PL180132B1 - Mikroemulsyjny uniwersalny ciekły środek czyszczący - Google Patents

Abstract

1. Mikroemulsyjny uniwersalny ciekły środek czyszczący, zawierający anionowy surfaktant, niejonowy surfaktant, kosurfaktant, składnik węglowodorowy, wodę i ewentualnie inne składniki dodatkowe, znamienny tym, że zawiera w % wagowych: 0,1% do 6% anionowego surfaktanta, 0% do 16% niejonowego surfaktanta, 0,1% do 50% kosurfaktanta, 0,1% do 20% mieszaniny związku o wzorze 1 i związku o wzorze 2, w których w jest równe 1-4, B jest wybrane z grupy obejmującej wodór i grupę o wzorze 3, w którym R oznacza grupę alkilową o 6 do 22 atomach węgla lub grupę alkenylową o 6 do 22 atomach węgla, przy czym co najmniej jedna z grup B przedstawiona jest wzorem 4; R oznacza wodór lub grupę metylową, x, y i z mają wartości 0-60, pod warunkiem, że (x + y + z) = 2 do 100, przy czym stosunek monoester/diester/triester we wzorze 1 wynosi 40 do 90/5 do 35/1 do 20, a stosunek ilości związku o wzorze 1 do związku o wzorze 2 jest w zakresie 3-0,02; oraz zawiera 0,4% do 10% co najmniej jednego nierozpuszczalnego w wodzie węglowodoru i/lub substancji zapachowej oraz wodę w ilości uzupełniającej.

Description

Przedmiotem wynalazku jest ulepszony mikroemulsyjny uniwersalny ciekły środek czyszczący przeznaczony do mycia twardych powierzchni, który skutecznie usuwa tłusty brud i/lub brud po kąpieli pozostawiając błyszczącą powierzchnię bez spłukiwania.

W ostatnich latach uniwersalne ciekłe detergenty stosuje się szeroko do mycia twardych powierzchni, np. malowanych wyrobów drzewnych i boazerii, ścian wyłożonych kafelkami, zlewozmywaków, wanien, linoleum lub płytek podłogowych, zmywalnych tapet ściennych itd. Takie uniwersalne ciekłe środki stanowią klarowne i nieprzezroczyste wodne mieszaniny rozpuszczalnych w wodzie syntetycznych organicznych detergentów i rozpuszczalnych w wodzie soli wypełniaczy aktywnych dla detergentów. W celu uzyskania zdolności czyszczącej porównywalnej z uniwersalnymi środkami czyszczącymi granulowanymi lub w postaci proszku, w znanych uniwersalnych ciekłych środkach stosowano rozpuszczalne w wodzie nieorganiczne fosforany jako wypełniacze aktywne. Na przykład, takie jedne z pierwszych środki zawierające fosforan są opisane w opisach patentowych USA nr nr 2560839, 3234138, 3350319 i w brytyjskim opisie patentowym nr 1223739.

W związku z ochroną środowiska prace zmierzające do zmniejszenia poziomu fosforanów w wodach gruntowych, zaowocowały opracowaniem ulepszonych ciekłych środków uniwersalnych, które zawierają mniej nieorganicznych fosforanów jako wypełniaczy aktywnych lub zawierają wypełniacze niefosforanowe. Szczególnie użyteczny samozmętniający ciekły środek drugiego typu jest opisany w opisie patentowym USA nr 4244840.

Jednak te ciekłe uniwersalne środki zawierające sole wypełniaczy aktywnych dla datergentów lub inne równoważne środki mają tendencję do pozostawiania błony, plam lub smug na czyszczonych powierzchniach, gdy nie są spłukane, zwłaszcza na powierzchniach błyszczących. Takie środki wymagają dokładnego spłukiwania czyszczonych powierzchni, co zajmuje dodatkowo czas użytkownika.

Zgodnie z opisem patentowym USA nr 4017409 w celu uniknięcia tych wad znanych uniwersalnych ciekłych środków, należy stosować mieszaninę parafmosulfonianu i mniejszą ilość nieorganicznego fosforanu jako wypełniacza. Jednak i takie środki nie są całkowicie do przyjęcia z punktu widzenia ochrony środowiska w związku z zawartością fosforanów. Z drugiej strony, alternatywą dla uniwersalnych ciekłych środków nie zawierających fosforanów było stosowanie w większej części mieszaniny anionowych i niejonowych detergentów z mniejszą ilością eteru glikolu jako rozpuszczalnika i aminy organicznej, jak według opisu patentowego USA nr 3935130. Ten środek nie był także całkowicie zadowalający, a wysoki poziom detergentów organicznych, niezbędny dla uzyskania działania czyszczącego, powoduje pienienie się , co z kolei prowadzi do potrzeby dokładnego spłukiwania, co, jak się okazało, jest niepożądane przez konsumentów.

Dalszy postęp w formułowaniu ciekłych detergentowych środków do twardych powierzchni lub środków uniwersalnych, w których ważna jest ich jednorodność i przezroczystość, obejmuje wytwarzanie mikroemulsji typu olej w wodzie (o/w), które zawierają jeden lub więcej powierzchniowo czynnych związków detergentowych, nie mieszający się z wodą rozpuszczalnik (typowo rozpuszczalnik węglowodorowy), wodę i „kosurfaktant”, co daje stabilny produkt. Mikroemulsja o/w jest spontanicznie tworzącą się koloidalną dyspersją cząstek fazy „olejowej” o wielkości w zakresie około 25 A do 800 A w ciągłej fazie wodnej.

180 132

W związku z wyjątkowo subtelną wielkością cząstek zdyspergowanej fazy olejowej mikroemulsje są przepuszczalne dla światła, są klarowne i zwykle bardzo odporne na rozdzielanie się faz.

Zastosowanie rozpuszczalników do usuwania tłuszczu w mikroemulsjach o/w znane jest np. z europejskich zgłoszeń patentowych EP 0137615 i EP 0137616 (Herbots i in.); oraz z europejskiego zgłoszenia patentowego EP 01607652 (Johnston i in.) i opisu patentowego USA nr 4651991 (Herbots i in). W każdym z tych opisów znajduje się także informacja o stosowaniu co najmniej 5% wagowych rozpuszczalnika usuwającego tłuszcz.

Z brytyjskiego zgłoszenia patentowego nr 2144763A (Herbots i in.), opublikowanego 13 marca 1985 wiadomo, że sole magnezowe zwiększają zdolność usuwania tłuszczu organicznych rozpuszczalników usuwających tłuszcz, takich jak terpeny, w ciekłych środkach detergentowych typu mikroemulsji o/w. Środki według tego wynalazku opisane przez Herbotsa i in. zawierają co najmniej 5% mieszaniny rozpuszczalnika usuwającego tłuszcz i soli magnezowej, a korzystnie co najmniej 5% rozpuszczalnika (który może być mieszaniną nie mieszającego się z wodą niepolamego rozpuszczalnika ze słabo rozpuszczalnym lekko polarnym rozpuszczalnikiem) i co najmniej 0,1% soli magnezowej.

Jednak, ponieważ ilość składników nie mieszających się z wodą i słabo rozpuszczalnych w wodzie, które mogą być obecne w mikroemulsji o/w przy niskiej całkowitej ilości składników aktywnych bez pogorszenia trwałości mikroemulsji, jest raczej ograniczona (np. do 18% wag. fazy wodnej), obecność tak dużych ilości rozpuszczalnika usuwającego tłuszcz prowadzi do zmniejszenia całkowitej ilości tłustego lub oleistego brudu, który mikroemulsja może pochłonąć bez spowodowania rozdzielenia się faz.

Następujące opisy patentowe dotyczą także ciekłych detergentowych środków czyszczących w postaci mikroemulsji o/w: opisy patentowe USA nr nr 4472291 (Rosario), 4540448 (Gauteer i in.), 3723330 (Sheflin) etc.

Ciekłe środki detergentowe, które zawierają terpeny, takie jak d-limonen lub inny rozpuszczalnik usuwający tłuszcz, aczkolwiek nie ujawnione jako środki w postaci mikroemulsji o/w, są przedmiotem następujących reprezentatywnych dokumentów patentowych: europejskie zgłoszenie patentowe 0080749; brytyjskie opisy patentowe nr nr 1603047, 4414128 i 4540505. Na przykład, w opisie patentowym USA nr 4414128 szeroko opisany jest wodny ciekły środek detergentowy, który zawiera wagowo:

a) od około 1% do około 20% syntetycznego, anionowego, niejonowego, amfoterycznego lub z jonami obojnaczymi środka powierzchniowo czynnego lub ich mieszaniny;

b) od około 0,5% do około 10% mono- lub seskwiterpenu lub ich mieszaniny, w stosunku wagowym (a):(b) w zakresie 5:1 do 1:3 i

c) od około 0,5% do około 10% polarnego rozpuszczalnika o rozpuszczalności w wodzie w 15°C w zakresie od około 0,2% do około 10%. Inne składniki środka według tego patentu obejmują od około 0,05% do około 2% wag. mydła metalu alkalicznego, amonowego lub alkanoloamoniowego kwasu tłuszczowego C₁₃-C₂₄; od około 0,5% do około 13% wag. związku kompleksującego wapń; do około 10% wag. niewodnego rozpuszczalnika, np. alkoholi i eterów glikoli i do około 10% wag. substancji hydrotropowych, np. mocznika, etanoloamin, soli niższych alkiloarylosulfonianów. Wszystkie środki przedstawione w przykładach w tym opisie patentowym zawierają stosunkowo duże ilości wypełniaczy aktywnych dla detergentów, które są szkodliwe dla połysku powierzchni.

Twórcy niniejszego wynalazku zauważyli, że w środkach zawierających związki magnezowe wspomagające usuwanie tłuszczu dodatek małych ilości soli stanowiących wypełniacze aktywne, takich jak polifosforany metali alkalicznych, węglany metali alkalicznych, sole kwasu nitrylotrioctowego itd., utrudnia tworzenie się trwałych układów mikroemulsyjnych.

Z opisu patentowego USA nr 5082584 znany jest środek mikroemulsyjny, który zawiera anionowy surfaktant, kosurfaktant, niejonowy surfaktant, perfumy i wodę; środki te jednak nie wykazują zmniejszonej toksyczności dla środowiska (ekotoksyczności) i nie wykazują

180 132 ulepszonych właściwości związanych z napięciem między fazowym, jak środki według niniejszego wynalazku.

Z opisu patentowego USA nr 3776857 znane jest zastosowanie estrów długołańcuchowych kwasów tłuszczowych i adduktów tlenku etylenu i alifatycznych alkoholi wielowodorotlenowych jako surfaktantów w środkach przeznaczonych dla rolnictwa.

Z brytyjskiego opisu patentowego nr 1453385 znane są poliestryfikowane niejonowe środki powierzchniowo czynne podobne po poliestryfikowanych niejonowych związków zawartych w środku według niniejszego wynalazku. Jednak w tym opisie nie jest ujawniony składnik niniejszego środka o wzorze 2. Ponadto ten opis patentowy nie ujawnia krytycznych ograniczeń jak według niniejszego wynalazku.

Przedmiotem niniejszego wynalazku jest ulepszony, przezroczysty, ciekły środek czyszczący, który ma poprawione napięcie międzyfazowe i lepiej czyści twarde powierzchnie i jest w postaci mikroemulsji, która nadaje się do czyszczenia twardych powierzchni takich jak powierzchnia tworzyw sztucznych, szkła i metalu, które mają błyszczące wykończenie. Takie ulepszone środki czyszczące wykazują dobre właściwości usuwania tłustego brudu dzięki poprawionemu napięciu międzyfazowemu, gdy stosowane są w postaci nierozcieńczonej i nadają połysk czyszczonym powierzchniom bez potrzeby lub tylko z minimalnym dodatkowym spłukiwaniem lub wycieraniem. Dowodzi tego bardzo mała lub niewidoczna pozostałość na niespłukanej czyszczonej powierzchni. W ten sposób usuwa się jedną z wad znanych środków. Środki według wynalazku wykazują efekt uwalniania tłuszczu opóźniając lub zmniejszając przyczepianie się tłustego brudu do czyszczonych powierzchni w porównaniu z handlowymi środkami w postaci mikroemulsji, co oznacza, że zabrudzoną tłuszczem powierzchnię łatwiej jest później oczyścić.

Nieoczekiwanie, takie pożądane efekty otrzymuje się nawet w nieobecności polifosforąnów lub innych nieorganicznych lub organicznych soli wypełniaczy aktywnych dla detergentów, a także przy całkowitej nieobecności lub zasadniczo całkowitej nieobecności rozpuszczalnika usuwającego tłuszcz.

Przedmiotem wynalazku jest trwała kompozycja mikroemulsyjna, zawierająca anionowy surfaktant, niejonowy surfaktant, kosurfaktant, składnik węglowodorowy, wodę i ewentualnie inne składniki dodatkowe, charakteryzująca się tym, że zawiera w % wagowych: 0,1 do 6% anionowego surfaktanta, 0% do 16% niejonowego surfaktanta, 0,1% do 50% kosurfaktanta, 0,1% do 20% mieszaniny związku o wzorze 1 i związku o wzorze 2, w których w jest równe 1-4, B jest wybrane z grupy obejmującej wodór i grupę o wzorze 3, w którym R oznacza grupę alkilową o 6 do 22 atomach węgla lub grupę alkenylową o 6 do 22 atomach węgla, przy czym co najmniej jedna z grup B przedstawiona jest wzorem 4; R’ oznacza wodór lub grupę metylową, x, y i z mają wartości 0-60, pod warunkiem, że (x + y + z) = 2 do 100, przy czym stosunek monoester/diester/triester we wzorze 1 wynosi 40 do 90/5 do 35/1 do 20, a stosunek ilości związku o wzorze 1 do związku o wzorze 2 jest w zakresie 3-0,02; oraz zawiera 0,4% do 10% co najmniej jednego nierozpuszczalnego w wodzie węglowodoru i/lub substancji zapachowej oraz wodę w ilości uzupełniającej.

Przedmiotem wynalazku jest także trwały, przezroczysty uniwersalny środek czyszczący do twardych powierzchni, zawierający anionowy surfaktant, niejonowy surfaktant, kosurfaktant, składnik węglowodorowy, wodę i ewentualnie inne składniki dodatkowe, szczególnie skutecznie usuwający oleisty i tłusty brud, w postaci mikroemulsji typu olej w wodzie, charakteryzujący się tym, że faza wodna tej emulsji zawiera w % wagowych: 0,1 do 6% anionowego surfaktanta, 0% do 16% niejonowego surfaktanta, 0,1% do 20% mieszaniny związku o wzorze 1 i związku o wzorze 2, w których w jest równe 1-4, B jest wybrane z grupy obejmującej wodór i grupę o wzorze 3, w którym R oznacza grupę alkilową o około 6 do 22 atomach węgla lub grupę alkenylową o około 6 do 22 atomach węgla, przy czym co najmniej jedna z grup B przedstawiona jest wzorem 4; R' oznacza wodór lub grupę metylową, x, y i z mają wartości 0-60, pod warunkiem, że (x + y + z) = 2 do 100, przy czym stosunek monoester/diester/triester we wzorze 1 wynosi 40 do 90/5 do 35/1 do 20, a stosunek ilości związku

180 132 o wzorze 1 do związku o wzorze 2 jest w zakresie 3-0,02; oraz zawiera od 0,1% do 50% kosurfaktanta, który zasadniczo nie ma zdolności rozpuszczania oleistego lub tłustego brudu, wybranego z grupy obejmującej C₃-C₅alkohole, glikol polipropylenowy i C₁-C₆alkilowe etery i estry glikolu etylenowego lub propylenowego, alifatyczne kwasy mono- i dikarboksylowe zawierające 3 do 6 atomów węgla w cząsteczce i fosforan mono-, di- i trietylu oraz wodę; a faza olejowa mikroemulsji składa się zasadniczo z co najmniej jednego nie mieszającego się z wodą lub słabo rozpuszczalnego w wodzie składnika węglowodorowego w ilości od 0,1% do 10% wag. całej kompozycji.

Środek korzystnie dodatkowo zawiera sól lub tlenek kationu metalu wielowartościowego w ilości dostarczającej 0,5 do 1,5 równoważnika kationu na równoważnik anionowego detergentu.

Środek korzystnie jako sól lub tlenek kationu metalu wielowartościowego zawiera sól lub tlenek magnezu lub glinu, zwłaszcza jako sól wielowartościowego metalu zawiera siarczan magnezu lub jako tlenek wielowartościowego metalu zawiera tlenek magnezu.

Środek korzystnie zawiera 0,9 do 1,4 równoważnika kationu na jeden równoważnik anionowego detergentu.

Środek korzystnie zawiera kwas tłuszczowy o około 8 do około 22 atomach węgla.

Środek zawiera korzystnie od około 0,5 - 15% wag. kosurfaktanta i od około 0,4% do około 3,0% wag. węglowodoru.

Środek korzystnie jako kosurfaktant zawiera eter glikolu, którego łańcuch alkilowy ma 1 do 6 atomów węgla.

Środek korzystnie zawiera eter glikolu wybrany z grupy obejmującej eter monobutyIowy glikolu etylenowego, eter monobutylowy glikolu dietylenowego, eter monobutylowy glikolu trietylenowego, glikol polipropylenowy o średnim ciężarze cząsteczkowym od około 200 do 1000, eter monoheksylowy glikolu etylenowego, eter monoheksylowy glikolu dietylenowego, eter monoheksylowy glikolu trietylenowego i eter t-butylowy glikolu propylenowego oraz eter monobutylowy glikolu mono-, di- i tripropylenowego, zwłaszcza jako eter glikolu zawiera eter monobutylowy glikolu etylenowego, eter monobutylowy glikolu dietylenowego lub eter monoheksylowy glikolu etylenowego.

Środek korzystnie jako anionowy surfaktant zawiera C₉-C₁₅alkilobenzenosulfonian lub C! ₀-C₂₀alkilosulfonian.

Przedmiotem wynalazku jest również trwały stężony środek mikroemulsyjny, zawierający anionowy surfaktant, niejonowy surfaktant, kosurfaktant, składnik węglowodorowy, wodę i ewentualnie inne składniki dodatkowe, charakteryzujący się tym, że zawiera w % Wagowych:

a) 1% do 30% anionowego surfaktanta;

b) 0,1% do 20% mieszaniny związku o wzorze 1 i związku o wzorze 2, w których w jest równe 1-4, B jest wybrane z grupy obejmującej wodór i grupę o wzorze 3, w którym R oznacza grupę alkilową o 6 do 22 atomach węgla lub grupę alkenylową o 6 do 22 atomach węgla, przy czym co najmniej jedna z grup B przedstawiona jest wzorem 4; R' oznacza wodór lub grupę metylową, x, y i z mają wartości 0-60, pod warunkiem, że (x + y + z) = 2 do 100, przy czym stosunek monoester/diester/triester we wzorze 1 wynosi 40 do 90/5 do 35/1 do 20, a stosunek ilości związku o wzorze 1 do związku o wzorze 2 jest w zakresie 3-0,02;

c) 0,1% do 50% kosurfaktanta;

d) 0,4% do 10% co najmniej jednego nierozpuszczalnego w wodzie węglowodoru lub substancji zapachowej;

e) 0% do 18% co najmniej jednego mono- lub dikarboksylowego kwasu;

f) 0% do 0,2% kwasu aminoalkilenofosfonowego;

g) 0% do 1,0% kwasu fosforowego;

h) 0% do 15% heptahydratu siarczanu magnezu;

i) 0% do 16% niejonowego surfaktanta i

j) wodę w ilości uzupełniającej.

180 132

Przedmiotem wynalazku jest także trwały środek mikroemulsyjny, zawierający anionowy surfaktant, niejonowy surfaktant, kosurfaktant, składnik węglowodorowy, wodę i ewentualnie inne składniki dodatkowe, charakteryzujący się tym, że zawiera w % wagowych: 0,25% do 8% soli metalu alkalicznego dialkilosulfobursztynianu; 0,1% do 50% kosurfaktanta; 0,1% do 20% mieszaniny związku o wzorze 1 i związku o wzorze 2, w których w jest równe 1-4, B jest wybrane z grupy obejmującej wodór i grupę o wzorze 3, w którym R oznacza grupę alkilową o 6 do 22 atomach węgla lub grupę alkenylową o 6 do 22 atomach węgla, przy czym co najmniej jedna z grup B przedstawiona jest wzorem 4; R' oznacza wodór lub grupę metylową x, y i z mają wartości 0-60, pod warunkiem, że (x + y + z) = 2 do 100, przy czym stosunek monoester/diester/triester we wzorze 1 wynosi 40 do 90/5 do 35/1 do 20, a stosunek ilości związku o wzorze 1 do związku o wzorze 2 jest w zakresie 3-0,02; 0,4% do 10% co najmniej jednego nierozpuszczalnego w wodzie węglowodoru i/lub substancji zapachowej oraz wodę w ilości uzupełniającej.

Według wynalazku trwały przezroczysty uniwersalny środek do czyszczenia twardych powierzchni, zawierający anionowy surfaktant, niejonowy surfaktant, kosurfaktant, składnik węglowodorowy, wodę i ewentualnie inne składniki dodatkowe, szczególnie skutecznie usuwający oleisty lub tłusty brud, w formie mikroemulsji typu olej w wodzie, charakteryzuje się tym, że faza wodna mikroemulsji zawiera w % wagowych od 0,25% do 8% soli metalu alkalicznego dialkilosulfobursztynianu; 0,1% do 20% mieszaniny związku o wzorze 1 i związku o wzorze 2, w których w jest równe 1-4, B jest wybrane z grupy obejmującej wodór i grupę o wzorze 3, w którym R oznacza grupę alkilową o 6 do 22 atomach węgla lub grupę alkenylową o 6 do 22 atomach węgla, przy czym co najmniej jedna z grup B przedstawiona jest wzorem 4; R’ oznacza wodór lub grupę metylową x, y i z mają wartości 0-60, pod warunkiem, że (x + y + z) = 2 do 100, przy czym stosunek monoester/diester/triester we wzorze 1 wynosi 40 do 90/5 do 35/1 do 20, a stosunek ilości związku o wzorze 1 do związku o wzorze 2 jest w zakresie 3-0,02; od 0,1% do około 50% mieszającego się z wodą kosurfaktanta, który zasadniczo nie ma zdolności rozpuszczania oleistego lub tłustego brudu, wybranego z grupy obejmującej C₃-C₅alkohole, glikol polipropylenowy i C]-C₆alkilowe etery i estry glikolu etylenowego lub propylenowego, alifatyczne kwasy mono- i dikarboksylowe zawierające 3 do 6 atomów węgla w cząsteczce i fosforan mono-, di- i trietylu oraz wodę; a faza olejowa mikroemulsji składa się zasadniczo z co najmniej jednego niemieszającego się z wodą lub słabo rozpuszczalnego w wodzie składnika węglowodorowego w ilości od 0,1% do 10% wag. całej kompozycji, przy czym kompozycja szczególnie skutecznie usuwa oleisty lub tłusty brud z twardych powierzchni solubilizując go w fazie olejowej emulsji.

Środek korzystnie dodatkowo zawiera sól kationu metalu wielowartościowego w ilości dostarczającej 0,5 do 1,5 równoważnika kationu na równoważnik anionowego detergentu.

Środek jako sól lub tlenek kationu metalu wielowartościowego korzystnie zawiera sól lub tlenek magnezu lub glinu, zwłaszcza jako sól wielowartościowego metalu zawiera siarczan magnezu lub jako tlenek wielowartościowego metalu zawiera tlenek magnezu.

Środek korzystnie zawiera 0,9 do 1,4 równoważnika kationu na jeden równoważnik anionowego detergentu.

Środek korzystnie zawiera jako kosurfaktant kwas tłuszczowy o około 8 do około 22 atomach węgla.

Środek korzystnie zawiera od około 0,5 - 15% wag. kosurfaktanta i od około 0,4% do około 3,0% wag. węglowodoru.

Środek jako kosurfaktant korzystnie zawiera eter glikolu, którego łańcuch alkilowy ma 1 do 6 atomów węgla.

Środek korzystnie zawiera eter glikolu wybrany z grupy obejmującej eter monobutylowy glikolu etylenowego, eter monobutylowy glikolu dietylenowego, eter monobutylowy glikolu trietylenowego, glikol polipropylenowy o średnim ciężarze cząsteczkowym od około 200 do 1000, eter monoheksylowy glikolu etylenowego, eter monoheksylowy glikolu dietylenowego, eter monoheksylowy glikolu trietylenowego i eter t-butylowy glikolu propylenowego

180 132 oraz eter monobutylowy glikolu mono-, di- i tripropylenowego, zwłaszcza jako eter glikolu zawiera eter monobutylowy glikolu etylenowego, eter monobutylowy glikolu dietylenowego lub eter monoheksylowy glikolu etylenowego.

Środek korzystnie jako sól metalu alkalicznego dialkilosulfobursztynianu zawiera sól litu, potasu lub sodu, a każda grupa alkilowa w tej soli zawiera około 4 do około 12 atomów węgla.

Przedmiotem wynalazku jest także trwały, stężony środek mikroemulsyjny, zawierający anionowy surfaktant, niejonowy surfaktant, kosurfaktant, składnik węglowodorowy, wodę i ewentualnie inne składniki dodatkowe, charakteryzujący się tym, że zawiera w % wagowych:

a) 0,1% do 20% mieszaniny związku o wzorze 1 i związku o wzorze 2, w których w jest równe 1-4, B jest wybrane z grupy obejmującej wodór i grupę o wzorze 3, w którym R oznacza grupę alkilową o 6 do 22 atomach węgla lub grupę alkenylową o 6 do 22 atomach węgla, przy czym co najmniej jedna z grup B przedstawiona jest wzorem 4; R oznacza wodór lub grupę metylową, x, y i z mają wartości 0-60, pod warunkiem, że (x + y + z) = 2 do 100, przy czym stosunek monoester/diester/triester we wzorze 1 wynosi 40 do 90/5 do 35/1 do 20, a stosunek ilości związku o wzorze 1 do związku o wzorze 2 jest w zakresie 3-0,02;

b) 0,1% do 50% kosurfaktanta;

c) 0,4% do 10% co najmniej jednego nierozpuszczalnego w wodzie węglowodoru lub substancji zapachowej;

d) 0% do 18% co najmniej jednego mono- lub dikarboksylowego kwasu;

e) 0% do 0,2% kwasu aminoalkilenofosfonowego;

f) 0% do 1,0% kwasu fosforowego;

g) 0% do 15% heptahydratu siarczanu magnezu;

h) 0,25% do 8% soli metalu alkalicznego dialkilosulfobursztynianu, w którym każda z grup alkilowych zawiera 4 do 12 atomów węgla, a metal alkaliczny stanowi lit, potas lub sód i ij wodę w ilości uzupełniającej.

Środek według wynalazku jest trwałym, przezroczystym środkiem uniwersalnym do czyszczenia twardych powierzchni, i jest w postaci zasadniczo rozcieńczonej mikroemulsji olej w wodzie, która obejmuje fazę wodną i fazę olejową. Rozcieńczona mikroemulsja o/w zawiera wagowo:

0% do około 6% anionowego surfaktanta;

0% do około 16,0% niejonowego surfaktanta;

około 0,1% do około 50% kosurfaktanta, który ma ograniczoną zdolność lub zasadniczo nie ma zdolności rozpuszczania oleistego lub tłustego brudu,

0% do około 8% soli metalu alkalicznego dialkilosulfobursztynianu, około 0,1% do około 20% mieszaniny całkowicie zestryfikowanego etoksylowanego alkoholu wielowodorotlenowego, częściowo zestryfikowanego etoksylowanego alkoholu wielowodorotlenowego, i niezestryfikowanego etoksylowanego alkoholu wielowodorotlenowego,

0% do około 15% heptahydratu siarczanu magnezu;

około 0,4% do około 10% co najmniej jednej substancji zapachowej i/lub nierozpuszczalnego w wodzie węglowodoru i około 10% do około 85% wody, przy czym wymienione proporcje odniesione są do całkowitego ciężaru środka.

Chociaż substancje zapachowe jako takie nie są rozpuszczalnikiem dla tłustego lub oleistego brudu, aczkolwiek niektóre mogą zawierać do 80% terpenów, które są znane jako dobre rozpuszczalniki tłuszczu, zupełnie nieoczekiwanie środek według wynalazku w rozcieńczonej postaci ma zdolność do solubilizowania oleistego i tłustego brudu w ilości do około 10 razy lub więcej ciężaru substancji zapachowych. Brud ten jest usuwany z twardej powierzchni przez działanie anionowych i niejonowych środków powierzchniowo czynnych i jest wchłaniany do fazy olejowej mikroemulsji o/w.

180 132

W zakres wynalazku wchodzą także silnie skoncentrowane środki mikroemulsyjne typu olej w wodzie (o/w) lub woda w oleju (w/o), które po rozcieńczeniu dodatkową wodą przed użyciem mogą tworzyć rozcieńczone mikroemulsje o/w. Stężone mikroemulsje środki zawierają wagowo 0% do 6% anionowego surfaktanta, 0% do 16% niejonowego surfaktanta, 0% do 8% soli metalu alkalicznego dialkilosulfobursztynianu, około 0,1% do około 20% mieszaniny całkowicie zestryfikowanego etoksylowanego alkoholu wielowodorotlenowego, częściowo zestryfikowanego etoksylowanego alkoholu wielowodorotlenowego i niezestryfikowanego etoksylowanego alkoholu wielowodorotlenowego, 0% do 2,5% kwasu tłuszczowego, 0,4% do 10% substancji zapachowej lub węglowodoru nierozpuszczalnego w wodzie, zawierającego około 6 do 18 atomów węgla, 0,1% do 50% kosurfaktanta i 20% do 97% wody.

Wynalazek dotyczy trwałego mikroemulsyjnego środka, który w przybliżeniu zawiera wagowo: 0,1% do 6% anionowego surfaktanta, 1,0% do 16% niejonowego surfaktanta, 0,1% do 50% kosurfaktanta, 0% do 2,5% kwasu tłuszczowego, 0% do 8% soli metalu alkalicznego dialkilosulfobursztynianu, 0,1% do 20% mieszaniny całkowicie zestryfikowanego etoksylowanego alkoholu wielowodorotlenowego, częściowo zestryfikowanego etoksylowanego alkoholu wielowodorotlenowego, i niezestryfikowanego etoksylowanego alkoholu wielowodorotlenowego, 0,1% do 10% nierozpuszczalnego w wodzie węglowodoru lub substancji zapachowej i w ilości uzupełniającej wodę.

W jednym aspekcie wynalazek dotyczy środka detergentowego, który jest w postaci mikroemulsji typu olej w wodzie, a w drugim aspekcie środka po rozcieńczeniu wodą, których zasadnicze składniki stanowią: woda, anionowy surfaktant, kwas tłuszczowy, estryfikowany polietoksyeterowy niejonowy surfaktant i węglowodór lub substancja zapachowa.

Zgodnie z wynalazkiem rolę węglowodoru spełnia nierozpuszczalna w wodzie substancja zapachowa. Zwykle w wodnych środkach wymagana jest obecność środka solubilizującego, takiego jak substancja hydrotropowa typu soli metalu alkalicznego niższego alkiloarylosulfonianu, trietanoloamina, mocznik itd., aby rozpuścić substancję zapachową, zwłaszcza w ilości około 1% i większej, ponieważ perfumy są zwykle mieszaniną olejków aromatyzujących i związków aromatycznych, które zwykle są nierozpuszczalne w wodzie.

Zatem przez włączenie substancji zapachowej do wodnego ciekłego środka czyszczącego jako fazy olejowej (węglowodór) w końcowej mikroemulsji o/w osiąga się kilka różnych ważnych korzyści.

Po pierwsze, własności kosmetyczne środka są lepsze: środki są przezroczyste (jako wynik tworzenia się mikroemulsji) i mocno nawonione (wynik poziomu substancji zapachowej).

Po drugie, eliminuje się potrzebę stosowania środków solubilizujących, które nie przyczyniają się do zdolności czyszczącej.

Po trzecie, można otrzymać lepszy efekt uwalniania tłuszczu i lepszą zdolność usuwania tłuszczu, gdy stosuje się środek nierozcieńczony lub po rozcieńczeniu koncentratu, bez wypełniaczy aktywnych lub buforów lub konwencjonalnych rozpuszczalników usuwających tłuszcz, przy obojętnym lub kwasowym pH i przy niskich poziomach składników aktywnych.

Termin „substancja zapachowa” stosowany w opisie i zastrzeżeniach, jest użyty w zwykłym znaczeniu i odnosi się do i obejmuje nierozpuszczalne w wodzie substancje aromatyczne lub ich mieszaniny obejmujące substancje naturalne (tj. otrzymane przez ekstrakcję kwiatów, ziół, kwiatów drzew owocowych lub roślin) i sztuczne (tj. mieszaniny olejków naturalnych lub ich składników i syntetycznie wytwarzane substancje) substancje nawaniające. Zwykle substancje zapachowe są złożonymi mieszaninami różnych związków organicznych takich jak alkohole, aldehydy, etery, związki aromatyczne i różnych ilości olejków eterycznych (np. terpenów), od około 0% do około 80%, zwykle od około 10% do około 70% wag., przy czym olejki eteryczne same są lotnymi związkami nawaniającymi i służą także do rozpuszczania innych składników substancji zapachowych.

W środku według wynalazku dokładny skład substancji zapachowej nie ma szczególnego znaczenia dla zdolności czyszczącej dopóki spełnia warunek niemieszalności z wodą i ma przyjemny zapach. Substancja zapachowa, jak również inne składniki powinny być do przyjęcia

180 132 pod względem kosmetycznym, tzn. powinny być nietoksyczne, hypoalergiczne itd., zwłaszcza gdy środki czyszczące są przeznaczone do stosowania w gospodarstwie domowym.

Środek według wynalazku wykazuje wyraźną poprawę ekotoksyczności w porównaniu z produktami handlowymi.

Węglowodór taki jak substancja zapachowa znajduje się w rozcieńczonej mikroemulsji o/w w ilości od około 0,1% do około 10%, korzystnie od około 0,4% do 3% wag., szczególnie korzystnie od około 0,5% do 2% wag. Jeżeli ilość węglowodoru (substancji zapachowej) jest mniejsza niż około 0,4% wag., trudniej jest wytworzyć mikroemulsję o/w. Jeżeli węglowodór (substancję zapachową) dodaje się w ilości powyżej około 10% wag., wzrasta koszt bez żadnych dodatkowych korzyści we własnościach czyszczących, a faktycznie z pewnym zmniejszeniem zdolności czyszczących, ponieważ całkowita ilość tłustego i oleistego brudu, która może być wchłonięta przez fazę olej ową mikroemulsji będzie proporcjonalnie mniejsza.

Ponadto, chociaż osiąga się doskonałe własności usuwania tłuszczu w środkach z substancją zapachową, nie zawierających rozpuszczalników terpenowych, trudno jednak jest sporządzić odpowiednio niedrogą kompozycję zapachową dla produktów tego typu (tzn. produktów, których odbiorca jest bardzo wrażliwy na cenę), która zawierałaby mniej niż około 20%, a zwykle poniżej około 30% takich terpenowych rozpuszczalników.

Zatem, z praktycznego punktu widzenia, opartego na rozważaniach ekonomicznych, rozcieńczone detergentowe środki czyszczące typu mikroemulsji o/w według wynalazku mogą często zawierać aż około 0,2% do około 7% wag. w odniesieniu do całego środka, rozpuszczalników terpenowych, które wprowadzone są poprzez składnik zapachowy. Jednak nawet, gdy ilość rozpuszczalnika terpenowego w środku czyszczącym jest mniejsza niż 1,5% wag. i wynosi do około 0,6% wag. lub 0,4% wag. lub mniej, rozcieńczone mikroemulsje o/w według wynalazku mają zadowalającą zdolność usuwania tłuszczu i oleju.

Zatem, dla typowego środka według wynalazku, który jest rozcieńczoną mikroemulsją o/w, 20 ml próbka mikroemulsji zawierającej 1% wag. substancji zapachowych będzie mogła zsolubilizować np. do około 2-3 ml tłustego i/lub oleistego brudu, utrzymując postać mikroemulsji. Innymi słowy, zasadniczą cecha środka według wynalazku jest fakt, że usuwanie tłuszczu jest wynikiem tego, że środek jest mikroemulsją jako taką, a nie obecności lub nieobecności w mikroemulsji rozpuszczalnika typu „usuwającego tłusty brud”.

Zamiast substancji zapachowej można stosować nierozpuszczalne w wodzie węglowodory parafinowe lub izoparafmowe, zawierające około 6 do około 18 atomów węgla w stężeniu około 0,4 do 8% wag., bardziej korzystnie 0,4 do 3% wag.

Rozpuszczalne w wodzie organiczne substancje detergentowe, które stosuje się do wytwarzania środków według wynalazku typu o/w, można wybrać z grupy obejmującej rozpuszczalne w wodzie anionowe detergenty, które nie są mydłami i niejonowe surfaktanty zmieszane z mieszaniną całkowicie zestryfikowanego etoksylowanego alkoholu wiełowodorotlenowego, częściowo zestryfikowanego etoksylowanego alkoholu wielowodorotlenowego i niezestryfikowanego etoksylowanego alkoholu wielowodorotlenowego.

Niejonowy surfaktant w środku według wynalazku występuje w ilości około 0% do 16%, korzystnie 1% do 12%, bardziej korzystnie 1,5% do 10% wag. i zapewnia doskonałą zdolność usuwania oleistego brudu i łagodny charakter dla skóry ludzkiej.

Rozpuszczalne w wodzie niejonowe surfaktanty stosowane w niniejszym wynalazku są dobrze znane i dostępne w handlu i obejmują etoksylowane pierwszorzędowe alkohole alifatyczne, etoksylowane drugorzędowe alkohole alifatyczne, etoksylowane alkilofenole i produkty kondensacji tlenku etylenu-tlenku propylenu i pierwszorzędowych alkoholi, takie jak Plurafac (BASF) oraz produkty kondensacji tlenku etylenu z estrami sorbitu i kwasów tłuszczowych, takie jak Tween (ICI).

Niejonowe syntetyczne organiczne surfaktanty zwykle są produktami kondensacji organicznych alifatycznych lub alkiloaromatycznych związków hydrofobowych i hydrofitowych grup tlenku etylenu. Praktycznie, każdy związek hydrofobowy zawierający grupę karboksylową, hydroksylową, amidową lub aminową z wolnym atomem wodoru połączonym z atomem azotu,

180 132 może być skondensowany z tlenkiem etylenu lub z produktem jego uwodnienia, glikolem polietylenowym, w celu wytworzenia rozpuszczalnego w wodzie niejonowego detergentu. Długość łańcucha polietoksyetylenowego można regulować i osiągnąć żądaną równowagę elementów hydrofobowych i hydrofilowych.

Niejonowe surfaktanty obejmują produkty kondensacji wyższego alkoholu (np. zawierającego około 8 do 18 atomów węgla w prostym lub rozgałęzionym łańcuchu) z około 5 do 30 molami tlenku etylenu, np. alkohol laurylowy lub mirystylowy skondensowany z około 16 molami tlenku etylenu (EO), tridekanol skondensowany z około 6 molami EO, alkohol mirystylowy skondensowany z około 10 molami EO na mol alkoholu, produkt kondensacji EO z frakcją alkoholi tłuszczowych z oleju kokosowego, zawierającą mieszaninę alkoholi tłuszczowych o łańcuchu alkilowym zawierającym od 10 do około 14 atomów węgla, zawierający około 6 moli EO na mol wszystkich alkoholi lub około 9 moli EO na mol alkoholu, i etoksylowane alkohole z łoju zawierające 6 EO do 11 EO na mol alkoholu.

Korzystną grupę tych niejonowych surfaktantów stanowią środki pod nazwą Neodol (Shell Co.), które są produktami kondensacji wyższych alifatycznych pierwszorzędowych alkoholi zawierających około 9-15 atomów węgla, takimi jak alkohol C₉-C_n skondensowany z 8 molami tlenku etylenu (Neodol 91-18), alkohol C₁₂-C₁₃ skondensowany z 6,5 molami tlenku etylenu (Neodol 23-6,5), alkohol C₁₂-C₁₅ skondensowany z 12 molami tlenku etylenu (Neodol 25-12), alkohol C₁₄-C₁₅ skondensowany z 13 molami tlenku etylenu (Neodol 45-13) itp. Takie etoksylowane produkty mają wartość HLB (równowaga hydrofilowo-lipofilowa) około 8-15 i dają dobrą emulsję o/w, natomiast produkty o HLB poniżej 8 zawierają mniej niż 5 grup oksyetylenowych i są raczej słabymi emulgatorami i słabymi surfaktantami (przynajmniej dla celów niniejszego wynalazku).

Inne zadowalające rozpuszczalne w wodzie produkty kondensacji alkoholu i tlenku etylenu obejmują produkty kondensacji drugorzędowych alkoholi alifatycznych zawierających 8 do 18 atomów węgla w prostym lub rozgałęzionym łańcuchu z 5 do 30 molami tlenku etylenu. Przykładami handlowych niejonowych detergentów tego typu jest produkt kondensacji drugorzędowego alkoholu C_H-C₁₅ z 9 EO (Tergitol 15-S-9) lub z 12 EO (Tergitol 15-S-12) sprzedawane przez firmę Union Carbide.

Inne odpowiednie niejonowe surfaktanty obejmują produkty kondensacji jednego mola alkilofenolu zawierającego od około 8 do 18 atomów węgla w prostołańcuchowej lub rozgałęzionej grupie alkilowej z około 5 do 30 molami tlenku etylenu. Konkretne przykłady takich produktów kondensacji obejmują nonylofenol skondensowany z około 9,5 molami EO na mol nonylofenolu, dinonylofenol skondensowany z około 12 molami EO na mol fenolu, dinonylofenol skondensowany z około 15 molami EO na mol fenolu i izooktylofenol skondensowany z około 15 molami EO na mol fenolu. Dostępne w handlu niejonowe surftaktanty tego typu obejmują Igepal CO-630 (produkt kondensacji nonylofenolu z tlenkiem etylenu) sprzedawany przez firmę GAF Corporation.

Jako niejonowe surfaktanty odpowiednie są także rozpuszczalne w wodzie produkty kondensacji alkoholi C₈-C₂₀ z mieszaniną tlenku etylenu i tlenku propylenu, w stosunku Wagowym 2,5:1 do 4:1, korzystnie 2,8:1 - 3,3:1 z całkowitą zawartością tlenku etylenu i tlenku propylenu (włącznie z końcową grupą etanolową lub propanołową) wynoszącą 60-85%, korzystnie 70-80% wag. Takie detergenty produkcji firmy BASF - Wyandotte są dostępne w handlu. Szczególnie korzystny jest produkt kondensacji alkoholu C₁₀-C₁₆ z mieszaniną tlenku etylenu i tlenku propylenu w stosunku wagowym 3:1 i całkowitą zawartością grup alkoksylowych około 75% wag.

Jako niejonowe surftaktanty w środku według wynalazku można także stosować kondensaty 2 do 30 moli tlenku etylenu z estrami mono- i tri-kwasów C₁₀-C₂₀alkanowych z sorbitem o wartości HLB w zakresie 8 do 15. Takie surfaktanty są dobrze znane i są dostępne na rynku z firmy Imperial Chemical Industries pod nazwą handlową Tween. Odpowiednie surfaktanty obejmują polietoksylowany (4) monolaurynian sorbitu, polietoksylowany (4)

180 132 monostearynian sorbitu, polietoksylowany (20) trioleinian sorbitu i polietoksylowany (20) tristearynian sorbitu.

Inne odpowiednie, ale mniej korzystne niejonowe surfaktanty są sprzedawane pod nazwą „Pluronics”. Związki te są wytwarzane przez kondensowanie tlenku etylenu z hydrofobową zasadą utworzoną przez kondensację tlenku propylenu z glikolem propylenowym. Ciężar cząsteczkowy hydrofobowej części cząsteczki jest rzędu 950 do 4000, a korzystnie 200 do 2500. Dodanie rodników polietoksylenowych do części hydrofobowej zwiększa rozpuszczalność cząsteczki jako całości i nadaje surfaktantowi rozpuszczalność w wodzie. Ciężar cząsteczkowy polimerów blokowych zmienia się od 1000 do 15 000 a zawartość politlenku etylenu może wynosić 20% do 80% wag. Korzystnie środki te są w postaci cieczy, a korzystne wśród nich są gatunki L62 i L64.

Jako anionowe surfaktanty w mikroemulsji o/w według wynalazku można stosować dowolne ze zwykle stosowanych rozpuszczalnych w wodzie detergentów anionowych lub mieszaniny anionowych i niejonowych surfaktantów. Stosowany tu termin „anionowy surfaktant” odnosi się do klasy anionowych i mieszanych anionowo-niejonowych surfaktantów, które nadają działanie detersyjne.

Odpowiednie rozpuszczalne w wodzie anionowe surfaktanty, które nie są mydłami, obejmują powierzchniowo czynne lub detergentowe związki, które zawierają organiczną grupę hydrofobową o 8 do 26 atomach węgla, korzystnie o 10 do 18 atomach węgla, i co najmniej jedną grupę solubilizującą w wodzie wybraną z grup sulfonianowej, siarczanowej i karboksylanowej. Zwykle grupa hydrofobowa obejmuje lub stanowi grupę C₈-C₂₂alkilową, alkenylową lub acylową. Takie detergenty stosuje się w postaci rozpuszczalnych w wodzie soli, a kation tworzący sól jest zwykle wybrany z grupy obejmującej kationy sodu, potasu, magnezu, kation amonowy i mono- di- lub tri-C₂-C₃alkanoloamonowy, a korzystnie stanowi go kation sodu, magnezu i amonowy.

Przykładami odpowiednich sulfonowanych surfaktantów anionowych są dobrze znane wyższe alkilosulfoniany aromatyczne z jednym pierścieniem, takie jak wyższe alkiłobenzenosulfoniany zawierające od 10 do 16 atomów węgla w wyższej grupie alkilowej o prostym lub rozgałęzionym łańcuchu, C₈-C₁₅alkilotoluenosulfoniany i C₈-C₁₅alkilofenolosulfoniany.

Korzystnym sulfonianem jest liniowy alkilobenzenosulfonian o wysokiej zawartości izomerów 3-(lub wyższych) fenylowych i odpowiednio, o niskiej zawartości (dużo poniżej 50%) izomerów 2-(lub niższych) fenylowych, tzn. taki, w którym pierścień benzenowy korzystnie jest związany w dużej części w pozycji 3 lub wyższej (np. 4, 5, 6 lub 7) grupy alkilowej, a zawartość izomerów, w których pierścień benzenowy jest związany w pozycji 2 lub 1 jest niska. Szczególnie korzystne środki przedstawione są w opisie patentowym USA nr 3 320 174.

Innymi odpowiednimi anionowymi surfaktantami są olefinosulfoniany, w tym dhigołańcuchowe alkenosulfoniany, długołańcuchowe hydroksyalkanosulfoniany lub mieszaniny alkenosulfordanów i hydroksyalkanosulfonianów. Takie detergenty typu olefinosulfonianów można wytworzyć znanym sposobem przez reakcję trójtlenku siarki (SO₃)₂ z długołańcuchowymi olefmami zawierającymi 8 do 25, korzystnie 12 do 21 atomów węgla o wzorze RCH=CHRj, w którym R oznacza wyższą grupę alkilową o 6 do 23 atomach węgla, a R, oznacza grupę alkilową o 1 do 17 atomach węgla lub wodoru, w której tworzy się mieszanina sultonów i kwasów alkenosulfonowych, którą następnie poddaje się reakcji aby przeprowadzić sultony w sulfoniany. Korzystne olefinosulfoniany zawierają od 14 do 16 atomów węgla w grupie alkilowej R i wytwarzane są przez sulfonowanie a-olefm.

Innymi przykładami odpowiednich anionowych sulfonianowych surfaktantów są parafinosulfoniany zawierające około 10 do 20, korzystnie 13 do 17 atomów węgla. Pierwszorzędowe parafinosulfoniany wytwarzane są przez reakcję długołańcuchowych α-olefm i wodorosiarczynów. Parafinosulfoniany zawierające grupy sulfonianowe rozmieszczone wzdłuż łańcucha parafinowego są przedstawione w opisach patentowych USA nr nr 2 503 280, 2 507 088, 3 260 744, 3 372 188 i w niemieckim opisie patentowym nr 735 096.

180 132

Przykładem zadowalających anionowych siarczanowych surfaktantów są sole C_g-C₁₈alkilosiarczanów i sole C₈-C_lgalkiloeteropolietenoksysiarczanów o wzorze R(OC₂H₄)_nOSO₃M, w którym n oznacza 1 do 12, korzystnie 1 do 5, a M oznacza kation solubilizujący wybrany z grupy obejmującej jony sodu, potasu, magnezu, jon amonowy i mono-, di- i trietanoloamonowy. Alkilosiarczany można wytwarzać przez siarczanowanie alkoholi otrzymanych przez redukcję glicerydów z oleju kokosowego lub łoju lub ich mieszanin i zobojętnianie wytworzonego produktu.

Natomiast alkiloeteropolietenoksysiarczany wytwarza się przez siarczanowanie produktu kondensacji tlenku etylenu z alkoholem C₈-C_lg i zobojętnienie wytworzonego produktu. Alkiloeteropolietenoksysiarczany różnią się między sobą liczbą moli tlenku etylenu, które reagują z jednym molem alkoholu. Korzystne alkilosiarczany i korzystne ałkiloeteropolietenoksysiarczany zawierają 10 do 16 atomów węgla w grupie alkilowej.

Do stosowania w środku według wynalazku odpowiednie są także C₈-C₁₂alkilofenyloeteropolietenoksysiarczany zawierające od 2 do 6 moli tlenku etylenu w cząsteczce. Te surfaktanty można wytwarzać przez reakcję alkilofenolu z 2 do 6 molami tlenku etylenu i siarczanowanie i zobojętnianie wytworzonego etoksylowanego alkilofenolu.

Innymi odpowiednimi anionowymi surfaktantami są C₉-C₁₅alkiloeteropolietenoksylokarboksylany o wzorze strukturalnym R(OC₂H₄)_nOXCOOH, w którym n oznacza liczbę od 4 do 12, korzystnie 5 do 10, a X jest wybrane z grupy obejmującej CH₂, grupę C(O)R₁₅ w której R] oznacza grupę C]-C₃alkilenową oraz obejmującej grupę o wzorze 5.

Korzystne związki obejmują C₉-C_Halkiloeteropolietenoksy (7-9) C(O)CH₂CH₂COOH, C₁₃-C₁₅alkiloeteropolietenoksy(7-9)-grupa o wzorze 6 i C₁₀-C₁₂alkiloeteropolietenoksy(5-7)CH₂COOH.

Związki te można wytwarzać przez kondensację tlenku etylenu z odpowiednim alkoholem i reakcję tego produktu z kwasem chlorooctowym, w wyniku której powstają kwasy eterokarboksylowe, jak to przedstawione w opisie patentowym USA nr 3 741 911 lub z bezwodnikiem bursztynowym lub ftalowym.

Takie anionowe surfaktanty będą w postaci kwasu lub soli, w zależności od pH końcowej kompozycji, przy czym kation tworzący sól będzie taki sam jak w przypadku innych anionowych detergentów.

Korzystne anionowe surfaktanty obecne w mikroemulsji o/w są wybrane z grupy obejmującej sole metali alkalicznych alkilosiarczanów, sole metali ziem alkalicznych alkilosiarczanów i sole metali alkalicznych kwasu dialkilosulfobursztynowego i ich mieszaniny.

Zwykle ilość anionowego surfaktanta, który nie jest mydłem, stanowi 0% do 6,0%, korzystnie 0,1 %-5% wag. rozcieńczonego mikroemulsyjnego o/w środka.

Środek według wynalazku może zawierać około 0% do około 8% wag., a bardziej korzystnie 0,25% do około 7% wag. surfaktanta typu soli metali alkalicznych dialkilosulfobursztynianu, w którym grupy alkilowe mogą być takie same lub różne i każda grupa alkilowa zawiera około 4 do około 12 atomów węgla, bardziej korzystnie około 7 do około 9 atomów węgla, a metal alkaliczny stanowi sód, potas lub lit. Korzystną solą metalu alkalicznego dialkilosulfobursztynianu stosowaną jako składnik środka według wynalazku jest sól sodowa dioktylosulfobursztynianu.

Środek według wynalazku zawiera składnik (określony dalej jako składnik typu etoksylowanej gliceryny), który jest mieszaniną całkowicie zestryfikowanego etoksylowanego alkoholu wielowodorotlenowego, częściowo zestryfikowanego etoksylowanego alkoholu wielowodorotlenowego i niezestryfikowanego etoksylowanego alkoholu wielowodorotlenowego, w których korzystnym alkoholem wielowodorotlenowym jest gliceryna. Składnik jest mieszaniną związku o wzorze 1 i wzorze 2, w których w oznacza 1 do 4, najkorzystniej 1. B oznacza atom wodoru lub grupę o wzorze 3, w którym R oznacza grupę alkilową zawierająca około 6 do 22 atomów węgla, bardziej korzystnie około 11 do 15 atomów węgla lub grupę alkenylową zawierającą około 6 do 22 atomów węgla, bardziej korzystnie około 11 do 15 atomów węgla, przy czym najkorzystniejszy jest łańcuch alkilowy pochodzący z uwodornionego

180 132 łoju lub z oleju kokosowego; a co najmniej jedna grupa B jest przedstawiona wzorem 4; R' oznacza atom wodoru lub grupę metylową; x, y i z mają wartości 0-60, bardziej korzystnie 0-40, pod warunkiem, że (x + y + z) = około 2 do około 100, korzystnie 4 do około 24, a najkorzystniej około 4 do 19; a stosunek monoester/diester/triester we wzorze 1 wynosi 45 do 90/5 do 40/1 do 20, bardziej korzystnie 50 do 90/9 do 32/1 do 12, natomiast stosunek molowy związku o wzorze 1 do związku o wzorze 2 jest wartością w zakresie około 3 do około 0,02, korzystnie 3 do 0,1, a najkorzystniej około 1,5 do około 0,2, przy czym najkorzystniej w mieszaninie, która tworzy składnik, jest więcej związku o wzorze 2 niż związku o wzorze 1.

Składnik typu etoksylowanej gliceryny stosowany w środku według wynalazku jest wytwarzany przez firmę Kao Corporation i sprzedawany pod nazwą handlową Levenol, jak Levenol F-200, który ma średnio 6 EO i w którym stosunek molowy kwasów tłuszczowych z oleju kokosowego do gliceryny wynosi 0,55 lub Levenol V501/2, zawierający średnio 17 EO, w którym stosunek molowy kwasów tłuszczowych z łoju do gliceryny wynosi 1,0. Korzystnie stosunek molowy kwasu tłuszczowego do gliceryny jest mniejszy niż około 1,7, bardziej korzystnie mniejszy niż około 1,5 i najkorzystniej mniejszy niż około 1,0.

Związek typu etoksylowanej gliceryny ma ciężar cząsteczkowy około 400 do około 1600 i pH (50 g/1 wody) około 5-7. Związki o nazwie Levenol zasadniczo nie podrażniają skóry ludzkiej i ulegają biodegradacji w więcej niż 90%, jak zmierzono metodą Wickbolda Bias-7d.

Dwoma przykładami składników o nazwie Levenol są: Levenol V-501/2, który ma 17 grup etoksylowych, jest pochodną kwasu tłuszczowego z łoju, w której stosunek molowy kwasu tłuszczowego do gliceryny wynosi 1,0 i która ma ciężar cząsteczkowy 1465 oraz Levenol F-200, który ma 6 grup etoksylowych, jest pochodną kwasów tłuszczowych z oleju kokosowego i w którym stosunek molowy kwasu tłuszczowego do gliceryny wynosi 0,55. Zarówno Levenol F-200 i Levenol V-501/2 są złożone z mieszaniny związku o wzorze 1 i związku o wzorze 2. Levenol ma następujące wartości ekotoksyczności: zahamowanie wzrostu glonów > 100 mg/1; ostra toksyczność wobec Daphniae> 100 mg/1 i ostra toksyczność wobec ryb >100 mg/1. Levenol ulega biodegradacji w więcej niż 60%, co stanowi wymaganą wartość minimalną według pomiaru OECD 301 B, która jest akceptowana.

Jako poliestryfikowane niejonowe środki powierzchniowo czynne w środku według wynalazku odpowiednie są Crovol PK-40 i Crovol PK-70, wytwarzane przez firmę Croda GMBH, Holandia. Crovol PK-40 jest polietoksylowanym (12) glicerydem z oleju z ziam palmowych, który zawiera 12 grup EO. Crovol PK-70, który jest korzystnym środkiem, jest polietoksylowanym (45) glicerydem z oleju z ziam palmowych i zawiera 45 grup EO.

W rozcieńczonych mikroemulsyjnych środkach typu o/w lub w ciekłych krystalicznych środkach związki typu etoksylowanej gliceryny lub poliestryfikowane niejonowe związki znajdują się w mieszaninie z detergentem anionowym. Ilość związku typu etoksylowanej gliceryny lub poliestryfikowanego niejonowego czynnika solubilizującego w odniesieniu do ciężaru ciekłego krystalicznego środka lub ostatecznej rozcieńczonej mikroemulsji o/w wynosi 0,1% do 20,0%, bardziej korzystnie 0,5% do 10%, a najkorzystniej około 0,5% do 6% wag.

W korzystnych rozcieńczonych środkach mikroemulsyjnych o/w składnik typu etoksylowanej gliceryny znajduje się w mieszaninie z surfaktantem anionowym. Ilość składnika typu etoksylowanej gliceryny w odniesieniu do ciężaru końcowej rozcieńczonej mikroemulsji o/w wynosi 0,1% do 20,0%, bardziej korzystnie 0,5% do 10% wag.

W wytwarzaniu rozcieńczonej mikroemulsji o/w i stężonych środków mikroemulsyjnych istotną rolę może odgrywać kosurfaktant. Krótko mówiąc, gdy kosurfaktant jest nieobecny, woda, detergent(y) i węglowodór (np. substancja zapachowa) po zmieszaniu w odpowiednich proporcjach będą tworzyć albo roztwór micelamy (niskie stężenie) albo emulsję „olej w wodzie” według pierwszego aspektu wynalazku. Gdy do takiego układu dodany jest kosurfaktant, napięcie międzyfazowe na powierzchni między kropelkami emulsji i fazą wodną obniża się do bardzo niskiej wartości. To obniżenie napięcia międzyfazowego prowadzi do spontanicznego rozerwania kropelek emulsji na mniejsze agregaty aż do stanu przezroczystej

180 132 emulsji o koloidalnej wielkości cząstek, np. mikroemulsji. W stanie mikroemulsji czynniki termodynamiczne dochodzą do równowagi ze zmieniającymi się stopniami stabilności związanymi z całkowitą wolną energią mikroemulsji. Niektóre z tych czynników termodynamicznych, które określają całkowitą wolną energię układu, stanowią: 1) potencjał cząstka-cząstka, 2) napięcie międzyfazowe lub wolna energia (rozciąganie i zginanie), 3) entropia dyspersji kropelek i 4) zmiany potencjału chemicznego po utworzeniu. Termodynamicznie stabilny układ uzyskuje się gdy (1) napięcie międzyfazowe lub wolna energia są minimalne, a (2) entropia dyspersji kropelek jest maksymalna.

Zatem rola kosurfaktanta w tworzeniu stabilnej mikroemulsji o/w polega na (a) zmniejszaniu napięcia między fazowego (1) i (b) modyfikowaniu struktury mikroemulsji i zwiększaniu liczby możliwych konfiguracji (2). Kosurfaktant będzie także (c) zmniejszał sztywność przy międzyfazowej warstwie miceli.

Zwykle wzrost stężenia kosurfaktanta prowadzi do szerszego zakresu temperatur, w których produkt jest stabilny.

Znaleziono trzy główne klasy związków, które stanowią bardzo odpowiednie kosurfaktanty np. w zakresach temperatur od 5°C do 43°C: (1) rozpuszczalne wodzie C₃-C₅alkohole, glikol polipropylenowy o wzorze HO(CH₃CHCH₂O)_nH, w którym n oznacza liczbę od 2 do 18 i mono-CpCgalkilowe etery i estry glikolu etylenowego i glikolu propylenowego o wzorach R(X)_nOH i Rj(X)_nOH, w których R oznacza grupę C₁-C₆alkilową, R, oznacza grupę C₂-C₄acylową, X oznacza (OCH₂CH₂) lub (OCH₂CH₃CH) a n oznacza liczbę od 1 do 4; (2) alifatyczne kwasy mono- i dikarboksylowe zawierające 2 do 10 atomów węgla, korzystnie 3 do 6 atomów węgla w cząsteczce i (3) fosforan trietylu. Ponadto, gdy potrzebne jest określone pH, można stosować mieszaniny dwóch lub więcej z tych trzech klas związków.

Gdy środek mikroemulsyjny według wynalazku zawiera jako kosurfaktanty kwasy mono- i dikarboksylowe (klasa 2) w stężeniu około 2 do 10% wag., można go stosować jako środek czyszczący do wanien i innych przedmiotów o twardych powierzchniach, które są odporne na kwas i wówczas kamień kotłowy, zwarzaki mydła wapniowego i tłusty brud z takich powierzchni usuwa się bez ich uszkodzenia. Jeżeli taką powierzchnię stanowi biała emalia cyrkonowa, środki takie mogą ją uszkodzić.

Razem z kwasami mono- i dikarboksylowymi można ewentualnie stosować kwas aminoalkilenofosfonowy w stężeniu około 0,01 do około 0,2% wag., który zapobiega uszkodzeniu takich białych emaliowanych powierzchni. Środek może ponadto zawierać 0,05% do 1% kwasu fosfonowego.

Reprezentatywne przykłady glikolu polipropylenowego obejmują glikol dipropylenowy i glikol polipropylenowy o ciężarze cząsteczkowym 200 do 1000, np. glikol polipropylenowy 400. Innymi odpowiednimi eterami glikolu są eter monobutylowy glikolu etylenowego (dostępny jako Butyl Cellosolve z firmy Union Carbide), eter monobutylowy glikolu dietylenowego (Butyl Carbitol), eter monoheksylowy glikolu etylenowego (Hexyl Cellosolve), eter monoheksylowy glikolu dietylenowego (Hexyl Carbitol), eter monobutylowy glikolu trietylenowego, eter monobutylowy glikolu mono-, di-, tripropylenowego, eter monobutylowy glikolu tetraetylenowego, eter tert-butylowy glikolu propylenowego, monooctan glikolu etylenowego i propionian glikolu dipropylenowego.

Reprezentatywne przykłady alifatycznych kwasów karboksylowych obejmują kwasy C₃-C₆alkilo- i alkenylomonozasadowe i dizasadowe, takie jak kwas glutarowy i mieszaniny kwasu glutarowego z kwasem adypinowym i bursztynowym oraz mieszaniny powyższych kwasów.

Podczas gdy wszystkie z wyżej wymienionych eterów glikoli i związków kwasowych nadają opisaną stabilność, to jednak najkorzystniejszym kosurfaktantem, jeśli chodzi o koszt i własności kosmetyczne (zwłaszcza zapach) jest eter monobutylowy glikolu dietylenowego lub eter monoheksylowy glikolu dietylenowego i mieszanina kwasów adypinowego, glutarowego i bursztynowego, odpowiednio. Stosunek kwasów w takiej mieszaninie nie jest szczególnie krytyczny i może być modyfikowany tak aby zapewniał pożądany zapach.

180 132

Aby zapewnić maksymalną rozpuszczalność w wodzie mieszaniny kwasów, jako główny składnik stosuje się kwas glutarowy, który jest najlepiej rozpuszczalny w wodzie spośród tych trzech nasyconych alifatycznych kwasów dwuzasadowych.

Zwykle można stosować stosunki wagowe kwasu adypinowego : kwasu glutarowego : kwasu bursztynowego 1-3:1-8:1-5, korzystnie 1-2:1-6:1-3, takie jak 1:1:1, 1:2:1, 2:2:1, 1:2:1,5, 1:2:2, 2:3:2 itd., z jednakowo dobrymi wynikami.

Ilość kosurfaktanta potrzebna do stabilizowania środków mikroemulsyjnych będzie, oczywiście, zależeć od takich czynników jak napięcie powierzchniowe kosurfaktanta, typ i ilość głównych surfaktantów i substancji zapachowych oraz typ i ilość innych dodatkowych składników, które może zawierać środek i które mają wpływ na czynniki termodynamiczne wymienione powyżej. Na ogół, ilość kosurfaktanta w zakresie od 0,1% do 50%, korzystnie od około 0,5% do 15%, a szczególnie korzystnie od około 1% do 7% wag. daje stabilne rozcieńczone mikroemulsje o/w, przy powyżej podanym poziomie głównych surfaktantów i substancji zapachowych i innych opisanych powyżej dodatkowych składników.

pH końcowej mikroemulsji zależy od charakteru związku, który stanowi kosurfaktant, przy czym wybór kosurfaktanta zależy od kosztów i własności kosmetycznych, zwłaszcza zapachu. NA przykład, środki mikroemulsyjne, które mająpH w zakresie 1 do 10 mogą zawierać kosurfaktant klasy 1 lub 3 jako jedyny kosurfaktant, ale gdy obecna jest sól metalu wielowartościowego, zakres pH obniża się do 1 do 8,5. Z drugiej natomiast strony kosurfaktant klasy 2 może być stosowany jako jedyny kosurfaktant, gdy pH produktu jest poniżej 3,2. Jednak, gdy kwasowe kosurfaktanty stosuje się w mieszaninie z kosurfaktantem typu eteru glikolu, pH środka może być zasadniczo obojętne (np. pH 7 ± 1,5, korzystnie 7 ± 0,2).

Cechą niniejszego wynalazku jest możliwość wytwarzania produktów obojętnych lub kwasowych bez wypełniaczy aktywnych, które to produkty mają zdolność usuwania tłustego brudu, podczas gdy znane środki mikroemulsyjne najczęściej zawierają substancje silnie alkaliczne lub silne wypełniacze aktywne lub obydwa składniki.

Oprócz doskonałej zdolności zmywania tłustego i oleistego brudu, mikroemulsyjne środki typu o/w w niskim pH wykazują także doskonałą zdolność zmywania i usuwania zwarzaków mydła wapniowego i kamienia kotłowego, zarówno gdy są stosowane bez rozcieńczania lub po rozcieńczeniu.

Ostatnim istotnym składnikiem mikroemulsyjnych środków według wynalazku, które mają lepsze właściwości napięcia międzyfazowego, jest woda. Ilość wody w środkach mikroemulsyjnych o/w zwykle stanowi 20% do 97%, korzystnie 70% do 97% wag. zwykłej rozcieńczonej mikroemulsji o/w.

Jak wyraźnie wynika z powyższego opisu, rozcieńczone mikroemulsyjne (o/w) ciekłe uniwersalne środki czyszczące według wynalazku są szczególnie skuteczne, gdy stosowane są jako takie, tzn. bez dalszego rozcieńczania wodą, ponieważ własności środka w postaci mikroemulsji o/w najlepiej widać w formie nierozcieńczonej. Jednak z zależności od poziomu surfaktantów, kosurfaktantów, substancji zapachowych i innych składników, możliwy jest pewien stopień rozcieńczenia bez zniszczenia mikroemulsji. Na przykład, przy korzystnym niskim poziomie aktywnych surfaktantów (tj. głównie detergentów anionowych i niejonowych), rozcieńczenie do około 50% zwykle będzie tolerowane i nie spowoduje rozdzielenia faz, to znaczy, że stan mikroemulsji będzie utrzymany.

Jednak nawet środek bardzo rozcieńczony, np. 2-10-krotnie lub bardziej, będzie w dalszym ciągu skutecznie usuwał brud tłusty, oliesty lub innego typu. Ponadto, obecność jonów magnezu lub innych jonów wielo wartościowych, np. glinu, co opisano dalej szczegółowo, służy zwiększeniu zdolności czyszczącej głównych detergentów podczas użytkowania w stanie rozcieńczonym.

Z drugiej strony w zakres wynalazku wchodzą także wysoce stężone mikroemulsje, które rozcieńcza się dodatkową ilością wody przed użyciem.

Wynalazek dotyczy także stabilnego stężonego mikroemulsyjnego lub kwasowego mikroemulsyjnego środka zawierającego w przybliżeniu wagowo:

180 132

a) 0% do 6% anionowego surfaktanta;

b) 0,1 do 20% mieszaniny całkowicie zestryfikowanego etoksylowanego alkoholu wielowodorotlenowego, częściowo zestryfikowanego etoksylowanego alkoholu wielowodorotlenowego i niezestryfikowanego etoksylowanego alkoholu wielowodorotlenowego;

c) 0,1% do 50% kosurfaktanta;

d) 0,4% do 10% nierozpuszczalnego w wodzie węglowodoru lub substancji zapachowej;

e) 0% do 18% co najmniej jednego kwasu mono- lub dikarboksylowego;

f) 0% do 1% kwasu fosforowego;

g) 0% do 0,2% kwasu aminoalkiłenofosfonowego;

h) 0% do 15% heptahydratu siarczanu magnezu;

i) 0% do 16% niejonowego surfaktanta;

j) 0% do 8% soli metalu alkalicznego dialkilosulfobursztynianu i

k) wodę w ilości uzupełniającej.

Takie stężone mikroemulsje można rozcieńczać przez zmieszanie z wodą w ilości do około 20-krotnego lub więcej, korzystnie około 4- do około 10-krotnego ich ciężaru i wytwarzać mikroemulsje o/w podobne do rozcieńczonych mikroemulsyjnych środków opisanych powyżej. Aczkolwiek stopień rozcieńczenia dobiera się tak, aby po rozcieńczeniu otrzymać mikroemulsję o/w, to jednak podczas rozcieńczania kolejno występują zarówno mikroemulsja jak i niemikroemulsja.

Oprócz opisanych powyżej zasadniczych składników, które są wymagane do utworzenia środka mikroemulsyjnego, środek według wynalazku może często zawierać i korzystnie zawiera jeden lub więcej dodatkowych składników, które służą do poprawienia ogólnej charakterystyki produktu.

Jednym z takich składników jest nieorganiczna lub organiczna sól lub tlenek z kationem wielowartościowego metalu, zwłaszcza Mg^. Sól metalu lub tlenek dają istotne korzyści, w tym lepszą zdolność czyszczącą przy stosowaniu rozcieńczonych środków zwłaszcza w przypadku miękkiej wody i do wytworzenia stanu mikroemulsji jest wówczas potrzebna mniejsza ilość substancji zapachowych. Jako sól magnezu szczególnie korzystny jest siarczan magnezu, bezwodny lub uwodniony (np. heptahydrat). Dobre wyniki otrzymuje się także z tlenkiem magnezu, chlorkiem magnezu, octanem magnezu, propionianem magnezu i wodorotlenkiem magnezu. Te sole magnezu można stosować przy obojętnym lub kwasowym pH środka, ponieważ wodorotlenek magnezu nie wytrąca się przy tych wartościach pH.

Chociaż magnez jest korzystnym wielowartościowym metalem, z którego wytwarza się sole (włącznie z tlenkiem i wodorotlenkiem), można stosować także inne jony metali wielowartościowych, pod warunkiem, że ich sole są nietoksyczne i są rozpuszczalne w fazie wodnej układu przy żądanym poziomie pH. Zatem, w zależności od takich czynników jak pH układu, charakter głównych surfaktantów i kosurfaktanta itd., jak również w zależności od dostępności i kosztów, mogą być odpowiednie jony innych metali wielowartościowych, które obejmują glin, miedź, nikiel, żelazo, wapń itd. Należy zwrócić uwagę, że np. w obecności korzystnego parafmosulfonianowego lub alkilosiarczanowego anionowego detergentu sole wapniowe będą się wytrącać i nie powinny być stosowane. Stwierdzono także, że sole glinowe działają najlepiej przy pH poniżej 5 lub gdy do środka, który ma mieć obojętne pH, dodano niewiele, np. około 1% wag. kwasu cytrynowego. Alternatywnie, w takim przypadku można bezpośrednio dodawać sól glinową w postaci cytrynianu. Jako sól można stosować sole z anionami tej samej ogólnej klasy jak w przypadku soli magnezowych, takie jak halogenek (np. bromek, chlorek), siarczan, azotan, wodorotlenek, tlenek, octan, propionian itd.

Korzystnie, w przypadku środków rozcieńczonych, dodaje się związku metalu w ilości wystarczającej, aby zapewnić co najmniej stechiometryczny stosunek równoważników między anionowym surfaktantem i kationem metalu wielowartościowego. Na przykład, na każdy gramojon Mg⁺⁺ będą przypadały 2 gmole parafmosulfonianu, alkilobenzenosulfonianu, alkilosiarczanu itd., podczas gdy na każdy gjon Al³⁺ będą przypadały 3 gmole anionowego surfaktanta. Zatem ilość wielowartościowej soli zwykle będzie tak dobrana, że jeden równoważnik

180 132 związku będzie zobojętniał od 0,1 do 1,5 równoważnika, korzystnie 0,9 do 1,4 równoważnika kwasowej formy anionowego detergentu.

Przy wyższych stężeniach anionowego detergentu ilość soli wielo wartościowej jest w zakresie 0,5 do 1 równoważnika na równoważnik anionowego detergentu.

Środek mikroemulsyjny o/w może także zawierać od 0% do 2,5%, korzystnie od 0,1% do 2,0% wag. kompozycji kwasu tłuszczowego C₈-C₂₂ lub mydła kwasu tłuszczowego jako depresora piany. Dodatek kwasu tłuszczowego lub mydła kwasu tłuszczowego poprawia spłukiwalność środka nierozcieńczonego bądź rozcieńczonego. Zwykle jednak, gdy środek zawiera kwas tłuszczowy lub mydło, należy zwiększyć zawartość kosurfaktanta, aby utrzymać stabilność produktu.

Jako przykład kwasów tłuszczowych, które można stosować jako takie lub w postaci mydła, można wymienić destylowane kwasy tłuszczowe z oleju kokosowego, kwasy tłuszczowe typu „mieszane roślinne” (np. zawierające wysoki procent łańcuchów C₁₈ nasyconych, monoi/lub wielonienasyconych); kwas olejowy, stearynowy, palmitynowy, ejkozanowy itp., zwykle korzystne są te kwasy tłuszczowe zawierające od 8 do 22 atomów węgla.

Uniwersalny ciekły środek czyszczący według wynalazku może, w razie potrzeby, zawierać także inne składniki, które dostarczają dodatkowych efektów lub czynią produkt bardziej atrakcyjny dla konsumenta. Jako przykłady można wymienić: środki barwiące lub barwniki w ilości do 0,5% wag., bakteriocydy w ilości do 1% wag., środki konserwujące lub przeciwutleniacze, takie jak formalina, 5-chloro-2-metylo-4-izotiazolin-3-on, 2,6-di-tert-butylo-p-krezol itd., w ilości do 2% wag., i środki regulujące pH, takie jak kwas siarkowy lub wodorotlenek sodu, w zależności od potrzeby. Ponadto, jeśli środek ma być nieprzezroczysty, może zawierać do 4% wag., środka zmętniającego.

Środki według wynalazku nie zawierają krzemianów metali alkalicznych ani soli metali alkalicznych, które stanowią wypełniacze aktywne dla detergentów, takich jak fosfoniany metali alkalicznych, węglany metali alkalicznych, polifosforany metali alkalicznych lub cytryniany metali alkalicznych, ponieważ środki, które zawierają takie związki, są zbyt żrące i resztki ich pozostająna czyszczonych powierzchniach.

Środki według wynalazku nie zawierają surfaktantów betaino wy ch, ponieważ profil piany zawierających je środków byłby zbyt wysoki. Stężenie kwasu tłuszczowego w środkach według wynalazku musi być niższe niż 2,5% wag., ponieważ przy stężeniach wyższych niż 2,5% wag. środek miałby przykry zapach. Środek według wynalazku nie zawiera metanolu ani etanolu z powodu ich wyjątkowo niskiej temperatury zapłonu.

W końcowej postaci uniwersalne ciecze są klarownymi mikroemulsjami typu olej w wodzie i są trwałe w niskich i podwyższonych temperaturach, a dokładnie, pozostają klarowne i trwałe w zakresie temperatur od 5°C do 50°C, zwłaszcza od 10°C do 43°C. Takie środki mają pH w zakresie kwasowego lub obojętnego, w zależności od końcowego przeznaczenia. Takie ciecze łatwo się wylewają i mają lepkość w zakresie 6 do 60 mPa s, zmierzoną w 25°C za pomocą wiskozymetru Brookfielda RVT z wrzecionem nr 1 obracającym się z prędkością 20 obr./min. Korzystnie, lepkość utrzymuje się w zakresie 10 do 40 mPa s.

Środki są gotowe do użycia lub mogą być w razie potrzeby rozcieńczane i w każdym przypadku nie wymagają lub wymagają tylko minimalnego spłukiwania i zasadniczo nie pozostawiają resztek lub smug po czyszczeniu. Ponadto, ponieważ środki nie zawierają wypełniaczy aktywnych dla detergentów takich jak polifosforany metali alkalicznych, są ekologicznie dopuszczalne i nadają lepszy połysk czyszczonym twardym powierzchniom.

Ciekłe środki przeznaczone do stosowania w postaci niezrozcieńczonej mogą być pakowane pod ciśnieniem w pojemnikach do aerozolu lub w rozpylaczach typu pompy lub typu „ze spustem” do tzw. stosowania „spryskać i wytrzeć”.

Ponieważ środki są wodnymi ciekłymi środkami i żadne specjalne mieszanie nie jest wymagane w celu wytworzenia mikroemulsji o/w, środki wytwarza się łatwo po prostu przez połączenie wszystkich składników w odpowiednim naczyniu lub pojemniku. Kolejność mieszania składników nie jest szczególnie ważna i zwykle różne składniki można dodawać

180 132 kolejno lub wszystkie od razu lub każdy w postaci wodnego roztworu lub główne detergenty i kosurfaktanty można przygotować oddzielnie i połączyć je ze sobą i z substancją zapachową. Jeśli stosuje się sól magnezu lub związek innego wielowartościowego metalu, można je dodawać w postaci wodnego roztworu lub bezpośrednio. Do wytwarzania nie jest konieczna podwyższona temperatura, a wystarczająca jest temperatura pokojowa.

W zakres wynalazku wchodzi też możliwość stosowania związków typu estryfikowanej etoksylowanej gliceryny w środkach czyszczących do twardych powierzchni, takich jak środki do czyszczenia powierzchni drewnianych, okien, delikatne ciekłe środki czyszczące, jako zastępników w całości lub częściowo anionowych i/lub niejonowych surfaktantów, gdy trzeba poprawić efekt uwalniania tłustego brudu.

Następujące przykłady ilustrują ciekłe środki czyszczące według wynalazku. Środki w przykładach przedstawione są tylko w celu ilustracji i nie ograniczają zakresu wynalazku. Jeśli nie zaznaczono inaczej, proporcje w przykładach i w opisie podane są w procentach Wagowych.

Przykład I. Przygotowano następujące środki o składzie podanym w % wagowych:

	A	B	C	D	Ajax Frais
Laurylosiarczan magnezu	0,1
Niejonowy surfaktant Neodol 45-7	2,0		1,2
Estryfikowany polietoksyeter-niej onowy surfaktant Levenol F200	4,0	4,5	3,6	4,5
Dioktylosulfobursztynian sodu		1,5		1,5
Eter monoheksylowy glikolu dietylenowego	3	3	3	4
Mydło z łoju PKO			0,2	0,15
MgSO4-7H2O		0,25	0,5	0,25
Substancja zapachowa Nicky LCV (a)	0,8	0,8	0,8	0,8
Laurylosiarczan - Na			1,2
Dodekan			0,2	0,15
Woda + drugorzędne dodatki	Bal.	Bal.	Bal.	Bal.
pH	7	7	7	7
Test na pochłanianie tłuszczu
Nierozcieńcz. (b) 10 pociągnięć	80	100	40	100	100
Rozcieńcz, (b) 50 pociągnięć	50	40	35	40	35

Bal. = w ilości uzupełniającej (a) zawiera około 25% wag. terpenów (b) wyższy procent umycia, lepsze odtłuszczenie

Test na własności czyszczące przeprowadzono według następującej procedury:

Białe płytki ceramiczne Formica o wymiarach 15 cm x 15 cm umyto mydłem i ciepłą wodą po czym spłukano wodą wodą dejonizowanąi w końcu etanolem, następnie suszono w temperaturze pokojowej przez co najmniej 4 godziny. Po jednorazowym użyciu płytki wyrzucano. Spryskano je chloroformowym roztworem barwnika i tłuszczu, stosując laboratoryjny rozpylacz chromatograficzny. Do spryskiwania wykorzystano sprężone powietrze pod ciśnieniem około 30 psi. Roztwór do spryskiwania przygotowano z następujących składników:

180 132 dla środka nierozcieńczonego: 5% twardy łój, 5% miękki łój, 0,01% D&C czerwieni 17 w chloroformie; dla środka rozcieńczonego: 1,0% twardego łoju, 1,0% miękkiego łoju, 0,01% D&C czerwieni 17. Aby ułatwić przygotowanie brudu, najpierw wytwarza się roztwór podstawowy 1% barwnika w chloroformie, tak aby 1,0 g takiego roztworu w 100 g dawał prawidłowe stężenie końcowe barwnika. Płytki spryskano w takim stopniu, że ich reflektancja (Rd) wynosiła 63-70. Płytki pozostawiono na 15 minut po spryskaniu w celu odparowania chloroformu.

Zabrudzone płytki umieszczono w aparacie Gardner Abrader, wyposażonym w dwuśladowe z dwoma łódeczkami sanie. Ściśnięte gąbki włożono do dwóch łódeczek. Każda łódeczka była wypełniona 300 g ołowianego śrutu, który zapewniał nacisk takiej samej siły na każdą gąbkę.

Do testu na czyszczenie środkiem rozcieńczonym przygotowano 1,2% roztwory o dwóch recepturach i około 50 ml każdego roztworu umieszczono w oddzielnych naczyniach ze szkła Pyrex o wymiarach 14 cm x 7 cm. W każdym roztworze umieszczono łódeczkę z włożoną do niej ściśniętą gąbką. Gąbki pozostawiono na 1 -2 minuty, aby nasyciły się roztworem, po czym nadmiar roztworu usunięto pocierając gąbkę o brzeg naczynia. Łódeczki umieszczono w saniach urządzenia do ścierania i ustawiono je na 15 pociągnięć. Usunięto łódeczki, gąbki wyciśnięto dociskając do brzegu zlewu i ponownie nasycono świeżym roztworem z naczynia. Nadmiar usunięto i powtórzono proces ścierania. Taki cykl 15 pociągnięć powtarzano aż do całkowitej liczby pociągnięć 105. Przed i po zabrudzeniu i po każdych 15 pociągnięciach odczytano wartość Rd dla płytek za pomocą reflektometru Photovolt model 575. Wartość Pd odczytywano nie usuwając płytek z urządzenia. Odczytano wartości dla trzech obszarów na każdej czyszczonej powierzchni i uśredniono je.

W teście na czyszczenie środkiem nierozcieńczonym do dwóch łódeczek włożono ściśnięte gąbki i umieszczono je w oddzielnych naczyniach Pyrex 14 cm x 7 cm wypełnionych około 50 ml wody wodociągowej. Gąbki pozostawiono, aby nasyciły się wodą, po czym nadmiar usunięto przez pocieranie gąbki o brzeg naczynia. Na każdej gąbce umieszczono 1,0 ml jednego z dwóch środków czyszczących. Łódeczki umieszczono w urządzeniu do ścierania i nastawiono je na 1, 3, 5, 10, 20, 35 i 50 pociągnięć z przerwami pomiędzy cyklami na pomiar Rd. Odczyty, jak poprzednio, wykonywano bez wyjmowania płytek z urządzenia. Odczytywano trzy wartości dla trzech obszarów każdej czyszczonej części i uśredniano. Podczas testu roztworu nie uzupełniano.

Stopień oczyszczenia w % obliczono według następującego równania:

% oc szczenią - ^re^^e^^tancJ^a płytki oczyszczonej - reflektancja płytki zabrudzonej * reflektancja płytki niezabrudzonej - reflektancja płytki zabrudzonej

Reasumując, opisany wynalazek najogólniej mówiąc dotyczy ulepszenia środków mikroemulsyjnych zawierających anionowy surfaktant, składnik typu estryfikowanej etoksylowanej gliceryny, jeden z określonych kosurfaktantów, składnik węglowodorowy i wodę, które polega na zastosowaniu nierozpuszczalnej w wodzie, nawaniającej substancji zapachowej jako zasadniczego składnika węglowodorowego w ilości wystarczającej, aby utworzyć rozcieńczony środek mikroemulsyjny typu o/w zawierający 0,1 do 6,0% wag. anionowego detergentu, 0% do 16% wag. niejonowego surfaktanta, 0,1% do 20% wag. składnika typu estryfikowanej etoksylowanej gliceryny, 0,1% do 50% wag. kosurfaktanta, 0,4% do 10% wag. substancji zapachowej lub węglowodoru i wodę w ilości uzupełniającej.

180 132

R'

CH₂-04CH₂CH-0-)-_xB

R¹

[CH-04CH₂CH-04yB]_w

R' ch₂-o+ch₂ch-o-ęb

Wzór 1

R’ ch₂-o-i-ch₂ćh-oęh

R'

[CH-0-iCH₂CH-0HyH ]_w

R’

I ch₂-ch-ch₂ch-o

Wzór 2

180 132

Wzór 3

Wzór 4

Wzór

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 70 egz. Cena 4,00 zł.

Claims (26)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Mikroemulsyjny uniwersalny ciekły środek czyszczący, zawierający anionowy surfaktant, niejonowy surfaktant, kosurfaktant, składnik węglowodorowy, wodę i ewentualnie inne składniki dodatkowe, znamienny tym, że zawiera w % wagowych: 0,1% do 6% anionowego surfaktanta, 0% do 16% niejonowego surfaktanta, 0,1% do 50% kosurfaktanta, 0,1% do 20% mieszaniny związku o wzorze 1 i związku o wzorze 2, w których w jest równe 1-4, B jest wybrane z grupy obejmującej wodór i grupę o wzorze 3, w którym R oznacza grupę alkilową o 6 do 22 atomach węgla lub grupę alkenylową o 6 do 22 atomach węgla, przy czym co najmniej jedna z grup B przedstawiona jest wzorem 4; R’ oznacza wodór lub grupę metylową x, y i z mają wartości 0-60, pod warunkiem, że (x + y + z) = 2 do 100, przy czym stosunek monoester/diester/triester we wzorze 1 wynosi 40 do 90/5 do 35/1 do 20, a stosunek ilości związku o wzorze 1 do związku o wzorze 2 jest w zakresie 3-0,02; oraz zawiera 0,4% do 10% co najmniej jednego nierozpuszczalnego w wodzie węglowodoru i/lub substancji zapachowej oraz wodę w ilości uzupełniającej.
2. 2. Środek czyszczący do twardych powierzchni, zawierający anionowy surfaktant, niejonowy surfaktant, kosurfaktant, składnik węglowodorowy, wodę i ewentualnie inne składniki dodatkowe, szczególnie skutecznie usuwający oleisty i tłusty brud, w postaci mikroemulsji typu olej w wodzie, znamienny tym, że faza wodna tej emulsji zawiera w % wagowych: 0,1% do 6% anionowego surfaktanta, 0% do 16% niejonowego surfaktanta, 0,1% do 20% mieszaniny związku o wzorze 1 i związku o wzorze 2, w których w jest równe 1-4, B jest wybrane z grupy obejmującej wodór i grupę o wzorze 3, w którym R oznacza grupę alkilową o 6 do 22 atomach węgla lub grupę alkenylową o 6 do 22 atomach węgla, przy czym co najmniej jedna z grup B przedstawiona jest wzorem 4; R' oznacza wodór lub grupę metylową x, y i z mają wartości 0-60, pod warunkiem, że (x + y + z) = 2 do 100, przy czym stosunek monoester/diester/triester we wzorze 1 wynosi 40 do 90/5 do 35/1 do 20, a stosunek ilości związku o wzorze 1 do związku o wzorze 2 jest w zakresie 3-0,02; oraz zawiera od 0,1% do 50% kosurfaktanta, który zasadniczo nie ma zdolności rozpuszczania oleistego lub tłustego brudu, wybranego z grupy obejmującej C₃-C₅alkohole, glikol polipropylenowy i C^Cgalkilowe etery i estry glikolu etylenowego lub propylenowego, alifatyczne kwasy mono- i dikarboksylowe zawierające 3 do 6 atomów węgla w cząsteczce i fosforan mono-, di- i trietylu oraz wodę; a faza olejowa mikroemulsji składa się zasadniczo z co najmniej jednego nie mieszającego się z wodą lub słabo rozpuszczalnego w wodzie składnika węglowodorowego w ilości od 0,1% do 10% wag. całej kompozycji.
3. 3. Środek według zastrz. 2, znamienny tym, że dodatkowo zawiera sól lub tlenek kationu metalu wielowartościowego w ilości dostarczającej 0,5 do 1,5 równoważnika kationu na równoważnik anionowego detergentu.
4. 4. Środek według zastrz. 3, znamienny tym, że jako sól lub tlenek kationu metalu wielowartościowego zawiera sól lub tlenek magnezu lub glinu.
5. 5. Środek według zastrz. 3, znamienny tym, że zawiera 0,9 do 1,4 równoważnika kationu na jeden równoważnik anionowego detergentu.
6. 6. Środek według zastrz. 4, znamienny tym, że jako sól wielowartościowego metalu zawiera siarczan magnezu lub jako tlenek wielowartościowego metalu zawiera tlenek magnezu.
7. 7. Środek według zastrz. 2, znamienny tym, że jako kosurfaktant zawiera kwas tłuszczowy o około 8 do około 22 atomach węgla.
8. 8. Środek według zastrz. 2, znamienny tym, że zawiera od około 0,5% - 15% wag. kosurfaktanta i od około 0,4% do około 3,0% wag. węglowodoru.
9. 9. Środek według zastrz. 2, znamienny tym, że jako kosurfaktant zawiera eter glikolu, którego łańcuch alkilowy ma 1 do 6 atomów węgla.

   180 132
10. 10. Środek według zastrz. 9, znamienny tym, że zawiera eter glikolu wybrany z grupy obejmującej eter monobutylowy glikolu etylenowego, eter monobutylowy glikolu dietylenowego, eter monobutylowy glikolu trietylenowego, glikol polipropylenowy o średnim ciężarze cząsteczkowym od około 200 do 1000, eter monoheksylowy glikolu etylenowego, eter monoheksylowy glikolu dietylenowego, eter monoheksylowy glikolu trietylenowego i eter t-butylowy glikolu propylenowego oraz eter monobutylowy glikolu mono-, di- i tripropylenowego.
11. 11. Środek według zastrz. 10, znamienny tym, że jako eter glikolu zawiera eter monobutylowy glikolu etylenowego, eter monobutylowy glikolu dietylenowego lub eter monoheksylowy glikolu etylenowego.
12. 12. Środek według zastrz. 2, znamienny tym, że jako anionowy surfaktant zawiera C₉-C₁₅alkilobenzenosulfonian lub C₁₀-C₂₀alkilosulfonian.
13. 13. Stężony mikroemulsyjny środek czyszczący, zawierający anionowy surfaktant, niejonowy surfaktant, kosurfaktant, składnik węglowodorowy, wodę i ewentualnie inne składniki dodatkowe, znamienny tym, że zawiera w % wagowych:

    a) 1% do 30% anionowego surfaktanta;

    b) 0,1% do 20% mieszaniny związku o wzorze 1 i związku o wzorze 2, w których w jest równe 1-4, B jest wybrane z grupy obejmującej wodór i grupę o wzorze 3, w którym R oznacza grupę alkilową o 6 do 22 atomach węgla lub grupę alkenylową o 6 do 22 atomach węgla, przy czym co najmniej jedna z grup B przedstawiona jest wzorem 4; R' oznacza wodór lub grupę metylową, x, y i z mają wartości 0-60, pod warunkiem, że (x + y + z) = 2 do 100, przy czym stosunek monoester/diester/triester we wzorze 1 wynosi 40 do 90/5 do 35/1 do 20, a stosunek ilości związku o wzorze 1 do związku o wzorze 2 jest w zakresie 3-0,02;

    c) 0,1% do 50% kosurfaktanta;

    d) 0,4% do 10% co najmniej jednego nierozpuszczalnego w wodzie węglowodoru lub substancji zapachowej;

    e) 0% do 18% co najmniej jednego mono- lub dikarboksylowego kwasu;

    f) 0% do 0,2% kwasu aminoalkilenofosfonowego;

    g) 0% do 1,0% kwasu fosforowego;

    h) 0% do 15% heptahydratu siarczanu magnezu;

    i) 0% do 16% niejonowego surfaktanta i

    j) wodę w ilości uzupełniającej.
14. 14. Mikroemulsyjny środek czyszczący, zawierający anionowy surfaktant, niejonowy surfaktant, kosurfaktant, składnik węglowodorowy, wodę i ewentualnie inne składniki dodatkowe, znamienny tym, że zawiera w % wagowych: 0,25% do 8% soli metalu alkalicznego dialkilosulfobursztynianu; 0,1% do 50% kosurfaktanta; 0,1% do 20% mieszaniny związku o wzorze 1 i związku o wzorze 2, w których w jest równe 1-4, B jest wybrane z grupy obejmującej wodór i grupę o wzorze 3, w którym R oznacza grupę alkilową o 6 do 22 atomach węgla lub grupę alkenylową o 6 do 22 atomach węgla, przy czym co najmniej jedna z grup B przedstawiona jest wzorem 4; R' oznacza wodór lub grupę metylową, x, y i z mają wartości 0-60, pod warunkiem, że (x + y + z) = 2 do 100, przy czym stosunek monoester/diester/triester we wzorze 1 wynosi 40 do 90/5 do 35/1 do 20, a stosunek ilości związku o wzorze 1 do związku o wzorze 2 jest w zakresie 3-0,02; 0,4% do 10% co najmniej jednego nierozpuszczalnego w wodzie węglowodoru i/lub substancji zapachowej oraz wodę w ilości uzupełniającej.
15. 15. Przezroczysty uniwersalny środek do czyszczenia twardych powierzchni, zawierający anionowy surfaktant, niejonowy surfaktant, kosurfaktant, składnik węglowodorowy, wodę i ewentualnie inne składniki dodatkowe, szczególnie skutecznie usuwający oleisty lub tłusty brud, w formie mikroemulsji typu olej w wodzie, znamienny tym, że faza wodna mikroemulsji zawiera w % wagowych od 0,25% do 8% soli metalu alkalicznego dialkilosulfobursztynianu; 0,1 % do 20% mieszaniny związku o wzorze 1 i związku o wzorze 2, w których w jest równe 1-4, B jest wybrane z grupy obejmującej wodór i grupę o wzorze 3, w którym R oznacza grupę alkilową o 6 do 22 atomach węgla lub grupę alkenylową o 6 do 22 atomach

    180 132 węgla, przy czym co najmniej jedna z grup B przedstawiona jest wzorem 4; R' oznacza wodór lub grupę metylową, x, y i z mają wartości 0-60, pod warunkiem, że (x + y + z) = 2 do 100, przy czym stosunek monoester/diester/triester we wzorze 1 wynosi 40 do 90/5 do 35/1 do 20, a stosunek ilości związku o wzorze 1 do związku o wzorze 2 jest w zakresie 3-0,02; od 0,1% do 50% mieszającego się z wodą kosurfaktanta, który zasadniczo nie ma zdolności rozpuszczania oleistego lub tłustego brudu, wybranego z grupy obejmującej C₃-C₅alkohole, glikol polipropylenowy i C₁-C₆alkilowe etery i estry glikolu etylenowego lub propylenowego, alifatyczne kwasy mono- i dikarboksylowe zawierające 3 do 6 atomów węgla w cząsteczce i fosforan mono-, di- i trietylu oraz wodę; a faza olejowa mikroemulsji składa się zasadniczo z co najmniej jednego nie mieszającego się z wodą lub słabo rozpuszczalnego w wodzie składnika węglowodorowego w ilości od 0,1% do 10% wag. całej kompozycji.
16. 16. Środek według zastrz. 15, znamienny tym, że dodatkowo zawiera sól kationu metalu wielowartościowego w ilości dostarczającej 0,5 do 1,5 równoważnika kationu na równoważnik anionowego detergentu.
17. 17. Środek według zastrz. 16, znamienny tym, że jako sól lub tlenek kationu metalu wielowartościowego zawiera sól lub tlenek magnezu lub glinu.
18. 18. Środek według zastrz. 16, znamienny tym, że zawiera 0,9 do 1,4 równoważnika kationu na jeden równoważnik anionowego detergentu.
19. 19. Środek według zastrz. 17, znamienny tym, że jako sól wielowartościowego metalu zawiera siarczan magnezu lub jako tlenek wielowartościowego metalu zawiera tlenek magnezu.
20. 20. Środek według zastrz. 15, znamienny tym, że jako kosurfaktant zawiera kwas tłuszczowy o około 8 do około 22 atomach węgla.
21. 21. Środek według zastrz. 15, znamienny tym, że zawiera od około 0,5% - 15% wag. kosurfaktanta i od około 0,4% do około 3,0% wag. węglowodoru.
22. 22. Środek według zastrz. 15, znamienny tym, że jako kosurfaktant zawiera eter glikolu, którego łańcuch alkilowy ma 1 do 6 atomów węgla.
23. 23. Środek według zastrz. 22, znamienny tym, że zawiera eter glikolu wybrany z grupy obejmującej eter monobutylowy glikolu etylenowego, eter monobutylowy glikolu dietylenowego, eter monobutylowy glikolu trietylenowego, glikol polipropylenowy o średnim ciężarze cząsteczkowym od około 200 do 1000, eter monoheksylowy glikolu etylenowego, eter monoheksylowy glikolu dietylenowego, eter monoheksylowy glikolu trietylenowego i eter t-butylowy glikolu propylenowego oraz eter monobutylowy glikolu mono-, di- i tripropylenowego.
24. 24. Środek według zastrz. 23, znamienny tym, że jako eter glikolu zawiera eter monobutylowy glikolu etylenowego, eter monobutylowy glikolu dietylenowego lub eter monoheksylowy glikolu etylenowego.
25. 25. Środek według zastrz. 15, znamienny tym, że jako sól metalu alkalicznego dialkilosulfobursztynianu zawiera sól litu, potasu lub sodu, a każda grupa alkilowa w tej soli zawiera około 4 do około 12 atomów węgla.
26. 26. Stężony mikroemulsyjny środek czyszczący zawierający anionowy surfaktant, niejonowy surfaktant, kosurfaktant, składnik węglowodorowy, wodę i ewentualnie inne składniki dodatkowe, znamienny tym, że zawiera w % wagowych:

    a) 0,1% do 20% mieszaniny związku o wzorze 1 i związku o wzorze 2, w których w jest równe 1-4, B jest wybrane z grupy obejmującej wodór i grupę o wzorze 3, w którym R oznacza grupę alkilową o 6 do 22 atomach węgla lub grupę alkenylową o 6 do 22 atomach węgla, przy czym co najmniej jedna z grup B przedstawiona jest wzorem 4; R' oznacza wodór lub grupę metylową, x, y i z mają wartości 0-60, pod warunkiem, że (x + y + z) = 2 do 100, przy czym stosunek monoester/diester/triester we wzorze 1 wynosi 40 do 90/5 do 35/1 do 20, a stosunek ilości związku o wzorze 1 do związku o wzorze 2 jest w zakresie 3-0,02;

    b) 0,1% do 50% kosurfaktanta;

    c) 0,4% do 10% co najmniej jednego nierozpuszczalnego w wodzie węglowodoru lub substancji zapachowej;

    d) 0% do 18% co najmniej jednego mono- lub dikarboksylowego kwasu;

    180 132

    e) 0% do 0,2% kwasu aminoalkilenofosfonowego;

    f) 0% do 1,0% kwasu fosforowego;

    g) 0% do 15% heptahydratu siarczanu magnezu;

    h) 0,25% do 8% soli metalu alkalicznego dialkilosulfobursztynianu, w którym każda z grup alkilowych zawiera 4 do 12 atomów węgła, a metal alkaliczny stanowi lit, potas lub sód i

    i) wodę w ilości uzupełniającej.

    * * *