PL182494B1 - Zapalnik, zwłaszcza do granatów odłamkowych i kumulacyjno-odłamkowych - Google Patents

Abstract

Zapalnik, zwłaszcza do granatów odłamkowych i kumulacyjnio-odłamkowych, stosowanych w pociskach kasetowych posiadający iglicę z bezwładnikiem osadzoną ze sprężyną w obsadzie, spłonkę pobudzającą zaelaborowaną w obsadzie, na którądziała z boku sprężyna, kulkę zabezpieczającą przed przemieszczaniem obsady ze spłonką pobudzającą i iglicy z jej obsadą, usytuowaną między iglicą, jej obsadą, bezwładnikiem, a obsadą spłonki pobudzającej, wypositóony także w tramę stabiiizująąo-hhmująąąusytuowaną na zewnętrznej powierzchni korpusu zapalnika, znamienny tym, że obsada (6) iglicy (7) posiada zagięte sprężyście ramiona(14) zakończone uchwytami osadzonymi obrotowo na trzpieniach (10), których końce usytuowane są w otworach środkowych ścian (16) korpusu (1) zapalnika, przy czym środkowe ściany (16) mająwykonane wgłębienia (18) usytuowane na przeciw siebie od strony ramion (14), grot (20) iglicy (7) znajduje się na przeciw bocznej ściany obsady (13) spłonki pobudzającej (12) przed uzbrojeniem zapalnika, dno (15) korpusu (1) zapalnika posiada krawędź (19), śruba (4) przechodzi przez gwintowany otwór wykonany w dnie bezwładnika (5) zamontowanego przesuwnie na obsadzie (6) iglicy (7), przy czym jednym końcem śruba (4) opiera się o dno obsady (6) iglicy (7) przed uzbrojeniem zapalnika, zaś drugi koniec śruby (4) połączony jest z taśmą stabilizująco-hamującą (2).

Description

Przedmiotem wynalazku jest zapalnik, do granatów odłamkowych i kumułacyjno-odłamkowych, stosowanych w pociskach kasetowych.

Znane zapalniki do granatów kumułacyjno-odłamkowych i odłamkowych stosowane w pociskach kasetowych posiadają iglicę usytuowaną w osi wzdłużnej zapalnika łub równoległe do niej, zaś obsada spłonki pobudzającej wraz ze spłonkąusytuowanajest w kanale wewnątrz korpusu zapalnika prostopadłym do osi wzdłużnej zapalnika i poddawana jest bocznemu naciskowi sprężyny, która jest elementem mechanizmu suwakowego. W nieuzbrojonym zapalniku przemieszczanie iglicy i obsady spłonki w korpusie zapalnikajest blokowane poprzez usytuowanie grota iglicy w gnieździe wykonanym w obsadzie spłonki lub poprzez kołki ustalające osadzone w obsadzie spłonki lub innym elemencie blokującym ruch jej obsady. W zapalnikach tych taśma stabilzująco-hamująca zamocowana jest do górnego końca iglicy lub górnych końców kołków ustalających. Po rozcaleniu pocisku kasetowego i wyrzuceniu granatów z kasety, rozwijająca się taśma stabilizująco-hamująca usytuowana na zewnętrznej powierzchni korpusu zapalnika granatu powoduje wykręcanie lub wyciąganie iglicy lub kołków ustalających. Wówczas obsada spłonki pobudzającej przesuwa się wraz ze spłonkąpod wpływem rozprężającej się sprężyny, w wyniku czego spłonka pobudzająca znajduje się na przeciw grota iglicy. Po uderzeniu czołowej części granatu w cel, iglica pokonując opór sprężyny, na której jest oparta, pod wpływem sił bezwładności osiada i nakłuwa spłonkę pobudzającą, która inicjuje zadziałanie zapalnika i w rezultacie granatu. Aby zwiększyć wpływ sił bezwładności działających na iglicę zwiększa się masę zespołu uderzeniowego poprzez zastosowanie w nim bezwładnika.

Znane są również zapalniki artyleryjskie, w których do blokowania ruchu iglicy z obsadą i bezwładnikiem oraz obsady spłonki pobudzającej wraz ze spłonką wykorzystywane są kulki usytuowane między tymi elementami w nieuzbrojonym zapalniku. W zapalnikach tych iglica znajduje się nad obsadą spłonki pobudzającej. W zapalnikach artyleryjskich kulki opuszczają gniazda, w których blokują przemieszczenie iglicy z obsadą i bezwładnikiem oraz obsady spłonki pobudzającej, w wyniku przemieszczania najczęściej bezwładnika pod wpływem sprę182 494 żyny, na której opiera się iglica w swej obsadzie. Podczas strzału bezwładnika osiada pod działaniem osiowej siły bezwładności i łączy się z tulejązabezpieczającąza pomocą zatrzasków Tuleja zabezpieczająca i bezwładnik tworzą obsadę iglicy. Po wylocie pocisku z lufy sprężyna iglicy unosi bezwładnik wraz z tuleją zabezpieczającą, która zwalnia kulki zabezpieczające. Zwolnione kulki wypadają ze swych gniazd pod wpływem siły odśrodkowej zwalniając iglicę i obsadę spłonki pobudzającej, która przemieszczając się powoduje, że spłonka pobudzająca znajdzie się w osi iglicy. Wówczas iglica utrzymywana jest w ustalonej odległości od spłonki pobudzającej tylko za pomocą sprężyny. Po uderzeniu pocisku w cel iglica osiadając pokonuje opór sprężyny i nakłuwa spłonkę pobudzającą, która powoduje zadziałanie zapalnika i pocisku.

Wadą znanych zapalników stosowanych do pocisków kasetowych, jest to, że są zawodne w działaniu w przypadku uderzenia granatu w miękką przeszkodę, np. w grubą, warstwę śniegu, trawy, a także przy uderzeniu granatu w cel pod dużym kątem. Wówczas siła bezwładności powodująca osiadanie iglicy może okazać się za mała do skutecznego nakłucia spłonki pobudzającej. Ponadto, konstrukcja zapalnika, w którym przed jego uzbrojeniem iglica znajduje się w osi wzdłużnej zapalnika lubjest do niej równoległa powoduje, że zapalnik ma stosunkowo dużą wysokość, ograniczając tym samym przydatność zapalnika do granatów kumulacyjno-odłamkowych, a szczególnie do granatów odłamkowych, ze względu na trudność pomieszczenia zapalnika w tego typu granatach.

Istota rozwiązania zapalnika według wynalazku polega na tym, że obsada iglicy posiada zagięte sprężyście ramiona zakończone uchami osadzonymi obrotowo na trzpieniach, których końce usytuowane sąw otworach środkowych ścian korpusu zapalnika, przy czym ściany te mają wgłębienia usytuowane na przeciw siebie od strony ramion obsady iglicy. Przed uzbrojeniem zapalnika, grot iglicy usytuowany jest na przeciw bocznej ściany obsady spłonki pobudzającej. Dno korpusu zapalnika posiada krawędź. Śruba połączonajednym końcem z taśmą stabilizująco-hamującą przechodzi przez gwintowany otwór wykonany w dnie bezwładnika zamontowanego przesuwnie na obsadzie iglicy, przy czym przed uzbrojeniem zapalnika koniec śruby opiera się w dno obsady iglicy.

Ramiona obsady iglicy zakończone uchami obrotowo osadzonymi na trzpieniach zamocowanych w środkowych ścianach wewnątrz korpusu zapalnika umożliwiają obrót iglicy wraz z obsadą i bezwładnikiem z położenia poziomego do pionowego pod wpływem siły aerodynamicznej spowodowanej rozwinięciem taśmy stabilizująco-hamującej i rozprężającej się sprężyny działającej na boczna ścianę obsady spłonki pobudzającej, powodującej przesunięcie obsady spłonki, która napiera na ramię obsady iglicy i jej bezwładnik. W granatach wykonujących ruch obrotowy, w początkowym okresie uzbrajania zapalnika, ruch obrotowy obsady iglicy wspomagany jest również siłą odśrodkową. Do ustalenia położenia iglicy w osi wzdłużnej zapalnika, po wykonaniu przez nią obrotu służą wgłębienia wykonane w środkowych ścianach korpusu zapalnika. We wgłębienia te wchodzą ramiona obsady iglicy. Wzajemne położenie spłonki i iglicy w nieuzbrojonym zapalniku, w którym grot iglicy znajduje się na przeciw bocznej ściany obsady spłonki zapobiega przypadkowemu zadziałaniu zapalnika. Krawędź dna korpusu zapalnika ustala końcowe położenie przesuwającej się obsady spłonki pobudzającej podczas uzbrajania zapalnika. Wówczas oś spłonki pobudzającej znajdzie się w osi iglicy. Śruba przechodząca przez otwór w dnie bezwładnika przesuwnego na obsadzie iglicy i opieraj ąca się o obsadę iglicy umożliwia wytworzenie nad obsadą iglicy wolnej przestrzeni po częściowym wykręceniu śruby z otworu bezwładnika za pomocą siły aerodynamicznej powstającej w wyniku rozwinięcia taśmy stabilizująco-hamującej. Przestrzeń tajest konieczna do zadziałania zapalnika, ponieważ w chwili uderzenia granatu w cel bezwładnik osiadając na obsadzie iglicy, ustawia się otworem wykonanym w bocznej jego ścianie na przeciw kulki blokującej. Wówczas kulka blokująca zostaje wyrzucona z gniazda pod wpływem nacisku kołnierza iglicy i uwalnia iglicę, która pod wpływem napiętej sprężyny nakłuwa spłonkę pobudzającą inicjując jej działanie.

Zaletą rozwiązania zapalnika według wynalazku jest to, że niezależnie w jaką przeszkodę uderzy granat - twardą czy miękką, iglica nakłuwa spłonkę pobudzającą zawsze zjednakową siłą zależnąprzede wszystkim od masy iglicy i siły napiętej sprężyny, na której iglicajest oparta. Taki

182 494 sposób inicjowania działania spłonki pobudzającej zwiększa niezawodność działania zapalnika przyczyniając się do zmniejszenia niewybuchów granatów Ponadto, dzięki poziomemu usytuowaniu iglicy w nieuzbrojonym zapalniku, ma on mniejszą wysokość niż znane zapalniki, ułatwiając jego zastosowanie, zwłaszcza do granatów odłamkowych.

Przedmiot wynalazku przedstawiony jest na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój osiowy nieuzbrojonego zapalnika w płaszczyźnie przechodzącej przez oś sprężyny obsady spłonki zapalającej oraz iglicy, fig. 2 - połowę symetrycznego przekroju nieuzbrojonego zapalnika w płaszczyźnie A-A, zaś fig. 3 - przedstawia przekrój osiowy uzbrojonego zapalnika w płaszczyźnie przechodzącej przez oś sprężyny obsady spłonki zapalającej oraz iglicy z pominięciem taśmy stabilizująco-hamującej, w celu otrzymania bardziej czytelnego rysunku.

Na zewnątrz korpusu 1 zapalnika usytuowana jest taśma stabilizująco-hamująca 2, która utrzymywanajest za pomocą opaski tekstylnej 3 i polączonajest zjednym z końców śruby 4 przechodzącej przez gwintowany otwór wykonany w dnie bezwładnika 5. Gdy zapalnik jest nieuzbrojony, śruba 4 drugim końcem opiera się o dno obsady 6 iglicy 7 utrzymywanej w obsadzie 6 sprężyną 9 i kulką 8 blokując ruch bezwładnika 5. Bezwładnik 5 zamontowany jest przesuwnie na obsadzie 6 i utrzymuje w niej iglicę 7 za pomocą kulki 8. Kulka 8 usytuowana jest w gnieździe utworzonym przez wgłębienie w bezwładniku 5, kołnierzu 23 iglicy 7 i krawędź 22 obsady 6. Siła napiętej sprężyny 9 iglicy 7 przenoszonajest z obsady 6 na bezwładnik 5 przez kołnierz 23 iglicy 7. Obsada 6 iglicy 7 posiada zagięte sprężyście ramiona 14 zakończone uchami osadzonymi obrotowo na trzpieniach 10 usytuowanych w otworach środkowych ścian 16 korpusu 1 zapalnika. Środkowe ściany 16 mają wykonane wgłębienia 18 usytuowane na przeciw siebie od strony ramion 14. W nieuzbroj onym zapalniku grot 20 iglicy 7 znajduj e się przy bocznej ścianie obsady 13, w której osadzona jest spłonka pobudzająca 12. Z drugiej strony, na boczną ścianę obsady 13 spłonki pobudzającej 12 wywiera nacisk sprężyna 11 usytuowana we wnęce korpusu 1 o osi prostopadłej do osi wzdłużnej zapalnika. Natorze przesuwu obsady 13 spłonki pobudzającej 12 po dnie granatu znajduje się krawędź 19 dna 15 zapalnika ustalająca końcowe położenie obsady 13 podczas uzbrajania zapalnika.

Po wyrzuceniu granatów z pocisku kasetowego, pod wpływem sił oporu powietrza zostaje rozwijana taśma stabilizuj ąco-hamująca 2, która powoduje obrót obsady 6 iglicy 7 wraz z bezwładnikiem 5 na trzpieniach 10 i wykręcanie śruby 4 z dna bezwładnika 5 wytwarzając wolną przestrzeń między dnem bezwładnika 5 a dnem obsady 6 iglicy 7. Przestrzeń ta umożliwi przesuw bezwładnika 5 na obsadzie 6. Zakończenie wykręcania śruby 4 następuje z chwilą, gdy kołnierz 17 śruby 4 oprze się o gniazdo dna bezwładnika 5. Jednocześnie obsada 13 wraz ze splonkąpobudzającą 12 jest prowadzona między środkowymi ścianami 16 i przesuwa się po dnie granatu pod działaniem sprężyny 11, wspomagając wykonanie obrotu przez iglicę 7 z obsadą 6 i bezwładnikiem 5 do chwili, gdy obsada 13 spłonki pobudzającej 12 nie oprze się o krawędź 19 dna 15 korpusu 1 zapalnika. Wówczas siła sprężyny 11 przenoszonajest przez obsadę 13 spłonki pobudzającej 12 na ramiona 14 obsady 6 iglicy 7. A zatem, od momentu rozpoczęcia rozwijania się taśmy stabilizująco-hamującej 2 zachodzi proces uzbrajania zapalnika. Proces ten kończy się z chwilą, gdy zespół uderzeniowy zapalnika zawierający iglicę 7 z jej sprężyną 9 i obsadą 6 oraz bezwładnik 5 wykona obrót o kąt 90° na trzpieniach 10. Przed dalszym obracaniem się zespołu uderzeniowego zapalnika zabezpieczają wgłębienia 18 wykonane w środkowych ścianach 16 korpusu 1, w które wchodzą ramiona 14 obsady 6 iglicy 7 po jej obrocie o kat 90°. W uzbrojonym zapalniku grot 20 iglicy 7 znajduje się nad splonkąpobudzającą 12. W momencie uderzenia czołowej części granatu w cel, bezwładnik 5 osiada na obsadzie 6 iglicy 7 i z chwilą znalezienia się otworu 21 wykonanym w jego bocznej ścianie na przeciw kulki B, zostaje ona wyrzucona z dotychczas zajmowanego gniazda pod wpływem siły nacisku kołnierza 23 iglicy 7. Wówczas iglica 7 zostaje odblokowana i pod wpływem napiętej sprężyny 9 nakłuwa spłonkę pobudzającą 12 z ustaloną siłą powodując zainicjowanie działania spłonki pobudzającej 12 i w rezultacie zadziałanie zapalnika, a następnie wybuch granatu.

182 494

182 494

Fig.2

182 494

Fig.3

182 494

Fig.1

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 60 egz. Cena 2,00 zł.

Claims (1)

1. Zastrzeżenie patentowe

   Zapalnik, zwłaszcza do granatów odłamkowych i kumulacyjnio-odłamkowych, stosowanych w pociskach kasetowych posiadający iglicę z bezwładnikiem osadzoną ze sprężyną w obsadzie, spłonkę pobudzającązaelaborowaną w obsadzie, na którą działa z boku sprężyna, kulkę zabezpieczającą przed przemieszczaniem obsady ze spłonką pobudzającą i iglicy z jej obsadą, usytuowaną między iglicą, jej obsadą, bezwładnikiem, a obsadą spłonki pobudzającej, wyposażony także w taśmę stabilizuj ąco-hamującą usytuowaną na zewnętrznej powierzchni korpusu zapalnika, znamienny tym, że obsada (6) iglicy (7) posiada zagięte sprężyście ramiona (14) zakończone uchwytami osadzonymi obrotowo na trzpieniach (10), których końce usytuowane są w otworach środkowych ścian (16) korpusu (1) zapalnika, przy czym środkowe ściany (16) mają wykonane wgłębienia (18) usytuowane na przeciw siebie od strony ramion (14), grot (20) iglicy (7) znajduje się na przeciw bocznej ściany obsady (13) spłonki pobudzającej (12) przed uzbrojeniem zapalnika, dno (15) korpusu (1) zapalnika posiada krawędź (19), śruba (4) przechodzi przez gwintowany otwór wykonany w dnie bezwładnika (5) zamontowanego przesuwnie na obsadzie (6) iglicy (7), przy czymjednym końcem śruba (4) opiera się o dno obsady (6) iglicy (7) przed uzbrój eniem zapalnika, zaś drugi koniec śruby (4) połączony jest z taśmą stabilizująco-hamującą (2).