PL184055B1 - Szyna do unieruchamiania ruchomych części ciała człowieka lub zwierzęcia, zwłaszcz ich kończyn - Google Patents

Abstract

1. Szyna do unieruchamiania ruchomych czesci ciala czlowieka lub zwierzecia, zwlaszcza ich kon- czyn, wzdluz osi szyny zawierajacej cienka, latwo odksztalcalna pofalowana blache aluminiowa o grubosci mniejszej niz 1 mm, korzystnie mniejszej niz 0,3 mm, powleczona z obu stron warstwa po- krywajaca, znamienna tym, ze na co najmniej cze- sci powierzchni blachy (2, 119, 140) grzbiety i doli- ny fal (15, 22, 36, 42, 50, 124, 150, 155) sa usytu- owane prostopadle do osi (6, 30, 45, 46) szyny (1 , 9, 19, 20, 48, 118, 139, 152), przy czym okres (P) fali (15, 22, 36, 42, 50) wynosi 1 - 8 mm, korzystnie 3 - 5 mm, zas odleglosc (h) miedzy grzbietem a dolina fali (15, 22, 36, 42, 50) wynosi 1 - 8 m a korzystnie 2 - 5 mm. FIG. 1B FIG. 1A PL

Description

Przedmiotem wynalazku jest szyna do unieruchamiania ruchomych części ciała człowieka lub zwierzęcia, zwłaszcza ich kończyn.

W opisach patentowych US 3 943 923, US 4 676 233 oraz EP O 039 323 zostały ujawnione różne odmiany szyn wykonanych z łatwo odkształcalnej blachy metalowej (przeważnie z blachy aluminiowej), która jest pokryta z jednej lub z dwu stron warstwą pianki z tworzywa sztucznego. Są one wykonane w postaci płaskich arkuszy, które dają się dopasować do unieruchamianych kończyn, przez wyginanie blachy, ale tylko do pewnego stopnia, aby jednocześnie zapewnić żądane usztywnienie i unieruchomienie kończyny. W rozwiązaniach tych całą powierzchnię szyny wypełnia jeden arkusz blachy.

184 055

Podobna szyna została ujawniona w opisie patentowym EP O 073 772, w której zamiast arkusza blachy zastosowano wbudowane wzmacniające taśmy metalowe.

Opis patentowy US 4 161 175 dotyczy szyny, która, w celu wzmocnienia, ma uformowane w arkuszu blachy żebra przebiegające tam i z powrotem wzdłuż linii prostych w kierunku osi szyny, lub przebiegające sinusoidalnie.

Szyna według opisu US 4 676 233 jest usztywniona, przez dodatkowe wygięcia żebra przebiegającego w osi szyny.

Gładki arkusz blachy ma niewielką rozciągliwość i dużą ściśliwość. Nie daje się więc łatwo wyginać i trudno jest uzyskać jego kształt dopasowany do nieregularnie i czasami ostro wykrzywionych zarysów unieruchamianej kończyny. Takie dopasowanie jest szczególnie trudne, jeśli szyna ma dużą powierzchnię. Znane szyny z blachy nie rozwiązują tego problemu. Dobre dopasowanie skomplikowanych kształtów kończyn i części ciała można uzyskać jedynie przy pomocy tradycyjnych szyn gipsowych albo termicznie odkształcalnych szyn z tworzywa sztucznego.

W przypadku szyn dających się modelować, problem stanowi jednoczesne spełnienie przeciwstawnych wymagań. Z jednej strony, szyna powinna być dostatecznie łatwo odkształcalna, aby ręcznie dawała się dopasować do unieruchamianych kończyn, bez dodatkowych środków pomocniczych. Z drugiej strony, pomimo łatwej odkształcalności, szyna powinna być na tyle sztywna, aby zagwarantować żądane unieruchomienie kończyny.

Szyna do unieruchamiania ruchomych części ciała człowieka lub zwierzęcia, zwłaszcza ich kończyn, wzdłuż osi szyny zawierającej cienką, łatwo odkształcalną pofalowaną blachę aluminiową o grubości mniejszej niż 1 mm, korzystnie mniejszej niż 0,3 mm, powleczoną z obu stron warstwą pokrywającą, według wynalazku jest charakterystyczna tym, że na co najmniej części powierzchni blachy grzbiety i doliny fal są usytuowane prostopadle do osi szyny, przy czym okres fali wynosi 1-8 mm, korzystnie 3-5 mm, zaś odległość między grzbietem a doliną fali wynosi 1 - 8 mm, korzystnie 2-5 mm.

Korzystnie, cała powierzchnia blachy jest pofalowana prostopadle do osi szyny, a grzbiety i doliny fal przebiegają między naprzeciwległymi krawędziami blachy.

Obie strony blachy są powleczone warstwami pokrywającymi z tworzywa sztucznego, zwłaszcza z elastycznej pianki polietylenowej albo poliuretanowej.

Wystające poza krawędź blachy obrzeża zewnętrzne obu warstw pokrywających są połączone ze sobą, zwłaszcza sklejone lub zgrzane.

Obrys krawędzi blachy szyny jest zbliżony do prostokąta.

Szyna ma uformowane boczne występy usztywniające.

Korzystnie, w co najmniej jednym miejscu szyny znajduje się element łączący, do którego jest dołączony pasek mocujący lub element mocujący.

Elementem łączącym umieszczonym w płaszczyźnie szyny jest zatrzask guzikowy lub jego część.

Zatrzask guzikowy lub jego część są osłonięte od spodu warstwą przykrywającą.

Korzystnie, elementem łączącym umieszczonym w płaszczyźnie szyny jest oczko lub połączenie rzepowe.

W wyznaczonych obszarach szyny jest umieszczone dodatkowe wzmocnienie, zwłaszcza w postaci taśmy blaszanej.

Szyna według wynalazku daje się łatwo dopasowywać do miejscowych nierówności unieruchamianych kończyn albo innych części ciała dzięki temu, że pofalowana blacha, z której szyna jest wykonana ma łatwą rozciągliwość i zdolność zgniatania w płaszczyźnie szyny. Jeżeli konieczne jest miejscowe wydłużenie szyny, wówczas w tym obszarze fale w blasze rozpłaszcza się. Natomiast, jeżeli konieczne jest miejscowe skurczenie szyny, wówczas fale w tym obszarze ściska się tak, żeby były bardziej strome i ściślej przylegały do siebie. W ten sposób szyna uzyskuje nadzwyczajną miejscową odkształcalność.

Dalszą ważną zaletą szyny według wynalazku jest prostopadłe ukierunkowanie fal do osi szyny dzięki temu uzyskuje się nieoczekiwanie silne usztywnienie szyny po zagięciu jej boków do góry, w kształcie litery U wokół usztywnianej kończyny.

184 055

Szyna unieruchamiająca według wynalazku daje się łatwo wyginać za pomocą ręki i dopasować do unieruchamianej kończyny lub innej części ciała (np. palec, kciuk, śródręcze, nadgarstek, przedramię, stopa). Po uformowaniu wykazuje konieczną sztywność i jest łatwa w użyciu.

Warstwy pokrywające blachę, zwiększają komfort noszenia szyny.

Dzięki zastosowaniu dodatkowych elementów mocujących, (np. paski), i elementów łączących (np. zatrzask guzikowy, rzep) szyna może być łatwo zamocowana do kończyny i zabezpieczona, przed przemieszczeniem.

Przedmiot wynalazku w przykładach realizacji jest odtworzony na rysunku, na którym fig. 1A przedstawia szynę w kształcie prostokąta, w widoku perspektywicznym; fig. 1B - szynę z fig. 1A, w przekroju poprzecznym wzdłuż linii B-B; fig. 2A - szynę palcową (szynę śródręcza), w widoku z góry; fig. 2B - pasek mocujący, w widoku z góry; fig. 3 - szynę kciukową do unieruchamiania także nadgarstka, w widoku z góry; fig. 4A - szynę przedramieniową albo nadgarstkową, w widoku z góry; fig. 4B - szynę z fig. 4A, w widoku od dołu; fig. 5 szynę palcową wygiętą w kształcie litery U, z ciągłymi falami, w widoku z boku; fig. 6A nieodkształconą blachę szyny palcowej z fig. 5, w widoku z góry; fig. 6B - blachę szyny palcowej z fig. 6A, w przekroju wzdłużnym; fig. 7 - szynę palcową z fig. 6A połączoną integralnie z szyną ramieniową, w widoku z góry, zaś fig. 8 - sposób wytwarzania pofalowanej blachy szyny palcowej.

Powszechnie stosowana szyna 1 przedstawiona na fig. 1A ma zarys prostokąta z zaokrąglonymi rogami. Podstawowym elementem składowym szyny 1 jest cienka, drobno pofalowana, aluminiowa blacha 2. Drobne fale 42 są widoczne w odkrytym obszarze 41 szyny 1 na fig. 1A. Zewnętrzne wymiary szyny 1 mogą być zróżnicowane. Przykładowo, jako szyna przedramieniowa może być stosowana szyna 1 o szerokości 10 - 20 cm i długości 20 - 30 cm. Oczywiście możliwe są inne wymiary szyny.

Kształt szyny może być dopasowany do określonej części kończyny przez wybrania, nacięcia, odsądzenia itp. W określonych obszarach szyny, w których jest wymagane większe działanie podpierające stosuje się wzmocnienia (53) w postaci wsuwanych blaszanych taśm (fig. 3 i fig. 4B). Możliwe jest również miejscowe usztywnienie szyny przez zmianę kierunku fal w tym miejscu, zwłaszcza w kierunku prostopadłym do dominującego kierunku fal (fig. 2A). Szynę 1 przykłada się do unieruchamianej kończyny, np. ramienia, tak aby oś wzdłużna 6 szyny była równoległa do osi kończyny.

Pofalowanie blachy 2 w porównaniu z zewnętrznymi jej wymiarami jest bardzo niewielkie. Okres (P) fali 42. tj. między kolejnymi grzbietami fali wynosi 1 - 8 mm, korzystnie 3 - 5 mm, zaś odległość (h) między grzbietem a doliną fali 42 wynosi 1 - 8 mm, korzystnie 2-5 mm. Aluminiowa blacha 2 ma grubość mniejszą niż 1 mm, korzystnie mniejszą niż 0,3 mm. Możliwe jest również zastosowanie blachy o innych wymiarach.

Pofalowanie blachy 2 można przykładowo uzyskać przez przeciąganie płaskiej blachy 156 (fig. 8) między dwoma obracającymi się przeciwbieżnie wałkami zębatymi 157, 158 zazębiającymi się wzajemnie, albo przez ściskanie blachy między dwoma odpowiednio pofalowanymi tłocznikami.

Zasadniczo sama pofalowana blacha 2 jako taka mogłaby być zastosowana jako szyna. Jednakże, w celu odizolowania termicznego, tj. zlikwidowania uczucia zimna przy zetknięciu skóry kończyny z metalem, blacha 2 szyny 1 jest powleczona z obu stron warstwą, pokrywającą 3 i 4. Jako warstwa pokrywająca może być zastosowana tkanina, filc itp. Korzystnie, warstwy pokrywające 3, 4 są wykonane z tworzywa sztucznego, zwłaszcza z tworzywa piankowego o grubości kilku milimetrów, jak pianka polietylenowa albo poliuretanowa, która jest miękka, elastyczna i niewątpliwie higieniczna. Oczywiście w określonych przypadkach zastosowana warstwa pokrywająca może być znacznie grubsza, np. kilku centymetrów. Dla zwiększenia komfortu noszenia, jedna z warstw pokrywających od strony zewnętrznej może być dodatkowo laminowana warstwą tkaniny.

Jak wynika z fig. 1B, warstwy pokrywające 3, 4 wystają poza krawędź blachy 2. Tworzą one równomierne obrzeże zewnętrzne 5, w którym obie warstwy pokrywające 3, 4 są połączone ze sobą, korzystnie sklejone albo zgrzane. Powierzchnie wewnętrzne warstw pokry184 055 wąjących 3, 4 są także połączone z blachą 2 (np. zgrzane). W ten sposób warstwy pokrywające 3, 4 tworzą zamkniętą, otulinę otaczającą ze wszystkich stron pofalowaną blachę 2.

Szynę 1 przykłada się do unieruchamianej części ciała tak, aby oś 6 szyny 1 była równoległa do osi tej części ciała, tj. kończyny, szyi, korpusu itp. Następnie zagina się boki szyny 1 prostopadle do jej osi 6, formując szynę 1 w kształcie litery U, i nadaje jej kształt dopasowany do kończyny (fig. 4A i 4B). Szyna 1 może być już wstępnie ukształtowana w postaci korytka w celu ułatwienia nakładania jej na kończynę i wykluczenia błędnego ukierunkowania szyny 1. Pofalowanie blachy 2 umożliwia łatwe miejscowe ściskanie albo rozciąganie płaszczyzny blachy 2, dzięki czemu szyna 1 daje się łatwo ręcznie dopasować do nieregularnych kształtów kończyn.

Szczególne ukierunkowanie fal 42. przebiegających prostopadle do osi 6 szyny 1 nieprzerwanie od jednej krawędzi blachy 2 do drugiej, gwarantuje to, że szyna 1 ma dużą sztywność, po wygięciu, chociaż przed wygięciem była bardzo giętka. Lokalne zwiększenie sztywności można uzyskać albo przez wypłaszczenie fal w tym miejscu za pomocą kciuka lub inaczej, albo przez wybrzuszenie blachy 2. Pomimo sztywności, osiągniętej przez wygięcie, szyna 1 nieoczekiwanie nadaje się dalej do modelowania tak, że w każdej chwili można ją na nowo dopasowywać do części ciała względnie kończyn.

Ukształtowaną (uformowaną przez wygięcie) szynę 1 można przymocować do usztywnianej kończyny za pomocą dodatkowych elementów mocujących, np. paska 17 (fig. 2B) lub podobnego urządzenia, aby w sposób pewny zabezpieczyć ją przed odpadnięciem. W celu umożliwienia rozłącznego dołączania elementów mocujących do szyny 1, w odpowiednich miejscach szyny 1 (np. w obszarach narożnikowych) usytuowane są elementy łączące. Jako elementy łączące stosuje się, przykładowo, zatrzaski guzikowe 7 (fig. 1A) albo remizki 8. Możliwe jest również zastosowanie innych elementów łączących, jak np. powierzchni lepkich albo zapięć rzepowych lub haftek. Remizki 8 są zamocowane w płaszczyźnie szyny i przechodzą na wylot przez kolejne warstwy szyny 1, od spodniej warstwy pokrywającej 4 przez blachę 2 do wierzchniej warstwy pokrywającej 3. Lepsze są zatrzaski guzikowe 7, które przechodzą tylko przez blachę 2 i jedną warstwę pokrywającą 3, a od spodu są przykryte drugą warstwą pokrywającą 4. Zatrzaski guzikowe 7 mają tę szczególną zaletę, że umożliwiają obrót elementów mocujących po połączeniu ich z szyną. 1. W ten sposób elementy mocujące mogą być dopasowane optymalnie do unieruchamianej części ciała.

Bardzo szczególny przykład wykonania szyny, przedstawiony na fig. 2A, ma postać palcowej szyny (szyny śródręcza) 9, która składa się z kilku połączonych ze sobą części. Mianowicie, szyna 9 ma zwężającą się do czoła część palcową 10, do której boków przylegają dwa języczkowe elementy podtrzymujące 11 i 12, a do której tylnej części przylega tarcza podtrzymująca 13. Palcowa szyna 9, podobnie jak szyna 1, jest zbudowana z szeregu warstw: dolnej warstwy pokrywającej, pofalowanej blachy i górnej warstwy pokrywającej. Pofalowanie blachy jest zaznaczone równoległymi liniami przerywanymi. W czołowym fragmencie części palcowej 10 fale 15 przebiegają prostopadle do osi 45 szyny 9. Zatem szynę 9 można wygiąć w kształcie litery U zaginając jej boki w kierunku strzałek 43 i 44 wokół leżącego na szynie 9 palca 28 (oznaczonego linią przerywaną). Fale 15 umożliwiają zwłaszcza to, że część palcową 10, po zagięciu jej boków, można wygiąć w łuk wzdłuż osi 45 szyny 9, dzięki czemu unieruchamiany palec 28 zostaje zabezpieczony w wygodnej zakrzywionej pozycji. Część palcowa 10 może kończyć się przed opuszkiem palca 28 (fig. 2A), ale może być też dłuższa niż usztywniany palec.

W obszarze bocznych elementów podtrzymujących 11.12 i tarczy podtrzymującej 13 fale 16 są ukierunkowane równolegle do osi 45 szyny 9. Dlatego części szyny 9, które wspierają część palcową 10 na dłoni mają większą stateczność. Części te mogą być również wzmocnione przez dodatkową blachę, dzięki czemu grubość szyny 9 w tych obszarach jest wielokrotnością grubości pozostałej części szyny 9.

Do zamocowania szyny palcowej 9 na ręku służy połączony z nią rozłącznie pasek 17 (fig. 2B). Pasek 17 jest wykonany z podłużnej taśmy 18 z tworzywa piankowego, tkaniny itp., na której jednym końcu znajduje się część zatrzasku guzikowego 14b. Jeżeli pasek 17 stosuje się do szyny 19 (fig. 3) lub do szyny 29 (fig. 4), to w obszarze zatrzasku może być umiesz6

184 055 czona wkładka 47 wzmacniającą z odkształcalnego materiału, np. z pofalowanej blachy aluminiowej. Alternatywnie, między paskiem 17 a szyną 9 może być umieszczony również element pośredni ze stosunkowo sztywnego ale odkształcalnego materiału, mający na obu końcach zatrzask guzikowy. Element ten jednym końcem jest zamocowany do szyny 9, a do drugiego jego końca jest przymocowany pasek 17.

Druga część zatrzasku guzikowego 14a współpracująca z częścią 14b jest umieszczona w środku tarczy podtrzymującej 13. Gdy szyna 9 jest umieszczona na dłoni a w części palcowej 10 jest uformowana aby podtrzymywać palec 28. który ma być usztywniany, wówczas część zatrzasku guzikowego 14b paska 17 (albo elementu pośredniego z paskiem) spina się z częścią zatrzasku guzikowego 14a szyny 9, pasek 17 kilka razy owija się wokół dłoni i przymocowuje się, np. za pomocą plastra albo zwykłej haftki. W ten sposób szyna 9 jest zamocowana w sposób pewny na dłoni.

Przedstawiona na fig. 3 szyna 19 jest kolejnym przykładem wykonania szyny usztywniającej. Jest ona stosowana szczególnie jako szyna kciukowa. Nie ma ona kształtu prostokąta lecz ma szerszą część nadgarstkową 20 i przylegającą do niej zwężającą się część kciukową 21. Szyna może być krótsza, bez części nadgarstkowej 20 i stanowi wówczas zwykłą szynę śródręczno-kciukową, po założeniu której nadgarstek pozostaje swObodny. Wewnętrzna konstrukcja szyny 19 jest taka sama jak szyny 1 według fig. 1. Fale 22 w blasze, przykryte od zewnątrz warstwą przykrywającą, są zaznaczone na fig. 3 równoległymi liniami przerywanymi. Fale 22 przebiegają prostopadle do osi 46 szyny 19.

Szynę 19 przykłada się do boku unieruchamianej dłoni 24 tak, żeby oś 46 w części kciukowej 21 szyny 19 była równoległa do osi kciuka 25. Część kciukowa 21 szyny 19 może pozostawiać opuszkę kciuka 25 (fig. 3) odkrytą, ale może też przykrywać kciuk 25 na całej jego długości. Następnie szynę 19 zagina się w kierunku strzałek 26a i 26b oraz strzałek 27a i 27b i kształtuje się odpowiednio do dłoni 24. Wówczas kciuk 25 zostaje ustabilizowany w stosunku do dłoni 24, nasada kciuka jest unieruchomiona. Przedłużając szynę 19 w kierunku przedramienia można dodatkowo unieruchomić nadgarstek. Ponadto, dodatkowe wzmocnienie 53, np. taśmę blaszaną, można osadzić w określonych obszarach szyny 19, równolegle do jej osi 46. Wzmocnienie 53 zapewnia pewniejsze unieruchomienie kciuka 25, po ułożeniu go w szynie 19. Podobne wzmocnienie 53 można zastosować w szynie 48 (fig. 4B).

W celu zamocowania szyny 19 do dłoni 24, w obszarze szyny 19 znajdującym się między kciukiem 25, a palcem wskazującym, jest umieszczony element łączący w postaci części zatrzasku guzikowego 23, do którego może być dopięty, np. pasek 17 (fig. 2B) albo odpowiedni element pośredniczący.

Kolejnym przykładem wykonania szyny lekarskiej jest przedstawiona na fig. 4A szyna 29 do unieruchamiania przedramienia 34 albo nadgarstka 35. co może być konieczne, np. w przypadku zapalenia ścięgien lub zabiegu operacyjnego. Szyna 29 ma tę samą konstrukcję wewnętrzną co szyna 1 (fig. 1) i ma także zarys zbliżony do prostokąta. Szynę 29 nakłada się na przedramię 34 tak, że wystaje ona poza nadgarstek 35 i nasady palców, ale same palce pozostają w przeważającej części swobodnie. Następnie szynę 20 wygina się w kierunku strzałek 30, 40 w kształt litery U, wokół przedramienia 34, nadgarstka 35 i dłoni 33. Fale 36 przebiegające prostopadle do osi 30 szyny 29 na całej jej powierzchni umożliwiają kształtowanie i sztywność szyny 29. W celu zamocowania szyny 29 na dłoni 33 lub przedramieniu 34 można zastosować element łączący w postaci zatrzasku guzikowego 31, do którego można dopiąć owinięty kilka razy wokół ramienia pasek 17 (fig. 2B) albo element mocujący 32.

Elementem mocującym 32 może być niewielka szyna z pofalowanej blachy, o konstrukcji takiej samej jak szyna 29, wygięta w kształcie haczyka i zaklinowana między kciukiem 37 a palcem wskazującym 38. W ten sposób szyna 29 zostaje zamocowana na dłoni 33. Ponadto, na wolnym końcu elementu mocującego 32 może być dodatkowo zamocowany pasek 17.

Możliwe jest także ukształtowanie elementu mocującego 32 w postaci wystającego z boku przedłużenia szyny 29. Można wtedy mocować szynę na dłoni 33 bez przycisku guzikowego i bez dodatkowych, oddzielnych innych elementów mocujących. To samo można zastosować w przypadku szyny 19 do unieruchamiania kciuka 25 (fig. 3).

184 055

Następny przykład wykonania szyny lekarskiej jest przedstawiona na fig. 4B szyna 48 w postaci skróconej podpory przedramienia i nadgarstka. Szyna 48 (przed jej wykorzystaniem) ma zarys zbliżony do prostokąta, w którego jednym rogu jest uformowane ucho 51 z zatrzaskiem guzikowym 52 do przypinania paska mocującego 17. Fale 50 przebiegają prostopadle do osi szyny. Szynę 48 wygina się w kształcie litery U (zgodnie ze strzałką) wokół nadgarstka dłoni 49. W ten sposób nadgarstek zostaje unieruchomiony, a palce mogą się swobodnie poruszać. Szynę 48 mocuje się na nadgarstku za pomocą przypiętego do zatrzaska guzikowego 52 paska 17 (fig. 2B), która najpierw przekłada się między kciukiem a palcem wskazującym, a następnie wielokrotnie owija się wokół ułożonego w szynie 48 nadgarstka. Dla zwiększenia sztywności szyny 48 w obszarze przegubu, można dodatkowo zastosować wzmocnienie 53, w postaci wsuniętej wzdłuż przedramienia i nadgarstka grubszej taśmy blaszanej, umieszczonej w zgrzanej lub sklejonej osłonie.

Jeszcze jeden przykład wykonania szyny lekarskiej służącej do usztywniania palca jest przedstawiony na fig. 5, z pominięciem osłony z materiału elastycznego, np. warstwy pianki polietylenowej albo poliuretanowej. Szyna palcowa 118 składa się zasadniczo z podłużnej cienkiej blachy 119 aluminiowej lub folii, która została wygięta na całej długości wzdłuż swojej osi wzdłużnej i dopasowana do palca 125. Wygięcie spowodowało, że dwie ścianki boczne 120, 121 zapewniają boczne podparcie unieruchamianego palca 125, który spoczywa na blasze 119 swą częścią środkową. Jednocześnie wygięcie to nadaje szynie palcowej 118 sztywność wzdłużną. Początkowo prosta w kierunku wzdłużnym szyna 118 jest następnie z reguły wyginana w · łuk, aby umożliwić unieruchomienie palca 125 w zakrzywionym położeniu spoczynkowym (tzw. położeniu fizjologicznym). Wygięcie polega na tym, że krawędzie wzdłużne 122, 123 blachy 119 ograniczające ściany boczne 120, 121 od góry, rozciąga się w kierunku wzdłużnym. Rozciągania takie jest możliwe dzięki temu, że fale 124 w blasze 119 przebiegają prostopadle do osi szyny 118.

Szyna palcowa 139 (odpowiadająca szynie 118 z fig. 5) przed wygięciem jest przedstawiona na fig. 6A. Szyna 139 składa się z pofalowanej blachy 140 ograniczonej krawędziami wzdłużnymi 145, 146 i krawędziami poprzecznymi 147, 148, otoczonej osłoną 151. Linie zagięcia 143, 144 oddzielają części boczne 141, 142 blachy 140, które, jako ściany boczne szyny 118, mają być odgięte od płaszczyzny blachy 140 dla zapewnienia jej sztywności wzdłużnej oraz dla zapewnienia bocznego podparcia palcowi lub palcom. Rozciąganie szyny 139 umożliwiają fale 150 (oznaczone linią punktową i kreskowo-punktową) przebiegające prostopadle do osi wzdłużnej blachy 140 od jednej jej krawędzi wzdłużnej 145 do drugiej krawędzi wzdłużnej 146.

Blacha 140 zwęża się ku przodowi, uwzględniając kształt palca, który zwęża się w kierunku opuszka. W związku z tym zagięte ściany boczne 120, 121 (fig. 5) mogą mieć w przybliżeniu stałą wysokość, ponieważ zmienia się grubość palca. Można jednak wybrać stałą szerokość blachy 140, np. w celu łatwiejszej jej obróbki przy wytwarzaniu. Korzystnie, blacha 140 ma zaokrąglone naroża dla zmniejszenia niebezpieczeństwa zranienia palca 125. Ponadto, blacha 140 jest umieszczona w osłonie 151, która tworzy zamkniętą ze wszystkich stron kieszeń (zaznaczona linią przerywaną). Jako osłona może być stosowana elastyczna pianka polietylenowa lub poliuretanowa, a także folia z tworzywa sztucznego, lakier albo materiał tekstylny.

Oczywiście, linie załamania 143, 144 w zależności od kształtu unieruchamianego palca, mogą mieć inne położenie i inny przebieg, albo może ich w ogóle nie być, jeżeli szyna jest wygięta w kształt litery U, w sposób ciągły. Aby uniknąć uciskania blachy 140 na nasadę palca 125, w tylnej krawędzi poprzecznej 148 blachy 140 znajduje się wycięcie 149.

Przedstawiony na fig. 6 B przekrój poprzeczny wzdłuż linii X-X przez szynę palcową 139 z fig. 6A pokazuje, że blacha 140 jest pofalowana w sposób ciągły w kierunku prostopadłym do osi szyny. Ponieważ fale 150 powodują usztywnienie blachy 140 w kierunku poprzecznym, a tym samym utrudniają odgięcie odcinków bocznych 141, 142. Zatem materiał, grubość blachy 140 oraz geometria fal 150 muszą być odpowiednio dobrane, aby szyna 139 była dostatecznie łatwo odkształcalna. Potwierdziło się w praktyce, że najlepiej jest gdy blacha 140 jest wykonana z aluminium i ma grubość mniejszą niż 0,5 mm, korzystnie mniejszą

184 055 niż 0,2 mm, oraz gdy okres P fal 150 wynosi kilka milimetrów, korzystnie 0,5 - 5 mm, zwłaszcza około 2 - 3 mm, i gdy odległość h między grzbietem a doliną fali 150 wynosi kilka milimetrów, korzystnie 0,5 - 5 mm, zwłaszcza 1-3 mm. Zwłaszcza blachy aluminiowe o grubości około 0,2 mm lub mniejszej zapewniają dobrą odkształcalność, a jednocześnie sztywność szyny 139.

Jeśli szyna 139 według fig. 6A z pofalowanej blachy 140 zostanie wygięta w kształcie wanny, a następnie zakrzywiona wzdłuż osi wzdłużnej, wówczas powstaje szyna palcowa 118 przedstawiona na fig. 5. Szyna palcowa 118 z pofalowanej blachy 119 obejmuje palec 125 ścianami bocznymi 120, 121. Przez zakrzywienie szyny palcowej 118 w kierunku wzdłużnym, na krawędziach wzdłużnych 122, 123 blachy 119 powstaje silne naprężenie rozciągające, które powoduje wypłaszczenie fal 124 w obszarze krawędzi wzdłużnych 122, 123, aż do całkowitego ich zniknięcia i powstania gładkich obrzeży w obrębie krawędzi wzdłużnych 122, 123 (fig. 5). Wraz z wypłaszczeniem fal 124 jednocześnie usztywniają się ściany boczne 120, 121. co zapewnia jednoczesne spełnienie w przeciwstawnych wymagań, co do rozciągliwości i sztywności szyny.

Szyna palcowa przedstawiona na fig. 5 i 6A jest udostępniana w stanie nie zagiętym, dzięki czemu (podobnie jak plaster na rany) może być łatwo pakowana i magazynowana. Możliwe jest przygotowanie różnych wielkości szyn dla różnych wielkości palców, ale okazało się, że wszystkie istotne przypadki zastosowania mogą być objęte jedną wielkością standardową, o ile szyna jest zakładana na pojedynczy palec. Takie standardowe wymiary blachy 119, 140 to: maksymalna szerokość 4-10 cm, korzystnie 6 cm, a maksymalna długość 614 cm, korzystnie 10 cm. Wystające części szyny mogą być odgięte z powrotem. Jeśli szynę zakłada się jednocześnie na kilka palców obok siebie, trzeba wybrać blachę 119, 140 odpowiednio szerszą.

Jest również możliwe, że szyna palcowa 152 (fig. 7) stanowi integralną część dłuższej i szerszej szyny ramieniowej 153 i jest uformowana na przednim końcu tej szyny ramieniowej 153. Dzięki temu, przy zranieniach u nasady palca można go unieruchomić względem dłoni lub ramienia. Takie unieruchomienie pozwala na niezakłócone leczenie tej części ręki. Szyny 152, 153 są także pokryte osłoną 154.

Szyny palcowe z pofalowanej blachy (fig. 5, 6 i 7) można wytwarzać różnymi sposobami. Szczególnie proste jest wytwarzanie polegające na tym, że płaską blachę 156 (fig. 8) przeprowadza się między dwoma zazębiającymi się kołami zębatymi 157, 158 względnie wałkami zębatym, w kierunku oznaczonym strzałką. Pofalowana blacha może być następnie powleczona osłoną. Osłonę można również nanieść przed pofalowaniem. Zęby kół zębatych 157, 158 mogą mieć różny kształt, jednak jest korzystne jeśli ich kształt jest taki, że wytworzone fale 159 mają równomiernie oscylującą linię. Uniknie się w ten sposób powstawania karbów na blasze, które przy zaginaniu szyny mogłyby prowadzić do złamania blachy. Równomierność fal ułatwia także ich rozciąganie na gładko przy zakrzywianiu szyny palcowej.

Blacha może być również pofalowana przez sprasowanie jej między odpowiednio pofalowanymi tłocznikami ściskającymi, które albo mają płaskie powierzchnie czołowe tłocznika i są ściskane pod kątem prostym, albo mają łukowe powierzchnie i toczą się po sobie. Tłoczniki mogą być przy tym tak ukształtowane, że jednocześnie przejmują funkcję tłoczenia i cięcia według wymaganego zarysu krawędzi.

Reasumując, dzięki wynalazkowi uzyskuje się szynę, która daje się łatwo kształtować i dopasować do kończyn lub innych części ciała, które mają być usztywnione. Szyna ma nieoczekiwanie dobrą zdolność odkształcania pomimo jej wysokiej sztywności (po ukształtowaniu) i daje się dopasować w dowolny sposób do różnych przypadków zastosowania. Szczególnie korzystne jest zastosowanie jej jako szyny ramieniowej, palcowej i szyny do unieruchamiania dłoni. Jednakże, możliwe jest również stosowanie szyny w obrębie nogi lub stopy albo innych części ciała człowieka (szyja, kręgosłup, itp.) lub nawet zwierzęcia.

184 055

FIG.2A

Χ7 11I ] j ] 1 i¹¹¹ ^-A-iłtrHhrn+ł·!-

FIG.2B

184 055

184 055

/

II II

MJill ιι π

- -φ =:444 ΗI i II mu

FIG. Α-Α

ι\ 'mtmmnnMfr

I ΐίίΗ441Ή444#Ι+Ι-Ν44~ ' Γ1 /1111111111 ι η-]

184 055

184 055

125

FIG.5 119

120/121

147

141,

FIG.6B <5

148' ’' FIG. 6A 149

P 150 /5/

140

184 055

FIC. 7

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 60 egz.

Cena 4,00 zł.

Claims (12)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Szyna do unieruchamiania ruchomych części ciała człowieka lub zwierzęcia, zwłaszcza ich kończyn, wzdłuż osi szyny zawierającej cienką, łatwo odkształcalną pofalowaną blachę aluminiową o grubości mniejszej niż 1 mm, korzystnie mniejszej niż 0,3 mm, powleczoną z obu stron warstwą pokrywającą, znamienna tym, że na co najmniej części powierzchni blachy (2, 119, 140) grzbiety i doliny fal (15, 22, 36, 42, 50, 124, 150, 155) są usytuowane prostopadle do osi (6, 30, 45, 46) szyny (I, 9,19, 20, 48, 118, 139, 152), przy czym okres (P) fali (15, 22, 36, 42, 50) wynosi 1-8 mm, korzystnie 3-5 mm, zaś odległość (h) między grzbietem a doliną fali (15, 22, 36, 42, 50) wynosi 1-8 mm, korzystnie 2-5 mm.
2. 2. Szyna według zastrz. 1, znamienna tym, że cała powierzchnia blachy (2) jest pofalowana prostopadle do osi (6, 30, 46) szyny (1,19, 29, 48), a grzbiety i doliny fal (15, 22, 36, 42, 50) przebiegają między naprzeciwległymi krawędziami blachy (2).
3. 3. Szyna według zastrz. 1 albo 2, znamienna tym, że obie strony blachy (2) są powleczone warstwami pokrywającymi (3, 4) z tworzywa sztucznego, zwłaszcza z pianki, korzystnie z elastycznej pianki polietylenowej albo poliuretanowej.
4. 4. Szyna według zastrz. 3, znamienna tym, że wystające poza krawędź blachy (2) obrzeża zewnętrzne (5) dwu warstw pokrywających (3, 4) są połączone ze sobą, korzystnie sklejone lub zgrzane.
5. 5. Szyna według zastrz. 1 albo 2, znamienna tym, że obrys krawędzi blachy (2) szyny (1, 29) jest zbliżony do prostokąta.
6. 6. Szyna według zastrz. 1, znamienna tym, że ma uformowane boczne występy usztywniające.
7. 7. Szyna według zastrz. 1 albo 2, znamienna tym, że w co najmniej jednym miejscu szyny (1, 9,19, 29, 48) znajduje się element łączący, do którego jest dołączony pasek mocujący (17) lub element mocujący (32).
8. 8. Szyna według zastrz. 7, znamienna tym, że elementem łączącym umieszczonym w płaszczyźnie szyny (1,9,19, 29,48) jest zatrzask guzikowy (21,52) lub jego część (7,14a, 23).
9. 9. Szyna według zastrz. 8, znamienna tym, że zatrzask guzikowy (31, 52) lub jego część (7,14a, 23) jest osłonięty od spodu warstwą przykrywającą (3, 4) .
10. 10. Szyna według zastrz. 7, znamienna tym, że elementem łączącym umieszczonym w płaszczyźnie szyny (1) jest oczko (8).
11. 11. Szyna według zastrz. 7, znamienna tym, że elementem łączącym jest połączenie rzepowe.
12. 12. Szyna według zastrz. 1, znamienna tym, że w wyznaczonych obszarach szyny (19,48) jest umieszczone dodatkowe wzmocnienie (53) korzystnie w postaci taśmy z blachy.