PL183810B1

PL183810B1 - Dozownik terapeutyczny, zawierający wskaźnik mechaniczny

Info

Publication number: PL183810B1
Application number: PL96327571A
Authority: PL
Inventors: Pasquale Cirillo; Joachim Eicher; Andreas Fiol
Original assignee: Boehringer Ingelheim Int
Priority date: 1995-12-28
Filing date: 1996-12-19
Publication date: 2002-07-31
Also published as: ATE342082T1; EP0870178A1; EP1254678A2; HK1015871A1; ES2273954T3; PT1254678E; BG63553B1; NZ325801A; HU226607B1; AU1303597A; NO982992D0; SI1254678T1; ZA9610851B; SK284636B6; DE69626411D1; UA48211C2; EP1254678B1; US6149054A; KR100418142B1; SK89098A3

Abstract

1. Dozownik terapeutyczny, zawierajacy wskaznik mechaniczny, majacy dwie wspól- osiowo usytuowane czesci obudowy, umieszczone obroto w o wzgledem siebie, który to wskaznik mechanicz-n y zawiera przynajmniej jedno obrotowe wrzeciono ze srubowym gwintem, majace os równolegla do osi dozownika, umieszczone w rejonie obwodowej powierzchni obudowy i majace konce zamocowane obrotowo w elementach mocujacych na pierwszej czesci obudowy, przy czym przy jednym koncu wrzeciona, znajdujacym sie najblizej wzgledem drugiej czesci obudowy, znajduje sie uzebiony pod- zespól, zas na srubowym gwincie wrzeciona jest osadzony ruchomy wzdluz osi wrzeciona kursor, w którego sasiedztwie jest umieszczona skala, zna mienny tym, ze uzebiony podzespól (16) kontaktuje sie bezposrednio z przynajmniej jednym wystepem (19, 20) umieszczonym przy krawedzi drugiej cze- sci obudowy (2) dla obracania wrzeciona (4), zas kursor (9) ma przynajmniej jeden umieszczony przestawialnie wystep (12) do ponownej nastawy i przynajmniej jedna sprezysta wskazówke (10), wy- posazona w nagwintowana czesc, nalozona na sru- bowy gwint (11) wrzeciona (4). PL PL PL PL PL PL PL PL PL

Description

Przedmiotem wynalazku jest dozownik terapeutyczny zawierający wskaźnik mechaniczny i słuŻący do odmierzania substancji w postaci proszku, płynu bądź gazu.

Ze stanu techniki są znane wskaźniki mechaniczne, stosowane w inhalatorach odmierzanej dawki, takich jak przedstawione w opisie patentowym Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 5497944 (publikacja W091/14468). Ciśnienie (ogólnie około 5 MPa) jest wytwarzane w odmierzonej porcji płynu, uwalnianej przez zestaw dyszowy, mający jeden bądź wiele bardzo małych otworków, np. w zakresie 25 do 500 pm². Zalecane zestawy dyszowe przedstawione są w opisie patentowym Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 5472143 (W094/07607). Zespół gromadzenia energii, taki jak sprężyna, jest ładowany korzystnie ręcznie, np. przez ręczny piłowaty układ klinowy, taki jak przedstawiono w opisie patentowym Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 42260082 oraz w brytyjskim opisie patentowym nr 2291135. Mechanizm zatrzaskowy utrzymuje sprężynę w położeniu naładowanym i jest zwalniany ręcznie w celu sprężenia odmierzonej ilości płynu, np. przy zastosowaniu układu tłoka i cylindra. Układ rezerwuaru i zaworu można zastosować dla ponownego ładowania cylindra. Dalsze szczegóły tych rozwiązań opisano w europejskim opisie patentowym PCT/EP96/04351 i równoległym opisie patentowym Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 08/726219.

Dozowniki terapeutyczne stosuje się na przykład w medycznej terapii aerozolowej do leczenia schorzeń układu oddechowego. W tej sytuacji płynne albo sproszkowane lekarstwo ulega atomizacji do postaci aerozolu przy pomocy atomizera albo wchodzi w strumień gazu. Lekarstwo zawarte jest w pojemniku zasilającym, który włożony jest do dozownika. Zasilanie w pojemniku może być wystarczające na kilka dni do kilku miesięcy. Dlatego też konieczne jest zobrazowanie zużytej ilości leku albo ilości leku. która jest wciąż obecna w pojemniku.

Publikacja patentowa PCT WO-93/24167 przedstawia urządzenie wskazujące do dozownika terapeutycznego. To urządzenie wskazujące zawiera pierścień, który może się obracać współosiowo względem dozownika i które dla każdej pobieranej z dozownika dawki leku pod ciśnieniem, jest automatycznie obracane o wstępnie określony kąt przez napęd klinowy, przy czym jest widoczna mała część pierścienia. Urządzenie wskazujące jest uruchamiane pneumatycznie w czasie inhalacji lekarstwa.

Opis patentowy Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 4 817 822 przedstawia urządzenie wskazujące dla dozownika terapeutycznego, które to urządzenie wskazujące zawiera liniową albo obrotową krążkowatą skalę, która umieszczona jest obok dozownika i która porusza się dzięki zablokowanemu kołu i łapce blokującej. Jedynie mała część skali jest widziana przez okienko.

Publikacja patentowa PCT WO-86/05991 przedstawia urządzenie wskazujące do dozownika terapeutycznego, które to urządzenie zawiera krążkową skalę z zębami na obrzeżu krążka i obraca się dzięki członowi śrubowemu. Jedynie mała część skali widziana jest przez okienko.

Publikacja patentowa PCT WO-92/09324 przedstawia urządzenie wskazujące do dozownika terapeutycznego, w którym osiowy ruch pojemnika zasilającego wewnątrz obudowy przenoszony jest przy pomocy łapy blokującej i przekładni ślimakowej na obrotową skalę, której mała część widoczna jest przez okienko.

Według publikacji patentowej PCT WO-86/02275, urządzenie wskazujące dla medycznego dozownika rozpylającego zawiera cyfrowy wskaźnik mechaniczny, który posuwa się dzięki ruchowi pojemnika zasilającego wewnątrz obudowy tuż po pobraniu dawki substancji z pojemnika zasilającego. Tego rodzaju dozownik zawiera bardzo dużą liczbę pojedynczych części.

Jednakże urządzenie wskazujące, uruchamiane pneumatycznie albo mechanicznie po przemieszczeniu pojemnika zasilającego pod ciśnieniem w obudowie dozownika, nie nadaje

183 810 się do zastosowania w dozowniku, mającym dwie części obudowy, które obracają się względem siebie oraz pojemnik zasilający, umieszczony nieruchomo w dozowniku.

Z publikacji W093/21980 jest znany dozownik terapeutyczny mający dwie współosiowo usytuowane części obudowy, umieszczone obrotowo względem siebie, zawierające przynajmniej jedno obrotowe wrzeciono ze śrubowym gwintem, mające oś równoległą do osi dozownika, umieszczone w rejonie obwodowej powierzchni dozownika i mające końce zamocowane obrotowo w elementach mocujących na pierwszej części obudowy, przy czym przy jednym końcu wrzeciona, znajdującym się najbliżej względem drugiej części obudowy, znajduje się uzębiony podzespół, zaś na śrubowym gwincie wrzeciona jest osadzony ruchomy wzdłuż osi wrzeciona kursor, przy czym w sąsiedztwie kursora jest umieszczona skala.

Dozownik terapeutyczny, zawierający wskaźnik mechaniczny mający dwie współosiowo usytuowane części obudowy, umieszczone obrotowo względem siebie, który to wskaźnik mechaniczny zawiera przynajmniej jedno obrotowe wrzeciono ze śrubowym gwintem, mające oś równoległą do osi dozownika, umieszczone w rejonie obwodowej powierzchni obudowy i mające końce zamocowane obrotowo w elementach mocujących na pierwszej części obudowy, przy czym przy jednym końcu wrzeciona, znajdującym się najbliżej względem drugiej części obudowy, znajduje się uzębiony podzespół, zaś na śrubowym gwincie wrzeciona jest osadzony ruchomy wzdłuż osi wrzeciona kursor, w którego sąsiedztwie jest umieszczona skala, według wynalazku charakteryzuje się tym, że uzębiony podzespół kontaktuje się bezpośrednio z przynajmniej jednym występem umieszczonym przy krawędzi drugiej części obudowy dla obracania wrzeciona, zaś kursor ma przynajmniej jeden umieszczony przestawialnie występ do ponownej nastawy i przynajmniej jedną sprężystą wskazówkę, wyposażoną w nagwintowaną część, nałożoną na śrubowy gwint wrzeciona.

Wrzeciono korzystnie ma dwa obrotowe elementy mocujące, korzystnie w postaci zatrzaskowych obejm.

Na jednym końcu wrzeciona znajduje się koło zębate, umieszczone w sąsiedztwie drugiej części obudowy i tworzące uzębiony podzespół, zaś na fragmencie obwodu drugiej części obudowy znajdują się występy, wchodzące w to koło zębate podczas części obrotowego ruchu dwóch części obudowy względem siebie.

Koło zębate na zakończeniu wrzeciona korzystnie ma cztery zęby, zaś na drugiej części obudowy znajdują się dwa występy, przy czym dwa przeciwległe zęby są wyższe niż pozostałe dwa zęby, zaś krawędź wyższych zębów wspiera się na wewnętrznej powierzchni obwodowej drugiej części obudowy, a dwa występy na obwodzie drugiej części obudowy wyznaczają pomiędzy sobą otwór o wysokości większej od wysokości wyższych zębów koła zębatego.

Wrzeciono korzystnie ma skok gwintu, przy którym na dwa obroty części obudowy dozownika względem siebie przypada pół obrotu wrzeciona.

Skok gwintu wrzeciona jest dopasowany do liczby pobieranych porcji oraz do przemieszczenia kursora.

Kursor ma obrotowe elementy przytwierdzające.

Wrzeciono korzystnie ma podzespół blokujący, korzystnie w postaci uzębionego zespołu wymuszającego blokadę niepożądanego ruchu.

Drugi koniec wrzeciona ma wybranie, przyjmujące nagwintowaną część wskazówki.

Ponad pierwszą częścią obudowy znajduje się pokrywa, która jest połączona z pierwszą częścią obudowy zdejmowalnie w kierunku osiowym i która przykrywa wrzeciono, przy czym pokrywa ma okienko, korzystnie zawierające przezroczysty ekran.

Kursor zawiera pierścień wskazujący, przynajmniej jedną wskazówkę wyposażoną w nagwintowaną część i przynajmniej jedną dodatkową wskazówkę z przestawialnym występem, stanowiącym obrotowy element przytwierdzający.

Wskazówki kursora korzystnie są sprężyste.

Na wnętrzu pokrywy znajduje się przynajmniej jeden zaczep.

Na drugim końcu wrzeciona znajduje się koło zębate, zaś pierwsza część obudowy ma pierścieniową zębatkę z zespołem blokującym do blokowania niepożądanego ruchu, korzyst6

183 810 nie w postaci kołnierza, o który opiera się koło zębate wrzeciona i który jest umieszczony współosiowo obracalnie względem pierwszej części obudowy.

Na kołnierzu pierścieniowej zębatki znajduje się przynajmniej jedno oznakowanie, które po obrocie pierścieniowej zębatki względem pierwszej części obudowy o kąt mniejszy niż 360° znajduje się naprzeciwko drugiego oznakowania, umieszczonego w stałym położeniu względem pierwszej części obudowy.

Drugie oznakowanie znajduje się na pierwszej części obudowy i korzystnie stanowi okienko w pokrywie.

Równolegle do pierwszego wrzeciona znajduje się drugie wrzeciono z podzespołem blokującym do blokowania niepożądanego ruchu, przy czym na tym drugim wrzecionie jest zamocowany obrotowo korzystnie nieprzemieszczalny kursor oraz jednozębowy zespół transmisyjny, zawierający koło występowe umieszczone przy jednym końcu pierwszego wrzeciona oraz koło zębate umieszczone przy odpowiadającym końcu drugiego wrzeciona, w które to koło zębate zachodzi koło występowe pierwszego wrzeciona, przy czym w sąsiedztwie kursora na drugim wrzecionie jest umieszczona skala.

Dozownik korzystnie ma wałek, przez który przechodzi linia śrubowa ze skrętem na całej długości wałka, przy czym powierzchnie po dwóch stronach linii śrubowej są oznakowane w odmienny sposób, korzystnie przez zabarwienie dwoma odmiennymi kolorami, zaś pokrywa zawiera wąski przezroczysty pasek, przez który jest widoczny pasek na obwodowej powierzchni wałka, oraz ewentualnie skala obok przezroczystego paska.

Równolegle do pierwszego wrzeciona jest umieszczone drugie wrzeciono z podzespołem blokującym do blokowania niepożądanego ruchu, przy czym na drugim wrzecionie znajduje się obrotowo zamocowany kursor, a także jednozębowy zespół transmisyjny, zawierający uzębiony podzespół umieszczony przy końcu drugiego wrzeciona, znajdującym się najbliżej drugiej części obudowy, oraz występy usytuowane przy krawędzi drugiej części obudowy, które podczas obrotu obydwu części obudowy względem siebie zachodzą w uzębiony podzespół przy końcu drugiego wrzeciona.

Wrzeciono jest zamontowane w zespole łożyskowym na pierwszej części obudowy w jej rejonie obwodowym, zaś obudowa zawiera równoległe do wrzeciona oznakowania, względem których przemieszcza się kursor dając wskazanie liczby porcji pobranych.

Kursor zawiera pierścień wskazujący, wskazówkę mającą nagwintowaną część oraz przynajmniej jedną dodatkową wskazówkę z umieszczonym przestawialnie występem.

Dodatkowe wskazówki kursora korzystnie są sprężyste.

Oś wrzeciona jest równoległa do osi obrotu obydwu części obudowy względem siebie, a ponadto wrzeciono jest wyposażone w koło zębate, zazębiające się z uzębionym podzespołem na drugiej części obudowy.

Wrzeciono korzystnie jest wyposażone w obrotowy zespół blokujący.

Dwie części obudowy dozownika obracają się względem siebie w celu uruchomienia tego dozownika. Kąt ruchu obrotowego może być korzystnie całkowitym ułamkiem kąta 360°, wynosi on korzystnie 30° do 360°. Względny ruch dwóch części obudowy względem siebie jest przekształcany na ruch obrotowy wrzeciona oraz ruch ślizgowy kursora dzięki zestawowi transmisyjnemu, który zawiera uzębiony podzespół na jednym końcu wrzeciona oraz przynajmniej jeden występ przy krawędzi drugiej części obudowy. Zaleca się, by obrotowe elementy mocujące dla wrzeciona miały postać obejm zatrzaskowych. Przełożenie przekładni zestawu transmisyjnego typu występowego ustalone jest przez liczbę występów oraz liczbę zębów na kole zębatym; ustala ono również liczbę obrotów wrzeciona, która odpowiada jednemu uruchomieniu dozownika. Dla każdego uruchomienia dozownika mierniczego, liczba obrotów wrzeciona może wynosić od 1/30 (jednej trzydziestej) do 10. Skok nagwintowania na wrzecionie jest przystosowany do liczby pobieranych porcji z pojemnika zasilającego w dozowniku oraz do przesuwu kursora na wrzecionie. Gdy wrzeciono obraca się, wówczas kursor na wrzecionie ulega przemieszczeniu względem skali, umieszczonej na przykład na pierwszej części obudowy. Zaleca się, by skala była liniowo podzielona. Położenie kursora wskazuje, jaka ilość porcji substancji została już pobrana z pojemnika zasilającego a jaka część jest w nim wciąż obecna. Kierunek obrotu gwintu wrzeciona jest albo w tym samym

183 810 kierunku albo w kierunku przeciwnym do kierunku obrotu obydwu części obudowy względem siebie.

Kursor zawiera pierścień wskazujący, przynajmniej jedną wskazówkę mającą nagwintowaną część i przynajmniej jedną dodatkową wskazówkę z przestawialnym występem. Zaleca się stosowanie kilku wskazówek i by wskazówki miały charakter sprężysty. Część nagwintowana wchodzi w sposób blokujący w gwint na wrzecionie. Kursor może przemieszczać się na wrzecionie dla jego ponownej nastawy, dzięki przestawialnemu występowi. Po przemieszczeniu kursora, nagwintowane części sprężystych wskazówek ślizgowo nachodzą na gwint wrzeciona bez uszkodzenia. Kontury kursora oraz obudowy są tak dobrane, że zapobiega się obrotowi kursora na wrzecionie dzięki mocnemu dopasowaniu blokującemu. Na przykład, przynajmniej jeden z przestawialnych występów zerujących może wystawać poza gwint wrzeciona w takim stopniu, że nie przechodzi przez szczelinę pomiędzy wrzecionem a obwodową powierzchnią pierwszej części obudowy. Występ ten służy jako obrotowy element mocujący dla kursora.

Przy drugim końcu wrzeciona może być umieszczone wybranie, które leży naprzeciwko części napędowej wrzeciona. Gdy tylko nagwintowane części na sprężystych wskazówkach osiągną to wybranie, to kursor przestaje się przemieszczać. Wybranie służy jako ruchomy zespół dla kursora, pozwalający na uniknięcie uszkodzenia kursora, jeżeli zostanie przekroczona dopuszczalna odległość przesuwu kursora na wrzecionie po dalszym uruchomieniu dozownika.

Zaleca się, by pokrywa była przymocowana na pierwszej części obudowy w celu ochrony dozownika w kierunku osiowym we wstępnie ustalonym położeniu. Pokrywa w stanie przymocowania nie może obracać się względem pierwszej części obudowy. Zgodnie z tym, pierwsza część obudowy może się wciąż obracać względem drugiej części obudowy, choć pierwsza część obudowy jest przykryta pokrywą.

Skala, umieszczona naprzeciwko kursora, znajduje się na pierwszej części obudowy wewnątrz albo na zewnątrz pokrywy. Pokrywa ma miejsce przezroczyste albo zawiera materiał przezroczysty.

Wewnątrz pokrywy znajduje się przynajmniej jeden sztywny zespół zaczepowy, który to zespół zaczepowy przepycha kursor z powrotem do jego położenia początkowego przy jednym końcu wrzeciona przy pomocy przestawialnych występów, gdy pokrywa zostaje przymocowana na miejscu.

Zamiast sztywnego zespołu zaczepowego można zastosować sprężysty zespół zaczepowy. W tym wypadku przestawialne występy kursora mogą być wyposażone w sztywne wskazówki.

Gdy kursor jest przestawiony (wyzerowany), wówczas przylega do występu na jednym końcu wrzeciona przed osiągnięciem przez pokrywę jej końcowego położenia. Kursor przesuwa się dalej do swego położenia końcowego, w którym to wypadku sprężysta wskazówka albo sprężysty zespół zaczepowy sprężynuje do tyłu, a kursor i zespół zaczepowy ulegają rozprzężeniu. Zgodnie z tym, kursor jest w swym położeniu początkowym, z którego ulega przemieszczeniu w wyniku obrotu wrzeciona.

Koło zębate przy jednym końcu wrzeciona ma korzystnie cztery zęby, z których dwa umieszczone przeciwległe zęby są wyższe niż pozostałe dwa zęby. Na krawędzi drugiej części obudowy znajdują się dwa występy, pomiędzy którymi znajduje się otwór, w którym może się obracać wyższy ząb koła zębatego. Zestaw transmisyjny korzystnie ma przełożenie przekładni odpowiadającej połowie obrotu wrzeciona na dwa uruchomienia dozownika, na przykład pół obrotu na ruch obrotowy 360° dwóch części obudowy względem siebie.

Jeżeli jest wymagany ruch obrotowy na przykład o kąt 120° dwóch części obudowy względem siebie dla uruchomienia dozownika, wówczas mogą być zastosowane trzy występy na drugiej części obudowy, przemieszczone o kąt 120° względem siebie. Co więcej, w tym wypadku również można na drugiej części obudowy zastosować jedynie pojedynczy występ. W takim przypadku wrzeciono obraca się dalej tylko przy każdym trzecim uruchomieniu dozownika, choć liczone jest każde uruchomienie.

183 810

Boki wyższego zęba leżą na wewnętrznej albo zewnętrznej powierzchni obwodowej drugiej części obudowy. Wrzeciono może się obracać tylko wtedy, gdy wyższe zęby wejdą w otwór pomiędzy występami. Ten obrotowy układ blokujący zawsze utrzymuje wrzeciono w położeniu początkowym, zapewnionym na początku ruchu obrotowego.

Pojemniki zasilające zawierające substancję odmierzaną mogą być zamocowane kolejno w dozowniku. Jeżeli odmierzaną substancją jest na przykład lekarstwo, wówczas konieczne może być ze względów higienicznych ograniczenie ilości pobieranych porcji w dozowniku wielokrotnego użytku. Wówczas dodatkowo konieczne jest liczenie i obrazowanie całkowitej liczby pobieranych porcji, które zostały już pobrane z dozownika albo też całkowitej liczby porcji pozostających do pobrania. Wyżej opisany wskaźnik mechaniczny może być modyfikowany dla dostosowania się do tych wariantów.

W pierwszym przykładowym wykonaniu, na drugim końcu wrzeciona znajduje się przekładnia zębata. Przy odpowiednim końcu pierwszej części obudowy znajduje się współosiowa pierścieniowa zębatka, korzystnie z kołnierzem, która zamocowana jest obrotowo względem pierwszej części obudowy i w którą wchodzi ta przekładnia zębata. Pierścieniowa zębatka obraca się również o dany kąt przy każdym obrocie wrzeciona.

Na kołnierzu znajduje się przynajmniej jedno oznakowanie, które, po obrocie pierścieniowej zębatki o mniej niż 360° względem pierwszej części obudowy i po zużyciu pojemnika zasilającego, znajduje się naprzeciwko drugiego oznakowania, które jest w położeniu stałym względem pierwszej części obudowy. Liczba oznakowań na kołnierzu jest równa maksymalnie dozwolonej liczbie pojemników zasilających dla dozownika (albo dla odmierzanej substancji). Drugie oznakowanie może być umieszczone na pierwszej części obudowy albo może być okienkiem w pokrywie, która przymocowana jest na pierwszej części obudowy.

Kołnierz może zamiast oznakowań zawierać skalę, która w sposób analogiczny obrazuje całkowitą liczbę porcji pobranych z dozownika albo całkowitą liczbę porcji pozostających do pobrania, na przykład w okienku. Pierścieniowa zębatka obraca się najwyżej o 360° do zobrazowania maksymalnej dopuszczalnej liczby pobieranych porcji. W tym celu może być wymagany wysoki stosunek zwiększający przekładni pomiędzy obrotami wrzeciona a obrotami pierścieniowej zębatki, który to stosunek jest ustalony strukturalnie poprzez odpowiedni stosunek pomiędzy liczbami współdziałających zębów.

W drugim przykładowym wykonaniu wskaźnika, zawiera on drugie wrzeciono, które może być podobne i umieszczone równolegle do pierwszego wrzeciona i które zawiera kursor, który może być nieprzestawialny. Przy jednym z dwóch końców pierwszego wrzeciona zapewnione jest koło zębate, które wchodzi w koło zębate przy odpowiadającym końcu drugiego wrzeciona. Naprzeciwko kursora na wrzecionie umieszczona jest skala w położeniu ustalonym względem pierwszej części obudowy, która to skala może być umieszczona albo na pierwszej części obudowy albo na pokrywie. W przypadku takiego wskaźnika, całkowita liczba pobranych porcji albo całkowita liczba porcji pozostających do pobrania przedstawiona jest poprzez odległość przemieszczenia kursora na drugim wrzecionie.

Zamiast drugiego wrzeciona z kursorem, wskaźnik taki może mieć obrotowo zamocowany wałek, na obrzeżu którego przechodzi linia śrubowa z całkowitym obrotem na całej długości wałka. Powierzchnie dwóch boków linii śrubowej oznaczone są na różne sposoby, korzystnie dwoma kolorami, na przykład czerwonym i białym albo czerwonym i zielonym. W tej konstrukcji, pokrywa ma wąskie okienko, które jest tak długie, jak wałek i przez które widoczny jest wąski pasek obwodowej powierzchni wałka. Obok okienka może być umieszczona skala i przebiegająca na całej długości wałka. Skala może być podzielona według maksymalnej dozwolonej liczby porcji pobieranych albo może być podzielona na odcinki numerowane według maksymalnej liczby pojemników zasilających.

Trzecie przykładowe wykonanie wskaźnika zawiera drugie wrzeciono, które jest podobne do pierwszego wrzeciona, ale które umieszczone jest w innym położeniu w rejonie obwodowej powierzchni dozownika i wyposażone jest w układ transmisyjny, podobnie do pierwszego wrzeciona, ale ten układ transmisyjny przystosowany jest do całkowitej liczby pobieranych porcji. Wrzeciono to napędzane jest poprzez występy na obwodzie drugiej części obudowy. Korzystnie są to występy, wykorzystywane do napędzania pierwszego wrzeciona.

183 810

W celu uzyskania wysokiego stosunku zwiększającego, który może być wymagany pomiędzy pierwszym a drugim wrzecionem albo pomiędzy pierwszym wrzecionem a pierścieniową zębatką, wskaźnik taki, zamiast koła zębatego na pierwszym wrzecionie, może zawierać jednozębowy układ transmisyjny, dzięki któremu koło zębate na drugim wrzecionie albo pierścieniowa zębatka będzie dalej obracana przez jeden ząb na każdy obrót pierwszego wrzeciona. Stosunek zwiększający przekładni może wynosić od 2 do 1 do 10 do 1.

Obrotowy zespół blokujący dla wrzeciona albo pierścieniowej zębatki (tj. zespół do zapobiegania niepożądanemu ruchowi) może stanowić łapkę blokującą albo też obrotowy zespół blokujący może wykonywać tarcie pomiędzy wrzecionem a zamocowaniem albo pierścieniową zębatką, względnie może polegać na szczególnym ułożeniu części, na przykład mocno blokującym układzie zębowym. Kursor jest przymocowany obrotowo na wrzecionie dzięki mocno blokującemu konturowi kursora.

Elementy składowe wskaźnika mogą być wykonane w zasadzie z dowolnego materiału. Zaleca się, by były one wykonane z tworzyw sztucznych, formowanych na przykład w procesie wytłaczania wtryskowego. Dla celów medycznych stosuje się fizjologicznie nieszkodliwe materiały, takie jak na przykład polibutylenotereftalan (PBT) albo związek PBT i teflonu (politetrafluoroetylenu). Materiały są korzystnie tak dobrane, by nachodziły na siebie różne materiały, na przykład PBT z teflonem na PBT albo PBT na akrylo-butadieno-styrenie.

Wskaźnik mechaniczny może być zastosowany na przykład w dozowniku według wynalazku, który służy jako wysokociśnieniowy atomizer dla płynnego lekarstwa. Płyn atomizowany jest umieszczony w bezciśnieniowym pojemniku zasilającym, który łączy się ze zminiaturyzowanym zespołem wytwarzającym wysokie ciśnienie, dzięki któremu wytwarzany jest aerozol (patrz niemiecki zgłoszony opis patentowy (DE-OS) nr 19536902,5). Urządzenie do wytwarzania wysokiego ciśnienia działa dzięki uruchamianemu sprężynowo mechanizmu naprężeniowego, przy czym sprężyna naprężana jest przez obrót dwóch części obudowy względem siebie (patrz niemiecki opis patentowy (DE-OS) nr 19545226,7). Wskaźnik według wynalazku posuwa się automatycznie, pod wpływem obrotu części obudowy względem siebie.

Zalecany wskaźnik mechaniczny dozownika terapeutycznego według wynalazku automatycznie posuwa się w wyniku uruchomienia dozownika, nie musi mieć narzuconych ścisłych granic tolerancji i dlatego jest wiarygodny i pewny w działaniu, można w nim zaprojektować przełożenie tak, by pokryć szerszy potrzebny zakres, ponadto obrazuje liczbę porcji pobranych i/lub liczbę porcji pozostających do pobrania, w formie analogicznej i z odpowiednim stopniem dokładności. Ponadto taki wskaźnik jest niedostępny i nie może być przemieszczony omyłkowo przy stosowaniu dozownika, może być zastosowany do wielu pojemników zasilających kolejno, może być wytworzony dla różnej liczby porcji pobieranych z każdego pojemnika zasilającego i dla różnej maksymalnej liczby pojemników zasilających, jest zintegrowany z dozownikiem i nie wymaga jego żadnej znaczniejszej modyfikacji, a ponadto może być wytworzony w postaci zminiaturyzowanej i dlatego zajmuje jedynie niewielką przestrzeń.

Pojedyncze części wskaźnika korzystnie wykonane są z tworzyw sztucznych, pracujących bez smaru z niewielkim tarciem, przy czym żadne substancje nie mogą się dostać ze wskaźnika do odmierzanej substancji.

Wskaźnik zawiera małą liczbę pojedynczych części, które można wytworzyć małym kosztem przez wytłaczanie wtryskowe, jest łatwy w montażu i może być wyzerowany za każdym opróżnieniem zużytego pojemnika zasilającego, przez co jest jasno ustalone położenie początkowe kursora na wrzecionie po nałożeniu świeżego pojemnika zasilającego.

Połączenie wrzeciona, obliczającego ilość uruchomień dozownika dla danego pojemnika zasilającego, z drugim wrzecionem albo zębatką pierścieniową powoduje, iż dozownik może być łatwo stosowany dla wstępnie określonej całkowitej liczby pobieranych porcji albo dla wstępnie określonej całkowitej liczby kolejnych pojemników zasilających. Okres używania dozownika może być łatwo sprawdzony.

Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykładzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia pierwsze rozwiązanie dozownika terapeutycznego według wynalazku, fig. 2- rozwiązanie górnego zakończenia wrzeciona, fig. 3 - drugie rozwiązanie dozownika

183 810 terapeutycznego według wynalazku, a fig. 4 - trzecie wykonanie dozownika terapeutycznego według wynalazku.

Pierwsza część obudowy 1 dozownika według wynalazku pokazanego w przykładowych rozwiązaniach przedstawionych na fig. 1, 2, 3 i 4 zamocowana jest współosiowo obrotowo względem drugiej części obudowy 2. W przykładowym wykonaniu pierwsza część obudowy 1 obraca się o 180° względem dnigiej części obudowy 2 dla uruchomienia dozownika. Zamocowana na niej pokrywa 3 a zamyka pierwszą część obudowy 1 oraz wskaźnik mechaniczny. Pokrywa 3a przedstawiona jest dodatkowo liniami przerywanymi w położeniu wycofanym 3b. Liczba porcji pobranych z pojemnika zasilającego jest obliczana przez wrzeciono 4.

Wrzeciono 4 jest obrotowo zamocowane na pierwszej części obudowy 1 przez dwa działające zapadkowo elementy mocujące 5 i 6, pełniące funkcję łożysk. Rowek 7, w który wchodzi element mocujący 5, służy do osiowego umocowania wrzeciona 4. Kursor 9 z pierścieniem wskazującym zawiera dwie sprężyste wskazówki 10, z których każda ma część łączącą się z gwintem 11 oraz dwa przestawialne występy 12 do ponownej nastawy, umieszczone na dwóch dodatkowych wskazówkach 13. Wybranie 8 wyznacza odcinek swobodnego ruchu dla gwintu 11 przy końcu jego przemieszczenia. Wewnątrz pokrywy 3a znajdują się dwa zaczepy 14, które przy mocowaniu pokrywy 3a, przepychają kursor 9 z powrotem do położenia początkowego przy końcu wrzeciona 4 za pomocą występów 12 do ponownej nastawy. Po ponownym ustawieniu do położenia początkowego, pierścień wskazujący kursora 9 opiera się o występ 15 i kursor 9 zostaje uwolniony jak opisano powyżej.

Przy jednym końcu wrzeciona 4 umieszczony jest uzębiony podzespół 16 w postaci czterozębowego koła zębatego, mającego dwa wąskie osiowo zęby 17 i dwa szerokie osiowo zęby 18. Krawędź drugiej części obudowy 2 zawiera dwa występy 19 i 20, pomiędzy którymi znajduje się otwór 21. Jak opisano powyżej, zęby 17, 18 i występy 19, 20 korzystnie mają kształt ewolwentowy. Przy drugim końcu wrzeciona 4 umieszczone jest koło zębate 22, które wchodzi w pierścieniową zębatkę 23. Na kołnierzu 24 pierścieniowej zębatki 23 znajduje się wiele numerowanych oznakowań 25, przy czym po danym ruchu obrotowym pierścieniowej zębatki 23 w okienku 26 w pokrywie 3a pojawia się odpowiednie oznaczenie.

Położenie kursora 9 naprzeciwko oznakowanej skali 27 wskazuje liczbę porcji pobranych z pojemnika zasilającego albo liczbę porcji przeznaczonych do pobrania. Gdy pojemnik zasilający jest pusty, wówczas w okienku 26 pojawia się odpowiednie z numerowanych oznakowań 25.

183 810

ι

183 810

FIG.3

183 810

FIG.2

183 810

FIG.1

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 60 egz.

Cena 4,00 zł.

Claims

Zastrzeżenia patentowe

1. Dozownik terapeutyczny, zawierający wskaźnik mechaniczny, mający dwie współosiowo usytuowane części obudowy, umieszczone obrotowo względem siebie, który to wskaźnik mechaniczny zawiera przynajmniej jedno obrotowe wrzeciono ze śrubowym gwintem, mające oś równoległą do osi dozownika, umieszczone w rejonie obwodowej powierzchni obudowy i mające końce zamocowane obrotowo w elementach mocujących na pierwszej części obudowy, przy czym przy jednym końcu wrzeciona, znajdującym się najbliżej względem.drugiej części obudowy, znajduje się uzębiony podzespół, zaś na śrubowym gwincie wrzeciona jest osadzony ruchomy wzdłuż osi wrzeciona kursor, w którego sąsiedztwie jest umieszczona skala, znamienny tym, że uzębiony podzespół (16) kontaktuje się bezpośrednio z przynajmniej jednym występem (19, 20) umieszczonym przy krawędzi drugiej części obudowy (2) dla obracania wrzeciona (4), zaś kursor (9) ma przynajmniej jeden umieszczony przestawialnie występ (12) do ponownej nastawy i przynajmniej jedną sprężystą wskazówkę (10), wyposażoną w nagwintowaną część, nałożoną na śrubowy gwint (11) wrzeciona (4).
2. Dozownik według zastrz. 1, znamienny tym, że wrzeciono (4) ma dwa obrotowe elementy mocujące (5, 6), korzystnie w postaci zatrzaskowych obejm.
3. Dozownik według zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, że na jednym końcu wrzeciona (4) znajduje się koło zębate, umieszczone w sąsiedztwie drugiej części obudowy (2) i tworzące uzębiony podzespół (16), zaś na fragmencie obwodu drugiej części obudowy (2) znajdują się występy (19, 20), wchodzące w to koło zębate podczas części obrotowego ruchu dwóch części obudowy (1, 2) względem siebie.
4. Dozownik według zastrz. 3, znamienny tym, że koło zębate na zakończeniu wrzeciona (4) ma cztery zęby (17,18), zaś na drugiej części obudowy (2) znajdują się dwa występy (19, 20).
5. Dozownik według zastrz. 3, znamienny tym, że koło zębate na zakończeniu wrzeciona (4) ma cztery zęby (17, 18), z których dwa przeciwległe zęby (18) są wyższe niż pozostałe dwa zęby (17), przy czym krawędź wyższych zębów (18) wspiera się na wewnętrznej powierzchni obwodowej drugiej części obudowy (2), zaś dwa występy (19, 20) na obwodzie drugiej części obudowy (2) wyznaczają pomiędzy sobą otwór (21) o wysokości większej od wysokości wyższych zębów (18) koła zębatego.
6. Dozownik według zastrz. 5, znamienny tym, że wrzeciono (4) ma skok gwintu, przy którym na dwa obroty części obudowy dozownika względem siebie przypada pół obrotu wrzeciona (4)·
7. Dozownik według zastrz. 6, znamienny tym, że skok gwintu wrzeciona (4) jest dopasowany do liczby pobieranych porcji oraz do przemieszczenia kursora (9).
8. Dozownik według zastrz. 1, znamienny tym, że kursor (9) ma obrotowe elementy przytwierdzaj ące.
9. Licznik mechaniczny według zastrz. 3, znamienny tym, że wrzeciono (4) ma podzespół blokujący, korzystnie w postaci uzębionego zespołu wymuszającego blokadę niepożądanego ruchu.
10. Dozownik według zastrz. 9, znamienny tym, że drugi koniec wrzeciona (4) ma wybranie (8), przyjmujące nagwintowaną część wskazówki (10).
11. Dozownik według zastrz. 1, znamienny tym, że ponad pierwszą częścią obudowy (1) znajduje się pokrywa (3a), która jest połączona z pierwszą częścią obudowy (1) zdejmowalnie w kierunku osiowym i która przykrywa wrzeciono (4), przy czym pokrywa (3a) ma okienko (26), korzystnie zawierające przezroczysty ekran.
12. Dozownik według zastrz. 1 albo 8, znamienny tym, że kursor (9) zawiera pierścień wskazujący, przynajmniej jedną wskazówkę (10) wyposażoną w nagwintowaną część i przy183 810 najmniej jedną dodatkową wskazówkę (13) z przestawialnym występem (12), stanowiącym obrotowy element przytwierdzający.
13. Dozownik według zastrz. 12, znamienny tym, że wskazówki (10), (13) kursora (9) są sprężyste.
14. Dozownik według zastrz. 11, znamienny tym, że na wnętrzu pokrywy (3a) znajduje się przynajmniej jeden zaczep (14).
15. Dozownik według zastrz. 10, znamienny tym, że na drugim końcu wrzeciona (4) znajduje się koło zębate (22), zaś pierwsza część obudowy (1) ma pierścieniową zębatkę (23) z zespołem blokującym do blokowania niepożądanego ruchu, korzystnie w postaci kołnierza (24), o który opiera się koło zębate (22) wrzeciona (4) i który jest umieszczony współosiowo obracalnie względem pierwszej części obudowy (1).
16. Dozownik według zastrz. 15, znamienny tym, że na kołnierzu (24) pierścieniowej zębatki (23) znajduje się przynajmniej jedno oznakowanie (25), które po obrocie pierścieniowej zębatki (23) względem pierwszej części obudowy (1) o kąt mniejszy niż 360° znajduje się naprzeciwko drugiego oznakowania, umieszczonego w stałym położeniu względem pierwszej części obudowy (1).
17. Dozownik według zastrz. 16, znamienny tym, że drugie oznakowanie znajduje się na pierwszej części obudowy (1) i korzystnie stanowi okienko (26) w pokrywie (3a).
18. Dozownik według zastrz. 1 albo 9, znamienny tym, że równolegle do pierwszego wrzeciona (4) znajduje się drugie wrzeciono z podzespołem blokującym do blokowania niepożądanego ruchu, przy czym na tym drugim wrzecionie jest zamocowany obrotowo korzystnie nieprzemieszczalny kursor oraz jednozębowy zespół transmisyjny, zawierający koło występowe umieszczone przy jednym końcu pierwszego wrzeciona (4) oraz koło zębate umieszczone przy odpowiadającym końcu drugiego wrzeciona, w które to koło zębate zachodzi koło występowe pierwszego wrzeciona (4), przy czym w sąsiedztwie kursora na drugim wrzecionie jest umieszczona skala.
19. Dozownik według zastrz. 1, znamienny tym, że ma wałek, przez który przechodzi linia śrubowa ze skrętem na całej długości wałka, przy czym powierzchnie po dwóch stronach linii śrubowej są oznakowane w odmienny sposób, korzystnie przez zabarwienie dwoma odmiennymi kolorami, zaś pokrywa (3a) zawiera wąski przezroczysty pasek, przez który jest widoczny pasek na obwodowej powierzchni wałka, oraz ewentualnie skala obok przezroczystego paska.
20. Dozownik według zastrz. 1 albo 9, znamienny tym, że równolegle do pierwszego wrzeciona (4) jest umieszczone drugie wrzeciono z podzespołem blokującym do blokowania niepożądanego ruchu, przy czym na drugim wrzecionie znajduje się obrotowo zamocowany kursor, a także jednozębowy zespół transmisyjny, zawierający uzębiony podzespół umieszczony przy końcu drugiego wrzeciona, znajdującym się najbliżej drugiej części obudowy (2), oraz występy usytuowane przy krawędzi drugiej części obudowy (2), które podczas obrotu obydwu części obudowy względem siebie zachodzą w uzębiony podzespół przy końcu drugiego wrzeciona.
21. Dozownik według zastrz. 1, znamienny tym, że wrzeciono (4) jest zamontowane w zespole łożyskowym na pierwszej części obudowy (1) w jej rejonie obwodowym, zaś obudowa zawiera równoległe do wrzeciona oznakowania, względem których przemieszcza się kursor (9) dając wskazanie liczby porcji pobranych.
22. Dozownik według zastrz. 1, znamienny tym, że kursor (9) zawiera pierścień wskazujący, wskazówkę (10) mającą nagwintowaną część oraz przynajmniej jedną dodatkową wskazówkę (13) z umieszczonym przestawialnie występem (12).
23. Dozownik według zastrz. 22, znamienny tym, że dodatkowe wskazówki (13) kursora (9) są sprężyste.
24. Dozownik według zastrz. 21, znamienny tym, że oś wrzeciona (4) jest równoległa do osi obrotu obydwu części obudowy (i, 2) względem siebie, a ponadto wrzeciono (4) jest wyposażone w koło zębate, zazębiające się z uzębionym podzespołem na drugiej części obudowy (2).

183 810
25. DozoiDiik według zastrz. 24. znamienny tym, że wrzeciono (4) je st wyposażone w obrotowy zespół blokujący.