PL180247B1 - Rekombinantowa, dwuniciowa czasteczka DNA PL PL - Google Patents

Rekombinantowa, dwuniciowa czasteczka DNA PL PL

Info

Publication number
PL180247B1
PL180247B1 PL94335570A PL33557094A PL180247B1 PL 180247 B1 PL180247 B1 PL 180247B1 PL 94335570 A PL94335570 A PL 94335570A PL 33557094 A PL33557094 A PL 33557094A PL 180247 B1 PL180247 B1 PL 180247B1
Authority
PL
Poland
Prior art keywords
gene
enzyme
tubers
dna
sequence
Prior art date
Application number
PL94335570A
Other languages
English (en)
Original Assignee
Monsanto Co
Priority date (The priority date is an assumption and is not a legal conclusion. Google has not performed a legal analysis and makes no representation as to the accuracy of the date listed.)
Filing date
Publication date
Family has litigation
First worldwide family litigation filed litigation Critical https://patents.darts-ip.com/?family=22093489&utm_source=google_patent&utm_medium=platform_link&utm_campaign=public_patent_search&patent=PL180247(B1) "Global patent litigation dataset” by Darts-ip is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
Application filed by Monsanto Co filed Critical Monsanto Co
Publication of PL180247B1 publication Critical patent/PL180247B1/pl

Links

Classifications

    • CCHEMISTRY; METALLURGY
    • C12BIOCHEMISTRY; BEER; SPIRITS; WINE; VINEGAR; MICROBIOLOGY; ENZYMOLOGY; MUTATION OR GENETIC ENGINEERING
    • C12NMICROORGANISMS OR ENZYMES; COMPOSITIONS THEREOF; PROPAGATING, PRESERVING, OR MAINTAINING MICROORGANISMS; MUTATION OR GENETIC ENGINEERING; CULTURE MEDIA
    • C12N9/00Enzymes; Proenzymes; Compositions thereof; Processes for preparing, activating, inhibiting, separating or purifying enzymes
    • C12N9/10Transferases (2.)
    • C12N9/12Transferases (2.) transferring phosphorus containing groups, e.g. kinases (2.7)
    • C12N9/1241Nucleotidyltransferases (2.7.7)
    • CCHEMISTRY; METALLURGY
    • C12BIOCHEMISTRY; BEER; SPIRITS; WINE; VINEGAR; MICROBIOLOGY; ENZYMOLOGY; MUTATION OR GENETIC ENGINEERING
    • C12NMICROORGANISMS OR ENZYMES; COMPOSITIONS THEREOF; PROPAGATING, PRESERVING, OR MAINTAINING MICROORGANISMS; MUTATION OR GENETIC ENGINEERING; CULTURE MEDIA
    • C12N15/00Mutation or genetic engineering; DNA or RNA concerning genetic engineering, vectors, e.g. plasmids, or their isolation, preparation or purification; Use of hosts therefor
    • C12N15/09Recombinant DNA-technology
    • C12N15/63Introduction of foreign genetic material using vectors; Vectors; Use of hosts therefor; Regulation of expression
    • C12N15/79Vectors or expression systems specially adapted for eukaryotic hosts
    • C12N15/82Vectors or expression systems specially adapted for eukaryotic hosts for plant cells, e.g. plant artificial chromosomes (PACs)
    • C12N15/8241Phenotypically and genetically modified plants via recombinant DNA technology
    • C12N15/8242Phenotypically and genetically modified plants via recombinant DNA technology with non-agronomic quality (output) traits, e.g. for industrial processing; Value added, non-agronomic traits
    • C12N15/8243Phenotypically and genetically modified plants via recombinant DNA technology with non-agronomic quality (output) traits, e.g. for industrial processing; Value added, non-agronomic traits involving biosynthetic or metabolic pathways, i.e. metabolic engineering, e.g. nicotine, caffeine
    • C12N15/8245Phenotypically and genetically modified plants via recombinant DNA technology with non-agronomic quality (output) traits, e.g. for industrial processing; Value added, non-agronomic traits involving biosynthetic or metabolic pathways, i.e. metabolic engineering, e.g. nicotine, caffeine involving modified carbohydrate or sugar alcohol metabolism, e.g. starch biosynthesis

Landscapes

  • Health & Medical Sciences (AREA)
  • Life Sciences & Earth Sciences (AREA)
  • Genetics & Genomics (AREA)
  • Engineering & Computer Science (AREA)
  • Chemical & Material Sciences (AREA)
  • Zoology (AREA)
  • Organic Chemistry (AREA)
  • Bioinformatics & Cheminformatics (AREA)
  • Biotechnology (AREA)
  • Molecular Biology (AREA)
  • Wood Science & Technology (AREA)
  • General Engineering & Computer Science (AREA)
  • Biomedical Technology (AREA)
  • Nutrition Science (AREA)
  • Microbiology (AREA)
  • Biochemistry (AREA)
  • General Health & Medical Sciences (AREA)
  • Physics & Mathematics (AREA)
  • Cell Biology (AREA)
  • Medicinal Chemistry (AREA)
  • Biophysics (AREA)
  • Plant Pathology (AREA)
  • Breeding Of Plants And Reproduction By Means Of Culturing (AREA)
  • Enzymes And Modification Thereof (AREA)
  • Micro-Organisms Or Cultivation Processes Thereof (AREA)
  • Storage Of Fruits Or Vegetables (AREA)
  • Preparation Of Fruits And Vegetables (AREA)

Abstract

1 1. Rekombinantowa, dwuniciowa czasteczka DNA zawierajaca w sekwencji opera- cyjnej: (a) promotor, którego funkcja w roslinach jest powodowanie wytwarzania sekwencji RNA w docelowych tkankach roslinnych; (b) strukturalna sekwencje DNA powodujaca wytwarzanie sekwencji RNA kodujacej polipeptyd fuzyjny zlozony z aminoterminalnego plastydowego peptydu tranzytowego oraz enzymu ADP-glukozo-pirofosforylazy zdefiniowanego sekwencja o numerze SEQ ID Nr: 4; (c) nietranslacyjna 3 '-sekwencje DNA, której funkcja w komórkach roslinnych jest powodowanie zakonczenia transkrypcji i dodanie poliadenylowanych nukleotydów na koncu 3' tej sekwencji RNA, przy czym kodowany przez te czasteczke DNA enzym, ADP-glukozo-pirofosforylaza, jest deregulowany. 3. Rekombinantowa, dwuniciowa czasteczka DNA zawierajaca w sekwencji opera- cyjnej: (a) promotor, którego funkcja w roslinach jest powodowanie wytwarzania sekwencji RNA w docelowych tkankach roslinnych; (b) strukturalna sekwencje DNA powodujaca wytwarzanie sekwencji RNA koduja- cej polipeptyd fuzyjny zlozony z aminoterminalnego plastydowego peptydu tranzytowego oraz enzymu ADP-glukozo-pirofosforylazy zdefiniowanego sekwencja o numerze SEQ ID Nr: 2; i (c) nietranslacyjna 3 '-sekwencje DNA, której funkcja w komórkach roslinnych jest powodowanie zakonczenia transkrypcji i dodanie poliadenylowanych nukleotydów na koncu 3' tej sekwencji RNA, przy czym kodowany przez te czasteczke DNA enzym, ADP-glukozo-pirofosforylaza, jest deregulowany. PL PL

Description

Przedmiotem wynalazku jest rekombinantowa, dwuniciowa cząsteczka DNA. Właściwości podczas długotrwałego magazynowania są podstawową cechą określającą jakość bulw ziemniaczanych. Okresy zatrzymania w rozwoju (obejmujące czas od zbiorów do kiełkowania) decydują o zachowaniu dobrej jakości ziemniaków. W obrocie handlowym, ziemniaki można składować przez długie okresy czasu przed ich przetwarzaniem (do 10 miesięcy i dłużej) w zakresie temperatur na ogół od 2 do 10°C. Magazynowanie w niskiej temperaturze (2-6°C) w odróżnieniu od przechowywania w temperaturze 7-12°C, to najlepsze warunki długotrwałego składowania, zapewniające zahamowanie procesu oddychania, zmniejszenie utraty wody, zakażeń mikrobiologicznych i potrzeby stosowania inhibitorów kiełkowania (Burton, 1989). Niskie temperatury prowadzą jednak do wywołanego zimnem zasłodzenia, a powstające wysokie poziomy cukru przyczyniają się do powstawania niekorzystnej brunatnej barwy produktu smażonego (Coffin i wsp., 1987, Weaver i wsp., 1978). W skład gromadzących się cukrów- wchodzą przede wszystkim glukoza, fruktoza i sacharoza, to znaczy głównie cukry redukujące (zwłaszcza glukoza i fruktoza), wchodzące w reakcję Maillarda z wolnymi grupami aminowymi podczas ogrzewania prowadzonego w różnych procesach przygotowywania posiłków, w tym smażenia, w wyniku czego tworzy się brunatny barwnik (Burton, 1989, Shallenberger i wsp., 1959). Z drugiej strony, sacharoza powoduje czarne zabarwienie podczas smażenia z powodu łatwości karmelizacji i zwęglania. Poziomy cukrów
180 247 redukujących powyżej 0,2% wagowych świeżej masy są wystarczające do powstawania brunatnego barwnika, co decyduje o wykluczeniu niektórych rodzaj ów przetwarzania. Przetwórca ziemniaka może zmniejszyć poziomy cukrów stosując kosztowny i czasochłonny proces blanszowania, o ile poziomy te są niewiele wyższe od granicznej wartości 0,2%. Ziemniaki można rekondycjonować w wyższych temperaturach (18°C) obniżając poziom cukru, jednak często w tych temperaturach poziomy cukru nie ulegają dostatecznemu obniżeniu przed rozpoczęciem kiełkowania i jest wówczas niezbędne użycie chemicznych inhibitorów kiełkowania (Ryall i Lipton, 1979, Hardenburg i wsp., 1986). Rekondycjonowanie zwiększa jednak wymagania co do urządzeń do magazynowania, co w konsekwencji wpływa na końcowy koszt produktu. Wykazano ponadto, że po dłuższych okresach magazynowania rekondycjonowanie jest nieefektywne (Coffin i wsp., 1987). Biorąc pod uwagę negatywny wpływ nadmiernego użycia środków chemicznych na środowisko i zdrowie oraz fakt, że obecne inhibitory kiełkowania mogą być wkrótce wycofane, istnieje potrzeba dysponowania takimi odmianami ziemniaka, które bez użycia środków chemicznych wytrzymywałyby długotrwałe magazynowanie w niskiej temperaturze bez nagromadzania się cukrów redukujących i w których w większym stopniu zachowywałyby się poziomy skrobi.
Po dłuższych okresach magazynowania, kiełkowanie bulw ziemniaka staje się poważnym problemem. Nadmierne kiełkowanie obniża wartość rynkową i może powodować zwiększone poziomy alkaloidów w bulwie.
Dotychczas, w wyniku procesów prowadzonych technikami inżynierii genetycznej uzyskano bulwy ziemniaka zawierające znacznie wyższe poziomy skrobi (opis publikacji zgłoszenia patentowego PCT, WO 91/19806 dokonanego przez Kishore; U.S.S.N. 07/709 663 zgłoszony 6.07.91, włączone do opisu jako odnośnik). W bulwach tych zachodzi ekspresja genu kodującego ADP glukozo-pirofosforylazę (ADPGPP), która katalizuje kluczowy etap w biosyntezie skrobi i glukogenu. Korzystny gen pochodzi z E. coli, otrzymany enzym jest wariantem podlegającym słabej regulacji i wysoce aktywnym. Jeśli w bulwach zachodzi ekspresja mutantu tego genu, glgC16 w sposób właściwy dla bulw, np. z promotora patatyny klasy I, wówczas poziomy skrobi w czasie zbiorów są wyższe od tych, które występują w kontrolnych bulwach nietransgenicznych.
Metabolizm węglowodanów w komórkach roślinnych jest procesem złożonym. Manipulacja wieloma różnymi procesami enzymatycznymi może potencjalnie wpływać na gromadzenie się cukrów redukujących podczas magazynowania w niskiej temperaturze. Przykładowo, cukry mogą być użyte do resyntezy skrobi, co powoduje obniżenie puli wolnego cukru. Do poprawienia właściwości ziemniaków podczas magazynowania w niskiej temperaturze na drodze obniżenia zawartości cukru mogą służyć również inne metody, w tym hamowanie hydrolizy skrobi, usuwanie cukrów na drodze glikolizy, albo konwersja cukrów w inne formy, które nie mają właściwości wchodzenia w reakcję Maillarda. Wyzwaniem dla tych metod byłaby identyfikacja aktywności, dzięki której można byłoby osiągnąć żądany rezultat, uzyskać daną funkcję w niskich temperaturach i zachować jakość produktu pożądaną przez hodowców, przetwórców i konsumentów ziemniaków.
Wysunięto sugestię, że fosfofruktokinaza (PFK) odgrywa ważną rolę w wy woływanym zimnem procesie zesłodzenia (Kruger i Hammond, 1988, ap Rees i wsp., 1988, Dixon i wsp., 1981, Claassen i wsp., 1991). Ap Rees i wsp. (1988) wysunęli przypuszczenie, że obróbka zimnem ma nierównomierny wpływ na różne szlaki metabolizmu węglowodanów, przy czym glikoliza ulega znacznie poważniejszemu obniżeniu w wyniku chwiejności PFK w niskiej temperaturze. Zmniejszenie aktywności PFK mogłoby zatem prowadzić do zwiększonej dostępności heksozo-fosforanów do produkcji sacharozy. Dodatkowym poparciem tego rozumowania jest obserwacja nowo wyhodowanego klonu ziemniaka zawierającego PFK, która nie jest zimnochwiejna i w niskiej temperaturze nie gromadzą się znaczące ilości cukru.
W publikacji europejskiego zgłoszenia patentowego EP 0 438 904 ujawniono, że zwiększenie aktywności PFK wpływa na zmniejszenie gromadzenia się cukrów podczas magazynowania na drodze usuwania heksoz przez ich glikolizę i dalszy metabolizm. W bulwach ziemniaka dokonano ekspresji enzymu PFK z E. coli, uzyskując zwiększenie aktywności PFK i obniżenie zawartości sacharozy oznaczanej w bulwach w czasie zbiorów. Okazało się jed4
180 247 nak, że w niskich temperaturach pozostaje aktywna fosfotransferaza pirofosforanu do fruktozo -6 fosforanu (PEP) (Claassen i wsp., 1991). Enzym PEP może dostarczyć fruktozo-6fosforan do glikolizy tak samo jak enzym PFK, ponieważ te dwa enzymy katalizują tę samą reakcję. Tak więc, skuteczność takiego podejścia do polepszenia jakości bulw ziemniaka podczas magazynowania w niskiej temperaturze wydaje się wątpliwa. Ponadto, usuwanie cukrów na drodze glikolizy i dalszego metabolizmu mogłoby być naj lepszym sposobem poprawy właściwości magazynowania bulw ziemniaczanych z powodu strat w zawartości cennej suchej masy w wyniku procesu oddychania. Resynteza cukrów do skrobi lub spowolnienie rozkładu skrobi byłoby bardziej korzystne, gdyż byłaby zachowana zawartość suchej masy.
Celem niniejszego wynalazku było wytworzenie takiej rekombinantowej cząsteczki DNA, przy pomocy której można było dokonać takiego rodzaju transformacji roślin ziemniaka aby obniżyć poziom cukru w bulwach ziemniaczanych i przez to polepszyć jakość magazynowanych ziemniaków. Następnym celem było otrzymanie ziemniaków o zwiększonej szybkości i stopniu rekondycjonowania po przechowywaniu w obniżonych temperaturach. Innym celem wynalazku było opracowanie sposobu wydłużania okresu zatrzymywania w rozwoju ziemniaków przechowywanych w temperaturach otoczenia lub temperaturach obniżonych.
Przedmiotem wynalazku jest rekombinantowa, dwuniciowa cząsteczka DNA zawierająca w sekwencji operacyjnej:
(a) promotor indukowany zimnem, którego funkcją w roślinach jest powodowanie wytwarzania sekwencji RNA w docelowych tkankach roślinnych;
(b) strukturalną, sekwencję DNA powodującą wytwarzanie sekwencji RNA kodującej polipeptyd fuzyjny złożony z aminoterminalnego plastydowego peptydu tranzytowego oraz enzymu ADP-glukozo-pirofosforylazy;
(c) nietranslacyjną 3'-sekwencję DNA, której funkcją w komórkach roślinnych jest powodowanie zakończenia transkrypcji i dodanie poliadenylowanych nukleotydów- na końcu 3' tej sekwencji RNA, przy czym kodowany przez tę cząsteczkę DNA enzym, ADP-glukozopirofosforylaza, jest deregulowany.
Korzystnie cząsteczka DNA koduje ADP-glukozo-pirofosforylazę będącą enzymem glgC z E. coli. Jeszcze bardziej korzystnie cząsteczka DNA koduje ADP-glukozopirofosforylazę będącą enzymem zmutowanym z E. coli. Również korzystnie cząsteczka DNA koduje ADP-glukozo-pirofosforylazę posiadającą sekwencję przedstawioną na SEQ ID Nr: 4. Najbardziej korzystnie cząsteczka DNa stanowi cząsteczkę, w której promotor DNA pochodzi z roślin ziemniaka.
Zastosowanie rekombinantowej cząsteczki DNA według wynalazku pozwala na polepszenie jakości ziemniaków magazynowanych w niskich temperaturach. Użycie tej cząsteczki pozwala na zapewnienie zwiększonego poziomu enzymu ADP-glukozo-pirofosforylazy (ADPGPP) w bulwach ziemniaczanych podczas przechowywania w obniżonych temperaturach, jak też na obniżenie poziomu cukrów w bulwach ziemniaczanych magazynowanych w obniżonych temperaturach przez, zwiększenie aktywności enzymu ADPGPP podczas przechowywania w niskich temperaturach.
Cząsteczka według wynalazku służyć może do przedłużania okresu zatrzymania w rozwoju przechowywanych ziemniaków przez zwiększenie aktywności enzymu ADPGPP podczas przechowywania. Metody z zastosowaniem cząsteczki według wynalazku polegają na:
(a) insercji do genomu komorkó ziemniaka rekombikantowej, dwuniciwwej c/.ąsteczki DNA zawierającej:
(i) promotor, którego funkcją w roślinach jest powodowanie wytwarzania sekwencji RNA w docelowych tkankach roślinnych;
(ii) struktur a liną sekwencję DNA powodującą wytwarzanie sekwencji RNA kodującej polipeptyd fuzyjny zawierający aminotkrminelny plastydowy peptyd tranzytow-y oraz enzym, ADP-gluOdza-pπΌfdsfarylazę;
(iii) nietranslacyjną 3'-se0wkncję DNA, której funkcją w komórkach roślinnych jest powodowanie zakończenia transkrypcji i dodanie poliedknylawenych nuklkotydów na końcu 3' tej sekwencji RNA,
180 247 (b) otrzymaniu transformowanych komórek roślinnych i (c) regenerowaniu z tych transformowanych komórek roślinnych transformowanych genetycznie roślin ziemniaka o polepszonych właściwościach magazynowania w niskiej temperaturze.
Przy użyciu cząsteczek według wynalazku można otrzymać nowe rekombinantowe cząsteczki DNA, komórki roślinne i regenerowane rośliny ziemniaka, w których promotor z punktu (a) (i) jest promotorem indukowanym zimnem, pochodzącym z ziemniaka lub Arabidopsis. Enzym, ADP-glukozo-pirofosforylaza (ADPGPP) pochodzi z E. coli i jest znana pod nazwą glgC. Sekwencja genu dla tego enzymu jest przedstawiona poniżej jako SEQ ID Nr: 1, a sekwencja aminokwasowa tego enzymu jest podana pod nazwą SEQ ID Nr: 2. Lepszym enzymem ADPGPP jest mutant ADPGPP, glgC16. Sekwencja genu dla tego enzymu jest podana niżej jako SEQ ID Nr: 3, a sekwencja aminokwasowa - jako SEQ ID Nr: 4. Okazało się, że ten mutant ma większe powinowactwo do substratów w nieobecności aktywatora, 1,6-bisfosforanu fruktozy (FBP) i osiąga połowę maksimum aktywacji przy obniżonym stężeniu FBP.
Stosowany w opisie termin „polepszenie jakości magazynowanych ziemniaków” albo warianty tego terminu oznaczają ziemniaki, które po przechowywaniu posiadają obniżone poziomy cukrów, charakteryzują się niewielką utratą skrobi lub brakiem utraty skrobi, obniżonym kiełkowaniem i/lub zwiększoną szybkością lub stopniem rekondycjono wania.
Określenie „magazynowanie w niskiej temperaturze” albo „przechowywanie w obniżonej temperaturze” oznacza utrzymywanie w temperaturach niższych od 15°C, uzyskiwanych przez chłodzenie przy użyciu urządzeń chłodniczych albo przez, wykorzystanie temperatur otoczenia.
'Termin „promotor indukowany zimnem” oznacza sekwencję zasad DNA inicjującą transkrypcję mRNA z jednej z nici DNA jako matrycy z wytworzeniem odpowiedniej komplementarnej nici RNA przy temperaturze równej lub niższej od 15°C.
Stosowany w opisie termin „przedłużony okres zatrzymania w rozwoju” albo terminy podobne oznaczają opóźnienie początku oddychania i kiełkowania bulw.
Termin „ziemniaki glgC16”, „bulwy glgC16”, „linie glgC16” albo warianty tych określeń oznaczają linie ziemniaczane albo bulwy pochodzące z tych linii, transformowane przez fuzję z opisanym poniżej plastydowym terminalnym peptydem tranzytowym, korzystnie CTP.
Figura 1 przedstawia mapę plazmidu dla wektora do transformacji w roślinach, pMON17316.
Figura 2 przedstawia mapę plazmidu dla wektora do transformacji w roślinach, pMON17279.
Fosforylaza skrobiowa i enzymy amylolityczne są odpowiedzialne za degradację skrobi podczas magazynowania w niskiej temperaturze z wytworzeniem ze skrobi glukozo-1 -fosforanu i/lub glukozy. Glukoza może być przetwarzana w glukozo-1-fosforan i służyć jako substrat dla enzymu ADPGPP, a zatem, do biosyntezy skrobi w bulwach, w których zachodzi ekspresja tego enzymu. Glukozo-1-fosforan może się również tworzyć z produktów degradacji sacharozy pod działaniem inwertazy albo syntetazy sacharozowej. Podczas magazynowania, w wyniku działania inwertazy gromadzą się głównie cukry redukujące, a nie sacharoza (Pressey, 1966). Glukoza i fruktoza uwalniane w wyniku działania inwertazy mogą również służyć jako prekursory substratów do biosyntezy skrobi.
Ekspresja enzymu ADPGPP jest skutecznym sposobem zwalczania efektu zasłodzenia indukowanego zimnem. Przypuszcza się, że podtrzymanie syntezy skrobi podczas przechowywania w niskiej temperaturze powoduje ciągłe zapotrzebowanie na zasoby heksoz, w wyniku czego zmniejsza się akumulacja cukru, a zatem, bulwa nadaje się do przerobu. Jednak za to działanie ADPGPP mogą być również odpowiedzialne inne mechanizmy. Ponadto, przedłużanie okresu zatrzymania w rozwoju ziemniaków przechowywanych w każdej temperaturze można osiągnąć przez utrzymanie niskiego poziomu cukru i opóźnienie początku oddychania i kiełkowania.
Dla osiągnięcia tego celu, do genomu roślin ziemniaka wprowadza się gen do ekspresji enzymu ADPGPP. Ten gen można łączyć z innymi genami (w orientacji sensownej i antysen6
180 247 sownej) w celu regulowania w ziemniakach metabolizmu i katabolizmu skrobi i/lub cukru, np. z genem fosfofruktokinaz (publikacja europejskiego opisu patentowego nr EP 438 904), α- i β-amylaz, syntetaz fosforanu sacharozy, heksokinaz, fosforylaz skrobi, enzymów hamujących rozgałęzianie albo fosfoglukomutaz. Te dodatkowe geny mogą pochodzić z roślin, mikroorganizmów albo ze źródeł zwierzęcych.
Alternatywnie, można osiągnąć zwiększone poziomy ADPGPP w przechowywanych bulwach na drodze mutagenizowania klonów ziemniaka, zwiększając przez, to poziomy aktywności ADPGPP. Takie bulwy można selekcjonować w oparciu o zwiększoną specyficzną aktywność, zwiększone Vmax, obniżone hamowanie przez inhibitor (Pi) lub zmniejszoną zależność maksymalnej aktywności od aktywatora (3-PGa).
Ekspresja genu roślinnego, który występuje w formie dwuniciowego DNA wymaga transkrypcji informacyjnego RNA (mRNA) z jednej nici tego DNA przez enzym, polimerazę RNA i następnego przetworzenia pierwszorzędowego transkryptu tego mRNA wewnątrz jądra. W przetwarzaniu tym bierze udział nie podlegający translacji region 3', dodający poliadenylowane nukleotydy do końca 3' tego RNA.
Transkrypcja DNA do mRNA jest regulowana przez region DNA zazwyczaj zwany promotorem. Region promotora zawiera sekwencję zasad stanowiącą dla polimerazy DNA sygnał do asocjacji z tym DNA i do zapoczątkowania transkrypcji mRNA z użyciem jednej nici tego DNA jako matrycy do syntezy odpowiedniej komplementarnej nici RNA.
W literaturze opisano wiele promotorów aktywnych w komórkach roślinnych. Należą do nich promotory syntetazy nopalinowej (NOS) i syntetazy oktopinowej (OCS), które są przenoszone na wywołujących nowotwory plazmidach Agrobacterium tumefaciens, promotory caulimowirusów, takie jak wirus mozaiki kalafiorowej (CaMV) 19S i 35S oraz promotory mozaiki trędownika 35S, indukowany światłem promotor z małej podjednostki karboksylazy rybulozo-1,5-bis-fosforanowej (ssRUBISCO, powszechnie występującego polipeptydu roślinnego) oraz promotor genu białka wiążącego chlorofil a/b i podobne. Wszystkie te promotory były stosowane do tworzenia różnych typów konstrukcji DNA i wywoływania ich ekspresji w roślinach (np. publikacja opisu patentowego PCT, WP 84/02913).
OkazOło się, że promotory patatyny klasy I użyte w poniższych przykładach 1 i 2, są zarówno wysoce aktywne jak i specyficzne dla bulw (Bevan i wsp., 1986; Jefferson i wsp., 1990). Znanych jest wiele innych genów charakteryzuj ących się ekspresją specyficzną dla bulw albo ekspresją wzmożoną, w tym geny ADPGPP bulw ziemniaczanych, podjednostek dużej i małej (Muller i wsp., 1990), syntetazy sacharozy (Salanoubat i Belliard, 1987, 1989), geny większych białek bulw łącznie z kompleksami białkowymi o masie 22 kD i inhibitorów proteinazy (Hannapel, 1990), gen syntetazy skrobiowej związany z ziarnistościami (GBSS; Rohde i wsp., 1990) oraz geny innych patatyn z klas I i II (Rocha-Sosa i wsp., 1989; Mignery i wsp., 1988). Do innych promotorów, które uważa się za użyteczne w wynalazku należą te, które wykazują zwiększoną lub specyficzną ekspresję w bulwach ziemniaczanych, które są promotorami genów normalnie związanymi z ekspresją enzymów uczestniczących w biosyntezie lub modyfikacji skrobi albo takie, które wykazują różne schematy ekspresji w bulwie ziemniaczanej, ze zwiększoną ekspresją np. w skórze albo w rdzeniu, albo w peridermie bądź takie, których ekspresja zachodzi w różnych czasach podczas rozwoju bulw. Przykłady takich promotorów obejmują promotory genów dla syntetaz skrobi związanych z ziarnistościami lub innych, genów dla enzymów rozgałęziających (Kossmann i wsp., 1991; Blennow A. i Johansson G., 1991; publikacje opisów patentowych PCT, WO 92/14827 i WO 92/11375), genu dla enzymu dysproporcjonującego (Takaha i wsp., 1993), dla enzymów hamujących rozgałęzianie, amylaz, fosforylaz skrobi (Nakano i wsp., 1989; Mori i wsp., 1991), esteraz pektyny (Ebbelaar i wsp., 1993), dla glikoproteiny o masie 40 kD, dla ubikwityny, inhibitora proteinazy asparaginianowej (Stukerlj i wsp., 1990), inhibitora karboksypeptydazy, polifenolooksydaz bulw (Shahar i wsp., 1992; bank genów GenBankR numery akcesyjne M95196 i M95197), geny przypuszczalnego inhibitora trypsyny i inne cDNA bulw (Stiekema i wsp., 1988) oraz dla β-amylazy i sporamin (z Ipomoea batatas); Yoshida i wsp., 1992; Otha i wsp., 1991).
180 247
Ekspresję bakteryjnego ADPGPP z różnych promotorów ziemniaczanych wykazał Kishore w publikacji opisu patentowego PCT, WO 91/19806. W wyniku takiej ekspresji zwiększała się zawartość skrobi w bulwach ziemniaczanych.
W sposobie według wynalazku nie ma potrzeby wychodzenia z bulw z wysoką zawartością skrobi dla osiągnięcia niskiej akumulacji cukrów redukujących podczas przechowywania w niskiej temperaturze. Ekspresję genu glgC16 w ziemniakach można uzyskać z promotora indukowanego zimnem, a więc enzym GlgC16 jest obecny tylko w warunkach magazynowania. Obecność tego enzymu powinna zatem utrzymywać biosyntezę skrobi podczas przechowywania, w wyniku czego można byłoby uniknąć gromadzenia się cukrów.
Istnieje wiele przykładów promotorów indukowanych zimnem, w tym promotorów roślinnych (Yamaguchi-Shinozaki i wsp., 1993; Qoronfleh i wsp., 1992; Minner i wsp., 1992; Houde i wsp., 1992; White i wsp., 1992; Huang i wsp., 1987; Murata i wsp., 1992; Gilmour i wsp., 1992; Hajela i wsp., 1990; Kurkela i wsp., 1990).
Przeprowadzono izolację indukowanych zimnem białek w bulwach ziemniaczanych (van Berkel i wsp., 1991; van Berkel i wsp., 1994). Promotory powodujące indukowaną zimnem ekspresję tych białek można wyizolować metodami znanymi w stanie techniki. Jedna z metod polega na utworzeniu banku cDNA z bulw eksponowanych na zimno i na następnej identyfikacji klonów specyficznych dla zimna przez różnicującą hybrydyzację z bankiem cDNA z bulw nie wystawianych na zimno. Proces ten można uczynić bardziej wydajnym stosując banki subtrakcyjne, czyli takie, z których podczas konstruowania usuwa się klony, z których przebiega ekspresja w sposób niespecyficzny dla niskiej temperatury. Oznaczenie sekwencji nukleotydowych cDNA pochodzącego od takich regulowanych transkryptów powinno również ułatwić izolację odpowiednich regionów promotora. Sekwencje takich cDNA są znane dla wielu regulowanych zimnem transkryptów z bulw ziemniaczanych (van Berkel i wsp., 1994). Następnie można zidentyfikować fragment promotora z klonu genomowego stosując sondy cDNA zidentyfikowane jako zimno-specyficzne. Takie regulowane zimnem promotory zidentyfikowano i oznaczono ich sekwencje (Yamaguchi-Shinozaki i Shinozaki, 1994; Baker, 1994). Fragment promotora może być użyty do bezpośredniej ekspresji genu glgC16 z E. coli w sposób wykorzystujący indukcję zimnem. Ponadto, z tego promotora można prowadzić ekspresję jednego z kilku innych enzymów ADPGPP, wpływając na stężenie cukru w bulwach ziemniaczanych przechowywanych w niskiej temperaturze, poprawiając jakość tych bulw. Promotory hybrydowe albo fuzje elementów regulacyjnych różnych promotorów można również stosować w celu zwiększenia poziomu ekspresji z regulowanego zimnem promotora albo do spowodowania, aby ekspresja ta była bardziej specyficzna dla żądanego organu rośliny. Opisano geny regulowane zimnem, charakteryzujące się ekspresją przebiegającą preferencyjnie w różnych tkankach (Zhu i wsp., 1993) albo geny regulowane bardziej specyficznie zimnem niż innymi bodźcami (Wilhelm i Thomashow, 1993; Nordin i wsp., 1993). Wykazano poza tym, że specyficzne, określone sekwencje o długości od 9 par zasad do kilkuset par zasad kontrolują wrażliwość promotorów na zimno i inne bodźce, takie jak poziomy kwasu abscyzynowego i suszę (Yamaguchi-Shinozaki i Shinozaki, 1994). Znane są promotory wywołujące preferencyjną ekspresję w bulwach. Oznaczono również regiony tych promotorów, które są niezbędne do takiej preferencyjnej ekspresji (Jefferson i wsp., 1990; Liu i wsp., 1990). Te dane umożliwiają skonstruowanie fuzji między małym, czułym na zimno elementem z promotorów takich jak te, które pochodzą np. z cor78, cor15a albo cor15b a promotorem patatyny. Fuzji dokonuje się z regionem -500 do -2000 par zasad promotora patatyny. Nowoczesne techniki genetyki molekularnej, w tym łańcuchowa reakcja z udziałem polimerazy i sterowana miejscem mutageneza a także łatwość syntezy oligonukleotydów umożliwiają dokonanie takiej fuzji.
Amino-terminalny tranzytowy peptyd plastydowy użyty z genem ADPGPP jest potrzebny do przetransportowania tego enzymu do plastydu, gdzie dokonuje się synteza skrobi. Alternatywnie, taki peptyd tranzytowy można pominąć i dokonać insercji genu do DNA obecnego w plastydzie. Transformację chloroplastu można przeprowadzić metodami opisanymi przez Svab’a i wsp. (1990).
180 247
Wytworzenie zmienionych genów ADP-glukozo-pirofosforylazy przez mutagenezę
Dla specjalistów jest zrozumiałe, że jakkolwiek nie jest to wymogiem koniecznym, lepsze wyniki można uzyskać przy użyciu genów ADP-glukozo-pirofosforylazy podlegających zmniejszonej regulacji allosterycznej („deregulowanych”), a bardziej korzystnie, nie podlegających w znaczącym stopniu regulacji allosterycznej („nieregulowanych”) przy zachowaniu odpowiedniej aktywności katalitycznej. Strukturalna sekwencja kodująca dla bakteryjnego lub roślinnego enzymu ADP-glukozo-pirofosforylazy może być zmutagenizowana w E. coli albo w innym odpowiednim gospodarzu i przesiewana na zwiększone wytwarzanie glukogenu, co opisano dla genu glgC16 z E. coli. Należy zaznaczyć, że użycie genu kodującego ADPglukozo-pirofosforylazę, która jest jedynym obiektem dla modulatorów (aktywatorów i inhibitorów) występujących w wybranej roślinie w ilościach, które nie hamują w znaczącym stopniu aktywności katalitycznej tego enzymu, nie będzie wymagało modyfikowania enzymu (genu). Takie „nieregulowane” lub „deregulowane” geny ADP-glukozo-pirofosforylazy wprowadza się następnie do roślin przez insercję, co jest podane w opisie, uzyskując transgeniczne rośliny o zwiększonej zawartości skrobi.
Przykładowo, dowolny gen ADP-glukozo-pirofosforylazy można klonować do E. coli B, szczepu AC70R1-504 (Leung, 1986). Ten szczep ma defektywny gen ADP-glukozopirofosforylazy, o ekspresji 5- do 7-krotnie niższej w stosunku do genów dla innych enzymów biosyntezy glikogenu. Taki gen lub cDNA dla ADP-glukozo-pirofosforylazy można wbudować do plazmidu za promotorem E. coli glgC lub za dowolnym innym promotorem bakteryjnym. Taką konstrukcję poddaje się sterowanej miejscem albo losowej mutagenezie. Po mutagenezie, komórki posiewa się na pożywkę wzbogaconą 1% glukozą. Po uzyskaniu rozwoju kolonii, płytki zalewa się roztworem jodu o składzie: 0,2% wagowo-objętościowych jodu, 0,4% wagowo-objętościowych KJ w wodzie (Creuzet-Sigal, 1972). Przez porównanie z identyczną płytką zawierającą niemutowane kolonie E. coli można wykryć kolonie wytwarzające więcej glikogenu przez ich intensywniejsze zabarwienie.
Ponieważ procedura mutagenezy może powodować mutacje promotora, należy powtórnie klonować każdy przypuszczalny mutant genu ADP-glukozo-pirofosforylazy z pierwszej rundy skriningu do niemutowanego wektora i prowadzić skrining powstałego plazmidu w ten sam sposób. W mutantach, po dwu rundach skriningu oznacza się aktywności ADP-glukozopirofosforylazy z dodatkiem i bez dodawania aktywatorów-' i inhibitorów. Nowy mutant można scharakteryzować przez porównanie odpowiedzi mutowanych ADP-glukozo-pirofosforylaz na aktywatory i inhibitory z reakcjami enzymów niezmutowanych.
Plaxton i Preiss (1987) wykazali, że ADP-glukozo-pirofosforylaza bielma kukurydzy ma właściwości regulacyjne podobne do tych, jakie wykazują ADP-glukozo-pirofosforylazy innych roślin. Autorzy ci wykazali, że opisywane we wcześniejszych pracach spostrzeżenie, że ADPglukozo-pirofosforylaza bielma kukurydzy wykazuje zwiększoną aktywność w obecności aktywatora (3-PGA) i obniżoną wrażliwość na inhibitor (Pi tłumaczy się rozszczepieniem proteolitycznym tego enzymu podczas procedury izolacji. Zmieniając gen ADP-glukozo-pirofosforylazy tak, aby wytwarzał enzym analogiczny do rozszczepionej proteolitycznie ADP-glukozopirofosforylazy endospermy kukurydzy można uzyskać obniżoną regulację allosteryczną.
W celu oznaczenia aktywności ADP-glukozo-pirofosforylazy w ciekłej hodowli E. coli, komórki wirowano w wirówce i zawieszano w około 2 ml buforu do ekstrakcji (0,05 M glicyloglicyny o pH = 7,0, 5,0 mM DTE, 1,0 mM EDTA) na gram pasty komórek. Komórki poddawano lizie przepuszczając je dwukrotnie przez prasę francuską. Ekstrakty komórkowe wirowano w mikrowirówce przez 5 minut i supematanty odsalano przez przepuszczenie przez kolumnę spinową G-50.
Stosowano próbę enzymatyczną na syntezę adenozynodifosforanu glukozy (ADP glukozy) będącą modyfikacją techniki opublikowanej przez Haugen’a (Haugen i wsp., 1976). Każda mieszanina analityczna w ilości 100 pl zawierała: 10 pmoli odczynnika Hepes (pH = 7,7), 50 pg BSA, 0,05 pmola 14C-glukozo-1-fosforanu, 0,15 pmola ATP, 0,5 pmola MgCĘ, 0,1 pg krystalicznej nieorganicznej pirofosfatazy z drożdży, 1 mM molibdenianu amonowego, enzym, aktywatory albo inhibitory według potrzeby i wodę. Mieszaninę reakcyjną inkubowano w temperaturze 37°C w czasie 10 minut po czym reakcję zatrzymywano przez gotowanie
180 247 w czasie 60 sekund. Próbkę odwirowano w mikrowirówce i 40 pl supematantu wstrzykiwano na kolumnę HPLC aniono-wymienną Synchrom Synchropak AX-100. Próbkę eluowano 65 mM roztworem KPi (pH = 5,5). Nieprzereagowany l4C-gluk0zo-1-fosforan eluował wokoło 7-8 minucie, 14C-ADP-glukoza eluowała w około 13 minucie. Aktywność enzymu oznaczano jako ilość radioaktywności wykrywanej w piku ADP-glukozy.
Aktywność enzymu roślinnego, ADPGPP, jest ściśle regulowana czynnikami zarówno dodatnimi (3-glicerofosforan; 3-PGA) jak i negatywnymi (fosforan nieorganiczny; Pi), co opisali Ghosh i Preiss (1966), Copeland i Preiss (1981), Sowokinos i Preiss (1982), Moreli i wsp., 1987), Plaxton i Preiss (1987), Preiss (1988). Stosunek 3-PGA do Pi odgrywa ważną rolę w regulowaniu biosyntezy skrobi na drodze modulowania aktywności ADPGPP (Santarius i Heber, 1965; Heldt i wsp., 1977; Kaiser i Bassham, 1979). Roślinne enzymy ADPGPP sąheterotetramerami dwu podjednostek dużych „zmarszczonych” i dwu podjednostek małych „kruchych” (Moreli i wsp., 1987; Lin i wsp., 1988a, 1988b; Krishnan i wsp., 1986; Okita i wsp., 1990) i istnieje mocny dowód na to, że heterotetramer jest najbardziej aktywną formą ADPGPP. Potwierdzeniem tej hipotezy jest fakt wyizolowania „bezskrobiowych” mutantów roślin, w których nie występują żadne te podjednostki (Tsai i Nelson, 1966; Dickinson i Preiss, 1969; Lin i wsp., 1988a, 1988b) a także charakteryzacja „ADPGPP” homotetrameru złożonego z małych podjednostek, u którego stwierdzono bardzo niską aktywność enzymu (Lin i wsp., 1988b). Ponadto, dla obydwu podjednostek zidentyfikowano pozostałości zakładanych interakcji efektorowych (Moreli i wsp., 1988). Bezpośrednim dowodem na istnienie aktywnej formy tego enzymu i dalszym potwierdzeniem danych kinetycznych opisanych dla oczyszczonego enzymu ziemniaczanego jest ekspresja aktywności ziemniaczanej ADPGPP w E. coli i porównanie własności kinetycznych tego materiału z materiałem pochodzącym z bulw ziemniaczanych (Iglesias i wsp., 1993).
Nieregulowane warianty roślinnego enzymu ADPGPP zidentyfikowano i scharakteryzowano w sposób podobny do tego, jaki wynikał z izolacji E. coli glgC16 i mutantów pokrewnych, takich jak glgC-SG5 i CL1136. Sklonowano wiele roślinnych cDNA dla ADPGPP lub części tych cDNA dla dużych i małych podjednostek, pochodzących zarówno z roślin jednoliściennych jak i dwuliściennych (Anderson i wsp., 1989a; Olive i wsp., 1989; Muller i wsp., 1990; Bhave i wsp., 1990; du Jardin i Berhin, 1991; Smith-White i Preiss, 1992). Białka kodowane przez roślinne cDNA jak również te, które opisano w bakteriach wykazują wysoki stopień zachowawczości (Bhave i wsp., 1990). W szczególności wykryto wysoce konserwatywny region, również zawierający pewne reszty, którym przypisuje się funkcję enzymu, a także interakcje efektorowe (Moreli i wsp., 1988; du Jardin i Berhin, 1991). Zidentyfikowano klony genów dla podjednostki ADPGPP bulw ziemniaczanych. Należy do nich całkowity gen małej podjednostki otrzymany przez dodanie sekwencji z pierwszego egzonu klonu genomowego z prawie pełnej długości klonem cDNA tego samego genu dla dużej podjednostki. Sekwencja nukleotydowa (SEQ ID NR: 7) i sekwencja aminokwasowa (SEQ ID NR: 8) skonstruowanego genu dla małej podjednostki jest podana poniżej. Przedstawiona sekwencja nukleotydowa różni się od genu pierwotnie wyizolowanego następująco: w kodonie ATG wprowadzono miejsce dla BglII+Ncol dla ułatwienia klonowania tego genu do E. coli i do roślinnych wektorów ekspresyjnych techniką sterowanej miejscem mutagenezy z wykorzystaniem oligonukleotydowej sekwencji primera:
GTTGATAACAAGATCTGTTAACCATGGCGGCTTCC (SEQ ID NR: 11).
Miejsce SacI wprowadzono przy kodonie stopu wykorzystując oligonukleotydową sekwencję primera:
CCAGTTAAAACGGAGCTCATCAGATGATGATTC (SEQ ID NR: 12).
Miejsce SacI służy jako miejsce 3' klonowania. Usunięto wewnętrzne miejsce BglII wykorzystując oligonukleotydową sekwencję primera: GTGTGAGAACATAAATCTTGGATATGTTAC (SEQ ID NR: 13).
Ekspresji tak skonstruowanego genu dokonano w E. coli pod kontrolą promotora recA w kasecie ekspresyjnej P recA-gen10L (Wong i wsp., 1988) otrzymując mierzalne poziomy białka. Inicjujący kodon metioniny wbudowano w procesie sterowanej miejscem mutagenezy stosując oligonukleotydową sekwencję primera:
180 247
GAATTCACAGGGCCATGGCTCTAGACCC (SEQ ID NR: 14) do ekspresji dojrzałego genu.
Sekwencja nuklkotyCowa (SEQ ID NR: 9) i sekwencja aminokwasow-a (SEq ID NR: 10) prawie całkowitego genu dla dużej padjednostki są podane poniżej. Inicjujący kodon metioniny umieszczono w miejscu dojrzałego N-końca w procesie kierowanej miejscem mutagenezy wykorzystując dligonukleotydową sekwencję primera:
AAGATCAAACCTGCCATGGCTTACTCTGTGATCACTACTG (SEQ ID NR: 15)).
Celem wprowadzenia inicjującego kodom metioniny było ułatwienie ekspresji genu tej dużej padjednostki w E. coli. Miejsce HindIII ulokowano w odległości 103 par zasad za kodonem stopu. Służy ono jako miejsce klanowenie 3'. Całkowity gen dla dużego enzymu ADPGPP wyizolowano w procedurze 5' RACE (Szybka amplifikecja końców cDNA; Frohman, 1990; Frohman i wsp., 1988; Loh i wsp., 1989). Do tej procedury użyto następujących primerów oligoruklkoty'Cowych:
1) GGGAATTCAAGCTTGGATCCCGGGCCCCCCCCCCCCCCC (SEQ ID NR: 16);
2) GGGAATTCAAGCTTGGATCCCGGG (SEQ ID NR: 17) i
3) CCTCTAGACAGTCGATCAGGAGCAGATGTACG (SEQ ID NR: 18).
Pierwsze dwa primery są równoważne z primerami ANpoliC i AN według LoUa i wsp. (1989), a trzeci primer jest odwrotnie komplementarny do sekwencji w genie dla dużego enzymu ADPGPP. Produkty sekwencji 5' z reakcji PCR klonowano jako fragmenty EcoRI/HindIII/BamHI-PstI i z łatwością wbudowywano do istniejących części genu.
Mutanty enzymu ADPGPP o słabej regulacji zidentyfikowano zbierając początkowo kolonie z hodowli mutagenizowanej E. coli wykazującej podwyższony poziom syntezy glikogenu przez barwienie jodem 24-28 godzinnych kolonii na płytkach z agarem Luria-Agar zawierających 1% glukozy, a następnie charakteryzując odpowiedzi enzymów ADPGPP z tych izolatów na czynniki dodatnie i ujemne (Cattereo i wsp., 1969; Prciss i wsp., 1971). Podobne podejście zastosowano do izolacji takich wariantów- roślinnych enzymów ADPGPP. Mając układ ekspresyjny dla genów dla każdej podjednostki, prowadzono oddzielnie mutagenezę każdego genu jednym ze znanych sposobów chemicznych lub fizycznych (Miller, 1972) w hodowlach zawierających gen lub na oczyszczonym DNA. Innym podejściem było zastosowanie reakcji PCR (Ehrlich, 1989) na całkowitym genie w obecności hamujących jonów Mn++, w warunkach, które prowadzą do dużej częstości luk we wbudowywaniu nukleatyCów. Procedurę PCR można również zastosować z primkremi bezpośrednio sąsiadującymi ze specyficznym regionem genu i taki zmutagenizowany fragment reklonować do niezmutowanych fragmentów genu. Do generowania wysoce zmutowanego krótkiego regionu genu można użyć również procedurę mutagenezy losowej z użyciem syntetycznych oligonukleotydów, mieszając nukleatydy w reakcji syntezy, uzyskując luki we wbudowywaniu we wszystkich pozycjach w tym regionie. Ten mały region jest flankowany miejscami restrykcyjnymi, które stosowano do reinsercji tego regionu do pozostałej części genu. Następnie wykonywano skrining wytworzonych hodowli lub transformantów standardową metodą z jodem, poszukując tych, które wykazują poziomy glikogenu wyższe od kontrolnych. Korzystnie, ten skrining prowadzi się w szczepie E. coli z deficytem jedynie aktywności ADPGPP o fenotypie: glikogen (-) następnie uzupełnionym fenotypem: glikogen (+) przez glgC. Szczep E. coli pawinikr zachować te inne rodzaje aktywności potrzebne do wytwarzania glikogenu. Ekspresji obydwu genów dokonuje się łącznie w tym samym gospodarzu E. coli, umieszczając te geny w zgodnych plazmidach wraz z różnymi genami służącymi jako markery selekcji, przy czym te plazmidy cechują się również podobną ilością kopii w gospodarzu bakteryjnym, co maksymalizuje powstawanie
Przykładem takiego układu ekspresyjnego jest kombinacja pMON17335 i pMON17336 (Iglesias i wsp., 1993). Użycie oddzielnych plazmidów umożliwia skrining /mutagenizowanej populacji tylko jednego genu albo w połączeniu z drugim genem po transformacji do kompetentnego gospodarza, w którym zachodzi ekspresja drugiego genu oraz skrining dwu zmutagenizowanych populacji po połączeniu ich w tym samym gospodarzu. Po powtórnej izolacji plazmidowego DNA z kolonii o większej intensywności barwienia jodem reklonuje się sekwencje kodujące ADPGPP do wektorów ekspresyjnych, spraw-dza się fenotyp i aktywność ADPGPP oraz oznacza się odpowiedzi na cząsteczki efektorowe. Warianty ulepszone będą
180 247 wykazywać zwiększone Vmax, zmniejszone hamowanie przez czynnik negatywny (Pi) lub zmniejszoną zależność od aktywatora (3-PGA) dla aktywności maksymalnej. Próba na takie ulepszone właściwości polega na oznaczeniu aktywności ADPGPP wobec Pi w stężeniu 0,045 mM (I0,5 = 0,045 mM) albo w obecności 3-PGA w stężeniu 0,075 mM (Aq,5 = 0,075 mM). Użyteczne warianty będą wykazywać < 40% hamowanie przy takim stężeniu Pi albo > 50% wzrost aktywności przy tym stężeniu 3-PGA. Po izolacji ulepszonych wariantów i oznaczeniu odpowiedzialnej podjednostki lub podjednostek, oznacza się mutacje metodą sekwencjonowania nukleotydów. Mutację potwierdzano przez powtórne otrzymanie tej zmiany metodą sterowanej miejscem mutagenezy i powtórne oznaczenie aktywności ADPGPP wobec aktywatora i inhibitora. Tę mutację przenoszono następnie do równoważnego, całkowitego genu cDNA dla ADPGPP przez reklonowanie regionu zawierającego zmianę ze zmienionej bakteryjnej formy ekspresyjnej do formy roślinnej zawierającej sekwencję kierującą do amyloplastu albo prowadząc kierowaną miejscem mutagenezę genu dla całkowitego roślinnego enzymu ADPGPP.
Przykład I. Konstruowanie wektorów DNA do ekspresji genu glgC16.
W celu ekspresji genu glgC16 z E. coli w komórkach roślinnych i skierowania enzymu do piastydów należało dokonać fuzji tego genu z DNA kodującym peptyd tranzytowy kierujący do plastydu (w dalszej części zwany genem CT'P/.ADP-glukozo-pirofosforyla/.y) i wprowadzić go do właściwych regionów regulacyjnych rośliny. Dokonano tego przez klonowanie genu glgC16 do serii wektorów plazmidowych posiadających żądane sekwencje.
Plazmid pLP226 zawiera gen glgC16 we fragmencie Hindll, klonowanym do wektora pUC 8 w miejscu Hindll (Leung i wsp., 1985). Plazmid pLP226 otrzymano od dr Jack’a Preiss'a z Michigan State University i transformowano nim zamrożone kompetentne komórki E. coli JM101, preparowane metodą z użyciem chlorku wapniowego (Sambrook i wsp., 1989). Transformowane komórki posiewano na płytki 2XYT (jak wyżej) zawierające ampicylinę w stężeniu 100 pg/ml. Plazmid pLP226 oczyszczano stosując procedurę szybkiej ekstrakcji alkalicznej (RAE) z 5 ml jednodniowej hodowli (Bimboim i Doły, 1979).
Do fuzji genu glgC16 z DNA kodującym tranzytowy peptyd chloroplastu było potrzebne miejsce Ncol na końcu 5' tego genu. Do przeniesienia genu CTP/ADP-glukozo-pirofosforylazy do następnego wektora potrzebne było również miejsce SacI, w dół od kodonu zakańczania. W celu wprowadzenia tych miejsc prowadzono reakcję amplifikacji z udziałem polimerazy, PCR (#13), stosując jako matrycę około 20 ng plazmidu pLP226 oczyszczonego przez szybką ekstrakcję alkaliczną. Reakcję prowadzono według wskazówek producenta (Perkin Elmer Cetus). Jako primery stosowano QSP3 i QSP7. QSP3 zaprojektowano tak, aby wprowadzić miejsce NcoI, które mogłoby zawierać kodon startu dla genu glgC16. Primer QSP7 hybrydyzuje z nie podlegającym translacji regionem 3' genu glgC16 i dodaje miejsce SacI. Aparat „Thermal Cycler” zaprogramowano na 30 cykli z etapem denaturacji w czasie 1 minuty w temperaturze 94°C, etapem wiązania w czasie 2 minut w temperaturze 50°C i etapem wydłużenia w czasie 3 minut w temperaturze 72°C. Po każdym cyklu przedłużano etap wydłużenia o 15 sekund.
Primer QSP3: 5' GGAGTTAGCCATGGTTAGTTTAGAG 3' (Sekwencja ID NR: 19).
Primer QSP7: 5' GGCCGAGCTCGTCAACGCCGTCTGCGATTTGTGC 3' (Sekwencja SEQ ID NR: 20).
Produkt reakcji PCR' klonowano do wektora pGEM3zl+ (Promega, Madison, WI) uprzednio trawionego enzymami SacI i HindIII, posiadającego DNA dla modyfikow-amej małej podjednostki CTP a Arabidopsis, ligowanej w miejscu HindIII. Ten DNA i sekwencje aminokwasowe CTP są przedstawione odpowiednio na sekwencjach SEQ ID NR: 5 i SEQ ID NR.: 6.
.Linearyzowany wektor traktowano 5 jednostkami alkalicznej fosfatazy z jelit cielęcych w czasie 30 minut w temperaturze 56°C. Następnie zarówno wektor jak i fragment cyklu 13 (#13) reakcji PCR zawierający gen glgC16 z nowymi miejscami NcoI i SacI poddawano elektroforezie w żelu agarozowym, po czym fragmenty oczyszczano przez wiązanie do błon DEAE. Do oczyszczania tego fragmentu na błonie DEAE zastosowano procedurę Schleicher’a i Schuell'a' pod tytułem „Wiązanie i odzysk DNA i RNA z zastosowaniem błony S i S DEAE”.
180 247
W ligacji #5 dokonano fuzji genu glgC16 i DNA dla modyfikowanej SSU CTP z Arabidopsis z plazmidem pGEM3zf+. Mieszanina ligacyjna zawierała 3 pl wektora, uprzednio trawionego enzymami NcoI i SacI oraz 3 pl produktu CPR z cyklu 13, uprzednio ciętego enzymami NcoI i SacI i powtórnie oczyszczonego z żelu. Ilość 5 pl (z całkowitej ilości 20 pl) mieszaniny ligacyjnej #5 użyto do transformacji zamrożonych, kompetentnych komórek JM101, po czym transformowane komórki posiewano na płytkach 2XYT o składzie: 16 g/litr pożywki Bactotriptone, 10 g/litr wyciągu drożdżowego, 10 g/litr NaCl ( pH = 7) zestalonych 1,5% agarem z dodatkiem ampicyliny.
Po dobowym wzroście z płytki pobrano próbkę 1. Próbkę tę inokulowano do 4 ml pożywki 2XYT i prowadzono wzrost w temperaturze 37°C. Plazmid izolowano metodą szybkiej ekstrakcji alkalicznej i DNA trawiono enzymami EcoRI, NcoI oraz łącznie EcoRI i NcoI. Produkty trawienia rozdzielano na żelu agarozowym i obserwowano spodziewane fragmenty. Plazmid izolowany z próbki 1 oznaczono nazwą pMON20100. Zawierał on pGEM3zf+, DNA dla modyfikowanej SSU CTP z Arabidopsis i gen glgC16. Fuzja nastąpiła w orientacji pozwalającej na transkrypcję z promotora polimerazy SP6.
W celu badania tej konstrukcji służącej do importu ADP-glukozo-pirofosforylazy do izolowanych chloroplastów sałaty, trzeba, aby gen dla białka fuzyjnego, CTP/ADP-glukozopirofosforylazy, podlegał transkrypcji i translacji z wytworzeniem zaznaczonej [35S]-ADPglukozo-pirofosforylazy. Dla uzyskania matrycy DNA do transkrypcji przez polimerazę SP6, region CTP/ADP-glukozo-pirofosforylazy z plazmidu pMON20100 amplifikowano w reakcji PCR w celu generowania dużej ilości liniowego DNA. Aby tego dokonać, około 0,1 pl pMON20100 uprzednio oczyszczonego metodą szybkiej ekstrakcji alkalicznej użyto jako matrycę w reakcji PCR w 80 cyklach. Jako primery zastosowano handlowo dostępny primer promotora SP6 (Promega) i oligo QSP7 (sekwencja SEQ ID NR: 20). Primer SP6 hybrydyzował z promotorem SP 6 w wektorze i zawierał całą sekwencję promotora SP6. Tak więc, produkt PCR z tym primerem oligonukłeotydowym QSP7 będzie zawierał sekwencję rozpoznawaną przez polimerazę SP6. Primer QSP7 (sekwencja SEQ ID NR: 20) będzie hybrydyzował w nie podlegającym translacji 3' regionie genu glgC16. Jest to ten sam primer, który był użyty do wprowadzenia miejsca SacI w dół od kodonu zakańczania glgC16. Aparat „Thermal Cycler” zaprogramowano na 30 cykli z etapami 1 minutowych denaturacji w temperaturze 94°C, 2 minutowych reakcji wiązania w temperaturze 55°C i 3 minutowych reakcji wydłużania w temperaturze 72°C. Po każdym cyklu do etapu wydłużania dodawano 15 sekund.
Primer promotora SP6: 5' GATTTAGGTGACACTATAG 3' (SEQ ID NR: 21).
Ilość 5 ul mieszaniny z reakcji PCR #80 poddano elektroforezie w żelu agarozowym i oczyszczano przez wiązanie na błonie DEAE. DNA eluowano i rozpuszczano w 20 pl TE. Ilość 2 μ1 oczyszczonego w żelu produktu reakcji PCR #80 użyto w reakcji ti^^mskrypcji in vitro z udziałem polimerazy RNA SP6. Stosowano warunki reakcji opisane przez dostawcę (Promega) dla syntezy dużych ilości RNA (reakcja w 100 μ1). RNA wytworzony w reakcji PCR #80 DNA użyto w reakcji translacji in vitro w układzie lizatu retikulocytów królika (Promega). Znakowane 35S-białko uzyskane z pMON20100 (np. w reakcji PCR #80) użyto w uprzednio opisanej próbie importu chloroplastu in vitro. Po próbie importu chloroplastu, próbki poddano elektroforezie w żelach SDS-PAGE w gradiencie 3 do 17% poliakryloamidu. Następnie żele utrwalano w czasie 20-30 minut w roztworze zawierającym 40% metanolu i 10% kwasu octowego, moczono w odczynniku E^HANCE™ przez 20 do 30 minut i suszono je w suszarce do żeli. Żele poddawano autoradiografii stosując ekran intensyfikujący i ekspozycję dobową. Wyniki próby wykazują, że białko fuzyjne zostało importowane do izolowanych chloroplastów.
Konstrukcję w plazmidzie pMON20100 przerobiono następnie tak, aby można było dokonać jej fuzji do wzmocnionego promotora CaMV 35S (Kay R., 1987) i do końca 3' NOS (Bevan M., 1983) wyizolowanego z pMON999. W reakcji PCR #114 wykorzystano plazmid MON20100 jako matrycę i użyto primery QSM11 i QSM10. QSM11 łączono z DNA dla modyfikowanego SSU CTP z Arabidopsis i utworzono miejsce BglII w odległości 7 par zasad w górę od kodonu startu ATG. QSM10 łączono do miejsca 3' genu glgC16 i dodawano miejsce XbaI bezpośrednio za kodonem zakańczania oraz dodano miejsce SacI w odległości 7 par
180 247 zasad za kodonem zakańczania. Miejsce SacI, które dodano wcześniej do genu glgC16 znajdowało się w odległości około 100 par zasad w dół od kodonu zakańczania. Aparat „Thermal Cycler” zaprogramowano na 25 cykli, z denaturacją w czasie 1 minuty i temperaturą równą 94°C, wiązaniem w czasie 2 minut w temperaturze 55°C i z 3 minutowymi etapami wydłużania w temperaturze 72°C. Po każdym cyklu dodawano 15 sekund do etapu wydłużania.
Primer QSM11 (SEQ ID NR: 22):
5' ACiAGAGATCTAGAACAATGGCTTCCAiCTÓAIOCdCGETTCC.GC 3'.
Primer QSM10 (SEQ ID NR: 23):
5' GGCCGAGCTCTAGATTATCGCTCCTGTTTATGCCCTAAC 3'.
Z ogólnej objętości 100 pl reakcji PCR #114 pobrano próbkę 95 pl, strącono ją etanolem i zawieszono w 20 pl buforu TE. Ilość 5 pl tej zawiesiny trawiono 4 jednostkami BglII i 10 jednostkami SacI przez dobę w temperaturze 37°C. W ten sam sposób trawiono 5 pl (5 pg) wektora pMON999, który zawiera wzmocniony promotor CaMV 35S i koniec 3' NOS. Po trawieniu enzymami restrykcyjnymi ten DNA poddawano elektroforezie na żelach agarozowych i oczyszczano przez wiązanie z błonami DEAE. Następnie każdy DNA rozpuszczano w 20 pl TE. Ilość 1 pl mieszaniny z reakcji PCR #114 ligowano z ilością 3 pl wektora w całkowitej objętości 20 pl. Mieszaninę ligacyjną inkubowano w temperaturze 14°C w czasie 7 godzin. Ilością 10 pl tej mieszaniny ligacyjnej transformowano zamrożone kompetentne komórki MM294 i posiewano je na płytki LB o składzie: 10 g/litr Bacto-tryptonu, 5 g/litr wyciągu drożdżowego, 10 g/litr NaCl i 1,5% agaru do zestalenia, z dodatkiem 100 pg/ml ampicyliny. Kolonie zebrano, zaszczepiono nimi probówki zawierające po 5 ml pożywki LB z dodatkiem 100 pg/ml ampicyliny i prowadzono hodowlę przez dobę. Te 5-mililitrowe, dobowe hodowle użyto do szybkich ekstrakcji alkalicznych w celu wyizolowania plazmidowego DNA. Te DNA trawiono enzymem EcoRI i oddzielne próbki trawiono restrykttaąNotI. Po analizie tych próbek w żelach agarozowych potwierdzono, że plazmid pMON20102 posiada fragment EcoRI o długości 497 par zasad, charakterystyczny dla genu glgC16. Ten plazmid zawiera również fragment NotI o długości 2,5 kilozasad zawierający wzmocniony promotor CaMV 35S, DNA dla modyfikowanego SSU CTP z Arabidopsis, gen glgC16 i koniec 3' NOS.
Plazmid pMON20102 użyto następnie do konstruowania wektora DNA, w którym mogłaby zachodzić ekspresja glgC16 w sposób specyficzny dla bulw i który mógłby być użyty do transformowania ziemniaka. Ta konstrukcja powoduje specyficzną ekspresję ADPGPP w bulwach ziemniaczanych i zwiększa poziom skrobi w bulwach.
Wektor użyty do transformowania ziemniaka jest pochodną wektora pMON886 do transformowania roślin modyfikowanego Agrobacterium. Ten plazmid pMON886 składa się z następujących, dobrze scharakteryzowanych segmentów DNA: z fragmentu o wielkości 0,93 kilozasad wyizolowanego z transpozonu Tn7 kodującego oporność bakterii na spektynomycynę i streptomycynę (Spc/Str) i jest determinantą do selekcji w E. coli i w Agrobacterium tumefaciens (Fling i wsp., 1985). Jest on złączony z chimerowym genem oporności na kanamacynę zaprojektowanym do ekspresji w roślinach i pozwalającym na selekcję transformowanej tkanki. Ten chimerowy gen składa się z promotora wirusa mozaiki kalafiorowej 35S o wielkości 0,35 kilozasad (P-35S; Odell i wsp., 1*985), genu fosfotransferazy neomycyny typu II o wielkości 0,83 kilozasad (NPTII) i z 3' nie podlegającego translacji regionu genu syntetazy nopaliny o wielkości 0,26 kilozasad (NOS 3', Fraley i wsp., 1983). Następnym segmentem jest źródło replikacji o wielkości 0,75 kilozasad z plazmidu PK2 (ori-V) opisane przez Stalkera i wsp. (1981). Jest ono połączone z segmentem SalI do Pvul o wielkości 3,1 kilozasad z plazmidu pBR322, który dostarcza źródła replikacji dla utrzymania się w E. coli (ori-322) i miejsca bom do koniugacyjnego przeniesienia do komórek Agrobacterium tumefaciens. Następnym segmentem jest fragment Pvul o wielkości 0,36 kilozasad z plazmidu pTiT37, który zawiera prawy region graniczny T-DNA typu nopaliny (Fraley i wsp., 1985).
Gen glgC16 został skonstruowany do ekspresji głównie w bulwach przez, jego umieszczenie pod kontrolą promotora swoistego dla bulw. Białko GlgC16 jest kierowane do plastydów w komórce roślinnej w wyniku jego syntezy jako C-terminalnej fuzji z N-terminalną porcją białka kodowanego przez sekwencję kierującą do chloroplastów (CTP) pochodzącą z genu SSU 1A z Arabidopsis thaliana (Timko i wsp., 1989). Część CTP jest usuwana pod14
180 247 czas procesu importu z uwolnieniem enzymu GlgC16. Inne sygnały ekspresji w roślinach zawierają również sekwencje 3' poliadenylacji wprowadzone przez sekwencje NOS 3' zlokalizowane w dół od części kodującej kasety ekspresyjnej. Kasetę konstruowano następująco: promotor patatyny wycięto z plazmidu pBI241.3 jako fragment HindIII-BamHI (plazmid pBI241.3 zawiera segment promotora patatyny-1 składający się z miejsca AccI w pozycji 1323 do miejsca DraI w pozycji 2289 (numery pozycji odnoszą się do sekwencji opisanej przez Bevana i wsp., 1986) z łącznikiem HindIII dodanym w pierwszej pozycji i łącznikiem BamHI dodanym w ostatniej pozycji (Bevan i wsp., 1986). Ten promotor patatyny poddano ligacji z fuzją CTPl-glgC16 (fragment BglII-SacI z plazmidu pMON20W2) i z wektorem plazmidowym typu pUC uprzednio ciętym enzymami HindIII i SacI (te miejsca klonowania w wektorze są flankowane przez miejsca rozpoznawane przez NotI). Taką kasetę wprowadzano jako miejsce NotI w pMON886, w taki sposób, że ekspresja genu glgC16 przebiega w tej samej orientacji jak genu NPTII (kanamycyny). Ta pochodna, pod nazwą pMON2O113 jest przedstawiona na fig. 7 publikacji zgłoszenia PCT, WO 91/19806 dokonanego przez Kishore. Transformacja i regeneracja roślin
Wektor pMON20113 mobilizowano w rozbrojonym szczepie Agrobacterium tumefaciens w trójrodzicielskim układzie koniugacyjnym stosując pomocniczy plazmid pRK2013 (Ditta i wsp., 1980). Ten rozbrojony szczep ABI zawierał w sobie plazmid Ti, który został rozbrojony przez usunięcie genów fitohormonu odpowiedzialnego za chorobę guzowatości korzeni. Szczep ABI jest Agrobacterium tumefaciens A208 posiadającym rozbrojony plazmid pTiC58, pMP90RK (Koncz i Schell, 1986). Ten rozbrojony plazmid Ti posiada funkcje genu trFA wymagane do autonomicznej replikacji wektora pMON po koniugacji do szczepu ABI. Kiedy tkankę roślinną inkubuje się z koniugatem ABI::pMON wówczas wektor jest przenoszony do komórek roślinnych dzięki funkcjom vir kodowanym przez rozbrojony plazmid Ti, pMP90RK.
Konstrukcją. pMON2O113, kodującą bakteryjny gen ADPGPP (SEQ ID NR: 1) transformowano ziemniaki Russet Burbank, odmianę Williams w następującej procedurze. Do transformacji ziemniaków Russet Burbank, sterylne hodowle odrośli Russet Burbank utrzymywano w pojemniczkach do lodów zawierających 8 ml pożywki PM wzbogaconej ilością 25 mg/litr kwasu askorbinowego. Pożywka ta, opisana przez Murashige i Skoog’a (MS) zawiera sole nieorganiczne, 30 g/litr sacharozy, 0,17 g/litr NaH2PO,( x H2O, 0,4 mg/litr chlorowodorku tiaminy i 100 mg/litr mioinozytolu i jest zestalona ilością 2 g/litr „Gerlite” (pH = 6,0).
Kiedy odroślą osiągały około 5 cm długości, wycinano segmenty międzywęźli łodyg o długości 3 do 5 mm i zaszczepiano je rozcieńczeniem 1:10 jednodniowej hodowli Agrobacterium tumefaciens z 4-dniowej hodowli na płytce. Te przeszczepy hodowano wspólnie przez 2 dni w temperaturze 20°C na sterylnej bibule filtracyjnej umieszczonej nad 1,5 ml warstwą komórek tytoniu jako żywicielu, nałożonej na pożywkę 1/10 P [1/10 stężenia soli nieorganicznych MS z dodatkiem związków organicznych bez kazeiny, tak jak w pożywce Jarret’a (1980), 30 g/litr sacharozy i 8,0 g/litr agaru]. Po wspólnej hodowli, przeszczepy przenoszono do pożywki P-1 o pełnym stężeniu w celu indukowania powstania kallusa. Pożywka zawierała sole nieorganiczne MS, dodatki organiczne według Jarrefa i wsp. (1980), za wyjątkiem kazeiny, 5,0 mg/litr rybozydu zeatyny (ZR) i 0,10 mg/litr kwasu naftalenooctowego (NAA; jarret i wsp., 1980a, 1980b). Dla zahamowania wzrostu bakterii dodano karbenicylinę (500 mg/litr) i cefotaksim (100 mg/litr) oraz 100 mg/litr kanamycyny w celu selekcji komórek transformowanych.
Po 4 tygodniach przeszczepy przenoszono do pożywki o tym samym składzie, z tym, że zamiast NAA dodawano 0,3 mg/litr kwasu giberelinowego (GA3) (Jarret i wsp., 1981) dla pobudzenia tworzenia się odrośli. Odroślą zaczynały się rozwijać po około 2 tygodniach od przeniesienia na podłoże indukujące powstawanie odrośli. Odroślą te wycina się i przenosi do fiolek z pożywką PM w celu ukorzeniania. Po około 4 tygodniach wzrostu na pożywce indukującej powstawanie korzeni, rośliny przenoszono do gleby i stopniowo hartowano. W odroślach oznaczano oporność na kanamycynę nadaną przez enzym, fosfotransferazę neomycynową II, umieszczając te odroślą na pożywce PM w celu ukorzenienia, która to pożywka zawierała 50 mg/litr kanamycyny dla selekcji komórek transformowanych.
180 247
Regenerowane w hodowli ziemniaki Russet Burbank Williams wysadzano do doniczek o średnicy 6 cali (około 15,24 cm) i prowadzono ich wzrost do okresu dojrzałości w warunkach cieplarnianych. Następnie zbierano bulwy i pozostawiano do skorkowacenia w temperaturze pokojowej w ciągu 2 dni. Wszystkie bulwy większe od 2 cm długości zebrano i przechowywano w temperaturze 3°C w warunkach wysokiej wilgotności.
Ciężar właściwy i oznaczenia skrobi w przechowywanych bulwach
Ciężar właściwy (SG) oznaczano po 3 i 4 miesiącach przechowywania w niskiej temperaturze (3°C) biorąc do oznaczeń naj większe 2 lub 3 bulwy z każdej rośliny o typowej wadze 20-40 gram na bulwę. Na kilka godzin przed oznaczaniem ciężaru właściwego bulwy ogrzewano do temperatury pokojowej w czasie kilku godzin ale nie pozwalano na ich rekondycjonowanie. Ciężar właściwy oznaczano metodą ważenia w powietrzu i w wodzie i wyliczano ze wzoru:
SG = ciężar w powietrzu / (ciężar w powietrzu - ciężar w wodzie)
Procentową zawartość skrobi i procentową zawartość suchej masy wyliczano w oparciu o SG według wzorów (von Scheele, 1937):
procentowa zawartość skrobi = 17,546 + (199,07) (SG - 1,0988) procentowa zawartość suchej masy = 24,182 + (211,04) (Sg - 1,0988)
Analizę skrobi przeprowadzono na świeżych, środkowych sekcjach tkanki przechowywanych bulw w sposób opisany przez Lin’a i wsp. (1988). Nie pozwalano na ogrzanie się bulw przed pobraniem tkanki. Pokrótce, wycinano około 100 mg środkowych sekcji, ważono je, umieszczano w 1,5 ml probówkach do wirowania i zamrażano na suchym lodzie. Następnie tkankę suszono do stałej masy w koncentratorze „Savant Speed-Vac” i oznaczano końcową suchą masę. Na początku usuwano rozpuszczalne cukry przez trzykrotną ekstrakcję ilością 1 ml 80% etanolu w temperaturze 70°C w czasie 20 minut na jedno traktowanie. Po końcowej inkubacji usunięto cały pozostały etanol przez wysuszenie w koncentratorze „Speed-Vac”. Stały materiał zawieszano w 400 pl 0,2 M wodorotlenku potasowego, rozdrabniano i inkubowano w czasie 30 minut w temperaturze 100°C dla solubilizacji skrobi. Roztwory ziębiono i zobojętniano przez dodanie 80 pl 1 N kwasu octowego. Skrobię degradowano do glukozy przez działanie 14,8 jednostkami α-amylazy trzustkowej (Sigma Chemical, St. Louis) w czasie 30 minut, w temperaturze 37°C i następnie 10 jednostkami amyloglukozydazy (Sigma Chemical, St. Louis) w czasie 60 minut w temperaturze 55°C. Glukozę uwolnioną przez trawienie enzymatyczne oznaczano w zestawie z heksokinazą, Sigma, (St. Louis) i uzyskane wartości użyto do wyliczenia zawartości skrobi.
Analiza cukru
Przed analizą cukru bulwy przechowywano w temperaturze 3°C i nie pozwalano na rekondycjonowanie w temperaturze pokojowej. Z przechowywanych bulw wycinano środkowe wycinki i oznaczano ciężary świeżej masy. Następnie tkankę zamrażano na suchym lodzie i suszono w koncentratorze „Savant Speed-Vac”. Średnia waga świeżej masy na próbkę wynosiła 100 mg. Suchy materiał bulw grubo mielono i ekstrahowano cukry trzy razy ilością 0,5 ml 80% etanolu w temperaturze 70°C w czasie 20 minut na ekstrakcję. Po każdej inkubacji nierozpuszczony materiał wirowano przez 2 minuty w mikrowirówce i zebrano supernatant. Supernatanty ze wszystkich trzech ekstrakcji połączono, wysuszono i zawieszono w 1 ml 100 mM buforu Tris (pH = 7,5). Do każdej analizy cukru użyto 10 pl próbki.
Dla każdej próbki oznaczano zawartość glukozy w zestawie diagnostycznym Glucose [HK] firmy Sigma Chemical Co., St. Louis, MO, postępując według przepisu podanego przez wytwórcę. Pokrótce, 1 ml rekonstytuowanego reagenta inkubowano z ilością 10 pl próbki w temperaturze pokojowej przez l0 minut, po czym oznaczano stężenie w próbce przez pomiar absorbancji przy długości fali 340 nm, odejmując adsorbancję próbki 10 pl w wodzie. Procentową zawartość glukozy wyliczano według równania:
% glukozy = [(A340 x 2,929) /mg świeżej masy] x 100%
Zawartość fruktozy oznaczano przez dodanie do powyższej mieszaniny do oznaczania glukozy 1 pg fosfoglukoizomerazy i odjęcie od zawartości glukozy sumy procentowej zawartości glukozy + fruktozy. Zawartość sacharozy oznaczono przez dodanie do próbki na oznaczanie glukozy HK 1 pg fosfoglukoizomerazy i 100 pg inwertazy drożdżowej i przez
180 247 wydłużenie czasu inkubacji do 30 minut w temperaturze pokojowej. Procentową zawartość sacharozy oznaczano jak powyżej, odejmując wartości otrzymane dla zawartości glukozy i fruktozy.
Hybrydyzacja Westerna przechowywanych bulw
Bulwom przechowywanym w temperaturze 3°C nie pozwalano na ogrzanie przed izolacją tkanki do analizy. Do hybrydyzacji Westerna białka ekstrahowano z wysuszonej pod próżnią, grubo zmielonej tkanki bulwy przez zmielenie w roztworze o składzie: 100 mM Tris (pH = 7,5), 35 mM KCl, 5 mM ditiotreitolu, 5 mM askorbinianu, 1 mM EDTA, 1 mM benzamidyny i 20% glicerolu w stosunku 1:1. Stężenie białka w ekstrakcie oznaczano metodą BCA według Pierce’a i białka rozdzielano na 3-17% żelach poliakryloamidowych SDS (Laemmli, 1970). Enzym ADPGPP z E. coli wykrywano stosując przeciwciała kozie przeciw oczyszczonemu enzymowi ADPGPP z E. coli i skoniugowane alkaliczną fosfatazą przeciwciała królika anty-kozie (Promega, Madison, WI).
Oznaczanie barwy ziemniaków smażonych
Prowadzono hodowle w warunkach polowych w Parmie (Idaho) ośmiu transgenicznych linii ziemniaczanych, w których zachodzi ekspresja genu glgC16 z E. coli i 20 linii kontrolnych składających się z tych kombinacji linii z transformacji pMON20113, w których nie zachodzi ekspresja genu glgC16 z E. coli oraz kilku nietrćatsgenieznych kontrolnych linii Russet Burbank. Bulwy zebrano i przechowywano przez 2 miesiące w temperaturze 40°C. Barwę frytek oznaczano dla wszystkich linii ziemniaczanych przez pobranie z każdej linii środkowych wycinków z reprezentatywnych próbek i smażenie w temperaturze 375°F w oleju sojowym w czasie 3 minut i 30 sekund. Barwę frytek oznaczano wykonując pomiary fotowoltametryczne. Wartości podano według tablicy klas kolorów dla zamrożonych frytek francuskich.
Wyniki
Wszystkie bulwy zbierano od roślin tej samej odmiany (Russet Burbank Williams 82), tego samego wieku, rosnących obok siebie w identycznych warunkach wzrostu. Analiza metodą hybrydyzacji Westerna wykazała, że poziomy ADPGPP z E. coli były w zasadzie równoważne z poziomami oznaczonymi w czasie zbiorów (tabela 1), co sugeruje, że poziomy białka ADPGPP z E. coli są stabilne podczas przechowywania w niskiej temperaturze. Analiza bulw przechowywanych w temperaturze 3°C w warunkach wysokiej wilgotności wykazała, że rośliny, w których zachodzi ekspresja genu glgC16 z E. coli gromadzą 5-6krotnie mniej cukrów redukujących niż bulwy kontrolne (tabele 2, 3, 4, 5 i 6). Poziomy sacharozy w bulwach kontrolnych i transgenicznych były porównywalne, natomiast poziomy skrobi były znacznie wyższe w bulwach transgenicznych. Otrzymane wyniki można interpretować w ten sposób, że w miarę, jak skrobia ulega degradacji podczas przechowywania, powstające cukry mają tendencję do resyntezy do skrobi w tych bulwach, w których zachodzi ekspresja genu glgC16 z E. coli, podczas gdy w bulwach kontrolnych cukry mają tendencję do akumulowania się.
Transgeniczne rośliny ziemniaka, w których zachodzi ekspresja genu glgC16 uprawiano w warunkach polowych i bulwy ziemniaków linii GłgC16 przechowywano w temperaturze 40°F (4°C) razem z bulwami z kilku innych linii kontrolnych. Kolor frytek, który bezpośrednio koreluje z zawartością cukru, oznaczano po dwóch miesiącach przechowywania w zimie. Średnia barwa frytek z transgenicznych bulw ziemniaczanych była znacznie lepsza (jaśniejsza) niż frytek z bulw kontrolnych (barwa ciemniejsza) przechowywanych w identycznych warunkach (tabela 7), co świadczy o niższym poziomie cukru w bulwach, w których zachodzi ekspresja genu glgC16 z E. coli. Bezpośredni pomiar zawartości cukrów redukujących w próbce bulw rosnących na polu i przechowywanych przez 14 tygodni w temperaturze 3°C potwierdza wyniki barwy frytek, gdyż w bulwach, w których zachodzi ekspresja genu glgC16 z E. coli znajduje się znacznie mniej cukrów redukujących niż w bulwach kontrolnych (tabela 8). W bulwach transgenicznych roślin ziemniaka analizowano szybkość i stopień rekondycjonowania po przechowywaniu w niskiej temperaturze. Barwa frytek z linii transgenicznych dających bulwy o ciężarze właściwym powyżej 1,083 wskazuje na zwiększoną szybkość i stopień rekondycjonowania w temperaturze 65°F w porównaniu z kontrolą (tabela 9).
180 247
Tabela 1
Ekspresja ADPGPP z E. coli w bulwach ziemniaczanych w czasie zbioru i po 3 miesiącach przechowywania w niskiej temperaturze.
Poziomy ADPGPP z E. coli oznaczono metodą hybrydyzacji Westerna, w porównaniu do znanych standardów.
Wartości są podane w ng GlgC16 na 50 pg wyekstrahowanego białka bulwy. ng GlgC16
Linia Okres zbioru Po 3 miesiącach
353c 20-25 20-25
535c 25-30 20-25
448a 25-30 25-30
182a 2 0,5-1
199a 20-25 20-25
288c 20-25 20-25
194a 15-20 15-20
524a 10 15-20
Tabela 2
Zawartość cukru i skrobi (pomiary suchej masy) w bulwach przechowywanych przez 3 miesiące w niskiej temperaturze.
Cukry redukujące to glukoza i fruktoza, a cukry całkowite to cukry redukujące plus sacharoza. Wartości (w procentach suchej masy) przedstawiają średnie z 9 linii ziemniaczanych glgC16+ o wysokiej zawartości skrobi i 11 linii ziemniaczanych kontrolnych (glgC16-) przechowywanych przez 3 miesiące w temperaturze 3°C.
Cukry redukujące Sacharoza Cukier całkowity Skrobia
glgC16+1,5 1,2 2,6 59,7
Kontrola 7,0 0,8 7,8 53,7
Tabela 3
Zawartość cukru i skrobi (pomiary świeżej masy) w bulwach przechowywanych przez 4 miesiące w niskiej temperaturze.
Cukry redukujące to glukoza i fruktoza, a cukry całkowite to cukry redukujące plus sacharoza. Wartości (w procentach świeżej masy) przedstawiają średnie z 9 linii ziemniaczanych glgC16+ o wysokiej zawartości skrobi i 11 linii ziemniaczanych kontrolnych (glgC16-) przechowywanych przez 4 miesiące w temperaturze 3°C.
Cukry redukujące Sacharoza Cukier całkowity Skrobia
glgC16+0,1 0,1 0,3 9,9
Kontrola 0,8 0,2 1,0 6,0
180 247
Tabela 4
Zawartość .cukrów redukujących w bulwach ziemniaczanych przechowywanych przez 4 miesiące w niskiej temperaturze.
W tabeli podane są ilości linii roślinnych zawierających poziomy cukru mieszczące się w podanych zakresach. Procentowe zawartości wyliczano w oparciu o świeżą masę.
Procentowa zawartość cukrów redukujących
0-0,2 0,2-0,4 0,4-0,6 0,6-0,8 0,8-1,0 1,0 +
Linie kontrolne 0 2 0 4 2 3
Linie glgC16 6 3 0 0 0 0
Tabela 5
Całkowita zawartość cukrów w bulwach ziemniaczanych przechowywanych przez 4 miesiące w niskiej temperaturze. W tabeli podane są ilości linii roślinnych zawierających poziomy cukru mieszczące się w podanych zakresach. Procentowe zawartości wyliczano w oparciu o świeżą masę.
Procentowa zawartość cukrów redukujących
0-1 1-2 2-3 3-4 4-5 5 +
Lmie kontrolne 0 0 0 2 3 6
Linie glgC16 3 4 2 0 0 0
Tabela 6
Zawartość skrobi w bulwach ziemniaczanych przechowywanych przez 4 miesiące w niskiej temperaturze.
W tabeli podane są ilości linii roślinnych zawierających poziomy skrobi mieszczące się w podanych zakresach. Procentowe zawartości wyliczono w oparciu o świeżą masę.
Procentowa zawartość skrobi
2-4 4-6 6-8 8-10 10-12 12-14
Linie kontrolne 1 6 3 1 0 0
Linie glgC16 0 0 2 3 3 1
Tabela 7
Średnia barwa frytek z bulw wyhodowanych na polu po 2 miesiącach przechowywania w temperaturze 40°F.
Skalę oceny barwy frytek przyjęto według opublikowanych standardów barwy dla zamrożonych smażonych ziemniaków, USDA.
W tej skali 0 oznacza barwę bardzo jasną, a 4 - barwę bardzo ciemną.
W tabeli podane są ilości linii roślinnych dających kolory frytek mieszczące się w podanych zakresach.
Ocena barwy frytek
2-2,49 2,5-2,99 3,0-3,49 3,5-4,0
Linie kontrolne 0 0 4 16
Linie glgC16 1 1 6 0
180 247
Tabela 8
Zawartość cukrów redukujących w bulwach ziemniaczanych hodowanych na polu po przechowywaniu przez 14 tygodni w temperaturze 3°C.
W tabeli podane są ilości linii roślinnych zawierających poziomy skrobi mieszczące się w podanych zakresach.
Procentowe zawartości wyliczano w oparciu o świeżą masę.
Procentowa zawartość cukrów redukujących
0,5-1 1-1,5 1,5-2 2-2,5
Linie kontrolne 0 4 2 2
Linie glgC16 4 2 2 0
Przykład II.
Po przechowywaniu w niskich temperaturach ziemniaki często nie nadają się do smażenia z powodu podwyższonych poziomów cukru. Takie przechowywane ziemniaki poddaje się procesom polepszającym, takim jak blanszowanie albo rekondycjonowanie. W pierwszej z tych procedur usuwa się cukry przez traktowanie kawałków ziemniaka gorącą wodą, a w drugiej - cukry poddaje się metabolizowaniu podczas przechowywania bulw w wyższych temperaturach (około 65°F). Blanszowanie stosuje się głównie w celu inaktywacji enzymów ale jeśli zawartość cukrów jest wysoka, proces trzeba wydłużać wielokrotnie w stosunku do normalnego. Wydłużenie tego etapu powoduje niższy odzysk produktu i utratę zapachu. Proces jest czasochłonny, wymaga wysokich nakładów energii i daje odpady o wysokich wymaganiach biologicznego tlenu, a zatem nakłada dodatkowe ograniczenia pod względem ścieków. Rekondycjonowanie wymaga dodatkowych możliwości przechowywania w kontrolowanej temperaturze, a do otrzymania optymalnych wyników trzeba prowadzić wiele etapów w różnych temperaturach. Przechowywanie w wyższych temperaturach w dłuższym czasie zwiększa kiełkowanie i zachorowalność. Przypalona barwa frytek powstająca przy smażeniu bulw GlgC16 przechowywanych w niskiej temperaturze jest często słabsza (lepsza) niż ta, jaka powstaje w bulwach kontrolnych, a w niektórych przypadkach jest nawet po 3-4 miesiącach tak niska, że nie jest potrzebne rekondycjonowanie. Te testy rozszerzono na bulwy przechowywane przez 2 miesiące w temperaturze 50°F, a następnie przez 3 miesiące w temperaturze 38°F, a ponadto, prowadzono pomiary stopnia rekondycjonowania.
Badano bulwy roślin transformowanych następującymi wektorami: pMON17316 (z promotorem patatyny 3.5) i pMON17279 (z genem małej podjednostki ziemniaczanej ADPGPP), a także badano bulwy roślin posiadających opisany powyżej wektor: promotor patatyny 1.0/glgC16. Te wektory skonstruowano następująco.
Promotor patatyny 3.5 otrzymano z plazmidu pPB1240.7 (Bevan, 1986). Większość tego promotora 3.5 wycięto z pPBI240.7, od miejsca HindIII (-3500) do miejsca Xbal (-337) i połączono z pozostałą częścią tego promotora, od miejsca Xbal do miejsca BglII w pozycji +22 (poprzednio miejsce DraI) w reakcji potrójnej ligacji do wektora, który zawierał miejsce BglII, otrzymując pMON17280. Ten plazmid służył następnie jako wektor do potrójnej ligacji całkowitego promotora 3.5 i opisanej powyżej fuzji plastydowego . peptydu docelowego - GlgC16 z pMON20102, z utworzeniem kasety do ekspresji w bulwach (w plazmidzie pMON17282). Tę kasetę, zawierającą promotor patatyny 3.5, fuzję plastydowego peptydu docelowego - GlgC16 i sekwencje NOS 3', wprowadzono do wektora do transformacji roślin, pMON17227, będącego plazmidem Ti ujawnionym i opisanym przez Barry’ego w opisie zgłoszeniowym PCT, WO 92/04449 (1991), wprowadzonym do niniejszego opisu jako odnośnik, we fragmencie NotI, konstruując pMON17316 (fig. 1).
Promotor dla genu małej podjednostki ADPGPP bulw ziemniaczanych (SEQ ID NR: 24), otrzymano jako fragment XbaI-BglII klonu genomowego 1-2 i dokonano jego insercji do miejsca XbaI i BamHI w plazmidzie Bluescript II KS (Nakata i wsp., 1992). Ten frag20
180 247 ment promotora składa się z części od miejsca ClaI o długości około 2,0 kilopar zasad w kierunku 5' od przypuszczalnego kodonu inicjacji dla metioniny, rozciągającej się do miejsca HindIII znajdującego się o 12 par zasad przed tym ATG. Miejsce BglII umieszczono w sąsiedztwie miejsca HindIII przez subklonowanie w innym wektorze pUC i połączono je poprzez to drugie miejsce z sekwencjami kodującymi fuzję CTP i glgC16. Tę kasetę, z sekwencją 3' rozpoznawaną w roślinach klonowano do wektorów do transformacji roślin otrzymując pMON 17279 (zawierający również kasetę, w której gen uidA[GUS] z E. coli jest poddawany ekspresji z tego samego promotora ziemniaczanego dla małej jednostki ADPGPP), co jest przedstawione na fig. 2.
Wektory te wprowadzano do komórek ziemniaka metodą transformacji z udziałem Agrobacterium i następnej selekcji N-(fosfonometylo)glicyną (odczynnik glyphosate). W celu transformacji ziemniaków z użyciem N-(fosfonometylo)glicyny jako środka selekcyjnego prowadzono wzrost Agrobacterium w czasie doby 2 ml pożywki LBSCK. Następnego dnia bakterie rozcieńczano w stosunku 1:10 za pomocą MSO albo do ustalenia się odczytu gęstości optycznej na wartość 0,2-0,33. Z łodyg roślin ziemniaka rosnących w sterylnych warunkach przez 3 tygodnie na pożywce PM wzbogaconej ilością 25 mg/ml kwasu askorbinowego usuwano liście, łodygi cięto na odcinki o długości 3-5 mm i zaszczepiano na nich rozcieńczone bakterie w sposób opisany powyżej. Przeszczepy umieszczano na przygotowanych płytkach ko-hodowli. Płytki z ko-hodowlą zawierały 1/10 MSO z dodatkiem 1,5 ml komórek TxD nawarstwionych zwilżoną bibułą. Na płytce umieszczano około 50 przeszczepów. Po 2 dniach okresu ko-hodowli przeszczepy umieszczano na dwa dni na pożywce indukującej powstawanie kallusa zawierającej 5,0 mg/litr rybozydu zeatyny, 10 mg/litr AgNO3 i 0,1 mg/litr kwasu naftalenooctowego (NAA). Następnie przeszczepy przenoszono na pożywki indukujące powstawanie kallusa zawierające 0,025 mM N-(fosfonometylo)glicyny do selekcji. Po 4 tygodniach przeszczepy umieszczano na podłożach indukuj ących powstawanie odrośli zawierających 5,0 mg/litr rybozydu zeatyny, 10 mg/litr AgNO3 i 0,3 mg/litr GA3 oraz 0,025 mM glyphosate do selekcji. Odroślą zaczęły się pojawiać w 8 tygodniu hodowli. Przeszczepy przenoszono do świeżych pożywek indukujących powstawanie odrośli co 4 tygodnie przez 12 tygodni. Odroślą wycinano, umieszczano na pożywkach PM i hodowano na tych pożywkach przez około 2 tygodnie albo do czasu, kiedy będą się nadawać do wysadzenia do gleby.
Dane dla linii GlgC16 Russet Burbank, łącznie z tymi, w których zachodzi ekspresja białka GlgC16 z promotora patatyny 1.0 (HS01; HS03; MT01), patatyny 3.5 (HS13) i z promotora dla małej podjednostki ziemniaczanej ADPGPP (HS10) są przedstawione poniżej (tabela 9). Badano również wiele linii ziemniaków GlgC16 (odmiana Atlantic), MT01, z promotorem patatyny 1.0. Aby uzyskać akceptowalne produkty z ziemniaków wykazujących wartości 2,0 i wyższe w skali barw·, przetwórca w zasadzie powinien prowadzić blanszowanie. Wiele linii Russet Burbank GlgC16 dawało wskaźniki barwy smażonych wyrobów poniżej 2,0 bezpośrednio po składowaniu w niskiej temperaturze, a więc można je przetwarzać bezpośrednio. Wskaźnik barwy ziemniaków smażonych niższy od 2,0 uzyskuje się dla dużej liczby linii po bardzo krótkim czasie rekondycjonowania. Ta lepsza podatność na rekondycjonowanie jest widoczna dla linii o zwiększonym poziomie stałej masy i również dla linii GlgC16, nie wykazujących wzrostu ciężaru właściwego. Poprawa była również widoczna dla wszystkich promotorów użytych do ekspresji GlgC16 w bulwach. Ten efekt otrzymanych linii, które mogą być smażone bezpośrednio po składowaniu i podlegają szybkiemu rekondycjonowaniu jest również widoczny dla odmiany GlgC16 Atlantic. Linia MT01-27 jest również dowodem na to, że zwiększony poziom skrobi w bulwach nie jest konieczny dla otrzymania polepszonych właściwości magazynowania w niskich temperaturach, gdyż ciężar właściwy badanych linii nie różni się znacząco od oznaczonego w bulwach kontrolnych odmiany Atlantic.
180 247
Tabela 9
Barwa ziemniaków smażonych/własności rekondycjonowania ziemniaków zawierających GlgC16. (Barwę frytek oceniano według tablicy USDA w skali od 0 do 4; najniższa - najniższa).
Ilość dni w temperaturze 65°F
Linia 0 3 6 10 13 17
Kontrolna -Russet Burbank
RB02 2.2 2.3 1.8 2.0 1.0 1.3
1 2 3 4 5 6 7
RB03 3.5 3.3 2.5 1.7 2.3 2.5
RB05 2.3 2.5 2.2 2.0 1.2 1.3
GlgC16 Russet Burbank
HS13-47* 3.0 2.5 0.7 0.7 1.3 1.3
HS10-15* 1.3 1.3 0.4 0.8 1.0 1.0
HS13-50* 3.2 1.0 0.5 1.0 1.2 0.8
MT01-82* 2.2 1.2 0.7 1.0 1.5 1.0
HS13-36* 2.2 1.3 0.7 1.2 1.2 0.8
HS 10-20* 1.0 0.7 0.5 0.5 0.4 0.5
HS01-58# 2.8 2.5 1.3 0.7 1.5 1.8
HS03-20# 3.2 2.3 1.7 2.8 1.8 2.0
HS03-18# 2.0 1.8 1.7 0.7 1.3 1.3
HS03-12A# 3.3 2.5 2.7 2.2 2.2 0.8
HS03-12B# 3.0 3.2 2.0 2.7 1.3 2.0
HS 10-49# 2.2 1.3 2.3 2.2 1.5 0.8
HS 13-30# 3.2 2.3 2.0 2.8 1.7 3.0
Odmiana kontrolna - Atlantic
AT-1 2.3 2.3 2.3 1.5 1.5 1.8
Odmiana GlgC16 Atlantic
MT01-24 2.5 1.8 2.8 1.2 2.2 1.3
MT01-27 1.0 0.5 1.3 0.3 0.8 0.7
* ciężar właściwy powyżej 1.083 # ciężar włażciww poniżej 1.083
Przykład III.
Wpływ GłgC16 na opóźnienie kiełkowania oznaczano na populacji bulw przechowywanych w temperaturze 60°F (uprzednio składowanych w temperaturze 38-40°F w czasie 3 miesięcy). Bulwy (po 4 do 6) badano w przedziałach czasu i oceniano na obecność kiełków > 0,5 cm (tabela 10). Opóźnienie w kiełkowaniu, przedstawione jako ilość dni do wystąpienia 50% kiełkowania, często polepszone w liniach GlgC16, obserwowano w trzech badanych odmianach: (Russet Burbank, Atlantic i Norchip), w liniach, w których ekspresja GłgC16 zachodzi z promotora pataty^ 1.0 (HS01, HS03 i MT01), patatyny 3.5 (HS13) i z promotora dla ziemniaczanej podjednostki ADPGPP (HS10) i było widoczne w liniach ze zwiększoną i bez zwiększonej zawartości stałej masy. Linie z opóźnionym kiełkowaniem kiełkowały normalnie po wysadzeniu do gleby.
180 247
Tabela 10
Odmiana Linia Ilość dni do 50% kiełkowania
Russet Burbank Kontrolna 15
Kontrolna 14
Kontrolna 9
HS01-25 11
HS01-49 15
HS01-58 18
HS03-3 12
HS03-5 13
HS03-17 13
HS03-26 14
HS03-27 12
HS03-41 24
HS10-10 14
HS10-15 26
HS10-20 >43+
HS13-2 11
HS13-13 16
HS 13-23 23
HS 13-30 15
HS13-34 25
HS13-37 12
HS 13-47 21
HS 13-50 19
HS 13-68 13
HS 13-70 24
MT01-10 14
MT01-11 13
MT01-30 14
MT01-37 19
MT01-82 16
Atlantic Kontrolna 6
MT01-6 11
MT01-7 9
MT01-15 10
MT01-31 6
Norchip Kontrolna 8
MT01-1 12
MT01-5 13
+ - czas trwania obserwacji; bulwy pochodzące z linii kiełkujących po wysadzeniu do gleby.
Przykład IV.
Dodatkowe badania przeprowadzono z ziemniakami trίensfoπno\/anymi genem glgC16 pod kontrolą dwu różnych promotorów. Promotory dla dużej pod-jednostki ADPGPP bulw ziemniaczanych izoldw'ana z dwu różnych odmian ziemniaków, Russet Burbank (SEQ ID NR: 25) i Desire (SEQ ID NR: 26). Klony identyfikowano metodą hybrydyzacji łysinek z sondą końca 5' cDNA dla dużej podjed^stU ADP-glukozo-pirofosforylazy. Miejsca początku translacji (ATG) tych klonów zidentyfikowano względem roślinnych sekwencji consensus (Lutcke i wsp., 1987). Do wprowadzenia miejsca BamHI w końcu 3' w dół od kodonu
180 247
ATG i miejsca HindIII w końcu 5' w obydwu promotorach użyto primery z łańcuchowej reakcji z udziałem Polimerazy (PCR). Otrzymane promotory Russet Burbank o długości 600 par zasad i Desiree o długości 1600 par zasad poddawano niezależnie ligacji z plazmidem pMON10098 w miejsce promotora E35S i dokonano fuzji z fragmentem BglII-SacI z plazmidu pMON20102 zawierającym gen chimerowy CTP-glgC16. Z tych plazmidów usunięto kasetę E35S-NPTII i zastąpiono ją kasetą FMV-CTP-CP4-E9 z opisanego powyżej plazmidu pMO'N17227 zawierającą fragment Notl-Sall. Otrzymano pMON21522 (z promotorem pochodzącym z Russet Burbank) i pMON21523 (z promotorem! pochodzącym z odmiany Desiree). Plazmid pMON10098 zawiera następujące regiony DNA:
1) chimerowy gen oporności na kanamacynę skonstruowany do ekspresji w roślinach i pozwalający na selekcję transformowanej tkanki. Ten gen chimerowy składa się z promotora 35S o długości 0,35 kilozasad z wirusa mozaiki kalafiorowej, P-35S (Odell i wsp., 1985), genu NPTII o długości 0,83 kilozasad i z 3' nie podlegającego translacji regionu NOS 3' o długości 0,26 kilozasad;
2) fragment ClaI do DraI o długości 0,45 kilozasad z oktopinowego plazmidu Ti, pTi15955, zawierający region z lewego ramienia T-DNA (Barker i wsp., 1983);
3) fragment o długości 0,75 kilozasad zawierający źródło replikacji z plazmidu RK2, ori-V (Stalker i wsp., 1981);
4) fragment SalI do PstI o długości 3,0 kilozasad z plazmidu pBR322 zawierający źródło replikacji dla celów utrzymania w E. coli (ori-322) i miejsce bom służące do koniugacyjnego przeniesienia do komórek Agrobacterium tumefaciens;
5) wyizolowany z transpozonu Tn7 fragment o długości 0,93 kilozasad, kodujący oporność na spektynomycynę i streptomycynę. Spc/Str (Fling i wsp., 1985), stanowiący determinantę selekcyjną w E. coli i w Agrobacterium tumefaciens;
6) fragment PvuI do BclI o długości 0,36 kilozasad z plazmidu pTiT37, zawierający region prawego ramienia T-DNA typu nopalinowego (Fraiey i wsp., 1985) i
7) jako ostatni segment, kasetę ekspresyjną składającą się z promotora 35S z wirusa mozaiki kalafiorowej o długości 0,65 kilozasad (CaMV) wzmocnionego przez duplikację sekwencji tego promotora, P-E35S (Kay i wsp., 1987), syntetycznego poliłącznika z kilkoma unikalnymi miejscami klonowania i z nie podlegającego translacji regionu 3' genu rbcS-E9 z grochu o długości 0,7 kilozasad, E9 3' (Coruzzi i wsp., 1984). Ten plazmid kojarzy się z Agrobacterium tumefaciens, szczepem ABI, w trójrodzicielskim układzie kojarzenia i stosuje się do transformowania linii Russet Burbank, Williams 82.
Polepszenie własności podczas magazynowania wykazano również dla ziemniaków Russet Burbank transformowanych plazmidami pMON22152 i pMON2153. W ziemniakach tych ekspresja GlgC16 przebiega z promotorów dla dużej podjednostki ADPGPP bulw ziemniaczanych. Bulwy wyhodowane w polu przechowywano po zbiorach początkowo przez miesiąc w temperaturze 50°F, po czym umieszczano je w zimnie, w temperaturze 40°F i składowano w czasie 4 miesięcy. W jednym badaniu barwę frytek uzyskanych z tych bulw bezpośrednio po składowaniu oceniano przez oznaczenie współczynnika odbicia smażonego materiału - korzystne są niższe wartości. W drugim badaniu, część składowanych w niskiej temperaturze bulw przenoszono do pomieszczenia o temperaturze 55°F w celu oznaczenia podatności na rekondycjonowanie. Dane z tych oznaczeń, zarówno dla łodygowych jak i pączkowych końców bulw są przedstawione w tabeli 11.
W obydwu przypadkach, wiele linii wykazuje lepsze wskaźniki barwy niż rośliny kontrolne, zarówno przy bezpośrednim smażeniu jak i po rekondycjonowaniu. Przykładowo, linie pMON21522-144, pMON21523-79 i wiele innych wykazuje ogromne polepszenie w porównaniu do kontroli.
180 247
Tabela 11
pMON21522 Współczynnik odbicia smażonych ziemniaków1,2
Składowanie w 40°F3 Składowanie w 40°F, 21 dni @ 55°f4
LINIA# pączki % łodygi5 pączki łodygi
144 24,3 22,1 34,6 25,4
209 22,8 20,1 31,4 23,2
149 27,1 22,4 30,7 27,5
178 25,3 21,1 34,9 29,3
194 23,7 20,8 30,6 23,5
204 21,3 14,7 33,9 23,0
218 22,8 18,9 33,3 20,7
Kontrola/średnia6 19,7 16,8 31,0 25,1
pMON21523 Współczynnik odbicia smażonych ziemniaków1^
Składowanie w 40°F3 Składowanie w 40°F, 21 dni @ 55°f4
LINIA# pączki % łodygi5 pączki łodygi
33 22,1 16,5 29,8 23,1
34 21,2 18,2 32,1 27,3
38 24,0 23,2 28,3 23,6
40 24,4 15,3 31,5 26,2
47 22,0 15,6 34,9 27,7
48 23,0 19,3 31,1 24,9
79 24,4 19,7 35,8 29,7
80 21,8 20,5 32,7 25,5
93 20,7 17,4 31,1 23,2
99 19,8 17,1 30,6 23,4
31 22,1 21,6 30,2 24,7
35 20,0 16,8 34,5 28,4
37 20,6 18,5 34,2 27,2
39 18,0 15,8 33,1 24,4
42 19,2 15,1 31,9 24,1
43 23,9 20,7 32,1 22,0
60 20,7 16,3 32,4 20,3
64 22,3 16,1 30,0 23,0
71 21,8 20,9 33,1 24,7
76 22,8 21,5 28,5 25,0
81 16,5 16,0 29,1 22,7
92 15,3 15,0 30,3 23,5
Kontrola/średnia6 19,7 16,8 31,0 25,1
1 z każdej z 4-6 bulw wycinano cztery paski środkowe i smażono je w temperaturze 375°F 2 współczynniki odbicia oznaczano w spektrometrze odbiciowym PHOTOVOLT 577 paski przygotowywano z bulw wyrosłych na polu, przechowywanych w temperaturze 50°F przez miesiąc i następnie w temperaturze 40°F przez 4 miesiące (przechowywanie w niskiej temperaturze) 4 paski przygotowywano z bulw wyrosłych na polu, przechowywanych w temperaturze 50°F przez miesiąc, następnie w temperaturze 40°F przez 4 miesiące (przechowywanie w niskiej temperaturze) i rekondycjonowanych w temperaturze 55°F przez 21 dni 5 współczynnik odbicia smażonych pasków mierzono osobno dla pasków pobranych z końców bliższych pączków i bliższych łodyg 6 średnie wartości dla 22 kontrolnych linii Russet Burbank podano dla porównania
180 247
Z powyższego opisu wynika, że niniejszy wynalazek spełnia wszystkie przedstawione cele oraz daje korzyści, które są oczywiste i niepodzielnie związane z wynalazkiem. Jest zrozumiałe, że mogą być stosowane pewne jego cechy i rozwiązania bez odnoszenia się do innych cech i rozwiązań wynalazku. Jest to uwzględnione w zakresie zastrzeżeń. Wynalazek daje wiele możliwości rozwiązań bez odchodzenia od jego zakresu, dlatego jest oczywiste, że wszystko, co zostało przedstawione w opisie i na załączonych rysunkach należy interpretować jako ilustrację, a nie jako ograniczenie zakresu wynalazku.
180 247
Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 70 egz. Cena 4,00 zł.

Claims (5)

  1. Zastrzeżenia patentowe
    1. Rekombinantowa, dwuniciowa cząsteczka DNA zawierająca w sekwencji operacyjnej:
    (a) promotor, którego funkcją w roślinach jest powodowanie wytwarzania sekwencji RNA w docelowych tkankach roślinnych;
    (b) strukturalną sekwencję DNA powodującą wytwarzanie sekwencji RNA kodującej polipeptyd fuzyjny złożony z aminoterminalnego plastydowego peptydu tranzytowego oraz enzymu ADP-glukozo-pirofosforylazy zdefiniowanego sekwencją o numerze SEQ ID Nr: 4;
    (c) nietranslacyjną 3'-sekwencję DNA, której funkcją w komórkach roślinnych jest powodowanie zakończenia transkrypcji i dodanie poliadenylowanych nukleotydów na końcu 3' tej sekwencji RNA, przy czym kodowany przez tę cząsteczkę DNA enzym, ADP-glukozopirofosforylaza, jest deregulowany.
  2. 2. Cząsteczka DNA, według zastrz. 1, znamienna tym, że wspomniany enzym kodowany jest przez sekwencję DNA o numerze SEQ ID Nr: 3.
  3. 3. Rekombinantowa, dwuniciowa cząsteczka DNA zawierająca w sekwencji operacyjnej:
    (a) promotor, którego funkcją w roślinach jest powodowanie wytwarzania sekwencji RNA w docelowych tkankach roślinnych;
    (b) strukturalną sekwencję DNA powodującą wytwarzanie sekwencji RNA kodującej polipeptyd fuzyjny złożony z aminoterminalnego plastydowego peptydu tranzytowego oraz enzymu ADP-glukozo-pirofosforylazy zdefiniowanego sekwencją o numerze SEQ ID Nr: 2; i (c) nietranslacyjną 3 '-sekwencję DNA, której funkcją w komórkach roślinnych jest powodowanie zakończenia transkrypcji i dodanie poliadenylowanych nukleotydów na końcu 3' tej sekwencji RNA, przy czym kodowany przez tę cząsteczkę DNA enzym, ADP-glukozopirofosforylaza, jest deregulowany.
  4. 4. Cząsteczka DNA, według zastrz. 3, znamienna tym, że promotor pochodzi z roślin ziemniaka.
  5. 5. Cząsteczka DNA, według zastrz. 3, znamienna tym, że enzym kodowany jest sekwencją DNA o numerze SEQ ID Nr: 1.
PL94335570A 1993-05-28 1994-05-18 Rekombinantowa, dwuniciowa czasteczka DNA PL PL PL180247B1 (pl)

Applications Claiming Priority (2)

Application Number Priority Date Filing Date Title
US7015593A 1993-05-28 1993-05-28
PCT/US1994/005275 WO1994028149A1 (en) 1993-05-28 1994-05-18 Method of improving the quality of stored potatoes

Publications (1)

Publication Number Publication Date
PL180247B1 true PL180247B1 (pl) 2001-01-31

Family

ID=22093489

Family Applications (2)

Application Number Title Priority Date Filing Date
PL94311755A PL178628B1 (pl) 1993-05-28 1994-05-18 Sposób polepszania jakości bulw ziemniaczanych magazynowanych, sposób obniżania poziomu cukrów w bulwach ziemniaczanych magazynowanych i sposób przedłużania okresu zatrzymania w rozwoju przechowywanych bulw ziemniaczanych
PL94335570A PL180247B1 (pl) 1993-05-28 1994-05-18 Rekombinantowa, dwuniciowa czasteczka DNA PL PL

Family Applications Before (1)

Application Number Title Priority Date Filing Date
PL94311755A PL178628B1 (pl) 1993-05-28 1994-05-18 Sposób polepszania jakości bulw ziemniaczanych magazynowanych, sposób obniżania poziomu cukrów w bulwach ziemniaczanych magazynowanych i sposób przedłużania okresu zatrzymania w rozwoju przechowywanych bulw ziemniaczanych

Country Status (9)

Country Link
US (1) US5648249A (pl)
EP (1) EP0701618A1 (pl)
JP (1) JPH08510645A (pl)
CN (1) CN1127016A (pl)
AU (1) AU687409B2 (pl)
CA (1) CA2162383A1 (pl)
HU (1) HUT73468A (pl)
PL (2) PL178628B1 (pl)
WO (1) WO1994028149A1 (pl)

Families Citing this family (19)

* Cited by examiner, † Cited by third party
Publication number Priority date Publication date Assignee Title
AU644619B2 (en) 1989-12-21 1993-12-16 Advanced Technologies (Cambridge) Limited Modification of plant metabolism
GB9412018D0 (en) * 1994-06-16 1994-08-03 Cambridge Advanced Tech Modification of starch content in plants
GB9421287D0 (en) * 1994-10-21 1994-12-07 Danisco A method of reducing the level of sugar in an organism
DE19529696A1 (de) * 1995-08-11 1997-02-13 Inst Genbiologische Forschung Transgene Pflanzenzellen und Pflanzen mit gesteigerter Glykolyserate
CN1137997C (zh) * 1995-12-27 2004-02-11 日本烟草产业株式会社 低温诱导性启动子序列
JP2001511007A (ja) * 1997-02-10 2001-08-07 カナダ国 低温誘発性甘味増加の減少を伴うαグルカンL−タイプまたはH−タイプ塊茎ホスホリラーゼのレベルの低下したトランスジェニックポテト
US5998701A (en) * 1997-06-04 1999-12-07 Her Majesty The Queen In Right Of Canada As Represented By The Department Of Agriculture Potatoes having improved quality characteristics and methods for their production
DE19709775A1 (de) 1997-03-10 1998-09-17 Planttec Biotechnologie Gmbh Nucleinsäuremoleküle codierend Stärkephosphorylase aus Mais
BR9811493A (pt) * 1997-07-30 2000-09-19 Zeneca Ltd Método genético para o controle de germinação
AU9197298A (en) * 1997-08-07 1999-03-01 Washington State University Research Foundation Regulatory mutants of adp-glucose pyrophosphorylase and related compositions andmethods
AU2321499A (en) * 1998-01-15 1999-08-02 E.I. Du Pont De Nemours And Company Plant phosphoglucomutase homologs
DE19836099A1 (de) 1998-07-31 2000-02-03 Hoechst Schering Agrevo Gmbh Nukleinsäuremoleküle kodierend für eine ß-Amylase, Pflanzen, die eine modifizierte Stärke synthetisieren, Verfahren zur Herstellung der Pflanzen, ihre Verwendung sowie die modifizierte Stärke
GB9820970D0 (en) * 1998-09-25 1998-11-18 Zeneca Ltd Promoter
US7323560B2 (en) * 2000-07-17 2008-01-29 E.I. Du Pont De Nemours And Company Plastidic phosphoglucomutase genes
NZ535395A (en) 2002-02-20 2009-01-31 Simplot Co J R Precise plant breeding using plant DNA border like sequences instead of Agrobacterium borders
US7534934B2 (en) * 2002-02-20 2009-05-19 J.R. Simplot Company Precise breeding
US7868688B2 (en) * 2008-12-30 2011-01-11 Cosmic Circuits Private Limited Leakage independent very low bandwith current filter
CN109207486B (zh) * 2018-10-31 2022-03-22 西南大学 马铃薯cisr2基因及其在抗低温糖化中的应用
CN113575673B (zh) * 2021-06-30 2022-06-07 中国农业科学院农产品加工研究所 马铃薯梯度低氧协同气化熏蒸抗低温糖化贮藏方法

Family Cites Families (2)

* Cited by examiner, † Cited by third party
Publication number Priority date Publication date Assignee Title
AU644619B2 (en) * 1989-12-21 1993-12-16 Advanced Technologies (Cambridge) Limited Modification of plant metabolism
EP0536293B1 (en) * 1990-06-18 2002-01-30 Monsanto Technology LLC Increased starch content in plants

Also Published As

Publication number Publication date
CA2162383A1 (en) 1994-12-08
PL178628B1 (pl) 2000-05-31
US5648249A (en) 1997-07-15
WO1994028149A1 (en) 1994-12-08
HU9503394D0 (en) 1996-01-29
AU6947394A (en) 1994-12-20
AU687409B2 (en) 1998-02-26
PL311755A1 (en) 1996-03-18
JPH08510645A (ja) 1996-11-12
EP0701618A1 (en) 1996-03-20
CN1127016A (zh) 1996-07-17
HUT73468A (en) 1996-08-28

Similar Documents

Publication Publication Date Title
RU2148081C1 (ru) Способ получения генетически трансформированных растений с повышенным содержанием крахмала и рекомбинантная двухцепочечная днк-молекула
US5498830A (en) Decreased oil content in plant seeds
PL180247B1 (pl) Rekombinantowa, dwuniciowa czasteczka DNA PL PL
AU720006B2 (en) Process for selection of transgenic plant cells
AU724942B2 (en) Transgenic potatoes having reduced levels of alpha glucan L- or H-type tuber phosphorylase activity with reduced cold-sweetening
US20100015319A1 (en) Precise breeding - low acrylamide foods
EA000634B1 (ru) Рекомбинантная двухцепочечная последовательность днк для экспрессии сахарозофосфорилазы в растении, способ получения трансгенного растения с повышенной экспрессией сахарозофосфорилазы в различных частях растения и линия трансформированных клеток растения
AU4500493A (en) Dna sequences and plasmids for the preparation of plants with changed sucrose concentration
AU715002B2 (en) Transgenic plants with improved biomass production
JP3645260B2 (ja) 植物におけるトレハロースの生産
JPH10509033A (ja) トマト果実プロモーター
JP4410318B2 (ja) ラフィノース合成酵素遺伝子、ラフィノースの製造法及び形質転換植物
CA2235619A1 (en) Modified plants and plant products
WO2000053746A2 (en) Method of delaying or inhibiting sprouting in plants
BG63401B1 (bg) Продуциране на трехалоза в растения
JP4238909B2 (ja) ラフィノース合成酵素遺伝子、ラフィノースの製造法及び形質転換植物
MXPA99006823A (en) Transgenic potatoes having reduced levels of alpha glucan l- or h-type tuber phosphorylase activity with reduced cold-sweetening
MXPA97006128A (en) Expression of la sacarosa fosforil