PL182536B1 - Okucie przegubowe do drzwi lub okna rozwierno-uchylnego - Google Patents

Abstract

1. Okucie przegubowe do drzwi lub okna rozwierno-uchylnego skladajace sie ze stalego wspornika przymocowanego do ramy wzglednie oscieznicy i zaopatrzonego w gniaz- do przegubowe, w którym znajduje sie os osa- dzona obrotowo w tulei, polaczonej z drugim ruchomym wspornikiem przymocowanym do skrzydla okna lub drzwi, znamienne tym, ze os (7) osadzona obrotowo w tulei (16) ruchomego wspornika (17) jest zaopa- trzona na swym dolnym koncu w glowice ku- lowa (10), przesunieta mimosrodowo wzgledem tej osi (7) i osadzona w sferycznym gniezdzie (13) przegubu (9), polaczonego ze stalym wspo- rnikiem (5). FIG. 2 PL

Description

Przedmiotem wynalazkujest okucie przegubowe do drzwi lub okna rozwierno-uchylnego, składające się ze stałego wspornika przymocowanego do ramy względnie ościeżnicy i zaopatrzonego w gniazdo przegubowe, w którym znajduje się oś osadzona obrotowo w tulei, połączonej z drugim ruchomym wspornikiem przymocowanym do skrzydła okna lub drzwi.

W stanie techniki znane są okucia przegubowe zapewniające obrotowe połączenie skrzydła okiennego lub drzwiowego w ramie lub ościeżnicy wokół osi pionowej, umożliwiające równocześnie wychylanie skrzydła wokół osi poziomej. Te znane okucia przegubowe składają się ze stałego wspornika połączonego sztywno z ramą, która może być wykonana z różnych materiałów, na przykład z PCW, z aluminium lub z drewna. Na stałym wsporniku jest podparta, za pośrednictwem odpowiedniego elementu tworzącego przegub kulisty, oś okucia. Oś ta jest wyposażona na swoim dolnym końcu w kulistą głowicę, umieszczoną w sferycznym gnieździe stanowiącym część wspornika stałego i tworzącąprzegub kulisty. Na osi obraca się tuleja wspornika ruchomego połączonego ze skrzydłem, przy czym przegub kulisty umożliwia również wychyla182 536 nie skrzydła wokół osi poziomej. Ten rodzaj okucia przegubowego jest zwykle wyposażony w elementy regulacyjne, umożliwiające ustawienie położenia skrzydła względem ramy lub ościeżnicy. Niektóre z tych elementów regulacyjnych działająw płaszczyźnie okna lub drzwi, a inne w kierunku prostopadłym do tej płaszczyzny, umożliwiając zmianę siły nacisku skrzydła na ramę lub ościeżnicę podczas zamykania okna lub drzwi.

Znane są na przykład różne elementy regulacyjne, oddziaływujące na połączenie osi ze stałym wspornikiem i umożliwiające wychylanie skrzydła w lewo lub w prawo w płaszczyźnie ramy lub ościeżnicy, jak również elementy regulacyjne połączone z ruchomym wspornikiem i umożliwiające zmianę nacisku skrzydła na ramę lub ościeżnicę. Rozwiązania te charakteryzuj ą się jednak stosunkowo złożoną konstrukcj ą obydwu wsporników, a ponadto nie jest możliwe w trakcie montażu okna lub drzwi jednoczesne oddziaływanie na różne elementy regulacyjne, z których jedne działają prostopadle, a inne równolegle do płaszczyzny skrzydła, bowiem monter musi w takim przypadku pracować raz po jednej, a raz po drugiej stronie okna.

Z niemieckiego opisu patentowego nr DE 2 054 062 znane jest okucie przegubowe przeznaczone do skrzydeł wychylno-uchylnych, złożone ze stałego wspornika mocowanego do ramy. Na wsporniku tymjest zamontowana wychylnie oś, w postaci trzpienia, na którymjest osadzona obsada z mimośrodowym otworem, przeznaczonym do sprzęgnięcia z ruchomym wspornikiem skrzydła. Ustawiając położenie kątowe wytoczonego otworu zmienia się położenie skrzydła względem ramy ościeżnicy, jednocześnie prostopadle i równolegle do płaszczyzny okna lub drzwi. W praktyce okazało się jednak, że nie wystarczy regulować siły nacisku skrzydła na ramę lub ościeżnicę bez równoczesnego przesunięcia go w płaszczyźnie tej ramy lub ościeżnicy. Pokręcając oś okucia o 180° uzyskuje się oddziaływanie na skrzydło tylko w jednym z tych kierunków, to jest równoległym albo prostopadłym do płaszczyzny ramy lub ościeżnicy. Wskutek tego okucie to daje możliwość tylko dwóch położeń regulacji, uniemożliwiając ustawienie dokładnego położenia skrzydła względem ramy lub ościeżnicy.

Z austriackiego opisu patentowego nr AT 372 483 znane jest okucie przegubowe przeznaczone dla skrzydeł wychylno-uchylnych, złożone ze stałego wspornika wyposażonego w przegub kulowy, na którym podparta jest obrotowo oś mimośrodowa względem osi tego przegubu. Na końcu osi jest osadzona tuleja wspornika ruchomego skrzydła. Dokonując obrotu osi na przegubie kulowym zmienia się położenie skrzydła względem ramy lub ościeżnicy w kierunku równoległym i prostopadłym do płaszczyzny skrzydła. Wspornik stały jest montowany w sposób regulowany na ramie lub ościeżnicy, w kierunku równoległym do jej płaszczyzny. Zmieniając położenie kątowe osi uzyskuje się zmianę siły nacisku skrzydła na ramę lub ościeżnicę, natomiast przemieszczenie wspornika stałego umożliwia regulację położenia skrzydła w płaszczyźnie ramy lub ościeżnicy. Istotną niedogodnością takiego rozwiązania jest jednak jego bardzo złożona budowa.

Celem niniejszego wynalazkujest opracowanie konstrukcji takiego okucia przegubowego, które ułatwi regulację położenia skrzydła względem ramy lub ościeżnicy, stwarzając możliwość ich wzajemnego równego oddziaływania, w zależności od sytuacji, a więc zmianę nacisku albo w kierunku równoległym do płaszczyzny drzwi lub okna, albo w obydwu kierunkach naraz. Ponadto okucie przegubowe według wynalazku winno charakteryzować się znacznie prostszą konstrukcją w porównaniu do znanych rozwiązań.

Cel ten został zrealizowany w konstrukcji okucia przegubowego według wynalazku, które charakteryzuje się tym, że oś osadzona obrotowo w tulei ruchomego wspornika jest zaopatrzona na swym dolnym końcu w głowicę kulową, przesuniętą mimośrodowo względem tej osi i osadzoną w sferycznym gnieździe przegubu, połączonego ze stałym wspornikiem.

W tulei połączonej z ruchomym wspornikiem jest osadzony obrotowo trzpień osadczy, zaopatrzony w mimośrodowy otwór, w którym jest osadzona obrotowo oś podparta na przegubie, połączonym z ramą względnie ościeżnicą. Oś i trzpień osadczy są przy tym korzystnie wyposażone w elementy regulacyjne do ich obrotu, które mająpostać szczeliny do wkrętaka względnie otworu sześciobocznego do klucza ampulowego, albo też postać nakrętki, znajdującej się na dolnym, przesuniętym mimośrodowo końcu tej osi.

182 536

Mimośrodowy otwór trzpienia osadczego jest otworem ślepym.

Okucie jest korzystnie wyposażone we wkręt, wkręcony w gwintowany otwór trzpienia osadczego, do unieruchomienia osi w tym trzpieniu, natomiast trzpień ma na swoim końcu pierścieniowe obrzeże, opierające się o dolną powierzchnię czołową tulei.

Okucie przegubowe według wynalazku umożliwia monterowi okna zarówno regulację nacisku skrzydła na ramę, jak i jego przesunięcie w płaszczyźnie ramy lub ościeżnicy. Monter może przy tym dokonywać równoczesnej regulacji w obydwu kierunkach, umieszczając odpowiednie narzędzia w elementach regulacyjnych oraz zapewniając łatwą, szybkąi ciągłą regulację położenia skrzydła względem ramy lub ościeżnicy.

Wynalazek jest uwidoczniony w przykładowym rozwiązaniu konstrukcyjnym na rysunku, na którym: fig. 1 - przedstawia fragment okna wyposażonego w okucie przegubowe według wynalazku, w widoku z przodu; fig. 2 - okucie przegubowe z osią mimośrodową w podłużnym przekroju częściowym; fig. 3 - okucie przegubowe w przekroju poprzecznym wzdłuż linii III-III na fig. 2, wjednym z położeń osi mimośrodowej; fig. 4 - okucie przegubowe w przekroju poprzecznym wzdłuż linii III-III na fig. 2, w innym położeniu osi mimośrodowej; fig. 5 - okucie przegubowe w przekroju poprzecznym wzdłuż linii III-III na fig. 2, w jeszcze innym położeniu osi mimośrodowej; fig. 6 - odmienne rozwiązanie konstrukcyjne okucia przegubowego według wynalazku, z osiąosadzonąmimośrodowo w trzpieniu osadczym w jednym z położeń tej osi; fig. 7 okucie przegubowe według fig. 6, w widoku z góry; fig. 8 - okucie przegubowe według fig. 6, w innym położeniu osi mimośrodowej; fig. 9 - okucie przegubowe według fig. 8, w widoku z góry; fig. 10-okucie przegubowe według fig. 6, w jeszcze innym położeniu osi mimośrodowej, a fig. 11 - okucie przegubowe według fig. 10, w widoku z góry.

Na figurze 1 przedstawiono drzwi względnie okno 1, którego skrzydło 2 jest zamontowane obrotowo w ramie 3 lub w ościeżnicy za pomocą okucia przegubowego 4 według wynalazku, zapewniającego obrotowe i uchylne połączenie skrzydła 2 w ramie 3 lub w ościeżnicy.

Okucie przegubowe 4, przedstawione na fig. 2 do fig. 11, składa się ze stałego wspornika 5, połączonego za pomocą elementów mocujących 6 z ramą 3 lub ościeżnicą, z połączonej stałym wspornikiem 5 osi 7, stanowiącej oś obrotu skrzydła 2 względem ramy 3 lub ościeżnicy, oraz z ruchomego wspornika 17 połączonego za pomocą elementów mocujących 18 ze skrzydłem 2 okna lub drzwi i wyposażonego na swym końcu w tuleję 16. w której jest osadzona obrotowo oś 7.

Oś 7 jest połączona ze stałym wspornikiem 5 za pośrednictwem przegubu kulistego, który umożliwia odchylenie skrzydła 2 względem ramy 3 lub ościeżnicy wokół osi prostopadłej do osi 7 i przechodzącej przez środek przegubu kulistego 9.

Przegub kulisty 9 składa się z kulowej głowicy 10, połączonej mimośrodowo z dolnym końcem 11 osi 7 i osadzonej w sferycznym gnieździe 13 korpusu 12. połączonego sztywno ze wspornikiem 5. Wspomniany wyżej mimośród 8 stanowi przesunięcie środka osi 7 w stosunku do osi sferycznego gniazda 13. Kierunek płaszczyzny, w której występuje mimośród 8 (na fig. 2 mimośród 8 występuje w płaszczyźnie rysunku) może być zmieniany przez obrót osi 7 wokół osi głowicy 10. Do tego celu służąelementy regulacyjne 14, znajdujące się na końcu 7A osi 7 i mające postać szczeliny do włożenia wkrętaka albo sześciobocznego otworu MA służącego do osadzenia w nim odpowiedniego klucza sześciobocznego. Obrót osi 7 wokół osi głowicy 10 umożliwia zmianę położenia skrzydła 2 względem ramy 3 lub ościeżnicy w kierunku prostopadłym (fig. 4) oraz/lub równoległym (fig. 5) płaszczyzny rysunku (fig. 2).

Zgodnie z rozwiązaniem konstrukcyjnym okucia przegubowego według wynalazku, przedstawionego na fig. 6 do fig. 11, elementy regulacyjne 14 mają postać sześciokątnej nakrętki 14B, znajdującej się w dolnej części osi 7, bezpośrednio nad głowicą 10 i pozwalającej, w celu obrotu tej osi 7 wokół osi 15 głowicy 10. na użycie klucza. W tym rozwiązaniu oś 7 jjest obrotowo osadzona w tulei 16 ruchomego wspornika 17. przy mocowanego za pomocąelementów mocujących 18 do skrzydła 2 Przez obrót mimośrodowej osi 7 wokół osi 15 głowicy 10. w kierunku równoległym do płaszczyzny ramy 3 lub ościeżnicy, można uzyskać ciągłą zmianę wielkości nacisku skrzydła 2 na tę ramę 3 podczas zamykania okna 1.

182 536

W rozwiązaniu konstrukcyjnym przedstawionym na fig. 6 do fig. 11 mimośrodowe przesunięcie osi uzyskano poprzez zastosowanie osi 7, mimośrodowo przesuniętej zarówno względem osi 15 głowicy 10, jak i względem osi 22 trzpienia osadczego 20 osadzonego współosiowo w tulei 16, połączonej sztywno ze wspornikiem 17. W dolnej części trzpień osadczy 20 jest wyposażony w wytoczony otwór 21. przesunięty mimośrodowo zarówno względem osi 15, jak i osi 22. W otworze 21 o średnicy 23 jest osadzona obrotowo oś 7. Trzpień osadczy 20 jest również wyposażony na swym górnym końcu 26A w elementy regulacyjne 24 w postaci szczeliny na wkrętak oraz sześciokątnego otworu (25) na klucz ampulowy, które pozwalają na zmianę położenia skrzydła 2 względem ramy 3 zarówno w kierunku prostopadłym, jak i równoległym do jej płaszczyzny. Obrót trzpienia osadczego 20 w tulei 16 umożliwia zrównoważenie oddziaływania osi 7 na skrzydło 2 przez przemieszczenie tego skrzydła 2 w płaszczyźnie ramy 3, a tym samym zmianę nacisku skrzydła 2 na ramę 3 przy zamykaniu okna. Obrót trzpienia osadczego 20 pozwala również na przemieszczenie skrzydła 2 w kierunku prostopadłym do płaszczyzny ramy 3. Zakres regulacji wzajemnego położenia skrzydła 2 względem ramy 3 zależy zarówno od wielkości mimośrodu osi wytoczonego otworu 21. osi7 tulei 16 względem osi 15 głowicy 10, jak i osi 22 trzpienia osadczego 20. Otwór 21 może mieć postać otworu nieprzelotowego na dolnym końcu 26 trzpienia osadczego 20, natomiast na górnym końcu 26A tego trzpienia 20 znajdują się elementy regulacyjne 24 w postaci szczeliny do włożenia wkrętaka oraz/lub sześciokątnego otworu 25 do włożenia klucza ampulowego, służące do obrotu tego trzpienia 20. Natomiast element regulacyjny 14 do obrotu osi 7 ma korzystnie postać nakrętki 14B (fig. 6 do 11). Powyższe elementy regulacyjne umożliwiają monterowi ustawienie w jednej operacji położenia skrzydła 2 względem ramy 3 przez przesunięcie go we wszystkich kierunkach za pomocą dwóch kluczy obracających zarówno oś 7, jak i trzpień osadczy 20. Trzpień osadczy 20 może być wykonany z dowolnego materiału, na przykład z tworzywa sztucznego o odpowiednim współczynniku tarcia tego trzpienia 20 w wytoczonym otworze tulei 16 ruchomego wspornika 17. W nastawionym położeniu oś 7 może być unieruchomiona wewnątrz tulei 16 przez dokręcenie wkrętu 27 w gwintowanym otworze 29 tej tulei 16.

W korzystnym rozwiązaniu według wynalazku trzpień 20 ma na swym dolnym końcu 26, we wnętrzu którego jest osadzona oś 7, pierścieniowe obrzeże 30, którego górna powierzchnia czołowa opiera się o dolną powierzchnię czołową 31 tulei 16. W pierścieniowym obrzeżu 30 znajduje się wymieniony już wcześniej gwintowany otwór 29 na wkręt 28.

Okucie przegubowe według wynalazku może być zastosowane zarówno do okien, jak i drzwi rozwierno-uchylnych.

182 536

182 536

182 536

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 60 egz. Cena 2,00 zł.

Claims (11)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Okucie przegubowe do drzwi lub okna rozwierno-uchylnego składające się ze stałego wspornika przymocowanego do ramy względnie ościeżnicy i zaopatrzonego w gniazdo przegubowe, w którym znajduje się oś osadzona obrotowo w tulei, połączonej z drugim ruchomym -wspornikiem przymocowanym do skrzydła okna lub drzwi, znamienne tym, że oś (7) osadzona obrotowo w tulei (16) ruchomego wspornika (17) jest zaopatrzona na swym dolnym końcu w głowicę kulową (10), przesuniętą mimośrodowo względem tej osi (7) i osadzoną w sferycznym gnieździe (13) przegubu (9), połączonego ze stałym wspornikiem (5).
2. 2. Okucie według zastrz. 1, znamienne tym, że w tulei (16) połączonej z ruchomym wspornikiem (17) jest osadzony obrotowo trzpień osadczy (20), zaopatrzony w mimośrodowy otwór (21), w którym jest osadzona obrotowo oś (7) podparta na przegubie (9), połączonym z ramą (3) względnie ościeżnicą.
3. 3. Okucie według zastrz. 1, znamienne tym, że oś (7) wyposażona jest w elementy regulacyjne (14) do jej obrotu.
4. 4. Okucie według zastrz. 2, znamienne tym, że trzpień osadczy (20) jest wyposażony w elementy regulacyjne (24) do jego obrotu.
5. 5. Okucie według zastrz. 3 albo 4, znamienne tym, że elementy regulacyjne (14) osi (7) względnie trzpienia osadczego (20) mają postać szczeliny do wkrętaka.
6. 6. Okucie według zastrz. 3, znamienne tym, że elementy regulacyjne (14) osi (7) mają postać otworu sześciobocznego (14A) do klucza ampulowego.
7. 7. Okucie według zastrz. 4, znamienne tym, że elementy regulacyjne (24) trzpienia osadczego (20) mają postać otworu sześciobocznego (25) do klucza ampulowego.
8. 8. Okucie według zastrz. 3, znamienne tym, że elementy regulacyjne (14) osi (7) ma postać nakrętki (14B). znajdującej się na dolnym, przesuniętym mimośrodowo końcu tej osi (7).
9. 9. Okucie według zastrz. 2, znamienne tym, że mimośrodowy otwór (21) trzpienia osadczego (20) jest otworem ślepym.
10. 10. Okucie według zastrz. 2, znamienne tym, że jest wyposażone we wkręt (27), wkręcony w gwintowany otwór (29) trzpienia osadczego (20), do unieruchomienia osi (7) w tym trzpieniu (20).
11. 11. Okucie według zastrz. 2, znamienne tym, że trzpień osadczy (20) ma na swoim końcu (26) pierścieniowe obrzeże (30), opierające się o dolną powierzchnię czołową (31) tulei (16).

    * * *