym, że w kadłubie jest ułożyskowany obrotowo i osiowo nieprzesuwnie sprzężony z członem napędowym wałek rurowy napędzany układem silnikowym, przy czym człon napędowy ma postać przesuwnego względem kadłuba równolegle do osi wałka rurowego członu przesuwowego, a wałek rurowy jest ułożyskowany w kadłubie z możliwością obrotu wokół osi współśrodkowej z osią przesuwu członu przesuwowego i ma gwint wewnętrzny zazębiający się z gwintem zewnętrznym członu przesuwowego, przy czym głowica narzędziowa zawiera oprawkę nożowa, ułożyskowaną na kadłubie z możliwością obrotu wokół osi prostopadłej do kierunku przemieszczania członu przesuwowego, a dodatkowo zawiera elementy napędowe zmieniające ruch członu przesuwowego na ruch obrotowy oprawki nożowej.

179 956

Korzystnie, oprawka nożowa, człon przesuwowy i elementy napędowe tworzą mechanizm przegubowo-ślizgowy.

Korzystnie, w oprawce nożowej zamocowana jest co najmniej jedna płytka skrawająca spełniająca funkcję noża do toczenia kul.

Korzystnie, w oprawce nożowej zamocowane są dwie przeciwległe średnicowo płytki skrawające spełniające funkcję noży do toczenia kul.

Ponadto głowica narzędziowa według tej odmiany ma korzystne cechy dotyczące zabudowy układu silnikowego i czujnika do kontroli prędkości obrotowej i kierunku obrotów wałka rurowego, wymienione powyżej w odniesieniu do głowic narzędziowych według poprzednich odmian.

Według kolejnej, czwartej odmiany wynalazku głowica narzędziowa do stosowania w obrabiarkach, z co najmniej jednym ruchomym względem kadłuba członem napędowym, w szczególności do przestawiania narzędzia skrawającego lub oprawki nożowej, z umieszczonym w kadłubie, sprzęganym z członem napędowym elektrycznym układem silnikowym i z zasilaczem elektrycznym układu silnikowego charakteryzuje się tym, że w kadłubie jest ułoży skowany obrotowo i osiowo nieprzesuwnie sprzężony z członem napędowym wałek rurowy napędzany układem silnikowym, przy czym człon napędowy ma postać przesuwnego względem kadłuba równolegle do osi wałka rurowego członu przesuwowego, a wałek rurowy jest ułoży skowany w kadłubie z możliwością obrotu wokół osi współśrodkowej z osią przesuwu członu przesuwowego i ma gwint wewnętrzny zazębiający się z gwintem zewnętrznym członu przesuwowego, przy czym głowica narzędziowa zawiera dwa suwaki poruszające się przeciwnie do siebie oraz poprzecznie lub skośnie do kierunku przesuwu członu przesuwowego w kadłubie, z których to suwaków co najmniej jeden ma uchwyt narzędziowy, a ponadto głowica narzędziowa zawiera elementy napędowe zmieniające ruch suwu członu przesuwowego na ruchy przesuwne suwaków.

Korzystnie, elementy napędowe mają postać zazębionych ze sobą parami uzębień skośnych na członie przesuwowym i suwakach.

Ponadto głowica narzędziowa według powyższej odmiany ma także korzystne cechy dotyczące zabudowy układu silnikowego i czujnika do kontroli prędkości obrotowej i kierunku obrotów wałka rurowego, wymienione powyżej w odniesieniu do głowic narzędziowych według poprzednich odmian.

Według ostatniej, piątej odmiany wynalazku głowica narzędziowa do stosowania w obrabiarkach, z co najmniej jednym ruchomym względem kadłuba członem napędowym, w szczególności do przestawiania narzędzia skrawającego lub oprawki nożowej, z umieszczonym w kadłubie, sprzęganym z członem napędowym elektrycznym układem silnikowym i z zasilaczem elektrycznym układu silnikowego charakteryzuje się tym, że w kadłubie jest ułoży skowany obrotowo i osiowo nieprzesuwnie sprzężony z członem napędowym wałek rurowy napędzany układem silnikowym, przy czym człon napędowy ma postać przesuwnego względem kadłuba równolegle do osi wałka rurowego członu przesuwowego, a wałek rurowy jest ułożyskowany w kadłubie z możliwością obrotu wokół osi współśrodkowej z osią przesuwu członu przesuwnego i ma gwint wewnętrzny zazębiający się z gwintem zewnętrznym członu przesuwowego, przy czym zasilacz elektryczny ma odcinek indukcyjnego przekazywania prądu i danych z cewką pierwotną umieszczoną w komorze cewkowej po stronie maszyny i z cewką wtórną umieszczoną w komorze cewkowej otaczającej pierścieniowo chwyt narzędziowy i znajdującej się po stronie głowicy narzędziowej, przy czym komory cewkowe oddzielone są od siebie szczeliną powietrzną przy chwycie narzędziowym sprzężonym z wrzecionem obrabiarki.

Korzystnie, w komorze cewkowej po stronie maszyny i/lub po stronie głowicy narzędziowej umieszczony jest połączony z cewką pierwotną lub cewką wtórną elektroniczny układ pierwotny lub wtórny do przetwarzania i/lub stabilizacji prądu.

Głowica narzędziowa według powyższej odmiany ma ponadto korzystne cechy dotyczące zabudowy układu silnikowego i czujnika do kontroli prędkości obrotowej i kierunku obrotów wałka rurowego, wymienione powyżej w odniesieniu do głowic narzędziowych według poprzednich odmian.

179 956

W rozwiązaniu według wynalazku wykorzystuje się ułożyskowany obrotowo w kadłubie, napędzany układem silnikowym wałek rurowy zapewniając w ten sposób głowicę narzędziową ze zwartą i sprawną jednostką napędową którą można zastosować do różnych zadań sterowniczych i która nadaje się w szczególności do pozycjonowania narzędzi w centrach obróbkowych.

Wynalazek przewiduje, że człon napędowy ma postać przesuwnego względem kadłuba członu przesuwowego, natomiast wałek rurowy ułożyskowany jest w kadłubie z możliwością obrotu wokół osi współśrodkowej z osią przesuwu członu przesuwowego, przy czym wałek ten ma gwint wewnętrzny zazębiający się z gwintem zewnętrznym członu przesuwowego.

Korzystne lub alternatywne ukształtowanie wynalazku przewiduje, że wałek rurowy ma współśrodkowy z gwintem zewnętrznym wieniec zębaty współpracujący przynajmniej z jednym kołem zębatym umieszczonym na wałku wyjściowym układu silnikowego. Celem zwiększenia wydajności układ silnikowy ma kilka rozmieszczonych na obwodzie wałka rurowego silników elektrycznych, których wałek wyjściowy ma koło zębate współpracujące z wieńcem zębatym wałka rurowego i które mogą być sterowane wspólnie za pomocą elektronicznego układu sterującego. Przy tym silniki elektryczne z wałkami wyjściowymi równoległymi do osi wałka rurowego rozmieszczono w jednakowych odstępach obwodowych w osadzonym w kadłubie bloku silnikowym. Mają one przykładowo postać silników krokowych albo serwomotorów, które mogą być wysterowy wane przez wspólny układ sterowania cyfrowego.

Między wałkiem rurowym i osadzonym w kadłubie członem konstrukcyjnym, przykładowo blokiem silnikowym, umieszczony jest celowo czujnik do kontroli prędkości obrotowej i kierunku obrotów wałka rurowego, który ma korzystnie postać czujnika przyrostowego. Zamiast czujnika można wyposażyć jeden z silników elektrycznych w koder kontrolujący obroty i ich kierunek.

Żeby zapewnić optymalne przenoszenie siły między silnikami elektrycznymi i wałkiem rurowym przy możliwie zwartej konstrukcji układu, ukształtowano wieniec zębaty wałka rurowego jako koło o uzębieniu wewnętrznym, którego średnica wewnętrzna jest celowo większa od średnicy gwintu wewnętrznego.

W głowicy narzędziowej według wynalazku umieszczono rozłącznie na kadłubie wymienną głowicę skrawającą która ma czołowy otwór środkowy i/lub tuleję prowadzącą na przejście rozwiertaka lub wiertła złączanego z członem przesuwowym. W tym celu człon przesuwowy posiada czołowy, umieszczony w kadłubie element sprzęgający do uchwycenia rozwiertaka lub wiertła przechodzącego przez czołowy otwór środkowy kadłuba i przynajmniej częściowo wciąganego do wnętrza kadłuba i/lub wymiennej głowicy skrawającej. Przy tym element sprzęgający korzystnie ma postać zaciskowej tulei wrzecionowej.

W korzystnym ukształtowaniu wynalazku przewidziano, że element sprzęgający ma gwint wewnętrzny do uchwycenia trzpienia narzędziowego mającego odpowiedni gwint zewnętrzny. Element sprzęgający ułożyskowany jest celowo z luzem w głowicy uformowanej na członie przesuwowym, bez możliwości obrotu i przesuwu, i ma on korzystnie wieloboczną w obrysie strefę zabierakową oraz dwie czasze kuliste po przeciwległych stronach tej strefy. Dzięki pewnemu stopniowi swobody nie ma oddziaływania reakcji na narzędzie.

W elemencie sprzęgającym można zacisnąć lub wkręcić w niego rozwiertak do obróbki tulei prowadzącej popychacz głowicy cylindrowej, natomiast na wymiennej głowicy skrawającej jest umieszczona korzystnie przestawna kątowo płytka skrawająca do toczenia poprzecznego współosiowego z tuleją prowadzącą pierścienia gniazda zaworowego. Na wymiennej głowicy skrawającej można umieścić dodatkowo co najmniej jeden następny nóż do wykonywania zewnętrznej i/lub wewnętrznej fazki ograniczającej gniazdo zaworowe.

Według korzystnej postaci wynalazku przewidziano oprawkę nożową ułoży skowaną na kadłubie z możliwością obrotu wokół osi poprzecznej do kierunku ruchu członu przesuwowego, a także elementy napędowe przekształcające ruch członu przesuwowego na ruch obrotowy oprawki nożowej, przy czym oprawka nożowa, człon przesuwowy i elementy napędowe mogą utworzyć razem mechanizm przegubowo-ślizgowy. W tym przypadku

179 956 głowica narzędziowa może stanowić głowicę do toczenia kul, w której na oprawce nożowej umieszczona jest przynajmniej jedna płytka skrawająca wyposażona w ostrze do toczenia kuli.

Aby umożliwić zastosowanie napędu ustawczego do głowicy planującej lub głowicy z suwakami skośnymi umieszczono na kadłubie dwa przemieszczające się w przeciwnych kierunkach suwaki poruszające się poprzecznie lub skośnie do kierunku ruchu członu przesuwowego, z których to suwaków przynajmniej jeden ma uchwyt narzędziowy. Ponadto przewidziano elementy napędowe do przekształcenia ruchu członu przesuwowego na ruch suwaków, przy czym elementy te mogą mieć postać współpracujących ze sobą parami uzębień skośnych na członie przesuwowym i suwakach.

Zasilacz silników elektrycznych i elektronicznego układu pomiarowo-sterującego zawiera korzystnie odcinek indukcyjnego przekazywania prądu i danych z cewką pierwotną umieszczoną w komorze cewkowej po stronie maszyny i z cewką wtórną umieszczoną w znajdującej się po stronie głowicy narzędziowej komorze otaczającej pierścieniowo chwyt narzędziowy, przy czym komory cewkowe oddzielone są od siebie szczeliną powietrzną przy sprzężeniu chwytu narzędziowego z wrzecionem maszyny. W komorze cewkowej po stronie maszyny i/lub głowicy narzędziowej umieszczono celowo połączony z cewką pierwotną lub wtórną elektroniczny układ pierwotny lub wtórny do przetwarzania i/lub stabilizacji prądu.

Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykładach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia głowicę narzędziową przeznaczoną do obróbki wykańczającej pierścieni gniazd zaworowych i tulei prowadzących popychacze w głowicach cylindrowych, w przekroju osiowym, fig. 2 - układ silnikowy głowicy narzędziowej według fig. 1, w powiększonym przekroju, fig. 3 - układ silnikowy według fig. 2, w widoku od czoła, fig. 4a człon przesuwowy z tuleją zaciskową, w widoku z boku w częściowym przekroju, fig. 4b człon przesuwowy z tuleją zaciskową, w widoku od czoła, fig. 5a - człon przesuwowy z elementem sprzęgającym mającym gwint wewnętrzny, w widoku z boku, w częściowym przekroju, fig. 5b - człon przesuwowy z elementem sprzęgającym mającym gwint wewnętrzny, w widoku od czoła, fig. 6 - głowicę narzędziową w postaci głowicy do toczenia powierzchni kulistych, w widoku z boku w częściowym przekroju, a fig. 7 - głowicę narzędziową w postaci głowicy do planowania, w widoku z boku w częściowym przekroju.

Przedstawione na rysunku głowice narzędziowe 10 składają się w zasadzie z kadłuba 12, wystającego osiowo z kadłuba 12 chwytu narzędziowego 16 sprzęganego z napędzanym silnikiem, wirującym wrzecionem 14 obrabiarki, z umieszczonego centralnie wzdłuż osi w kadłubie 12, przemieszczającego się osiowo członu przesuwowego 18 do przestawiania co najmniej jednej oprawki nożowej lub jednego narzędzia skrawającego, z umieszczonego w kadłubie 12, sprzęganego elektrycznie z członem 18 układu silnikowego 24 oraz z zasilaczem elektrycznym 26 układu silnikowego 24 i umieszczonym w kadłubie 12 elektronicznym układem pomiarowo-sterującym 28.

Zasilacz elektryczny 26 składa się z komory cewkowej 30, w której znajduje się osadzona w obciążalnej mechanicznie masie z tworzywa sztucznego lub żywicy syntetycznej cewka wtórna 32 z przynależnym elektronicznym układem stabilizacyjnym, która jest częścią składową indukcyjnego odcinka przekazywania prądu i danych. Cewka pierwotna indukcyjnego odcinka przekazywania prądu i danych wraz z przynależnym elektronicznym przetwornikiem prądu jest umieszczona po stronie maszyny w komorze 34, która jest usytuowana promieniowo na zewnątrz chwytu narzędziowego 16 i wchodzi w przebiegającą wzdłuż osi wolną wnękę między czołem wrzeciona 14 maszyny i wolną powierzchnią czołową komory cewkowej 30 po stronie głowicy narzędziowej. Układ elektroniczny po stronie pierwotnej połączony jest kablem elektrycznym 36 z zasilaczem, nie pokazanym na rysunku. Komora cewkowa 34 po stronie maszyny rozpościera się segmentowo tylko na części obwodu chwytu narzędziowego 16, odpowiadającej w przybliżeniu kątowi wynoszącemu 70°, i pozostawia wolną większą część obwodu chwytu narzędziowego, tworząc wnękę 38 na chwytak narzędziowy do automatycznej zmiany narzędzi. Przy zmianie narzędzia

179 956 głowica narzędziowa 10 jest chwytana w rowku chwytakowym 40 i po zluzowaniu sprzęgła narzędziowego przesuwana osiowo względem wrzeciona maszyny 14.

Człon przesuwowy 18 ma zaopatrzony w gwint zewnętrzny 42 korpus gwintowany 44, który za pomocą wystającego osiowo w kierunku chwytu narzędziowego 16 czopa 46 jest prowadzony osiowo bez skręceń w ustalonej na kadłubie prowadnicy przesuwu 48. Celem napędzania członu przesuwowego 18 ułoży skowany jest w kadłubie 12 wałek rurowy 50 obracający się wokół osi współśrodkowej z osią 52 przesuwu członu przesuwowego 18, który to wałek rurowy ma gwint wewnętrzny 54 zazębiający się z gwintem zewnętrznym 42 korpusu 44. Wałek rurowy 50 ułożyskowany jest obrotowo bez możliwości przesuwu na osiowych i promieniowych łożyskach ślizgowych 58 w ustalonym na kadłubie bloku silnikowym 56 i ma on na swym czołowym końcu kołnierz pierścieniowy 60 z kołem 62 o uzębieniu wewnętrznym umieszczonym po stronie bloku silnikowego 56, promieniowo na zewnątrz gwintu wewnętrznego 54. Wieniec zębaty tworzący koło 62 o uzębieniu wewnętrznym zamocowany jest śrubami 64 na kołnierzu pierścieniowym 60.

W bloku silnikowym 56 jest umieszczonych w układzie osiowo-równoległym kilka, w przykładzie pokazanym na fig. 3 pięć sterowanych cyfrowo silników elektrycznych 66, mających korzystnie postać silników krokowych, w taki sposób, że koło zębate 70 każdego z nich, umieszczone na odpowiednim wałku wyjściowym 68, współpracuje z ustalonym na wałku rurowym kołem 62 o uzębieniu wewnętrznym. Poszczególne silniki krokowe są sterowane cyfrowo poprzez odcinek indukcyjnego przekazywania 32, 34 prądu i danych, który tworzą cewki umieszczone w komorach cewkowych 30, 34. W strefie między blokiem silnikowym 56 i wałkiem rurowym 50 umieszczony jest czujnik położenia mający postać czujnika przyrostowego, którego zadaniem jest kontrolowanie prędkości obrotowej i kierunku obrotów. Alternatywnie do tego można zastosować koder 72' połączony z jednym z silników 66.

Głowica narzędziowa pokazana jako przykład wykonania na fig. 1, fig. 4a i fig. 4b przeznaczona jest do obróbki wykańczającej pierścieni 92 gniazd zaworowych i tulei prowadzących 90 popychacze głowicy cylindrowej 94. Człon przesuwowy 18 jest połączony w tym celu sztywno z umieszczonym po stronie czołowej w kadłubie 12, uchwycie zaciskowym 74, mającym postać zaciskowej tulei wrzecionowej, który przeznaczony jest do zamocowania rozwiertaka 76. Jak można zauważyć zwłaszcza na fig. 4a i fig. 4b, rozwiertak 76 wprowadza się w uchwyt zaciskowy 74 i wykorzystując jego powierzchnię pod klucz 78 unieruchamia się w zamocowaniu wielobocznym 80 oraz zaciska się na jego chwycie 82. Mocowanie i luzowanie odbywa się celowo z zewnątrz za pomocą sterowanego mechanicznie napinacza lub pneumatycznego zacisku impulsowego 83', 83.

Przykład wykonania pokazany na fig. 5a i fig. 5b różni się od przykładu wykonania według fig. 4a i fig. 4b tym, że zamiast uchwytu zaciskowego 74 zawiera wyposażony w gwint wewnętrzny 130 element sprzęgający 132, w który można wkręcać chwyt 82 mający odpowiedni gwint zewnętrzny 134. Element sprzęgający 132 jest umieszczony nieprzesuwnie i bez możliwości obrotu w gnieździe 136 uformowanej na członie przesuwowym 18, rozszerzonej głowicy 138. W tym celu element sprzęgający 132 ma sześciokątną w obrysie strefę zabierakową 140 i dwie łączące się z tą strefą po przeciwległych stronach czasze kuliste 142, natomiast gniazdo 136 w członie przesuwowym 18 ma odpowiadający elementowi sprzęgającemu 132 kontur wewnętrzny. Dzięki nieustalonemu ułoży skowaniu elementu sprzęgającego 132 w gnieździe 136 podczas obróbki nie działają na rozwiertak 76 niedopuszczalne reakcje.

Ponadto pokazana na fig. 1 głowica narzędziowa posiada umieszczoną rozłącznie na kadłubie po stronie czołowej wymienną głowicę skrawającą 84, która ma czołowy otwór środkowy 86 i tulejkę prowadzącą 88, przez którą przechodzi rozwiertak 76, połączony z uchwytem zaciskowym 74. Rozwiertak 76 jest przeznaczony do obróbki zaznaczonej linią punktową na fig. 1 tulei prowadzącej 90 popychacz głowicy cylindrowej 94. Do obróbki czołowej pierścienia gniazda zaworowego 92 głowicy cylindrowej 94 przewidziano w wymiennej głowicy skrawającej 84 przestawną kątowo płytkę skrawającą 96. Ponadto na głowicy 84 znajdują się dwie dalsze płytki skrawające 98, 100 do wykonywania zewnętrznej

179 956 i wewnętrznej fazki ograniczającej gniazdo zaworowe. Tuleję prowadzącą popychacz rozwierca się przy tym zamocowanym w uchwycie 74 i przesuwnym osiowo za pomocą członu przesuwowego 18 rozwiertakiem 76, po uprzednim dokładnym wytoczeniu gniazda zaworowego, to jest pierścienia 92 i fazek gniazda zaworowego, w tym samym zamocowaniu głowicy narzędziowej 10. Można też odwrócić kolejność obróbki. Ważne jest tylko, aby podczas rozwiercania ostrza nie stykały się z gniazdem zaworowym i podczas obróbki tego gniazda rozwiertak nie wszedł w tuleję prowadzącą popychacz.

Pokazana na fig. 6 głowica narzędziowa 10 ma postać głowicy do toczenia powierzchni kulistych, która ma w tym celu oprawkę nożową 106 ułoży skowaną na nasadce kadłuba 104 z możliwością obrotu wokół osi 102 poprzecznej do osi 52 przesuwu członu przesuwowego 18. Oprawkę nożową 106 można wprawić w obrót za pomocą członu przesuwowego 18 i elementów napędowych 108 w postaci korbowodu. Na oprawce nożowej 106 umieszczone są dwie średnicowo przeciwległe, zaopatrzone w ostrza do toczenia kul płytki skrawające 110, za pomocą których można wytaczać w przedmiocie obrabianym 112 koncentryczne czasze kuliste 113.

W pokazanym na fig. 7 przykładzie wykonania głowica narzędziowa 10 ma postać głowicy do planowania. Ma ona w tym celu nasadkę 14 z dwoma suwakami 118 przemieszczającymi się w przeciwnych kierunkach zaznaczonych podwójną strzałką 116, poprzecznie do kierunku 52 przesuwu członu przesuwowego 18. Na jednym z suwaków umieszczony jest imak nożowy 120, a na drugim przeciwwaga 122 do wyważania układu. Między członem przesuwowym 18 i suwakami 118 umieszczone są nie pokazane na rysunku elementy napędowe, które zamieniają ruch członu przesuwowego 18 na przesuwy suwaków. Takimi elementami napędowymi mogą być przykładowo zazębiające się parami uzębienia skośne ukształtowane trwale na członie przesuwowym i suwakach, jak to przedstawiono i opisano na przykład w niemieckim opisie patentowym nr DE-OS 27 28 975.

Zasadnicza zaleta opisanych wyżej głowic narzędziowych i zawartych w nich napędów ustawczych dla narzędzi polega na tym, że wyposażono je w sprawny układ silnikowy 24, który eliminuje umieszczane po stronie maszyny urządzenia sterujące i umożliwia w ten sposób automatyczną wymianę narzędzi oraz zastosowanie w obrabiarkach z wirującym wrzecionem maszynowym.

Podsumowując należy stwierdzić, że wynalazek dotycz)⁷ głowicy narzędziowej stosowanej w obrabiarkach, wyposażonej w napęd ustawczy dla narzędzi, która to głowica narzędziowa ma kadłub 12, wystający osiowo z tego kadłuba, sprzęgany z wirującym wrzecionem maszynowym 14 chwyt narzędziowy 16 oraz przemieszczany względem kadłuba 12 człon przesuwowy 18 do przestawiania przynajmniej jednej oprawki nożowej lub jednego narzędzia skrawającego. Ponadto w kadłubie umieszczony jest sprzęgany z członem przesuwowym 18 układ silnikowy 24, składający się z silników elektrycznych, oraz zasilacz elektryczny 26 układu silnikowego i elektroniczny układ pomiarowo-sterujący 28. W celu zapewnienia zwartej konstrukcji ze sprawnym układem silnikowym zastosowano napędzany tym układem wałek rurowy 50 ułoży skowany w kadłubie 12 z możliwością obrotu wokół osi współśrodkowej z osią 52 przesuwu członu przesuwowego 18. Wałek ten posiada gwint wewnętrzny zazębiający się z gwintem zewnętrznym 42 członu przesuwowego 18 oraz koncentryczny względem gwintu 42 wieniec zębaty 62 współpracujący z przynajmniej jednym kołem zębatym 70 umieszczonym na wałku wyjściowym 68 układu silnikowego 24.

179 956

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 70 egz. Cena 4,00 zł.

Claims

Zastrzeżenia patentowe

1. Głowica narzędziowa do stosowania w obrabiarkach, z co najmniej jednym ruchomym względem kadłuba członem napędowym, w szczególności do przestawiania narzędzia skrawającego lub oprawki nożowej, z umieszczonym w kadłubie, sprzęganym z członem napędowym elektrycznym układem silnikowym i z zasilaczem elektrycznym układu silnikowego, znamienny tym, że w kadłubie (12) jest ułożyskowany obrotowo i osiowo nieprzesuwnie sprzężony z członem napędowym (18) wałek rurowy (50) napędzany układem silnikowym (24), przy czym człon napędowy (18) ma postać przesuwnego względem kadłuba równolegle do osi wałka rurowego członu przesuwowego (18), a wałek rurowy (50) jest ułożyskowany w kadłubie (12) z możliwością obrotu wokół osi współśrodkowej z osią przesuwu (52) członu przesuwowego (18) i ma gwint wewnętrzny zazębiający się z gwintem zewnętrznym (42) członu przesuwowego (18), przy czym po stronie czołowej kadłuba (12) jest umieszczona rozłącznie wymienna głowica skrawająca (84), która ma po stronie czołowej środkowy otwór (86).i/lub tulejkę prowadzącą (88) na przejście łączonego z członem przesuwowym (18) rozwiertaka lub wiertła (76).
2. Głowica narzędziowa według zastrz. 1, znamienna tym, że element sprzęgający ma postać uchwytu zaciskowego (74), w szczególności zaciskowej tulei wrzecionowej.
3. Głowica narzędziowa według zastrz. 1, znamienna tym, że element sprzęgający (132) ma gwint wewnętrzny (130) do mocowania trzpienia narzędziowego (76) z odpowiednim gwintem zewnętrznym (134).
4. Głowica narzędziowa według zastrz. 3, znamienna tym, że element sprzęgający jest ułożyskowany z luzem w głowicy (138) członu przesuwowego (18) bez możliwości obrotu i przesuwu.
5. Głowica narzędziowa według zastrz. 4, znamienna tym, że element sprzęgający (132) ma wieloboczną w obrysie strefę zabierakową (140) i dwie czasze kuliste (142) łączące się z tą strefą zabierakową po przeciwległych stronach.
6. Głowica narzędziowa według zastrz. 1, znamienna tym, że z elementem sprzęgającym (74, 132) łączony jest rozwiertak (76) do obróbki tulei prowadzącej (90) popychacz głowicy cylindrowej.
7. Głowica narzędziowa według zastrz. 1, znamienna tym, że na wymiennej głowicy skrawającej (84) znajduje się przestawna kątowo płytka skrawająca (96) do dokładnego toczenia pierścienia (92) gniazda zaworowego, współosiowego z tuleją prowadzącą popychacz.
8. Głowica narzędziowa według zastrz. 7, znamienna tym, ze na wymiennej głowicy skrawającej (84) znajduje się co najmniej jedna następna płytka skrawająca (98, 100) do wykonywania zewnętrznej i/lub wewnętrznej fazki ograniczającej gniazdo zaworowe.
9. Głowica narzędziowa według zastrz. 1, znamienna tym, że układ silnikowy (24) ma co najmniej dwa rozmieszczone na obwodzie wałka rurowego (50) silniki elektryczne (66), w których wałek napędowy ma koło zębate (70) współpracujące z wieńcem zębatym (62) wałka rurowego (50).
10. Głowica narzędziowa według zastrz. 1, znamienna tym, że wałek rurowy (50) ma współśrodkowy z gwintem zewnętrznym (42) wieniec zębaty (62) współpracujący z co najmniej jednym kołem zębatym (70) umieszczonym na wałku wyjściowym (68) układu silnikowego (24).
11. Głowica narzędziowa według zastrz. 9, znamienna tym, że silniki elektryczne (66) mające korzystnie postać silników przekładniowych są wysterowywane wspólnie, korzystnie za pomocą układu sterowania cyfrowego. .
12. Głowica narzędziowa według zastrz. 11, znamienna tym, że silniki elektryczne (66) mają postać silników krokowych lub serwomotorów.

179 956
13. Głowica narzędziowa według zastrz. 9 albo 10, znamienna tym, że wieniec zębaty ma postać koła (62) o uzębieniu wewnętrznym, którego średnica jest większa niż gwintu wewnętrznego (54).
14. Głowica narzędziowa według zastrz. 9, znamienna tym, że silniki elektryczne (66) z równoległymi do osi wałka rurowego wałkami wyjściowymi (68) są rozmieszczone korzystnie w jednakowych odstępach obwodowych w połączonym trwale z kadłubem bloku silnikowym (56).
15. Głowica narzędziowa według zastrz. 1, znamienna tym, że zawiera czujnik (72) do kontroli prędkości obrotowej i kierunku obrotów wałka rurowego (50).
16. Głowica narzędziowa według zastrz. 15, znamienna tym, że czujnik (72) ma postać czujnika przyrostowego umieszczonego między wałkiem (50) i połączonym trwale z kadłubem członem konstrukcyjnym (56).
17. Głowica narzędziowa według zastrz. 15 albo 16, znamienna tym, że czujnik ma postać kodera (72') umieszczonego na jednym z silników elektrycznych (66).
18. Głowica narzędziowa do stosowania w obrabiarkach, z co najmniej jednym ruchomym względem kadłuba członem napędowym, w szczególności do przestawiania narzędzia skrawającego lub oprawki nożowej, z umieszczonym w kadłubie, sprzęganym z członem napędowym elektrycznym układem silnikowym i z zasilaczem elektrycznym układu silnikowego, znamienny tym, że w kadłubie (12) jest ułożyskowany obrotowo i osiowo nieprzesuwnie sprzężony z członem napędowym (18) wałek rurowy (50) napędzany układem silnikowym (24), przy czym człon napędowy (18) ma postać przesuwnego względem kadłuba równolegle do osi wałka rurowego członu przesuwowego (18), a wałek rurowy (50) jest ułożyskowany w kadłubie (12) z możliwością obrotu wokół osi współśrodkowej z osią przesuwu (52) członu przesuwowego (18) i ma gwint wewnętrzny zazębiający się z gwintem zewnętrznym (42) członu przesuwowego (18), przy czym na członie przesuwowym (18) wspiera się czołowy, umieszczony wewnątrz kadłuba (12) element sprzęgający (74, 132) do umieszczania przechodzącego przez czołowy otwór środkowy (86) kadłuba (12) lub wymiennej głowicy skrawającej (84) rozwiertaka lub wiertła (76), wciąganego do wewnętrznej przestrzeni kadłuba i/lub wymiennej głowicy skrawającej.
19. Głowica narzędziowa według zastrz. 18, znamienna tym, że element sprzęgający ma postać uchwytu zaciskowego (74), w szczególności zaciskowej tulei wrzecionowej.
20. Głowica narzędziowa według zastrz. 18, znamienna tym, że element sprzęgający (132) ma gwint wewnętrzny (130) do mocowania trzpienia narzędziowego (76) z odpowiednim gwintem zewnętrznym (134).
21. Głowica narzędziowa według zastrz. 20, znamienna tym, że element sprzęgający jest ułożyskowany z luzem w głowicy (138) członu przesuwowego (18) bez możliwości obrotu i przesuwu.
22. Głowica narzędziowa według zastrz. 21, znamienna tym, że element sprzęgający (132) ma wieloboczną w obrysie strefę zabierakową(140) i dwie czasze kuliste (142) łączące się z tą strefą zabierakowąpo przeciwległych stronach.
23. Głowica narzędziowa według zastrz. 18, znamienna tym, że z elementem sprzęgającym (74, 132) łączony jest rozwiertak (76) do obróbki tulei prowadzącej (90) popychacz głowicy cylindrowej.
24. Głowica narzędziowa według zastrz. 18, znamienna tym, że na wymiennej głowicy skrawającej (84) znajduje się przestawna kątowo płytka skrawająca (96) do dokładnego toczenia pierścienia (92) gniazda zaworowego, współosiowego z tuleją prowadzącą popychacz.
25. Głowica narzędziowa według zastrz. 24, znamienna tym, że na wymiennej głowicy skrawającej (84) znajduje się co najmniej jedna następna płytka skrawająca (98, 100) do wykonywania zewnętrznej i/lub wewnętrznej fazki ograniczającej gniazdo zaworowe.
26. Głowica narzędziowa według zastrz. 18, znamienna tym, że układ silnikowy (24) ma co najmniej dwa rozmieszczone na obwodzie wałka rurowego (50) silniki elektryczne (66), w których wałek napędowy ma koło zębate (70) współpracujące z wieńcem zębatym (62) wałka rurowego (50).

179 956
27. Głowica narzędziowa według zastrz. 18, znamienna tym, że wałek rurowy (50) ma współśrodkowy z gwintem zewnętrznym (42) wieniec zębaty (62) współpracujący z co najmniej jednym kołem zębatym (70) umieszczonym na wałku wyjściowym (72) układu silnikowego (24).
28. Głowica narzędziowa według zastrz. 26, znamienna tym, że silniki elektryczne (66) mające korzystnie postać silników przekładniowych są wysterowywane wspólnie, korzystnie za pomocą układu sterowania cyfrowego.
29. Głowica narzędziowa według zastrz. 28, znamienna tym, że silniki elektryczne (66) mają postać silników krokowych lub serwomotorów.
30. Głowica narzędziowa według zastrz. 26 albo 27, znamienna tym, że wieniec zębaty ma postać koła (62) o uzębieniu wewnętrznym, którego średnica jest większa niż gwintu wewnętrznego (54).
31. Głowica narzędziowa według zastrz. 26, znamienna tym, że silniki elektryczne (66) z równoległymi do osi wałka rurowego wałkami wyjściowymi (68) są rozmieszczone korzystnie w jednakowych odstępach obwodowych w połączonym trwale z kadłubem bloku silnikowym (56).
32. Głowica narzędziowa według zastrz. 18, znamienna tym, że zawiera czujnik (72) do kontroli prędkości obrotowej i kierunku obrotów wałka rurowego (50).
33. Głowica narzędziowa według zastrz. 32, znamienna tym,.że czujnik (72) ma postać czujnika przyrostowego umieszczonego między wałkiem (50) i połączonym trwale z kadłubem członem konstrukcyjnym (56).
34. Głowica narzędziowa według zastrz. 32 albo 33, znamienna tym, że czujnik ma postać kodera (72') umieszczonego na jednym z silników.elektrycznych (66).
35. Głowica narzędziowa do stosowania w obrabiarkach, z co najmniej jednym ruchomym względem kadłuba członem napędowym, w szczególności do przestawiania narzędzia skrawającego lub oprawki nożowej, z umieszczonym w kadłubie, sprzęganym z członem napędowym elektrycznym układem silnikowym i z zasilaczem elektrycznym układu silnikowego, znamienna tym, że w kadłubie (12) jest ułożyskowany obrotowo i osiowo nieprzesuwnie sprzężony z członem napędowym (18) wałek narowy (50) napędzany układem silnikowym (24), przy czym człon napędowy (18) ma postać przesuwnego względem kadłuba równolegle do osi wałka rurowego członu przesuwowego (18), a wałek rurowy (50) jest ułożyskowany w kadłubie (12) z możliwością obrotu wokół osi współśrodkowej z osią przesuwu (52) członu przesuwowego (18) i ma gwint wewnętrzny zazębiający się z gwintem zewnętrznym (42) członu przesuwowego (18), przy czym głowica narzędziowa zawiera oprawkę nożową (106), ułożyskowaną na kadłubie (12) z możliwością obrotu wokół osi (102) prostopadłej do kierunku przemieszczania (52) członu przesuwowego (18), a dodatkowo zawiera elementy napędowe (108) zmieniające ruch członu przesuwowego (18) na ruch obrotowy oprawki nożowej (106).
36. Głowica narzędziowa według zastrz. 35, znamienna tym, że oprawka nożowa (106), człon przesuwowy (18) i elementy napędowe (108) tworzą mechanizm przegubowoślizgowy.
37. Głowica narzędziowa według zastrz. 35 albo 36, znamienna tym, że w oprawce nożowej (106) zamocowana jest co najmniej jedna płytka skrawająca (110) spełniająca funkcję noża do toczenia kul.
38. Głowica narzędziowa według zastrz. 37, znamienna tym, że w oprawce nożowej (106) zamocowane są dwie przeciwległe średnicowo płytki skrawające (110) spełniające funkcję noży do toczenia kul.
39. Głowica narzędziowa według zastrz. 35, znamienna tym, że układ silnikowy (24) ma co najmniej dwa rozmieszczone na obwodzie wałka rurowego (50) silniki elektryczne (66), w których wałek napędowy ma koło zębate (70) współpracujące z wieńcem zębatym (62) wałka rurowego (50).
40. Głowica narzędziowa według zastrz. 35, znamienna tym, że wałek rurowy (50) ma współśrodkowy z gwintem zewnętrznym (42) wieniec zębaty (62) współpracujący z co

179 956 najmniej jednym kołem zębatym (70) umieszczonym na wałku wyjściowym (68) układu silnikowego (24).
41. Głowica narzędziowa według zastrz. 39, znamienna tym, że silniki elektryczne (66) mające korzystnie postać silników przekładniowych są wy sterowy wane wspólnie, korzystnie za pomocą układu sterowania cyfrowego.
42. Głowica narzędziowa według zastrz. 41, znamienna tym, że silniki elektryczne (66) mają postać silników krokowych lub serwomotorów.
43. Głowica narzędziowa według zastrz. 39 albo 40, znamienna tym, że wieniec zębaty ma postać koła (62) o uzębieniu wewnętrznym, którego średnica jest większa niż gwintu wewnętrznego (54).
44. Głowica narzędziowa według zastrz. 39, znamienna tym, że silniki elektryczne (66) z równoległym i do osi wałka rurowego wałkami wyjściowymi (68) są rozmieszczone korzystnie w jednakowych odstępach obwodowych w połączonym trwale z kadłubem bloku silnikowym (56).
45. Głowica narzędziowa według zastrz. 35, znamienna tym, że zawiera czujnik (72) do kontroli prędkości obrotowej i kierunku obrotów wałka rurowego (50).
46. Głowica narzędziowa według zastrz. 45, znamienna tym, że czujnik (72) ma postać czujnika przyrostowego umieszczonego między wałkiem (50) i połączonym trwale z kadłubem członem konstrukcyjnym (56).
47. Głowica narzędziowa według zastrz. 45 albo 46, znamienna tym, że czujnik ma postać kodera (72') umieszczonego na jednym z silników elektrycznych (66).
48. Głowica narzędziowa do stosowania w obrabiarkach, z co najmniej jednym ruchomym względem kadłuba członem napędowym, w szczególności do przestawiania narzędzia skrawającego lub oprawki nożowej, z umieszczonym w kadłubie, sprzęganym z członem napędowym elektrycznym układem silnikowym i z zasilaczem elektrycznym układu silnikowego, znamienna tym, że w kadłubie (12) jest ułożyskowany obrotowo i osiowo nieprzesuwnie sprzężony z członem napędowym (18) wałek rurowy (50) napędzany układem silnikowym (24), przy czym człon napędowy (18) ma postać przesuwnego względem kadłuba równolegle do osi wałka rurowego członu przesuwowego (18), a wałek rurowy (50) jest ułożyskowany w kadłubie (12) z możliwością obrotu wokół osi współśrodkowej z osią przesuwu (52) członu przesuwowego (18) i ma gwint wewnętrzny zazębiający się z gwintem zewnętrznym (42) członu przesuwowego (18), przy czym głowica narzędziowa zawiera dwa suwaki (118) poruszające się przeciwnie do siebie oraz poprzecznie lub skośnie do kierunku przesuwu (52) członu przesuwowego (18) w kadłubie (12), z których to suwaków co najmniej jeden ma uchwyt narzędziowy, a ponadto głowica narzędziowa zawiera elementy napędowe zmieniające ruch suwu członu przesuwowego (18) na ruchy przesuwne suwaków (118).
49. Głowica narzędziowa według zastrz. 48, znamienna tym, że elementy napędowe mają postać zazębionych ze sobą parami uzębień skośnych na członie przesuwowym i suwakach.
50. Głowica narzędziowa według zastrz. 48, znamienna tym, że układ silnikowy (24) ma co najmniej dwa rozmieszczone na obwodzie wałka rurowego (50) silniki elektryczne (66), w których wałek napędowy ma koło zębate (70) współpracujące z wieńcem zębatym (62) wałka rurowego (50).
51. Głowica narzędziowa według zastrz. 48, znamienna tym, że wałek rurowy (50) ma współśrodkowy z gwintem zewnętrznym (42) wieniec zębaty (62) współpracujący z co najmniej jednym kołem zębatym (70) umieszczonym na wałku wyjściowym (68) układu silnikowego (24).
52. Głowica narzędziowa według zastrz. 50, znamienna tym, że silniki elektryczne (66) mające korzystnie postać silników przekładniowych są wysterowywane wspólnie, korzystnie za pomocą układu sterowania cyfrowego.
53. Głowica narzędziowa według zastrz. 52, znamienna tym, że silniki elektryczne (66) mają postać silników krokowych lub serwomotorów.

179 956
54. Głowica narzędziowa według zastrz. 50 albo 51, znamienna tym, że wieniec zębaty ma postać koła (62) o uzębieniu wewnętrznym, którego średnica jest większa niż gwintu wewnętrznego (54).
55. Głowica narzędziowa według zastrz. 50, znamienna tym, że silniki elektryczne (66) z równoległymi do osi wałka rurowego wałkami wyjściowymi (68) są rozmieszczone korzystnie w jednakowych odstępach obwodowych w połączonym trwale z kadłubem bloku silnikowym (56).
56. Głowica narzędziowca według zastrz. 48, znamienna tym, że zawiera czujnik (72) do kontroli prędkości obrotowej i kierunku obrotów wałka rurowego (50).
57. Głowica narzędziowa według zastrz. 56, znamienna tym, że czujnik (72) ma postać czujnika przyrostowego umieszczonego między wałkiem (50) i połączonym trwale z kadłubem członem konstrukcyjnym (56).
58. Głowica narzędziowa według zastrz. 56 albo 57, znamienna tym, że czujnik ma postać kodera (72') umieszczonego na jednym z silników elektrycznych (66).
59. Głowica narzędziowa do stosowania w obrabiarkach, z co najmniej jednym ruchomym względem kadłuba członem napędowym, w szczególności do przestawiania narzędzia skrawającego lub oprawki nożowej, z umieszczonym w kadłubie, sprzęganym z członem napędowym elektrycznym układem silnikowym i z zasilaczem elektrycznym układu silnikowego, znamienna tym, że w kadłubie (12) jest ułoży skowany obrotowo i osiowo nieprzesuwnie sprzężony z członem napędowym (18) wałek rurowy (50) napędzany układem silnikowym (24), przy czym człon napędowy (18) ma postać przesuwnego względem kadłuba równolegle do osi wałka rurowego członu przesuwowego (18), a wałek rurowy (50) jest ułożyskowany w kadłubie (12) z możliwością obrotu wokół osi współśrodkowej z osią przesuwu (52) członu przesuwnego (18) i ma gwint wewnętrzny zazębiający się z gwintem zewnętrznym (42) członu przesuwowego (18), przy czym zasilacz elektryczny (26) ma odcinek indukcyjnego przekazywania prądu i danych z cewką pierwotną umieszczoną w komorze cewkowej (34) po stronie maszyny i z cewką wtórną (32) umieszczoną w komorze cewkowej (30) otaczającej pierścieniowo chwyt narzędziowy (16) i znajdującej się po stronie głowicy narzędziowej, przy czym komory cewkowe (30, 34) oddzielone są od siebie szczeliną powietrzną przy chwycie narzędziowym (16) sprzężonym z wrzecionem (14) obrabiarki.
60. Głowica narzędziowa według zastrz. 59, znamienna tym, że w komorze cewkowej (34, 30) po stronie maszyny i/lub po stronie głowicy narzędziowej umieszczony jest połączony z cewką pierwotną lub cewką wtórną elektroniczny układ pierwotny lub wtórny do przetwarzania i/lub stabilizacji prądu.
61. Głowica narzędziowa według zastrz. 59, znamienna tym, że układ silnikowy (24) ma co najmniej dwa rozmieszczone na obwodzie wałka rurowego (50) silniki elektryczne (66), w których wałek napędowy ma koło zębate (70) współpracujące z wieńcem zębatym (62) wałka rurowego (50).
62. Głowica narzędziowa według zastrz. 59, znamienna tym, że wałek rurowy (50) ma współśrodkowy z gwintem zewnętrznym (42) wieniec zębaty (62) współpracujący z co najmniej jednym kołem zębatym (70) umieszczonym na wałku wyjściowym (68) układu silnikowego (24).
63. Głowica narzędziowa według zastrz. 61, znamienna tym, że silniki elektryczne (66) mające korzystnie postać silników przekładniowych są wysterowywane wspólnie, korzystnie za pomocą układu sterowania cyfrowego.
64. Głowica narzędziowa według zastrz. 63, znamienna tym, że silniki elektryczne (66) mają postać silników krokowych lub serwomotorów.
65. Głowica narzędziowa według zastrz. 61 albo 62, znamienna tym, że wieniec zębaty ma postać koła (62) o uzębieniu wewnętrznym, którego średnica jest większa niż gwintu wewnętrznego (54).
66. Głowica narzędziowa według zastrz. 61, znamienna tym, że silniki elektryczne (66) z równoległymi do osi wałka rurowego wałkami wyjściowymi (68) są rozmieszczone

179 956 korzystnie w jednakowych odstępach obwodowych w połączonym trwale z kadłubem bloku silnikowym (56).
67. Głowica narzędziowa według zastrz. 59, znamienna tym, że zawiera czujnik (72) do kontroli prędkości obrotowej i kierunku obrotów wałka rurowego (50).
68. Głowica narzędziowa według zastrz. 67, znamienna tym, że czujnik (72) ma postać czujnika przyrostowego umieszczonego między wałkiem (50) i połączonym trwale z kadłubem członem konstrukcyjnym (56).
69. Głowica narzędziowa według zastrz. 67 albo 68, znamienna tym, że czujnik ma postać kodera (72') umieszczonego na jednym z silników elektrycznych (66).

* * *