PL181746B1 - Sposób wytwarzania modyfikowanych P-chiralnych analogów nukleotydów - Google Patents

Sposób wytwarzania modyfikowanych P-chiralnych analogów nukleotydów

Info

Publication number
PL181746B1
PL181746B1 PL31024895A PL31024895A PL181746B1 PL 181746 B1 PL181746 B1 PL 181746B1 PL 31024895 A PL31024895 A PL 31024895A PL 31024895 A PL31024895 A PL 31024895A PL 181746 B1 PL181746 B1 PL 181746B1
Authority
PL
Poland
Prior art keywords
formula
general formula
group
dbu
alcohol
Prior art date
Application number
PL31024895A
Other languages
English (en)
Other versions
PL310248A1 (en
Inventor
Wojciech J Stec
Lucyna Wozniak
Original Assignee
Pan Ct Badan Molekularnych I M
Priority date (The priority date is an assumption and is not a legal conclusion. Google has not performed a legal analysis and makes no representation as to the accuracy of the date listed.)
Filing date
Publication date
Application filed by Pan Ct Badan Molekularnych I M filed Critical Pan Ct Badan Molekularnych I M
Priority to PL31024895A priority Critical patent/PL181746B1/pl
Priority to DE69629112T priority patent/DE69629112T2/de
Priority to DK96917829T priority patent/DK0828749T3/da
Priority to PT96917829T priority patent/PT828749E/pt
Priority to EP96917829A priority patent/EP0828749B1/en
Priority to JP53589596A priority patent/JP2002500617A/ja
Priority to EP03001247A priority patent/EP1323727A3/en
Priority to CA002222048A priority patent/CA2222048A1/en
Priority to AT96917829T priority patent/ATE245161T1/de
Priority to ES96917829T priority patent/ES2202447T3/es
Priority to PCT/US1996/007639 priority patent/WO1996037503A1/en
Priority to AU60240/96A priority patent/AU707369B2/en
Priority to DE69622571T priority patent/DE69622571T2/de
Priority to AU67079/96A priority patent/AU707093B2/en
Priority to PCT/IB1996/000867 priority patent/WO1997009340A1/en
Priority to AT96927149T priority patent/ATE221079T1/de
Priority to EP96927149A priority patent/EP0850248B1/en
Priority to NZ315384A priority patent/NZ315384A/en
Priority to DK96927149T priority patent/DK0850248T3/da
Priority to CA002233460A priority patent/CA2233460A1/en
Publication of PL310248A1 publication Critical patent/PL310248A1/xx
Publication of PL181746B1 publication Critical patent/PL181746B1/pl

Links

Landscapes

  • Pharmaceuticals Containing Other Organic And Inorganic Compounds (AREA)

Abstract

Sposób wytwarzania modyfikowanych P-chiralnych analogów nukleotydów o ogólnym wzorze 1 (la+lb), w którym R1 oznaczagrupę blokującą korzystnie 4,4'-dimetoksytrytyl lub 9-fenyloksanten-9-yl, R2 oznacza atom wodoru lub grupę alkoksylową korzystnie metoksylową R4 oznacza grupę blokującą korzystnie acetylową t-butylodimetylosililową lub grupę 5'-O-metanofosfomanową nukleotydu, a B' oznacza N-zablokowanązasadę purynową lub pirymidynową korzystnie wybranąz grupy obejmującej Tyminę, Uracyl, Adeninę, Cytozynę i Guaninę, z wykorzystaniem związków o wzorze ogólnym 2, znamienny tym, że mieszaninę diastereoizomerów nukleozydo 3'-O-metanofosfonotioanilidu o wzorze ogólnym 2 (2a+2b), w którym R1, R2 i B'mająpodane wyżej znaczenie, poddaje się reakcji w wodorkiem sodowym lub l,8-diazabicyklo-[5 4 0]-undek-7-enem (DBU) i dwutlenkiem węgla, a następnie alkiluje się otrzymany przejściowo kwas nukleozydo 3'-0-metanotiofosfonowy (sól sodowa lub DBU-niowa) o wzorze 7(7a+7b) za pomocą odczynnika alkilującego o wzorze 4 w którym R3 oznacza grupę alkilową lub alkiloarylową aX oznacza atom chloru, bromu lubjodu, a otrzymany produkt o ogólnym wzorze 5 (5a+5b) poddaje się reakcji kondensacji z alkoholem o ogólnym wzorze 6 gdzie R2 i R4 mają wyżej podane znaczenie

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania modyfikowanych P-chiralnych analogów nukleotydów o ogólnym wzorze 1 (la+lb), w którym R1 oznacza grupę blokującą, korzystnie 4'-dimetokstrytylową (DMT) lub 9-fenyloksanten-9-ylową (Px), R2 oznacza atom wodoru lub grupę alkoksylową, korzystnie metoksylową, R4 oznacza grupę blokującą, korzystnie acetylową, t-butylodimetylosililową lub grupę 5'-O-metanofosfonianową nukleotydu, a B' oznacza
181 746
N-zablokowaną zasadę purynową lub pirymidynową, korzystnie wybraną z grupy obejmującej Tyminę, Uracyl, Adeninę, Cytozynę i Guaninę, z wykorzystaniem jako substratów do syntezy mieszanin diastereomerycznych, ewentualnie rozdzielonych na diastereoizomery [Rp] i [Sp] S^O-R^nukleozydo-S^O-metanofosfonotio-anilidów o wzorze ogólnym 2 (2a+2b), w którym R1, R2 i B' mają podane wyżej znaczenie.
Stereogenność atomu fosforu oraz zróżnicowanie wszystkich czterech ligandów otaczających atom fosforu w oligofnukleozydo-^S^metanofosfonianach] (Me-Oligo) powodują, że w przypadku niestereospecyficznej syntezy oligomeru o długości n zasad, w wyniku kolejnych niestereospecyficznych reakcji wzrostu łańcucha nukleotydowego tworzy się 2^-1) diastereoizomerów.
Stwierdzono, że łańcuchy P-homochiralne [Rp] i [Sp] Me-Oligo, w których konfiguracja absolutna na wszystkich intemukleotydowych atomach fosforu jest albo [Rp] albo [Sp], oraz łańcuchy niestereoregulame wykazują zróżnicowane własności fizykochemiczne, a także zróżnicowanie zdolności do tworzenia adduktów z oligonukleotydami o komplementarnej sekwencji.
Wykazano, że okta(tymidylometanofosfoniany), w których sześć spośród siedmiu wiązań metanofosfonianowych ma zdefiniowaną konfigurację na atomie fosforu i wysoką czystość diastereomeryczną, otrzymane w wyniku niestereospecyficznej kondensacji odpowiednich diastereoizomerycznie czystych tetramerów, wykazują znaczące różnice temperatur mięknięcia Tm, świadczące o zróżnicowanej trwałości kompleksów izomerycznych oktamerów metanofosfonianowych z matrycą kwasu pentadekadeoksyadenylowego (Z.J.Leśnikowski, M Jaworska, W.J.Stec, 1990. Octa(thymidine methanophosphonates) of Partially Defined Stereochemistry: Synthesis and Effect of Chirality at Phosphorus on Binding to Pentadecadeoxyriboadenylic Acid. Nuci. Acids Res., 1990,18, 2109). Wykorzystane w tych badaniach Me-Oligo o zdefiniowanej konfiguracji na atomie fosforu uzyskano w wyniku stereokontrolowanej reakcji pomiędzy akty-; wowaną za pomocą odczynnika Grignarda grupą 5'-hydroksylową odpowiednio blokowanego nukleozydu i izomerycznie czystym O-p-nitrofenylometanofosfonianem odpowiednio blokowanego nukleozydu (Z.J.Leśnikowski, M. Jaworska, W.J.Stec, 1991. Stereospecific Synthesis of P-chiral Di(2'-O-Deoxyribonucleoside)methanephosphonates. Nucleosides & Nucleotides, 10, 733; Z.J.Leśnikowski, M.Jaworska Maślanka, W.J.Stec, 1988, Stereoselective Synthesis of P-homochiral Thymidine Methylphosphonates, Nuci.Acid Res., 16,11675). Taka metoda pozyskiwana Me-Ohgo o zdefiniowanej chiralności wymaga jednak długich czasów reakcji i, jak dotychczas, zaprezentowano jedynie jej stosowalność do syntezy tetramerów tymidylowych oraz heteromerycznych struktur heksamerowych.
Próby otrzymania diastereoizomerycznie czystych dinukleozydo(3',5')-metanofosfonianów w wyniku reakcji pomiędzy metylodichlorofosfinąi zablokowanymi odpowiednio w pozycjach 5'- lub 3'-nukleozydami, prowadzone w niskich temperaturach (-80°C), pozwoliły na uzyskanie odpowiednich dinukleozydo^.S^-metanofosfonianów o znaczącej przewadze diastereoizomerów o konfiguracji [Rp]. (T.Loschner, J.Engels, 1989. One Pot Rp-Diastereoselective Synthesis of Dinucleoside Methylphosphonates Using Methyldichlorophosphine, Tetrahedron Lett., 30(41), 5587; (J.W.Engels, T.Loschner, A.Frauendorf, 1991, Diastereoselectięe Synthesis o Thymidine Methylphosphonate Dimers, Nucleosides & Nucleotides, 10,347). Stosując tę metodę nie można jednak otrzymać dłuższych stereoregulamych łańcuchów Me-Oligo, ponieważ tworzące się przejściowo w wyniku kolejnych reakcji kondensacji 3'-O-P-chloro-metanofosfoniny nukleozydów są, nawet w niskich temperaturach, konfiguracyjnie nietrwałe.
Inna opisana ostatnio metoda stereokontrolowanej syntezy Me-Oligo, polegająca na zastosowaniu monomerów rozdzielonych na diastereoizomery 5'-DMT-O-nukleozydo-3'-O-(Se-metylometanoselenofosfonianów), pozwala na otrzymanie diastereometrycznie czystych pentamerów Me-Oligo w roztworze. Katalizatorami tej reakcji są sole litu oraz 1,8-diazabicyklo-[5.4.0]-undek-7-en (DBU) (L.A.Woźniak, J.Pyzowski, M.Wieczorek, W.J.Stec, 1994, New Stereospecific Method of Synthesis of DinucleosideP^Methanephosphonates, J.Org.Chemistry, 119, 5843; L.A Woźniak, J.Pyzowski. W.J.Stec, 1994, Anticodic Agents: Novel Stereospe
181 746 cifie Route to Stereoregular Oligo(nucleosidemethanephosphonate)s, First International Antisense Conference of Japan, Kyoto, Abstrakt P2-18). Me-Oligo zawierające n-chiralnych wiązań intemukloetydowych występują w postaci 2n izomerów. Metody chromatograficzne pozwalają na efektywny rozdział diastereoizomerów krótkich oligonukleotydów, szczególnie dimerów. Diastereoizomerycznie czyste dinukleozydo^S^-metanofosfoniany mogą być z powodzeniem wbudowywane do łańcuchów oligonukleotydów zawierających naprzemiennie internukleotydowe wiązania metanofosfonianowe o zdefiniowanej konfiguracji na atomie fosforu [Rp] oraz wiązania fosfodiestrowe lub tiofosforanowe. Tak otrzymane związki, nazywane chimerami, łącząkorzystnie znane własności antysensowe tiofosforanów i odporność na działanie egzonukleaz spowodowaną obecnością wiązań metanofosfonianowych na obu 5'- i 3'- końcach łańcucha.
Z wszystkich dotychczas opublikowanych prac wynika, że metanofosfonianowe analogi oligonukleotydów o konfiguracji [Rp] na matanofosfonianowym atomie fosforu tworzą termodynamicznie trwalsze heterodupleksy z komplementarnymi kwasami nukleinowymi niż ich izomery [Sp] o tej samej sekwencji. W konsekwencji, izomery [Rp] są chętniej używane jako substraty do badań aktywności biologicznej, m.in. do konstrukcji cząstek o budowie chimerycznej. Wobec wysokiego stopnia inhibicji biosyntezy wybranych białek, zaobserwowanej w wyniku działania oligonukleotydów o budowie chimerycznej i zawierających intemukleotydowe wiązania o konfiguracji [Rp]-, oczywista jest celowość poszukiwania nowych metod [Rp]-stereoselektywnej syntezy dinukleozydo^S^-metanofosfonianów (L. Arnold, 1994, The Development of Oligonucleotides Containing Chirally pure Methylphos-phonates as Therapeutic Agents, First International Antisense Conference of Japan, Kyoto, Abstrakt OP-31; C.Giachetti, B.D.Brown, B. Y.Tseng, M.E.Harper, 1994, Biological Efficiacy of High Affinity Methylphosphonate-Containing Oligomers in Celi Culture, First International Antisense Conference of Japan, Kyoto, Abstrakt P2-22; M.Reynolds, D.A.Schwartz, T.A.Riley, M.Meaghefi, RI.Hogrefe, J.A.Jaeger, A.Lebedev, L.J. Arnold jr., 1994, Synthesis and Biological Studies of Oligo-nucleotide Analogs Containing Rp-Chiral Methylophosphonate Linkages, First International Antisense Conference of Japan, Kyoto, Abstrakt PI-06).
Z danych pochodzących z badań własnych autorów wynika, że 3'-O-metanofosfonoselenoanilidy mogły być uzyskane z dobrymi wydajnościami i rozdzielone na diastereizomery [Rp] i [Sp], lub bez takiego podziału poddane reakcji z silnymi zasadami i dwutlenkiem węgla, a następnie jodkiem metylu, dając w ten sposób 3'-O-(Se-metylo metanoselenofosfoniany), które mogą być łatwo podzielone na diastereoizomery. Te ostatnie, w stereospecyficznej katalizowanej obecności DBU/LiCi kondensacji z 5'-OH nukleozydami wytwarzają dinukleozydo (J^metanofosfoniany.
Z wcześniejszych badań autorów wynika także, że procesy konwersji tioanilidów do tiokwasów fosforowych są stereospecyficzne.
Omówione wyżej procesy nie modyfikują zasad pirymidynowych i purynowych.
Sposób wytwarzania P-chiralnych analogów nukleotydów o ogólnym wzorze 1 (la+lb), w którym R* oznacza grupę blokującą, korzystnie 4,4'-dimetoksytrytyl lub 9-fenyloksanten-9-yl, R2 oznacza atom wodoru lub grupę alkoksylową, korzystnie metoksylową, R4 oznacza grupę blokującą, korzystnie acetylową, t-butylodimetylosililowąlub grupę 5'-O-metanofosfonianowąnukleotydu, aB' oznacza N-zablokowaną zasadę purynowąlub pirymidynową, korzystnie wybraną z grupy obejmującej Tyminę, Uracyl, Adeninę, Cytozynę i Guaninę, z wykorzystaniem związków o wzorze ogólnym 2, polega na tym, że mieszaninę diastereoizomerów nukleozydo 3'-O-metanofosfonotioanihdu o wzorze ogólnym 2 (2a+2b), w którym R1, R2 i B'mająpodane wyżej znaczenie, poddaje się reakcji w wodorkiem sodowym lub 1,8-diazabicyklo- -[5.4.0]-undek-7-enem (DBU) i dwutlenkiem węgla, a następnie alkiluje się otrzymany przejściowo kwas nukleozydo 3'-O-metanotiofosfonowy (sól sodowa lub DBU-niowa) o wzorze 7 (7a+7b) za pomocą odczynnika alkilującego o wzorze 4, w którym R3 oznacza grupę alkilową lub alkiloarylową, a X oznacza atom chloru, bromu lub jodu, a otrzymany produkt o ogólnym wzorze 5
181 746 (5a+5b) poddaje się reakcji kondensacji z alkoholem o ogólnym wzorze 6 gdzie R2 i R4 mają wyżej podane znaczenie.
W sposobie według wynalazku reakcję kondensacji pomiędzy związkiem o ogólnym wzorze 51 alkoholem o wzorze 6 gdzie R2 i R4 posiadają wyżej podane znaczenie, korzystnie prowadzi się w warunkach bezwodnych, w aprotonowym rozpuszczalniku organicznym, korzystnie acetonitrylu.
W sposobie według wynalazku jako aktywator reakcji pomiędzy związkiem o ogólnym wzorze 5 i alkoholem o wzorze 6, stosuje się zasady, korzystnie trzeciorzędowe aminy, a najkorzystniej l,8-diazabicyklo-[5.4.0]-undek-7-en (DBU) i sole litu, korzystnie chlorek litu.
Wariant realizacji sposobu wytwarzania P-chiralnych analogów nukleotydów o ogólnym wzorze 1 (la+lb), w którym R1, R2, R4 i B' mająwyżej podane znaczenie, według wynalazku polega na tym, że mieszaninę diastereoizomerów nukleozydo 3'-O-metanofosfonotioanilidu o wzorze ogólnym 2 (2a+2b), w którym R1, R2 B' mają podane wyżej znaczenie, poddaje się reakcji utlenienia za pomocą znanych środków utleniających, korzystnie za pomocą peroksymonosiarczanu potasowego lub nadtlenku wodoru, następnie otrzymany produkt o ogólnym wzorze 3 (3a+3b), w którym R1, R2 i B' mająwyżej podane znaczenie, poddaje się reakcji z wodorkiem sodowym lub DBU oraz dwusiarczkiem węgla, a otrzymany przejściowo kwas nukleozydo 3'-O-metanotiofosfonowy (sól sodowa lub DBU-niowa) o wzorze 7 (7a+7b) alkiluje się za pomocą odczynnika alkilującego o wzorze 4, w którym R3 oznacza grupę alkilową lub alkiloarylową, a X oznacza atom chloru, bromu lub jodu, a otrzymany produkt o ogólnym wzorze 5 (5a+5b) poddaje się reakcji kondensacji z alkoholem o ogólnym wzorze 6 gdzie R2 i R4 mająwyżej podane znaczenie.
W sposobie według wynalazku reakcję kondensacji pomiędzy związkiem o ogólnym wzorze 5 i alkoholem o wzorze 6 gdzie R2 i R4 posiadają wyżej podane znaczenie, korzystnie prowadzi się w warunkach bezwodnych, w aprotonowym rozpuszczalniku organicznym, korzystnie acetonitrylu.
W sposobie według wynalazku jako aktywator reakcji pomiędzy związkiem o ogólnym wzorze 5 i alkoholem o wzorze 6, stosuje się zasady, korzystnie trzeciorzędowe aminy, a najkorzystniej l,8-diazabicyklo-[5.4.0]-undek-7-en (DBU) i sole litu, korzystnie chlorek litu.
Sposób wytwarzania P-chiralnych analogów nukleotydów o ogólnym wzorze la, w którym R1, R2, R4 i B' mająwyżej podane znaczenie, według wynalazku polega na tym, że diastereoizomer nukleozydo 3'-O-metanofosfonotioanilidu o wzorze ogólnym 2a, w którym R1, R2 i B' mają podane wyżej znaczenie, poddaje się reakcji w wodorkiem sodowym lub 1,8-diazabicyklo-[5.4.0]-undek-7-enem (DBU) i dwutlenkiem węgla, a następnie alkiluje się otrzymany przejściowo kwas nukleozydo 3'-O-metanotiofosfonowy (sól sodowa lub DBU-niowa) o wzorze 7a za pomocą odczynnika alkilującego o wzorze 4, w którym R3 oznacza grupę alkilową lub alkiloarylową a X oznacza atom chloru, bromu lub jodu, a otrzymany produkt o ogólnym wzorze 5a poddaje się reakcji kondensacji z alkoholem o ogólnym wzorze 6 gdzie R2 i R4 mająwyżej podane znaczenie.
W sposobie według wynalazku reakcję kondensacji pomiędzy związkiem o ogólnym wzorze 5a i alkoholem o wzorze 6, korzystnie prowadzi się w warunkach bezwodnych, w aprotonowym rozpuszczalniku organicznym, korzystnie acetonitrylu, a jako aktywator ten reakcji stosuje się zasady, korzystnie trzeciorzędowe aminy, a najkorzystniej 1,8-diazabicyklo-[5.4.0]-undek-7-en (DBU) i sole litu, korzystnie chlorek litu.
Wariant realizacji sposobu wytwarzania P-chiralnych analogów nukleotydów o ogólnym wzorze la, w którym R1, R2, R4 i B' mająwyżej podane znaczenie, według wynalazku polega na tym, że diastereoizomer nukleozydo 3'-O-metanofosfonotioanilidu o wzorze ogólnym 2b, w którym R1, R2 i B' mająpodane wyżej znaczenie, poddaje się reakcji utlenienia za pomocą znanych środków utleniających, korzystnie peroksymonosiarczanu potasowego lub nadtlenku wodoru, następnie otrzymany produkt o ogólnym wzorze 3b, w którym R1, R2 i B' mają wyżej podane znaczenie, poddaje się reakcji z wodorkiem sodowym lub DBU oraz dwusiarczkiem węgla, a otrzymany przejściowo kwas nukleozydo 3'-O-metanotiofosfonowy (sól sodowa lub DBU-niowa) o wzorze 7a alkiluje się za pomocą odczynnika alkilującego o wzorze 4, w któ
181 746 rym R3 i X mają wyżej podane znaczenie, a otrzymany produkt o ogólnym wzorze 5a poddaje się reakcji kondensacji z alkoholem o ogólnym wzorze 6 gdzie R2 i R4 mająwyżej podane znaczenie.
W sposobie według wynalazku reakcję kondensacji pomiędzy związkiem o ogólnym wzorze 5a i alkoholem o wzorze 6, korzystnie prowadzi się w warunkach bezwodnych, w aprotonowym rozpuszczalniku organicznym, korzystnie acetonitrylu, a jako aktywator tej reakcji stosuje się zasady, korzystnie trzeciorzędowe aminy, a najkorzystniej 1,8-diazabicyklo-[5.4.0]-undek-7-en (DBU) i sole litu, korzystnie chlorek litu.
Sposób wytwarzania P-chiralnych analogów nukleotydów o ogólnym wzorze Ib, w którym R1, R2, R4 i B' mająwyżej podane znaczenie, według wynalazku polega na tym, że diastereoizomer nukleozydo 3'-O-metanofosfonotioanilidu o wzorze ogólnym 2b, w którym R1, R2 i B' mają podane wyżej znaczenie, poddaje się reakcji w wodorkiem sodowym lub 1,8-diazabicyklo-[5.4.0]-undek-7-enem (DBU) i dwutlenkiem węgla, a następnie alkiluje się otrzymany przejściowo kwas nukleozydo 3'-O-metanotiofosfonowy (sól sodowa lub DBU-niowa) o wzorze 7b za pomocą odczynnika alkilującego o wzorze 4, w którym R3 i X mająwyżej podane znaczenie, a otrzymany produkt o ogólnym wzorze 5b poddaje się reakcji kondensacji z alkoholem o ogólnym wzorze 6 gdzie R2 i R4 mająwyżej podane znaczenie.
W sposobie według wynalazku reakcję kondensacji pomiędzy związkiem o ogólnym wzorze 5b i alkoholem o wzorze 6, korzystnie prowadzi się w warunkach bezwodnych, w aprotonowym rozpuszczalniku organicznym, korzystnie acetonitrylu, a jako aktywator tej reakcji stosuje się zasady, korzystnie trzeciorzędowe aminy, a najkorzystniej 1,8-diazabicyklo-[5.4.0]-undek-7-en (DBU) i sole litu, korzystnie chlorek litu.
Wariant sposobu wytwarzania P-chiralnych analogów nukleotydów o ogólnym wzorze Ib, w którym R1, R2, R4 i B' mająwyżej podane znaczenie, według wynalazku polega na tym, że diastereoizomer nukleozydo 3'-O-metanofosfonotioanilidu o wzorze ogólnym 2a, w którym R1, R2 i B' mają podane wyżej znaczenie, poddaje się reakcji utleniania za pomocą znanych środków utleniających, korzystnie peroksymonosiarczanu potasowego lub nadtlenku wodoru, następnie otrzymany produkt o ogólnym wzorze 3a, w którym R1, R2 i B' mająwyżej podane znaczenie, poddaje się reakcji z wodorkiem sodowym lub DBU oraz dwusiarczkiem węgla, a otrzymany przejściowo kwas nukleozydo 3'-O-metanotiofosfonowy (sól sodowa lub DBU-niowa) o wzorze 7b alkiluje się za pomocą odczynnika alkilującego o wzorze 4, w którym R3 oznacza grupę alkilową lub alkiloarylową, a X oznacza atom chloru, bromu lub jodu, a otrzymany produkt o ogólnym wzorze 5b poddaje się reakcji kondensacji z alkoholem o ogólnym wzorze 6 gdzie R2 i R4 mają wyżej podane znaczenie.
W sposobie według wynalazku reakcję kondensacji pomiędzy związkiem o ogólnym wzorze 5b i alkoholem o wzorze 6, korzystnie prowadzi się w warunkach bezwodnych, w aprotonowym rozpuszczalniku organicznym, korzystnie acetonitrylu, a jako aktywator tej reakcji stosuje się zasady, korzystnie trzeciorzędowe aminy, a najkorzystniej l,8-diazabicyklo-[5.4.0]-undek-7-en (DBU) i sole litu, korzystnie chlorek litu.
Procesy konwersji związków o wzorze 2 (2a+2b) - patrz schemat 1 i schemat 2, pod wpływem NaH/CO2 bądź NaH/CS2 i następująca po nich reakcja alkilowania, są w pełni stereospecyficzne. Związki o wzorze 5 według schematu 1 i 2 otrzymuje się z wydajnością ok. 80%. Otrzymane niestereospecyficznie, np. z diastereoizomerycznych mieszanin 2 lub 3, mogą być łatwo oczyszczone i rozdzielone na diastereoizomery.
Konwersja 2a (FAST) do 5a (SLOW) pozwala na wykorzystanie tego monomeru do stereospecyficznej kondensacji z 3'-O-blokowanym nukleozydem, prowadzącej do pożądanego do badań biologicznych diastereoizomeru [Rp]-dinukleozydo O^metanofosfonianu o wzorze 1.
Zaproponowana w zgłoszeniu metoda pozwala na wykorzystanie drugiego diastereoizomeru 2b do syntezy izomeru [Rp] o wzorze la. W tym celu związek o wzorze 2b (SLOW), który w reakcji z NaH/CO2 i następczo z bromkiem benzylu prowadzi do izomeru FAST wzór 5b stanowiącego prekursor niechcianego [Sp] - wzór Ib, jest utleniany w zaproponowany sposób za pomocą znanych odczynników utleniających, korzystnie peroksymonosiarczanu potasowego lub
181 746 nadtlenku wodoru, do odpowiedniego anilidu SLOW - wzór 3b. Anilid SLOW - wzór 3b poddany reakcji z silnymi zasadami (wodorek sodu, DBU) i dwusiarczkiem węgla, a następnie S-alkilowaniu za pomocą halogenku alkilowego (bromek benzylu, jodek metylu), tworzy SLOW wzór 5a, który jest substratem do syntezy dimerów [Rp] - wzór la (FAST) na drodze stereospecyficznej kondensacji z wzoru 6, katalizowanej DBU/LiCl.
Zaproponowana metoda pozwala na wykorzystanie obu izomerów o wzorze 2 do syntezy jednego, pożądanego produktu o wzorze 1 [dinukleozydo (S^S^metanofosfonianu] o przewidzianej z góry konfiguracji absolutnej na atomie fosforu.
Należy podkreślić, że w ten sposób można otrzymać obydwa izomery o wzorach la i Ib tzn. zarówno [Rp], jak [Sp], bowiem w zależności od tego, który izomer ma być otrzymany, istnieje możliwość wykorzystania SLOW - wzór 2b do syntezy [Sp] - wzór Ib lub FAST - wzór 2a w celu otrzymania [Rp] - wzór la.
Utlenienie SLOW - wzór 2b do SLOW - wzór 3b pozwala uzyskać [Rp] - wzór la, a utlenienie FAST - wzór 2a do FAST - wzór 3a pozwala na otrzymanie [Sp] - wzór Ib.
Poniżej przedstawiono przykłady wykonania wynalazku.
Przykład I. Ogólny przepis na przygotowanie związku o wzorze 2.
Do roztworu metylodichlorofosfmy (0.29 g, 2,5 mmol) w THF i trietyloaminy (0,55 g, 55 mmol), schłodzonego do 40°C, wkroplono roztwór odpowiedniego nukleozydu (1 mmol) w THF (10 ml). Po 30 minutach temperaturę reakcji podniesiono do pokojowej. Do tej mieszaniny dodano anilinę (0,28 g, 3 mmol) oraz siarkę elementarną. Po zakończeniu reakcji mieszaninę reakcyjną (rozcieńczoną chloroformem) ekstrhowano za pomocąbuforu węglanowego i oczyszczono metodą chromatografii kolumnowej na żelu krzemionkowym. Odpowiednie frakcje połączono i zatężono pod zmniejszonym ciśnieniem.
Przykład II. [Rp, Sp]-3'-O-metanofosfonotioanilid 5'-O-DMT-tymidylowy wzór 2 B'=tymina.
Otrzymany z 5'-O-DMT-tymidyny (0,540 g, 1 mmol) jak w przykładzie I. Ciało stałe o konsystencji zestalonej bezbarwnej piany; wydajność 93% (0,66 g); 3IP NMR: 79,44; 79,58 ppm; FAB-MS [M-H]: 712,4.
Przykład III. [Rp, Sp]-3'-O-metanofosfonotioanilid 5'-O-DMT-N4benzoilo-2'-O-deoksycytydylowy wzór 2.
Otrzymany z 5'-O-DMT-N4-benzoilo-2'-O-deoksycytydyny (0,633 g, 1 mmol) jak w przykładzie I. Mieszanina diastereoizomerów w postaci bezbarwnego szkliwa. Wydajność 70% (0,56 g). 3,P NMR(CH2C12/C6D6): 79,38; 79,74 ppm.
Przykład IV. [Rp, Sp]-3'-O-metanofosfonotioanilid5'-O-DMT-N6-Benzoilo-2'-O-deoksyadenylowy wzór 2:
Otrzymany z 5'-O-DMT-N6-Benzoilo-2'-O-deoksyadenozyny (0,657 g, 1 mmol) jak w przykładzie I. Mieszanina diastereoizomerów otrzymna jako bezbarwne ciało stałe o strukturze zestalonej piany; wydajność 75%; 3IP NMR: 79,21; 79,60 ppm;
Przykład V. [Rp,Sp]-3'-O-metanofosfonotioanilid5'-O-DMT-N2-izobutyrylo-2'-O-deoksyguanylowy wzór 2:
Otrzymany z 5'-O-DMT-N2-izobutyrylo-2'-O-deoksyguanozyny (0,640 g; 1 mmol) jak w przykładzie I. Wyodrębniony w postaci mieszaniny diastereoizomerów jako bezbarwne szkliwo. Wydajność 98% (0,71 g). 31P NMR: 79,65; 79,72 ppm;
Przykład VI. [Rp, Sp]-5'-O-DMT3'-O-meanofosfonotioanilid2'-O-metylourydylowy wzór 2:
Otrzymany z 5'-O-DMT-2'-O-metylourydyny (0,560 g, 1 mmol) jak w przykładzie I. Wyodrębniony w postaci mieszaniny diastreoizomerów postaci szkliwa bezbarwnego. Wydajność 85% (0,68 g). 31P NMR: 81,96 (SLOW-wzór 2a); 81,38 (FAST-wzór 2b) ppm.
Przykład VII. Rozdział na diastereoizomery FAST i SLOW przeprowadzano na żelu krzemionkowym, stosując jako eluent chloroform z dodatkiem 10-20% heptanu.
Czystość diasteromeryczną rozdzielonych izomerów FAST i SLOW sprawdzano metodą 31PNMR.
181 746
Tabela 1
przykład; 2 ; B'. diastereoizomer* 3IP NMR (ppm)
Il· B - tymina FAST SLOW 79,44 79,58
III: B - cytozyna FAST SLOW 79,38 79,74
IV: B-adenina FAST SLOW 79,21 79,60
V: B-guanina FAST SLOW 79,65 79,72
VI: B-uracyl FAST SLOW 81,38 81,96
♦mobilność na żelu (Kieselgel 60, 240-400 mesh) w układzie rozwijającym CHCh/MeOH (95:5 v/v).
Przykład VIII. Metoda ogólna syntezy 3'-O-(S-benzylo metanotiofosfonianów) 5'-O-DMT-(N-blokowanych) nukleozydów wzór 5.
Do roztworu związku o wzorze 2 (1 mmol) w suchym DMF (10 ml) dodano NaH (1,2 mmola). Roztwór mieszano do czasu, aż zakończyło się wydzielanie gazowego wodoru. Przez tak otrzymaną zawiesinę przepuszczono osuszony gazowy CO2. Przebieg reakcji kontrolowano TLC. Następnie do mieszaniny reakcyjnej dodano bromek benzylu (5 mmoli). Po zakończeniu reakcji alkilowania rozpuszczalniki i nadmiar bromku benzylu oddestylowano pod zmniejszonym ciśnieniem i pozostałość rozpuszczono w chloroformie. Roztwór ekstrahowano buforem węglanowym i po zatężeniu i osuszeniu warstwy organicznej produkt oczyszczano metodą chromatografii na żelu krzemionkowym.
Jeśli substratem do reakcji jest mieszanina diastereoizomerów o wzorach 2a i 2b wówczas podczas oczyszczania na żelu krzemionkowym następuje również rozdział na diastereoizomery o wzorach 5a (FAST) i 5b (SLOW). Eluen: chloroform z dodatkiem etanolu (0-5%).
Przykład IX. 3'-O-(S-benzylometanotiofosfonian) 5'-O-DMT-Tymidylowy, wzór 5a gdzie B'=tymina:
Otrzymany ze związku o wzorze 2, B-tymina (0,712 g; 1 mmola) jak w przykładzie VIIL Wydajność całkowita: 86% (0,55 g); 31P NMR: 56,44; 55,94 ppm.
Przykład X. 3'-O-(S-benzylo metanotiofosfonian) 5'-O-DMT-N4-Benzoilo-2'-O-deoksycytydylowy wzór 5, B -cytozyna:
Otrzymany ze związku o wzorze 2, B-cytozyna (1 mmol) jak w przykładzie VIII. Wydajność całkowita: 82%; 31P NMR (CDC13): 55,41; 55,21 ppm.
Przykład XI. 3'-O-(S-benzylometanotiofosfonian)5'-O-DMT-N6-Benzoilo-2'-O-deoksyadenylowy, wzór 5, B - adenina:
Otrzymany ze związku o wzorze 2, B-adenina (1 mmol) jak w przykładzie VIII. Wydajność 75%; 31P NMR (CH2C12/C6D6): 55,80; 55,53 ppm.
Przykład XII. 3'-O-(S-benzylo metanotiofosfonian) 5-O-DMT- N4-Isobutyrylo-2'-O-deoksyguanidylowy wzór 5a, B-guanina:
Otrzymany ze związku o wzorze 2, B-guanina (1 mmol); wydajność 75%; 31P NMR (CDC13): 56,01; 55,85 ppm.
Przykład ΧΙΠ. Reakcja utlenienia 3'-O-metanofosfonotioanilidu 5'-O-DMT-tymidylowegowzór2b,do3'-O-metanofosfonoanilidu 5'-O-DMT-tymidylowegowzór3b,B'=tyminaz zastosowaniem peroksymonosiaczanu potasowego. Związek FAST - wzór 2a (0,072 g; 1 mmola) rozpuszczono w mieszaninie metanolu i tetrahydrofuranu i dodano wodny roztwór peroksymonosiarczanu potasowego (pH 6,7-7) (2 mmole). Po 10 minutach dodano 10% tiosiarczan sodowy i produkt ekstrahowano z mieszaniny reakcyjnej za pomocą chloroformu. Produkt o wzorze 3a
181 746 oczyszczano metodą chromatografii na żelu krzemionkowym. Otrzymano diastereomerycznie czysty FAST-wzór 3a z wydajnością 73% (0,047 g); 31PNMR(CDC13): 30,1 ppm. Spektroskopia masowa: FAB MS: 696,4.
P r z y k 1 ad XIV. Analogicznie j ak w przykładzie XIII przeprowadzono konwersj ę SLOW - wzór 2b do SLOW - wzór 3b z wydajnością 70%; 31P NMR (CDC13): 29,89 ppm.
Przykład XV.Konwersja3'-O-metanofbsfonoanilidów5-O-DMT-tymidylowychwzór3, B-tymina do 3'-O-(S-benzylometanotiofosfonianów) tymidylowych wzór 5, B-tymina.
Związki o wzorze 3 (FAST lub SLOW) (50 mg) osuszono i rozpuszczono w THF (2 ml) z dodatkiem l,8-diazabicyklo-[5.4.0]undek-7-enu (DBU) (0,02 ml). Kontynuowano mieszanie przez 45 minut w temperaturze pokojowej, a następnie dodano disiarczek węgla (1 ml). Po 20 minutach dodano bromek benzylu (5 równoważników). Produkt oczyszczano w wyniku ekstrakcji (chloroform-woda) i chromatografii kolumnowej na żelu krzemionkowym. Ze związku FAST - 3a otrzymano produkt FAST - 5b z wydajnością 65% (0,036 g). 31P NMR (CDC13): 56,85 ppm. Związek SLOW -3b przeprowadzono w SLOW -5a z wydajnością 70% (0,039 g). 31P NMR (CDC13): 55,38 ppm.
Przykład XVI. Ogólny przepis na otrzymywanie dinukleozydo (3',59-metanofosfonianów o wzorze la.
Diastereomerycznie czyste [Sp] - wzór 5a (SLOW) (0,3 mmol) i 3'-O-acetylo(N-blokowane) - wzór 6 (0,1 mmol) osuszono i rozpuszczono w pirydynie (5 ml) z dodatkiem chlorku litu (0,125 g, 3 mmol). Do tej mieszaniny dodano DBU (0,456 g, 3 mmol) w pirydynie (1,5 ml). Reakcję prowadzono w temperaturze pokojowej. Po zakończeniu reakcji mieszaninę reakcyjnązatężono pod zmniejszonym ciśnieniem, rozpuszczono w choloroformie i ekstrahowano buforem fosforanowym. Po zatężeniu warstwy organicznej produkt oczyszczono metodą chromatografii kolumnowej na żelu krzemionkowym.
Przykład XVII. [Rpj-S^O-DMT-tymidyloP^S^-metanofosfonian3'-O-acetylotymidylowy (wzór la).
Otrzymano z [Sp]-wzór 5a (SLOW) jak w przykładzie XVI, 31P NMR: 55,14 ppm i 3'-O-acetylotymidyny - wzór 6. Wydajność 85%, 31P NMR (CDCL3): 33,00 ppm; ’H NMR (CDC13): 1,58 (3H, d, P-CH3); 2JP-H = 17,64 Hz; FAB-MS [M-H]: 887,3.
Przykład XVIII. [Rp]-5'-O-DMT-N4-Benzoilo-2'-O-deoksycytydylo(3',5')-metanofosfonian N4-benzoilo-3'-O-acetylo cytydylowy wzór (la).
Otrzymano z [Sp] - wzór 5b (SLOW) jak w przykładzie XVI, 31P NMR: 56,20 ppm i N4-benzoilo-3'-O-acetylocytydyny - wzór 6b. Wydajność 73%. FAB MS [M-H]: 1067;3’P NMR (CDC13): 33,08 ppm; Ή NMR (CDC13): 1,6 (3H, d, P-CH3), 2JP-H=17,5 Hz.
181 746
181 746
wzór 2 wzór 2a wzór2b
MeZ 'O wzór 3 wzór 3a wzór 3b
181 746
R3X wzór 4
wzór 5 wzór 5a wzór 5b
Ηθη o B'
R4O
R2 wzór 6
R1O
Me
wzór 7a
wzór 7 wzór 7b
181 746
Schemat 1
wzór 2b
181 746
Schemat 2
Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 60 egz. Cena 4,00 zł.

Claims (18)

  1. Zastrzeżenia patentowe
    1. Sposób wytwarzania modyfikowanych P-chiralnych analogów nukleotydów o ogólnym wzorze 1 (la+lb), w którym R1 oznacza grupę blokującą, korzystnie 4,4'-dimetoksytrytyl lub 9-fenyloksanten-9-yl, R2 oznacza atom wodoru lub grupę alkoksylową, korzystnie metoksylową, R4 oznacza grupę blokującą, korzystnie acetylową, t-butylodimetylosililową lub grupę 5'-O-metanofosfonianowąnukleotydu, a B' oznacza N-zablokowaną zasadę purynową lub pirymidynową, korzystnie wybraną z grupy obejmującej Tyminę, Uracyl, Adeninę, Cytozynę i Guaninę, z wykorzystaniem związków o wzorze ogólnym 2, znamienny tym, że mieszaninę diastereoizomerów nukleozydo 3'-O-metanofosfonotioanilidu o wzorze ogólnym 2 (2a+2b), w którym R1, R2 i B' mająpodane wyżej znaczenie, poddaje się reakcji w wodorkiem sodowym lub l,8-diazabicyklo-[5.4.0]-undek-7-enem (DBU) i dwutlenkiem węgla, a następnie alkiluje się otrzymany przejściowo kwas nukleozydo 3'-O-metanotiofosfonowy (sól sodowa lub DBU-niowa) o wzorze 7(7a+7b) za pomocą odczynnika alkilującego o wzorze 4 w którym R3 oznacza grupę alkilową lub alkiloarylową, aX oznacza atom chloru, bromu lub jodu, a otrzymany produkt o ogólnym wzorze 5 (5a+5b) poddaje się reakcji kondensacji z alkoholem o ogólnym wzorze 6 gdzie R2 i R4 mają wyżej podane znaczenie.
  2. 2. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że reakcję kondensacji pomiędzy związkiem o ogólnym wzorze 5 i alkoholem o wzorze 6 gdzie podstawniki posiadają wyżej podane znaczenie, prowadzi się w warunkach bezwodnych, w aprotonowym rozpuszczalniku organicznym, korzystnie acetonitrylu.
  3. 3. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że jako aktywator reakcji pomiędzy związkiem o ogólnym wzorze 5 i alkoholem o wzorze 6, stosuje się zasady, korzystnie trzeciorzędowe aminy, a najkorzystniej l,8-diazabicyklo-[5.4.0]-undek-7-en (DBU) i sole litu, korzystnie chlorek litu.
  4. 4. Sposób wytwarzania modyfikowanych P-chiralnych analogów nukleotydów o ogólnym wzorze 1 (la+lb), w którym R1 oznacza grupę blokującą, korzystnie 4,4'-dimetoksytrytyl lub 9-fenyloksanten-9-yl, R2 oznacza atom wodoru lub grupę alkoksylową, korzystanie metoksylową, R4 oznacza grupę blokującą, korzystnie acetylową, t-butylodimetylosililową lub grupę 5'-O-metanofosfonianową nukleotydu, a B' oznacza N-zablokowaną zasadę purynową lub pirymidynową, korzystnie wybraną z grupy obejmującej Tyminę, Uracyl, Adeninę, Cytozynę i Guaninę, z wykorzystaniem związków o wzorze ogólnym 2, znamienny tym, że mieszaninę diastereoizomerów nukleozydo 3'-O-metanofosfonotioanilidu o wzorze ogólnym 2 (2a+2b), w którym R*, R2 i B' mająpodanie wyżej znaczenie, poddaje się reakcji utlenienia za pomocą znanych środków utleniających, korzystnie za pomocąperoksymonosiarczanu potasowego lub nadtlenku wodoru, następnie otrzymany produkt o ogólnym wzorze 3 (3a+3b), w którym R1, R2 i B' mająwyżej podane znaczenie, poddaje się reakcji z wodorkiem sodowym lub DBU oraz dwusiarczkiem węgla, a otrzymany przejściowo kwas nukleozydo 3'-O-metanotiofosfonowy (sól sodowa lub DBU-niowa) o wzorze (7a+7b) alkiluje się za pomocą odczynnika alkilującego o wzorze 4, w którym R3 oznacza grupę alkilową lub alkiloarylową, a X oznacza atom chloru, bromu lub jodu, a otrzymany produkt o ogólnym wzorze 5 (5a+5b) poddaje się reakcji kondensacji z alkoholem o ogólnym wzorze 6 gdzie R2 i R4 mająwyżej podane znaczenie.
  5. 5. Sposób według zastrz. 4, znamienny tym, że reakcję kondensacji pomiędzy związkiem o ogólnym wzorze 5 i alkoholem o wzorze 6 gdzie podstawniki posiadają wyżej podane znaczenie prowadzi się w warunkach bezwodnych, w aprotonowym rozpuszczalniku organicznym, korzystnie acetonitrylu.
  6. 6. Sposób według zastrz. 4, znamienny tym, że jako aktywator procesu pomiędzy związkiem o ogólnym wzorze 5 i alkoholem o wzorze 6, stosuje się zasady, korzystnie trzeciorzę-
    181 746 dowe aminy, a najkorzystniej l,8-diazabicyklo-[5.4.0]-undek-7-en (DBU) i sole litu, korzystnie chlorek litu.
  7. 7. Sposób wytwarzania modyfikowanych P-chiralnych analogów nukleotydów o ogólnym wzorze la, w którym R1 oznacza grupę blokującą, korzystnie 4,4'-dimetoksytrytyl lub 9-fenyloksanten-9-yl, R2 oznacza atom wodoru lub grupę alkoksylową korzystnie metoksylową R4 oznacza grupę blokującą korzystnie acetylową t-butylodimetylosililową lub grupę 5'-O-metanofosfonianową nukleotydu, a B' oznacza N-zablokowaną zasadę purynową lub pirymidynową korzystnie wybranąz grupy obejmującej Tyminę, Uracyl, Adeninę, Cytozynę i Guaninę, z wykorzystaniem związków o wzorze ogólnym 2, znamienny tym, że diastereoizomer nukleozydo 3'-O-metanofosfonotioanilidu o wzorze ogólnym 2a, w którym R1, R2 i B' mająpodanie wyżej znaczenie, poddaje się reakcji z wodorkiem sodowym lub 1,8-diazabicyklo-[5.4.0]-undek-7-enem (DBU) i dwutlenkiem węgla, a następnie alkiluje się otrzymany przejściowo kwas nukleozydo 3'-O-metanotiofosfonowy (sól sodowa lub DBU-niowa) o wzorze 7a za pomocą odczynnika alkilującego o wzorze 4 w którym R3 oznacza grupę alkilową lub alkiloarylową i X oznacza atom chloru, bromu lub jodu, a otrzymany produkt o ogólnym wzorze 5a poddaje się reakcji kondensacji z alkoholem o wzorze 6, gdzie R2 i R4 mają wyżej podane znaczenie.
  8. 8. Sposób według zastrz. 7, znamienny tym, że reakcję kondensacji pomiędzy związkiem o ogólnym wzorze 5a i alkoholem o wzorze 6 gdzie podstawniki, posiadają wyżej podane znaczenie, prowadzi się w warunkach bezwodnych, w aprotonowym rozpuszczalniku organicznym, korzystnie acetonitrylu.
  9. 9. Sposób według zastrz. 7, znamienny tym, że jako aktywator procesu pomiędzy związkiem o ogólnym wzorze 5a i alkoholem o wzorze 6, stosuje się zasady, korzystnie trzeciorzędowe aminy, a naj korzy śmiej l,8-diazabicyklo-[5.4.0]-undek-7-en (DBU) i sole litu, korzystnie chlorek lim.
  10. 10. Sposób wytwarzania modyfikowanych P-chiralnych analogów nukleotydów o ogólnym wzorze la, w którym R1 oznacza grupę blokującą korzystnie 4,4'-dimetoksytrytyl lub 9-fenyloksanten-9-yl, R2 oznacza atom wodoru lub grupę alkoksylową korzystnie metoksylową R4 oznacza grupę blokującą korzystnie acetylową t-butylodimetylosililową lub grupę 5'-O-metanofosfonianową nukleotydu, a B' oznacza N-zablokowaną zasadę purynową lub pirymidynową korzystnie wybranąz grupy obejmującej Tyminę,Uracyl, Adeninę, Cytozynę i Guaninę, z wykorzystaniem związków o wzorze ogólnym 2, znamienny tym, że diastereoizomer nukleozydo 3'-O-metanofosfonotioanilidu o wzorze ogólnym 2b, w którym R’, R2 i B' mająpodanie wyżej znaczenie, poddaje się reakcji utleniania za pomocą znanych środków utleniających, korzystnie za pomocą peroksymonosiarczanu potasowego lub nadtlenku wodoru, następnie otrzymany produkt o ogólnym wzorze 3b, w którym R1, R2 i B' mająwyżej podane znaczenie, poddaje się reakcji z wodorkiem sodowym lub DBU oraz dwusiarczkiem węgla, a otrzymany przejściowo kwas nukleozydo 3'-0-metanotiofosfonowy (sól sodowa lub DBU-niowa) o wzorze 7a alkiluje się za pomocą odczynnika alkilującego o wzorze 4, w którym R3 oznacza grupę alkilową lub alkiloarylową a X oznacza atom chloru, bromu lub jodu, a otrzymany produkt o ogólnym wzorze 5a poddaje się reakcji kondensacji z alkoholem o wzorze 6, gdzie R2 i R4 mają wyżej podane znaczenie.
  11. 11. Sposób według zastrz. 10, znamienny tym, że reakcję kondensacji pomiędzy związkiem o ogólnym wzorze 5a i alkoholem o wzorze 6 gdzie podstawniki, posiadają wyżej podane znaczenie, prowadzi się w warunkach bezwodnych, w aprotonowym rozpuszczalniku organicznym, korzystnie acetonitrylu.
  12. 12. Sposób według zastrz. 10, znamienny tym, że jako aktywator reakcji pomiędzy związkiem o ogólnym wzorze 5a i alkoholem o wzorze 6, stosuje się zasady, korzystnie trzeciorzędowe aminy, a najkorzystniej 1,8-diazabicyklo-[5.4.0]-undek-7-en (DBU) i sole litu, korzystnie chlorek litu.
  13. 13. Sposób wytwarzania modyfikowanych P-chiralnych analogów nukleotydów o ogólnym wzorze Ib, w którym R1 oznacza grupę blokującą korzystnie 4,4'-dimetoksytrytyl lub 9-fenyloksanten-9-yl, R2 oznacza atom wodoru lub grupę alkoksylową korzystnie metoksy
    181 746
    Iową, R4 oznacza grupę blokującą, korzystnie acetylową, t-butylodimetylosililową lub grupę 5'-O-metanofosfonianowąnukleotydu, a B' oznacza N-zablokowaną zasadę purynowąlub pirymidynową, korzystnie wybranąz grupy obejmującej Tyminę, Uracyl, Adeninę, Cytozynę i Guaninę, z wykorzystaniem związków o wzorze ogólnym 2, znamienny tym, że diastereoizomer nukleozydo 3'-O-metanofosfonotioanilidu o wzorze ogólnym 2b, w którym R1, R2 i B' mająpodanie wyżej znaczenie, poddaje się reakcji z wodorkiem sodowym lub 1,8-diazabicyklo-[5.4.0]-undek-7-enem (DBU) i dwutlenkiem węgla, a następnie alkiluje się otrzymany przejściowo kwas nukleozydo 3'-O-metanotiofosfonowy (sól sodowa lub DBU-niowa) o wzorze 7b zapomocąodczynnika alkilującego o worze 4, w którym R3 oznacza grupę alkilową lub alkiloarylową, a X oznacza atom chloru, bromu lub jodu, a otrzymany produkt o ogólnym wzorze 5b poddaje się reakcji kondensacji z alkoholem o wzorze 6, gdzie R2 i R4 mają wyżej podane znaczenie.
  14. 14. Sposób według zastrz. 13, znamienny tym, że reakcję kondensacji pomiędzy związkiem o ogólnym wzorze 5b i alkoholem o wzorze 6, gdzie podstawniki posiadają wyżej podane znaczenie, prowadzi się w warunkach bezwodnych, w aprotonowym rozpuszczalniku organicznym, korzystnie acetonitrylu.
  15. 15. Sposób według zastrz. 13, znamienny tym, że jako aktywator procesu pomiędzy związkiem o ogólnym wzorze 5b i alkoholem o wzorze 6, stosuje się zasady, korzystnie trzeciorzędowe aminy, a najkorzystniej 1,8-diazabicyklo-[5.4.0]-undek-7-en (DBU) i sole litu, korzystnie chlorek litu.
  16. 16. Sposób wytwarzania modyfikowanych P-chiralnych analogów nukleotydów o ogólnym wzorze Ib, w którym R1 oznacza grupę blokującą, korzystnie 4,4’-dimetoksytrytyl lub 9-fenyloksanten-9-yl, R2 oznacza atom wodoru lub grupę alkoksylową, korzystnie metoksylową, R4 oznacza grupę blokującą, korzystnie acetylową, t-butylodimetylosililową lub grupę 5'-O-metanofosfonianowąnukleotydu, a B' oznacza N-zablokowaną zasadę purynowąlub pirymidynową, korzystnie wybranąz grupy obejmującej Tyminę, Uracyl, Adeninę, Cytozynę i Guaninę, z wykorzystaniem związków o wzorze ogólnym 2, znamienny tym, że diastereoizomer nukleozydo 3'-O-metanofosfonotioanilidu o wzorze ogólnym 2a, w którym R1, R2 i B' mająpodanie wyżej znaczenie, poddaje się reakcji utleniania za pomocą znanych odczynników utleniających, korzystnie za pomocą peroksymonosiarczanu potasowego lub nadtlenku wodoru, następnie otrzymany produkt o ogólnym wzorze 3a, w którym R1, R2 i B' mają wyżej podane znaczenie, poddaje się reakcji z wodorkiem sodowym lub DBU oraz dwusiarczkiem węgla, a otrzymany przejściowo kwas nukleozydo 3'-O-metanotiofosfonowy (sól sodowa lub DBU-niowa) o wzorze 7b alkiluje się za pomocą odczynnika alkilującego o worze 4, w którym R3 oznacza grupę alkilową lub alkiloarylową, a X oznacza atom chloru, bromu lub jodu, a otrzymany produkt o ogólnym wzorze 5b poddaje się reakcji kondensacji z alkoholem o wzorze 6, gdzie R2 i R4 mają wyżej podane znaczenie.
  17. 17. Sposób według zastrz. 16, znamienny tym, że reakcję kondensacji pomiędzy związkiem o ogólnym wzorze 5b i alkoholem o wzorze 6, gdzie podstawniki posiadają wyżej podane znaczenie, prowadzi się w warunkach bezwodnych, w aprotonowym rozpuszczalniku organicznym, korzystnie acetonitrylu.
  18. 18. Sposób według zastrz. 16, znamienny tym, że jako aktywator reakcji pomiędzy związkiem o ogólnym wzorze 5b i alkoholem o wzorze 6, stosuje się zasady, korzystnie trzeciorzędowe aminy, a najkorzystniej l,8-diazabicyklo-[5.4.0]-undek-7-en (DBU) i sole litu, korzystnie chlorek litu.
    * ♦ *
PL31024895A 1995-05-26 1995-09-01 Sposób wytwarzania modyfikowanych P-chiralnych analogów nukleotydów PL181746B1 (pl)

Priority Applications (20)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL31024895A PL181746B1 (pl) 1995-09-01 1995-09-01 Sposób wytwarzania modyfikowanych P-chiralnych analogów nukleotydów
DE69629112T DE69629112T2 (de) 1995-05-26 1996-05-24 Verfahren zur synthese von phosphororganischen verbindungen
DK96917829T DK0828749T3 (da) 1995-05-26 1996-05-24 Fremgangsmåder til syntese af organophosphorderivater
PT96917829T PT828749E (pt) 1995-05-26 1996-05-24 Composicoes e metodos para a sintese de derivados de organofosforo
EP96917829A EP0828749B1 (en) 1995-05-26 1996-05-24 Methods for the synthesis of organophosphorus derivatives
JP53589596A JP2002500617A (ja) 1995-05-26 1996-05-24 有機リン誘導体の合成方法および組成物
EP03001247A EP1323727A3 (en) 1995-05-26 1996-05-24 Composition and methods for the synthesis of organophosphorus derivatives
CA002222048A CA2222048A1 (en) 1995-05-26 1996-05-24 Compositions and methods for the synthesis of organophosphorus derivatives
AT96917829T ATE245161T1 (de) 1995-05-26 1996-05-24 Verfahren zur synthese von phosphororganischen verbindungen
ES96917829T ES2202447T3 (es) 1995-05-26 1996-05-24 Metodos de sintesis de derivados organofosforados.
PCT/US1996/007639 WO1996037503A1 (en) 1995-05-26 1996-05-24 Compositions and methods for the synthesis of organophosphorus derivatives
AU60240/96A AU707369B2 (en) 1995-05-26 1996-05-24 Compositions and methods for the synthesis of organophosphorus derivatives
DE69622571T DE69622571T2 (de) 1995-09-01 1996-08-29 Zusammensetzungen und verfahrenen zur synthese von organophosphorus derivaten
AU67079/96A AU707093B2 (en) 1995-09-01 1996-08-29 Compositions and methods for the synthesis of organophosphorus derivatives
PCT/IB1996/000867 WO1997009340A1 (en) 1995-09-01 1996-08-29 Compositions and methods for the synthesis of organophosphorus derivatives
AT96927149T ATE221079T1 (de) 1995-09-01 1996-08-29 Zusammensetzungen und verfahrenen zur synthese von organophosphorus derivaten
EP96927149A EP0850248B1 (en) 1995-09-01 1996-08-29 Compositions and methods for the synthesis of organophosphorus derivatives
NZ315384A NZ315384A (en) 1995-09-01 1996-08-29 Organophosphorous mono and di nucleoside derivatives with p-chirality and their method of synthesis
DK96927149T DK0850248T3 (da) 1995-09-01 1996-08-29 Sammensætninger og fremgangsmåder til syntese af organophosphorderivater
CA002233460A CA2233460A1 (en) 1995-09-01 1996-08-29 Compositions and methods for the synthesis of organophosphorus derivatives

Applications Claiming Priority (1)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL31024895A PL181746B1 (pl) 1995-09-01 1995-09-01 Sposób wytwarzania modyfikowanych P-chiralnych analogów nukleotydów

Publications (2)

Publication Number Publication Date
PL310248A1 PL310248A1 (en) 1997-03-03
PL181746B1 true PL181746B1 (pl) 2001-09-28

Family

ID=20065806

Family Applications (1)

Application Number Title Priority Date Filing Date
PL31024895A PL181746B1 (pl) 1995-05-26 1995-09-01 Sposób wytwarzania modyfikowanych P-chiralnych analogów nukleotydów

Country Status (1)

Country Link
PL (1) PL181746B1 (pl)

Also Published As

Publication number Publication date
PL310248A1 (en) 1997-03-03

Similar Documents

Publication Publication Date Title
US5824793A (en) Solid phase synthesis of oligonucleotide N3'-P5' phosphoramidates
EP0984021A2 (en) Synthesis of oligonucleotides
US7378516B2 (en) Synthesis of sulfurized oligonucleotides
CA2370478A1 (en) N-acylphosphoramidites and their use in oligonucleotide synthesis
WO2000055179A1 (en) Novel phosphate and thiophosphate protecting groups
EP0886638A1 (en) Improved process for the synthesis of oligomeric compounds
WO1989011486A1 (en) Nucleoside and polynucleotide thiophosphoramidite and phosphorodithioate compounds and processes
US5936080A (en) Compositions and methods for the synthesis of organophosphorus derivatives
Brill et al. Synthesis of dinucleoside phosphorodithioates via thioamidites
US6114519A (en) Synthesis of sulfurized oligonucleotides
US5859233A (en) Synthons for synthesis of oligonucleotide N3-P5 phosphoramidates
JP2794461B2 (ja) ホスホアミダイト化合物及びそれを用いたオリゴリボヌクレオチドの固相合成法
EP0678096B1 (en) Synthesis of dimmer blocks and their use in assembling oligonucleotides
KR20030081303A (ko) 올리고뉴클레오티드 합성용 신톤
US5902881A (en) Reagent useful for synthesizing sulfurized oligonucleotide analogs
PL181746B1 (pl) Sposób wytwarzania modyfikowanych P-chiralnych analogów nukleotydów
EP0828749B1 (en) Methods for the synthesis of organophosphorus derivatives
US5756707A (en) Method of making 2'-O-alkyl pyrimidine ribonucleosides
US5726301A (en) CAC H-phosphonate and its use in the synthesis of oligonucleotides
JP2002501929A (ja) オリゴヌクレオチド合成用の新規なシントン
PL184377B1 (pl) Nowe pochodne fosforoorganiczne i sposób ich wytwarzania
IL110600A (en) Nucleuside and polynucleotide phosphorodithioate compounds and their production
PL157777B1 (en) Method of obtaining oligonucleotides
JPH10204097A (ja) Ｈ−ホスホネートオリゴヌクレオチド誘導体、及び該誘導体の製造方法
PL166079B1 (pl) Sposób wytwarzania tiofosforanowych analogów oligodeoksyrybonukleotydów

Legal Events

Date Code Title Description
LAPS Decisions on the lapse of the protection rights

Effective date: 20080901