PL179993B1 - Szyba, zwlaszcza do pojazdów samochodowych,przystosowana do zamontowania przez wklejenie PL PL PL - Google Patents

Abstract

Szyba, zwlaszcza do pojazdów samo chodowych, przystosowana do zamontowania przez wklejenie, wyposazona w ksztaltowni- kowa rame obwodowa, korzystnie z elastome- ru, zawierajaca wkleslosc, przeznaczona do umieszczania montazowego waleczka kleju przywierajacego do obrzeza otworu okienne- go, przy czym wkleslosc ma co najmniej je- den wystep przytrzymujacy waleczek kleju, zas rama, korzystnie z elastomeru i waleczek kleju sa polaczone przez nasadzenie mecha- niczne, znamienna tym, ze wkleslosc ksztaltownikowej ramy (4,16,30) obwodo- wej posiada rozszerzajacy sie przekrój po- przeczny i zawiera co najmniej jeden wystep (10,23,24,33,34) przytrzymujacy w poblizu ujscia, zas waleczek (13,25,37) kleju i rama sa polaczone rozlacznie. F ig .2 PL PL PL

Description

Przedmiot wynalazku stanowi szyba, zwłaszcza do pojazdów samochodowych, w szczególności przystosowana do zamontowania przez wklejenie.

Znana jest szyba, przystosowana do zamontowania przez wklejenie, zaopatrzona w tym celu w kształtownik obramowania z elastomeru. Kształtownik ten w przekroju ma kształt litery U i budowę pozwalającą na umieszczenie wałeczka montażowego, oraz jest otwarty w kierunku obrzeża mocującego ramy otworu do zaszklenia, zaś ramiona boczne w kształcie litery U sąwyposażone w występy do przytrzymywania wałeczka kleju. Połączenie pomiędzy kształtownikiem obramowania a stwardniałym wałeczkiem kleju uzyskuje się przez mechaniczne uchwycenie pomiędzy występami przytrzymującymi a stwardniałą masą kleju.

Tego rodzaju szyba samochodowa, przystosowana do zamontowania przez wklejenie, jest ujawniona w opisie patentowym EP-A-0.620.134. W przypadku tej znanej szyby samochodowej rama w kształcie litery U jest uformowana w przekroju tak, że wklęsłość części w kształcie litery U kształtownika miała w swym przekroju poprzecznym kształt choinki, zwężaj ąc się od dna ku wylotowi.

Wyposażone wstępnie szyby tego typu mają bardzo użyteczne właściwości. Po zainstalowaniu możliwe jest łatwe ich zdemontowanie przez pociąganie do góry bez uszkodzenia wałeczka kleju, jak to na ogół bywa w przypadku szyb wklej anych. Ramiona boczne kształtownika w kształcie litery U rozchylają się tu pod działaniem nacisku mechanicznego i oddzielają się z łatwością od stwardniałego wałeczka montażowego.

Po zdemontowaniu szyby możnaja zatem ponownie użyć, co stanowi znaczną zaletę podczas procesu wytwarzania pojazdów samochodowych, jeśli np. należy odnowić na nadwoziu powłokę malarskąw sąsiedztwie ramy okna, gdy odpowiednia szyba musi być wtedy zdemontowana. Jednakże należy wówczas - przed ponownym zainstalowaniem szyby - najpierw usunąć ją za pomocą narzędzia tnącego mechanicznego stwardniały wałeczek kleju, który przywiera do obrzeża ramy okna, a następnie złożyć nowy montażowy wałeczek kleju wewnątrz wklęsłości kształtownika w kształcie litery U, na obwodzie szyby przed jej ponownym zamontowaniem. Bezpośrednio po zainstalowaniu szyby nie powinna ona podlegać najmniejszemu nawet

179 993 obciążeniu. Zaleca się chronić ją przed wszelkim naprężeniem mechanicznym podczas okresu twardnienia nowej masy kleju, co stanowi ważny warunek konieczny.

Celem wynalazku jest udoskonalenie szyby samochodowej wymienionego typu, tak, aby w jego wyniku było ułatwione ponowne jej zainstalowanie po pierwszym demontażu oraz aby czas oczekiwania, niezbędny do osiągnięcia przez wstawioną szybę jej maksymalnej wytrzymałości po ponownym zainstalowaniu, mógł być znacznie skrócony.

Szyba, zwłaszcza do pojazdów samochodowych, przystosowana do zamontowania przez wklejenie, wyposażona w kształtownikową ramę obwodową, korzystnie z elastomeru, zawierającą wklęsłość, przeznaczoną do umieszczania montażowego wałeczka kleju przywierającego do obrzeża otworu okiennego, przy czym wklęsłość ma co najmniej jeden występ przytrzymujący wałeczek kleju, zaś rama, korzystnie z elastomeru i wałeczka kleju są połączone przez nasadzenie mechaniczne, według wynalazku charakteryzuje się tym, że wklęsłość kształtownikowej ramy obwodowej posiada rozszerzający się przekrój poprzeczny i zawiera co najmniej jeden występ przytrzymujący w pobliżu ujścia, zaś wałeczek kleju i rama sąpołączone rozłącznie.

Korzystnie, głębokość wklęsłości poniżej występu jest większa od grubości występu.

Korzystnie, rama obwodowa zawiera co najmniej jedną wnękę usytuowaną w sąsiedztwie podstawy wklęsłości.

Korzystnie, kształtownikowa rama ma wargę wychodzącą poza obwód szyby.

Zaleta rozwiązania według wynalazku polega na tym, że przekrój poprzeczny kształtownika, przeznaczonego do umieszczenia kleju montażowego, jest w myśl wynalazku ukształtowany tak, aby, zachowując sprężystość kształtownika z polimeru, tj. podatność sprężystą ramion bocznych kształtownika w kształcie litery U i ich występów przytrzymujących, szyba, wyposażona w swą ramę kształtownikową, mogła być nie tylko odłączona od stwardniałego wałeczka kleju, lecz aby mogła być również ponownie zamocowana na tym samym pozostawionym na miejscu wałeczkiem montażowym kleju przez jej ponowne nasadzenie przy użyciu nacisku mechanicznego, jak poprzednio.

Dzięki temu ponowne zainstalowanie szyby można przeprowadzić w bardzo krótkim czasie, zaś uzyskiwane połączenie ma pierwotną wytrzymałość bezpośrednio po ponownym zainstalowaniu szyby, tak, iż wszelkie niezbędne manipulacje lub wszelkie działania siłą mogą być dokonane bezpośrednio po tym ponownym zainstalowaniu.

Kształt geometryczny przekroju poprzecznego ramy może oczywiście podlegać dużym zmianom. Dostosowuje się go do właściwości sprężystych użytego polimeru, a także do wymiarów zastosowanej ramy kształtownikowej. W pewnych konkretnych przypadkach trzeba przeprowadzić szereg prób, aby uzyskać korzystną strukturę poprzeczną. Podobnie jest w przypadku kształtu geometrycznego, wymiarów i liczby występów przytrzymujących. W danym przypadku może wystarczać wytworzenie tylko jednego występu przytrzymującego, jednakże ze względu na symetrię zaleca się zaopatrzyć obydwa ramiona boczne kształtownika w kształcie litery U w jeden lub nawet kilka takich występów.

Przedmiot wynalazku uwidoczniono w przykładzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia w przekroju ramę według wynalazku, zaopatrzoną w występ przytrzymujący na jednym z ramion kształtownika w kształcie litery U, fig. 2 - ramę według wynalazku, zaopatrzoną na każdym z obu ramion kształtownika w kształcie litery U w jeden występ przytrzymujący, a fig. 3 - inny przykład wykonania ramy według wynalazku.

Dla dobrego działania systemu montażowego szyby według wynalazku jest rzeczą konieczną, aby obydwie części połączenia, a mianowicie zj ednej strony kształtownik w kształcie litery U, zaopatrzony w występy przytrzymujące, z drugiej zaś strony, użyta podczas montażu szyby masa kleju, nie przywierały do siebie, lecz aby zamocowanie szyby w ramie okna nadwozie było dokonane jedynie w wyniku mechanicznego przytrzymywania stwardniałego wałeczka kleju wewnątrz kształtownika za pomocąjego wklęsłości i jego występów. Zakłada to, aby podczas montażu jako masę kleju zastosować materiał, który nie przywiera do materiału kształtownika, znany w stanie techniki i przystosowany do tego celu. Z drugiej strony na kształtownik obramowania można zastosować termoplastyczny elastomer poliolefinowy na bazie polipropy4

179 993 lenu izotakiycznego i kauczuku etyleno-propyleno-dienowego, jak np. Santropenu. Natomiast materiał, użyty jako klej montażowy, może być wykonany z jednoskładnikowego układu poliuretanowego, twardniejącego w zetknięciu z wilgocią, jak np. Betaseal. Te dwa materiały dają faktycznie szczególnie korzystne warunki ze względu na ich właściwości sprężyste i antyadhezyjne.

W opisanych przykładach wykonania stosuj e się każdorazowo ramę kształtownikową, której przekrój poprzeczny ma kształt litery U, umieszczoną na szybie. Jednakże wynalazek można stosować w sposób odwrotny, mianowicie rama kształtownikowa, której przekrój poprzeczny ma kształt litery U, może znajdować się na obrzeżu mocującym, natomiast masa kleju montażowego może przywierać do szyby. Ze względów technicznych preferuje się jednak na ogół zaopatrywanie szyby w kształtownik w kształcie litery U. Osadzenie ramy wykonuje się przy tym najczęściej w warsztacie, zajmującym się wytwarzaniem lub paczkowaniem szyb.

Figura 1 przedstawia pierwszy przykład wykonania połączenia ramy wykonanej z elastomeru z klejem montażowym według wynalazku. Jest to widok w przekroju obszaru obwodowego szyby samochodowej 1, a także obrzeża mocującego 2 ramy otworu okiennego nadwozia, na której szyba 1 ma być zamocowana przez wklejenie.

Szyba 1 j est przedstawiona w swej postaci monolitycznej, tj .jako bezpieczna hartowana tafla szklana. Można jednak zastosować również szybę wieloskładnikową, np. taflę wielowarstwową. W obszarze krawędziowym, znajdującym się naprzeciwko obrzeża mocującego 2, szyba 1 jest zaopatrzona w powłokę 3 ramową o kształcie ramy, wykonaną z emalii barwionej, wypalanej w piecu. Po odpowiednim przystosowaniu powłoki 3 ramowej za pomocą odpowiednich środków zwiększaj ących przyczepność kształtownikowej ramy 4 z elastomeru przyklej a się ją mocno do powłoki 3 ramowej.

Wytwarzanie kształtownikowej ramy 4 można przeprowadzać np. za pomocą wyciskania, przy czym odpowiedni elastomer termoplastyczny wyciska się na szybę 1.

Kształtownikowa rama 4 ma w zasadzie w przedstawionej tu postaci wykonania przekrój poprzeczny wyposażony we wklęsłość w kształcie litery U, złożoną z podstawy 5 i dwóch ramion bocznych 6 i 7. Wklęsłość jest rozszerzona, czyli powierzchnia wewnętrzna 8 ramienia bocznego 6 i powierzchnia wewnętrzna 9 ramienia bocznego 7 są nachylone ku stronie zewnętrznej, tak, aby szerokość b podstawy 5 była wyraźnie mniejsza od odległości B, oddzielającej górne końce ramion bocznych 6 i 7 w miejscu, w którym są one najbardziej rozchylone. Występ 10 przytrzymujący, zwrócony do wewnątrz, tj. w kierunku wnęki w postaci kanału kształtownika jest umieszczony na krawędzi ramienia bocznego 7.

W celu uzyskania montażu przez sklejenie, wtryskuje się w postaci papki, do wnęki kanałowej kształtownikowej ramy 4, wałeczek kleju, za pomocą którego szyba ma być połączona z obrzeżem otworu okiennego 2.

Gdy wnęka kanałowa jest już wypełniona masą kleju, szybę 1 nakłada się na obrzeże mocujące otworu okiennego 2. W ten sposób masa ta rozlewa się we wnęce kanałowej kształtownikowej ramy 4 i wypt^e^r^i^ją całkowicie, a jednocześnie przywiera do obrzeża 2 ramy okiennej, natomiast nie powstaje jakakolwiek przyczepność pomiędzy masą kleju a kształtownikową ramą 4. Po stwardnieniu masy połączenie jest uzyskane wyłącznie przez mechaniczne osadzenie występu przytrzymującego 10 w odpowiednim wgłębieniu 12, istniejącym w stwardniałym wałeczku 13 kleju.

W przykładzie wykonania przedstawionym na fig. 1, można wyciągnąć szybę z jej położenia wstawienia po całkowitym stwardnieniu wałeczka 13 kleju. Podczas tego wyciągania materiały ramy obwodowej i wałeczka montażowego, a także kształt wklęsłości są takie, aby po stwardnieniu wałeczek montażowy mógł być wyciągnięty z wklęsłości bez zniszczenia. Szyba ta może być następnie ponownie zainstalowana w tym samym położeniu jedynie przez nacisk mechaniczny. Ponieważ przekrój poprzeczny stwardniałego wałeczka 13 kleju odpowiada wewnętrznemu przekrojowi poprzecznemu kształtownikowej ramy 4, przeto wałeczek 13 wciska się swąwąską wystającą krawędziąw kanał kształtownikowej ramy 4, poszerzony ku górze. Występ przytrzymujący 10 i/lub ramię boczne 7 ustępują w sposób sprężysty podczas tej operacji, aż do osiagniecia ostatecznych położeń wzajemnych przez wałeczek 13 i kształtownikową ramę 4.

179 993

W tym położeniu występ przytrzymujący 10 wraca z powrotem do wgłębienia 12 w postaci rowka, przywracając pierwotne połączenie pomiędzy szybą a obrzeżem mocującym otworu okiennego 2. Widoczne jest, że grubość występu 10 jest mniejsza od głębokości kanału poniżej. Ta cecha charakterystycznajest ważna: powoduje ona, że występ wklęsłości kształtownika, związanego z szybą (w stopniu, w którym obydwa materiały mają podobny moduł sprężystości), odkształca się łatwiej, niż część stwardniałego wałeczka kleju, położona pod jego rowkiem 12 (który odpowiada dokładnie występowi wklęsłości). Wynika stąd, że w chwili oddzielania obu elastomerów bardziej podatny występ 10 odkształca się sprężyście, co sprawia, że wałeczek 13 nie podlega trwałemu odkształceniu i/lub rozerwaniu, co miałoby miejsce wówczas, gdyby występ był nieco grubszy.

W przykładzie wykonania przedstawionym na fig. 2, kształtownikowa rama 16, w którązaopatrzona jest szyba 1, ma także przekrój poprzeczny z wklęsłością. W tym przypadku rama 16 jest zaopatrzona ponadto w element kształtownikowy w postaci wargi 17, która wystaje poza obwód szyby 1 i która spełnia funkcję wargi uszczelniającej i centrującej, gdy szybę instaluje się w otworze okiennym.

Ta warga 17 umożliwia oprócz tego nieruchome utrzymywanie szyby 1 w ramie okiennej podczas okresu twardnienia kleju montażowego, tak, iż nie jest konieczne stosowanie dodatkowych środków do unieruchomienia szyby.

Również w tym przypadku wklęsłość kształtownikowej ramy 16 składa się z podstawy 18 i dwóch ramion bocznych 19 i 20. Także tu ich powierzchnie wewnętrzne 21 i 22 są nachylone tak, aby wnęka kanałowa była rozszerzona ku górze. Obydwa ramiona boczne 19 i 20 są zaopatrzone w występ przytrzymujący zwrócony do wewnątrz i oznaczony odpowiednio 23 i 24. Te występy 23 i 24 umożliwiają połączenie mechaniczne kształtownikowej ramy 16 ze stwardniałym wałeczkiem 25 kleju, ponieważ wchodzą one we wgłębienia w postaci rowków, oznaczonych odpowiednio liczbami 26 i 27.

Wymiary i kształt geometryczny występów przytrzymujących 23 i 24, ramion bocznych 19 i 20, a także właściwości sprężyste materiałów składowych obu elementów 30,37 sątu określone w zależności wzajemnej, aby z jednej strony następowało połączenie nasadowe podczas instalowania szyby 1 w ramie okiennej, zaopatrzonej w stwardniały wałeczek 25 kleju, oraz aby z drugiej strony otrzymane w ten sposób połączenie wykazywało pożądaną wytrzymałość i aby podczas wyciągania szyby nie następowało żadne trwałe odkształcenie lub rozerwanie na żadnym z obu skojarzonych ze sobą elementów.

W przykładzie wykonania, przedstawionym na fig. 3, ramiona boczne 31 i 32 ramy kształtownikowej 30, a także występy 33 i 34 mająteoretycznie te same wymiary i ten sam kształt geometryczny jak w przykładzie wykonania według fig. 2. Jednakże w tym przypadku podstawa 35 jest zaopatrzona we wnękę 36. Jest ona uwidoczniona z prostokątnym przekrojem poprzecznym, poniżej dna wklęsłości, możliwie są jednak inne postacie. Chodzi tu po prostu o zwiększenie podatności ramy, gdy ścianki boczne 31,32 wklęsłości rozchylają się, aby przepuścić stwardniały wałeczek 37 kleju.

Ta wnęka pozwala rzeczywiście na to, aby podstawa 35 ustępowała łatwiej, gdy popycha się kształtownikowąramę 30 w kierunku stwardniałego wałeczka 37 kleju. W ten sposób możliwe jest zatem ułatwienie wciśnięcia występów przytrzymujących 33 i 34 w odpowiednie wgłębienia rowkowe 38 i 39.

Kolejność operacji w sposobie mocowania szyby według wynalazku z użyciem ramy kształtownikowej nie ma żadnego znaczenia w aspekcie dobrego działania systemu zamontowania szyby według wynalazku. Zatem w przypadku, gdy kształtownikowa rama z wklęsłością zostaje najpierw zamontowana na obrzeżu mocującym nadwozia samochodu, można po prostu wkleić ramę prefabrykowaną z odpowiedniego elastomeru, która ma przekrój poprzeczny w kształcie litery U w myśl wynalazku, na obrzeżu mocującym i wówczas wałeczek kleju montażowego można wytłoczyć na tym samym obrzeżu wewnątrz litery U za pomocą przystosowanego do tego celu urządzenia wytłaczającego. Przywarcie szyby do wałeczka kleju uzyskuje się wtedy w warsztacie montażowym szyby. Jeśli natomiast rama kształtownikowa ma być przymocowana

179 993 do szyby, to możnająuprzednio wytworzyć, a następnie nakleić na szybę lub też wytłoczyć jąna tej ostatniej. Możliwe jest jednak także wytworzenie ramy kształtownikowej na szybie za pomocą techniki obudowywania, formowania wtryskowego lub metodą RIM (Reaction Injection Moulding). Warto zauważyć, że wszystkie te metody należądo dobrze znanych obecnie technik.

Claims (4)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Szyba, zwłaszcza do pojazdów samochodowych, przystosowana do zamontowania przez wklejenie, wyposażona w kształtownikową ramę obwodową, korzystnie z elastomeru, zawierającą wklęsłość, przeznaczoną do umieszczania montażowego wałeczka kleju przywierającego do obrzeża otworu okiennego, przy czym wklęsłość ma co najmniej jeden występ przytrzymujący wałeczek kleju, zaś rama, korzystnie z elastomeru i wałeczek kleju sąpołączone przez nasadzenie mechaniczne, znamienna tym, że wklęsłość kształtownikowej ramy (4,16, 30) obwodowej posiada rozszerzający się przekrój poprzeczny i zawiera co najmniej jeden występ (10, 23,24,33,34) przytrzymujący w pobliżu ujścia, zaś wałeczek (13,25,37) kleju i rama są połączone rozłącznie.
2. 2. Szyba według zastrz. 1, znamienna tym, że głębokość wklęsłości poniżej występu (10, 23,24,33,34) jest większa od grubości występu (10,23,24,33,34).
3. 3. Szyba według zastrz. 1, znamienna tym, że rama obwodowa (4,16,30) zawiera co najmniej jedną wnękę (36) usytuowaną w sąsiedztwie podstawy (35) wklęsłości.
4. 4. Szyba według zastrz. 1, znamienna tym, że kształtownikowa rama (16) ma wargę (17), wychodzącą poza obwód szyby (1)