PL184399B1 - Varieties of subtilisin - Google Patents

Varieties of subtilisin

Info

Publication number
PL184399B1
PL184399B1 PL96323188A PL32318896A PL184399B1 PL 184399 B1 PL184399 B1 PL 184399B1 PL 96323188 A PL96323188 A PL 96323188A PL 32318896 A PL32318896 A PL 32318896A PL 184399 B1 PL184399 B1 PL 184399B1
Authority
PL
Poland
Prior art keywords
subtilase
subtilisin
enzyme
acid
protease
Prior art date
Application number
PL96323188A
Other languages
Polish (pl)
Other versions
PL323188A1 (en
Inventor
Jan Klugkist
Peter Markvardsen
Der Osten Claus Von
Laurens N. Sierkstra
Peter Bauditz
Original Assignee
Unilever Nv
Priority date (The priority date is an assumption and is not a legal conclusion. Google has not performed a legal analysis and makes no representation as to the accuracy of the date listed.)
Filing date
Publication date
Application filed by Unilever Nv filed Critical Unilever Nv
Publication of PL323188A1 publication Critical patent/PL323188A1/en
Publication of PL184399B1 publication Critical patent/PL184399B1/en

Links

Classifications

    • CCHEMISTRY; METALLURGY
    • C11ANIMAL OR VEGETABLE OILS, FATS, FATTY SUBSTANCES OR WAXES; FATTY ACIDS THEREFROM; DETERGENTS; CANDLES
    • C11DDETERGENT COMPOSITIONS; USE OF SINGLE SUBSTANCES AS DETERGENTS; SOAP OR SOAP-MAKING; RESIN SOAPS; RECOVERY OF GLYCEROL
    • C11D3/00Other compounding ingredients of detergent compositions covered in group C11D1/00
    • C11D3/16Organic compounds
    • C11D3/38Products with no well-defined composition, e.g. natural products
    • C11D3/386Preparations containing enzymes, e.g. protease or amylase
    • CCHEMISTRY; METALLURGY
    • C12BIOCHEMISTRY; BEER; SPIRITS; WINE; VINEGAR; MICROBIOLOGY; ENZYMOLOGY; MUTATION OR GENETIC ENGINEERING
    • C12NMICROORGANISMS OR ENZYMES; COMPOSITIONS THEREOF; PROPAGATING, PRESERVING, OR MAINTAINING MICROORGANISMS; MUTATION OR GENETIC ENGINEERING; CULTURE MEDIA
    • C12N9/00Enzymes; Proenzymes; Compositions thereof; Processes for preparing, activating, inhibiting, separating or purifying enzymes
    • C12N9/14Hydrolases (3)
    • C12N9/48Hydrolases (3) acting on peptide bonds (3.4)
    • C12N9/50Proteinases, e.g. Endopeptidases (3.4.21-3.4.25)
    • C12N9/52Proteinases, e.g. Endopeptidases (3.4.21-3.4.25) derived from bacteria or Archaea
    • C12N9/54Proteinases, e.g. Endopeptidases (3.4.21-3.4.25) derived from bacteria or Archaea bacteria being Bacillus

Landscapes

  • Chemical & Material Sciences (AREA)
  • Life Sciences & Earth Sciences (AREA)
  • Organic Chemistry (AREA)
  • Engineering & Computer Science (AREA)
  • Wood Science & Technology (AREA)
  • Health & Medical Sciences (AREA)
  • Genetics & Genomics (AREA)
  • Zoology (AREA)
  • Bioinformatics & Cheminformatics (AREA)
  • Microbiology (AREA)
  • Biotechnology (AREA)
  • Biomedical Technology (AREA)
  • Molecular Biology (AREA)
  • Biochemistry (AREA)
  • General Engineering & Computer Science (AREA)
  • General Health & Medical Sciences (AREA)
  • Medicinal Chemistry (AREA)
  • Chemical Kinetics & Catalysis (AREA)
  • Oil, Petroleum & Natural Gas (AREA)
  • Detergent Compositions (AREA)
  • Enzymes And Modification Thereof (AREA)

Abstract

Detergent compositions are provided comprising variants of subtilase, which have been produced by mutating the genes for a number of subtilases and expressing the mutated genes in suitable hosts. The enzymes exhibit improved stability and/or wash performance in detergents, especially liquid detergents and soap bars, in comparison to their wild type parent enzymes. The enzymes are well-suited for use in liquid detergent compositions and soap bars.

Description

Przedmiotem wynalazku są nowe ciekłe detergentowe kompozycje zawierające mutanty enzymów lub odmiany enzymów wykazujące zwiększoną trwałość przechowywania przy zachowaniu lub zwiększeniu ich działania piorącego.The present invention relates to novel liquid detergent compositions containing enzyme mutants or enzyme variants which exhibit improved storage stability while maintaining or enhancing their detergency.

Tło wynalazkuBackground of the invention

W przemyśle detergentów od ponad 30 lat wprowadzano enzymy do formulacji piorących. Enzymy używane w takich formulacjach to proteazy, lipazy, amylazy, celulazy, jak również inne enzymy albo ich mieszaniny. Z handlowego punktu widzenia najważniejsze są proteazy.In the detergent industry, enzymes have been introduced into washing formulations for over 30 years. The enzymes used in such formulations are proteases, lipases, amylases, cellulases as well as other enzymes or mixtures thereof. From a commercial point of view, proteases are the most important.

Chociaż proteazy są stosowane w przemyśle detergentów przez ponad 30 lat, nie zostało szczegółowo wyjaśnione jak enzymy oddziały\wyąz substratami i/innymi substancjami występującymi np. w kompozycjach detergentowych. Niektóre czynniki związane ze specyficznymi resztami i wpływanie na określone właściwości, takie jak stabilność tlenowa i termiczna ogólnie zostały wyjaśnione, ale wiele pozostało nieodkrytych. Również, nie jest jeszcze dokładnie wiadomo jakie fizyczne lub chemiczne właściwości odpowiadąjąza dobre działanie piorące lub zdolności proteazy w specyficznych kompozycjach detergentowych.Although proteases have been used in the detergent industry for over 30 years, it has not been explained in detail how enzymes interact with substrates and / other substances present in e.g. detergent compositions. Some factors related to specific residues and influencing certain properties, such as oxygen and thermal stability, have generally been elucidated, but many have remained undiscovered. Also, it is not yet known exactly what physical or chemical properties correspond to good detergency or protease capacity in specific detergent compositions.

Obecnie stosowane proteazy zostały w większej części odkryte przez wyizolowanie proteaz istniejących w naturze i przebadanie ich w detergentowych formulacjach.The proteases currently used have been largely discovered by isolating proteases from nature and testing them in detergent formulations.

ProteazyProteases

Enzymy rozszczepiające wiązania amidowe w proteinowych substratach sąklasyfikowane jako proteazy, lub (zamiennie) peptydazy (patrz Walsh, 1979, Enzymatic Reaction Mechanisms.Amide-cleaving enzymes in protein substrates are classified as proteases, or (alternatively) peptidases (see Walsh, 1979, Enzymatic Reaction Mechanisms.

W.H. Freeman and Company, San Francisco, Rozdział 3). Bakterie z gatunku Bacillus wydzielaj ą dwa pozakomórkowe gatunki proteaz, neutralną, albo metaloproteazę, i proteazę zasadową, którajest funkcjonalnie endopeptydazząseryny a zazwyczaj określanajestjako subtilizyna. Wydzielanie tych proteaz zostało powiązane z cyklem wzrostu bakterii o zwiększonym wydzielaniu proteazy w fazie stacjonarnej, kiedy występuje również sporulacja. Joliffe i inni (1980) J. Bacteriol 1411199-1208, sugerowali, że funkcje proteaz Bacillus zmieniająsię w ścianie komórkowej.W.H. Freeman and Company, San Francisco, Chapter 3). Bacillus bacteria secrete two extracellular protease species, a neutral or metalloprotease and an alkaline protease which is functionally serine endopeptidase and is usually referred to as subtilisin. The secretion of these proteases has been linked to the bacterial growth cycle with increased protease secretion in the stationary phase, when sporulation also occurs. Joliffe et al (1980) J. Bacteriol 1411199-1208, suggested that the functions of Bacillus proteases are altered in the cell wall.

SubtilazySubtilases

Proteaza serynowajest enzymem, który katalizuje hydrolizę wiązań peptydowych, w którym zasadnicze znaczenie ma reszta serynowa w aktywnym centrum (White, Handler i Smith, 1973 „Principles of Biochemistty”, piąte wydanie, McGraw-Hill Book Company, NY, str 271-272).Serine protease is an enzyme that catalyzes the hydrolysis of peptide bonds in which the serine residue at the active center is essential (White, Handler, and Smith, 1973 "Principles of Biochemistty", fifth edition, McGraw-Hill Book Company, NY, pp. 271-272) .

Bakteryjne proteazy serynowe mają ciężar cząsteczkowy w zakresie 20 000 do 45 Οθ0. Sąone hamowane przez diizopropylofluorofosforan. Hydrol izująproste terminalne estry i sąpodobne w aktywności do eukariotycznej chymotrypsyny a również proteazy serynowej. W węższym znaczeniu, zasadowa proteaza, obejmująca podgrupę, odbija wysokim optimum pH, pH w zakresie 9,0 do 11,0, od innych proteaz serynowych, (dla porównania patrz Priest (1977) Bacteriological Rev 41 711-753).Bacterial serine proteases have a molecular weight in the range of 20,000 to 45 °. They are inhibited by diisopropyl fluorophosphate. Hydrolysis is simple terminal esters and is similar in activity to eukaryotic chymotrypsin as well as serine protease. In a narrower sense, an alkaline protease, including the subgroup, reflects a high pH optimum, pH in the range 9.0 to 11.0, from other serine proteases (see Priest (1977) Bacteriological Rev 41 711-753 for comparison).

Podgrupa proteaz serynowych podobnie nazywanych subtilazami została zaproponowana przez Siezena i in., Protein Engng. 4 (1991) 719-737. Zostały one określone przez analizę homologiczną sekwencji więcej niż 40 aminokwasów proteaz serynowych wcześniej opisywanych jako podobne do subtilizyny proteazy. Poprzednio subtilizyna była określana jako proteaza serynowa produkowana przez Gram-pozytywne bakterie lub grzyby, i zgodnie z Siezen i in., teraz stanowi podgrupę subtilaz. Zidentyfikowano wiele różnorodnych subtilizyn, określono sekwencje aminokwasów wielu subtilizyn. Obejmują one więcej niż sześć subtilizyn z łańcuchów z Bacillus, nazwane subtilizyna 168, subtilizyna BPN', subtilizyna Carlsberg, subtilizyna Y, subtilizyna amylosacharyticus i mesenterikopeptydaza (Kurihara i in. (1972) J. Biol. Chem. 247 5629-5631; Welle i in. (1983) Nucleic Acids Res. 117911 -7925; Stahl i Ferrari (1984) J. Bacterial. 159 811-819; Jacobs i in. (1985) Nucl. Acids Res. 13 8913-8926; Nedkov i in. (1985) Biol. Chem. Hoppe-Seyler 366 421-430; Svenseni in. (1986) FEBSLett. 196 228-232), jedna subtilizyna z promieniowców, termitaza z Thermoactinomyces vulgaris (Meloun i in. (1985) FEBS Lett. 198 195-200), i jedna subtilizyna grzybowa, proteinaza K z Tritirachium album (Jany i Mayer (1985) Biol. Chem. Hoppe-Seyler 366 584-492). Dalsze odnośniki literaturowe podano poniżej w tabeli I z Siezen i in.A subgroup of serine proteases similarly called subtilases was proposed by Siezen et al., Protein Engng. 4 (1991) 719-737. They were determined by sequence homologous analysis of more than 40 amino acids of serine proteases previously described as subtilisin-like proteases. Previously, subtilisin was referred to as a serine protease produced by gram-positive bacteria or fungi and, according to Siezen et al., Now forms a subset of subtilases. A wide variety of subtilisins have been identified, and the amino acid sequences of many subtilisins have been determined. These include more than six Bacillus chain subtilisins named subtilisin 168, BPN 'subtilisin, Carlsberg subtilisin, subtilisin Y, amylosaccharyticus subtilisin, and mesentericopeptidase (Kurihara et al (1972) J. Biol. Chem. 247 5629-5631; Welle and et al. (1983) Nucleic Acids Res. 117911-7925; Stahl and Ferrari (1984) J. Bacterial. 159 811-819; Jacobs et al. (1985) Nucl. Acids Res. 13 8913-8926; Nedkov et al ( 1985) Biol. Chem. Hoppe-Seyler 366 421-430; Svenseni et al. (1986) FEBSLett. 196 228-232), one actinomycetes subtilisin, thermitase from Thermoactinomyces vulgaris (Meloun et al. (1985) FEBS Lett. 198 195 -200), and one fungal subtilisin, Proteinase K from Tritirachium album (Jany and Mayer (1985) Biol. Chem. Hoppe-Seyler 366 584-492). Further literature references are provided below in Table I of Siezen et al.

Subtilizyny są dobrze scharakteryzowane fizycznie i chemicznie. W uzupełnieniu wiedzy o pierwszorzędowej strukturze (sekwencja aminokwasów) tych enzymów, określono ponad 50 struktur subtilizyny metodą promieniowania X o wysokiej rozdzielności, dla których wykreślono połączenia substratów, przemianę przejścia, produkty, co najmniej trzy różne inhibitory proteazy, i określono strukturalne konsekwencje naturalnej zmienności (Kraut (1977) Ann. Rev. Biochem. 46 331-358).The subtilisins are physically and chemically well characterized. In addition to the knowledge of the primary structure (amino acid sequence) of these enzymes, more than 50 subtilisin structures were determined by high resolution X-ray method for which substrate junctions, transitions, products, at least three different protease inhibitors were plotted, and the structural consequences of natural variability ( Kraut (1977) Ann. Rev. Biochem. 46 331-358).

W kontekście niniejszego zgłoszenia substraty powinny być interpretowane w ich najszerszej postaci jako składające się ze związku zawierającego co najmniej jedno wiązanie peptydowe podatne na hydrolizę przez proteazę subtilizyny.In the context of the present application, the substrates should be interpreted in their broadest form as consisting of a compound containing at least one peptide bond susceptible to hydrolysis by a subtilisin protease.

Również określenie „produkt” powinno być w kontekście niniejszego wynalazku interpretowane jako obejmujące produkty reakcji hydrolizy wywołanej proteazą subtilizyny. Produkt może być substratem następnej reakcji hydrolizy.Also, the term "product" should be interpreted in the context of the present invention as including the products of the subtilisin protease induced hydrolysis reaction. The product may be a substrate for the next hydrolysis reaction.

Jedna podgrupa subtilaz, I-S1, zawiera „klasyczne” subtilizyny, takie jak subtilizyna 168, subtilizyna BPN', subtilizyna Carlsberg (ALCALASE®, NOVO NORdIsK A/S) i subtilizyna DY.One subgroup of subtilases, I-S1, includes "classic" subtilisins such as subtilisin 168, subtilisin BPN ', Carlsberg subtilisin (ALCALASE®, NOVO NORdIsK A / S) and DY subtilisin.

Dalsza podgrupa subtilaz I-S2, została rozpoznana przez Siezen i in. (supra). Podgrupa I-S2 proteaz została opisana jako wysoko alkaliczne subtilizyny zawierające enzymy takie jak subtilizyna PB92 (MAXACAL®, Gist-Brocades NV), subtilizyna 309 (SAVINASE®, NOVO NORDISK A/S), subtilizyna 147 (ESPERASE®, NOVO NORDISK A/S) i alkaliczna elastaza YaB.A further subgroup of subtilases I-S2 was recognized by Siezen et al. (supra). The I-S2 protease subgroup has been described as highly alkaline subtilisins containing enzymes such as subtilisin PB92 (MAXACAL®, Gist-Brocades NV), subtilisin 309 (SAVINASE®, NOVO NORDISK A / S), subtilisin 147 (ESPERASE®, NOVO NORDISK A / S) and YaB alkaline elastase.

W kontekście niniejszego wynalazku odmiany subtilazy albo zmutowane subtilazy oznaczają subtilazę, która została wytworzona przez organizm, który ekspresjonuje mutant genu po184 399 chodzącego z macierzystego mikroorganizmu posiadającego pierwotny lub macierzysty gen i który wytwarza odpowiedni enzym macierzysty, ten gen macierzysty został zmutowany w celu wytworzenia mutanta genu, z którego wytwarzana jest zmutowana proteaza subtilizyny ekspresjonowana w odpowiednim gospodarzu.In the context of the present invention, variants of subtilases or mutated subtilases means a subtilase that has been produced by an organism that expresses a mutant of the gene po184 399 derived from a parent microorganism having the original or parent gene and that produces the corresponding parent enzyme, that parent gene has been mutated to produce the mutant of the gene from which a mutant subtilisin protease is produced when expressed in a suitable host.

Statystyczne i ukierunkowane mutacje genu subtilazy pojawiają się z wiedzy o fizycznych i chemicznych właściwościach enzymu i dostarczają informacji dotyczących katalitycznej aktywności subtilaz, specyficzności substratów, trzeciorzędowej struktury itp. (Wells i in. (1987) Proc. Natl. Acad. Sci. U.S.A. 84; 1219-1223; Wells i in. (1986) Phil. Trans. R. Soc. Lond A. 317 415-423; Hwang i Warshel (1987) Biochem. 262669-2673; Rao i in., (1987)Nature 328 551-554.Statistical and targeted mutations of the subtilase gene arise from knowledge of the physical and chemical properties of the enzyme and provide information regarding the catalytic activity of subtilases, substrate specificity, tertiary structure, etc. (Wells et al. (1987) Proc. Natl. Acad. Sci. USA 84; 1219-1223; Wells et al (1986) Phil. Trans. R. Soc. Lond A. 317 415-423; Hwang and Warshel (1987) Biochem. 262669-2673; Rao et al. (1987) Nature 328 551 -554.

Późniejsze publikacje dotyczące tej tematyki to Carter i in. (1989) Proteins 6 240-248 odnosząca się do projektowania odmian rozszczepiających specyficzne miejsca sekwencji w substracie (pozycje 24 i 64); Graycar i in. (1992) Annals of the New York Academy of Science 672 72-79 dyskutują wcześniej publikowane wyniki; oraz Takagi (1993) Int. J. Biochem. 25 307-312 również podaje przegląd wcześniejszych rezultatów.Later publications on this subject include Carter et al. (1989) Proteins 6 240-248 relating to the design of variants that cleave specific sequence sites in a substrate (positions 24 and 64); Graycar et al. (1992) Annals of the New York Academy of Science 672 72-79 discuss previously published results; and Takagi (1993) Int. J. Biochem. 25 307-312 also gives an overview of past results.

Zwłaszcza ukierunkowane mutacje genów subtilizyny przyciągały dużo uwagi i opisano różnorodne mutacje w następujących zgłoszeniach patentowych i patentach:Targeted mutations of the subtilisin genes in particular have attracted a lot of attention and a variety of mutations have been described in the following patent applications and patents:

EP-A-130 756 (GENENTeCh) (odpowiada patentowi US Reissue Patent nr 34 606 (GENENCOR)) odnosi się do ukierunkowanych albo statystycznie generowanych mutacji w „karbonylowych hydrolazach” i następnego badania różnych właściwości zmutowanych enzymów, takich jak stosunek kkat/Km, profil aktywności pH i stabilność tlenowa. Ta publikacja ujawnia, że określona mutacja jest wykonalna oraz że mutacja subtilizyny BPN' w określonych specyficznych pozycjach tj. ’TYR, 3Asp, 155ASN, 104Tyr, 222Met, 166Gly, 6*His, 169Gly, 189Phe, 33Ser, 221Ser, 217Tyr, 156Glu albo ^2 Ala, dostarcza enzymów wykazujących zmienione właściwości. Ponieważ wszystkie te pozycje z wyjątkiem pozycji -1 byty znane jako związane z funkcjono waniem enzymu przed złożeniem zgłoszenia, zatem są one ewidentne do wybrania, to zgłoszenie nie wnosi wiele do rozwiązania problemu zdecydowania gdzie wprowadzać mutacje w celu otrzymania enzymów o pożądanych właściwościach.EP-A-130 756 (GENENTeCh) (corresponds to US Reissue Patent No. 34 606 (GENENCOR)) refers to targeted or statistically generated mutations in "carbonyl hydrolases" and the subsequent study of various properties of mutant enzymes such as the kcat / K ratio m , the activity profile of pH and aerobic stability. This publication reveals that a certain mutation is feasible and that a BPN subtilisin mutation 'at certain specific positions i.e.' TYR, 3 Asp, 155 ASN, 104 Tyr, 222 Met, 166 Gly, 6 * His, 169 Gly, 189 Phe, 33 Cheese, 221 Ser, 217 Tyr, 15 6Glu, or ^ 2 Ala, provides enzymes exhibiting altered properties. Since all of these positions except for the -1 position were known to be related to enzyme function prior to filing, and therefore are evident to be selected, this application does not add much to the problem of deciding where to mutate in order to obtain enzymes with the desired properties.

EP-A-214 435 (HENKEL) odnosi się do klonowania i ekspresji subtilizyny Carlsberg i jej dwóch mutantów. W tym zgłoszeniu nie ujawniono powodu do mutowania 158Asp na ^8 Ser i *61 Ser na ^Asp.EP-A-214 435 (HENKEL) relates to the cloning and expression of Carlsberg subtilisin and its two mutants. This application does not disclose a reason to mutate 158 Asp to ^ 8 Ser and * 61 Ser to ^ Asp.

W publikacji WO-A-87/04461 (AMGEN) proponuje się zmniejszenie liczby sekwencji Asn-Gly występujących w macierzystym enzymie w celu otrzymania zmutowanych enzymów wykazujących ulepszoną stabilność pH i ogrzewanie, w zgłoszeniu zwrócono uwagę na usuwanie, mutowanie albo modyfikowanie reszt 109 Asn i 218Asn w subtilizynie BPN'. Brak przykładów delecji lub modyfikacji reszt Gly.WO-A-87/04461 (AMGEN) proposes to reduce the number of Asn-Gly sequences present in the parent enzyme in order to obtain mutant enzymes exhibiting improved pH stability and heating, the application notes the removal, mutation or modification of 1 09 Asn residues and 2 18 Asn in BPN subtilisin '. There are no examples of deletions or modifications to Gly residues.

Publikacja WO-A-87/05050 (GENEX) ujawnia statystyczne mutacje i badania ogromnej liczby mutantów subtilizyny BPN' w celu ulepszenia właściwości. Opisano mutacje następujących pozycji 218Asn, niGly, 254Thr, 1<6Gly, '^Ala, 188Ser, 126Leu i 53Ser.WO-A-87/05050 (GENEX) discloses statistical mutations and studies of a large number of BPN 'subtilisin mutants to improve properties. Mutations of the following positions 21 8 Asn than Gly, 254Thr, 1 < '6 Gly' → Ala, 188 Ser, 12 6Leu and 53Ser.

W EP-A-251446 (GENENCOR) opisano jak homologiczne rozważania na poziomie struktury pierwszo- i trzeciorzędowej mogą być zastosowane do identyfikacji ekwiwalentnych reszt aminokwasów, czyje zachować czy nie. Te informacje razem z wiedząwynalazców o trzeciorzędowej strukturze subtilizyny BPN' doprowadziły wynalazców do wybrania pozycji odpowiednich do mutacji w oczekiwaniu otrzymania mutantów o zmienionych właściwościach. Tak zidentyfikowane pozycje to: 124Met, 222Met, ^Tyr, *52Ala, ^Gly, ^Gly, ^Gly, ^Phe, ^Tyr. A rówmeż *55 Asn, 21Tyr, 22Tyr, 24Ser, 32 Asp, 33Ser, 36Asp, 46Gly, 48 Ala, 49Ser, 5°Met, 77Asn, 8?Ser, 94Lys, 94Val, 96Leu, l07Ile, ll0Gly, 17°Lys, ^Tyr, 172Pro, '97 Asp, 199Met,20łSer,213Lys i221Ser, te pozycje zostały zidentyfikowane jako mające wpływ na różnorodne właściwości enzymu. Dla poparcia tych sugestii wiele mutacji zilustrowano przykładami. Ponadto do pojedynczych mutacji w tych pozycjach, wynalazcy przeprowadzili wiele wielokrotnych mutacji. Dalej wynalazcy zidentyfikowali 215Gly, 6?His, 126Leu, B5Leu i reszty aminokwasów wewnątrz segmentów 97-103, 126-129,213-215 i 152-172jako interesuj ące, ale mutacj i w żadnej z tych pozycj i nie zilustrowano przykładem.EP-A-251446 (GENENCOR) describes how homologous considerations at the primary and tertiary structure level can be used to identify equivalent amino acid residues, whether or not to keep. This information, together with the inventors 'knowledge of the tertiary structure of BPN' subtilisin, led the inventors to select positions suitable for mutations in anticipation of obtaining mutants with altered properties. The items thus identified are: 124 Met, 222 Met, ^ Tyr, * 52Ala, ^ Gly, ^ Gly, ^ Gly, ^ Phe, ^ Tyr. And also * 55 Asn, 21Tyr, 22Tyr, 24Ser, 32 Asp, 33Ser, 36Asp, 4 6 Gly, 48 Ala, 49Ser, 5 ° Met, 77Asn, 8 ? Ser, 94Lys, 94Val, 96Leu, L07 Ile, Gly ll0, 17 ° Lys ^ Tyr, 172 Pro, Asp '97, 99Met 1, £ 20 Ser, 21 Lys i221Ser 3, the items have been identified as having influence on various properties enzyme. To support these suggestions, many mutations are illustrated by examples. In addition to single mutations at these positions, the inventors have carried out multiple multiple mutations. Further, the inventors have identified 21 5 Gly, 6 ? His, 126 Leu, B 5 Leu, and amino acid residues within segments 97-103, 126-129, 213-215, and 152-172 are interesting but mutations at any of these positions are not exemplified.

184 399184 399

Szczególnie interesujące dla celów niniejszego wynalazkujest to, że wynalazcy EP-A-251446 sugerująpodstawienie 170Lys (w subtilizynie BPN', typ I-S1), zwłaszcza sugerują wprowadzenie Glu albo Arg zamiast pierwotnej Lys. Wydaje się, że odmiana Glu została wytworzona i stwierdzono, że jest wysoce odpowiednia do autolitycznej degradacji (por. strony 48,121,123 (tabela XXI podaje oczywisty błąd, ale wskazuje zmniejszenie połowicznego czasu autolizy z 86 do 13 minut) i fig. 32).It is of particular interest for the purposes of the present invention that the inventors of EP-A-251446 suggest a substitution of 1 70 Lys (in BPN 'subtilisin type I-S1), especially suggest the introduction of Glu or Arg instead of the original Lys. The Glu variant appeared to have been generated and found to be highly suitable for autolytic degradation (cf. pages 48.121,123 (Table XXI gives obvious error but shows a reduction in autolysis half time from 86 to 13 minutes) and Figure 32).

EP-A-260 105 (GENENCOR) opisuje modyfikacje określonych właściwości enzymów zawierających katalityczną triadę, przez wyselekcjonowanie reszt aminokwasów wewnątrz około 1 5a od katalitycznej triady, i zamianę wybranych reszt aminokwasów przez inne aminokwasy. Enzymy typu subtilazy opisane w niniejszym zgłoszeniu są specyficznie wymienionejako należące do klasy enzymów zawierających katalityczną triadę. Pozycje subtilizyny 222 i 217 są wskazane jako pozycje korzystne dla zamiany.EP-A-260 105 (GENENCOR) describes modification of certain properties of enzymes comprising a catalytic triad by selecting amino acid residues within about 15a of the catalytic triad, and replacing selected amino acid residues with other amino acids. The subtilase enzymes described in this application are specifically mentioned as belonging to the class of enzymes containing the catalytic triad. Subtilisin positions 222 and 217 are indicated as favorable for the conversion.

Thomas, Russell i Fersht (1985) Nature 318 375-376 ujawnili, że wymiana Asp na Ser w subtilizynie BPN* zmienia zależność enzymu od pH.Thomas, Russell, and Fersht (1985) Nature 318 375-376 disclosed that Asp to Ser exchange in BPN * subtilisin * alters the pH dependency of the enzyme.

W następnym artykule (1987) J. Mol. Biol. 193 803-813, ci sami autorzy dyskutu)ązam.ianę 156Serwmiejsce 156Glu. Obie te mutacje występuj ąwewnątrz około 15A od aktywnej 64His.In the next article (1987) J. Mol. Biol. 193 803-813, the same authors of the discussion) changed 156 Serwmiejsce 156 Glu. Both of these mutations are within approximately 15A of an active 64 His.

W Nature 328 496-500 (1987) Russel i Fersht dyskutują wyniki ich eksperymentów i przedstawiają zasady zmiany profilu aktywności pH spowodowane mutacją enzymu w celu otrzymania zmian na naładowanej powierzchni.In Nature 328 496-500 (1987), Russel and Fersht discuss the results of their experiments and present principles for altering the pH activity profile due to enzyme mutation to obtain surface charge changes.

Publikacje WO-A-88/08028 (Genex) i WO-A-88/08033 (Amgen) odnoszą się do modyfikacji reszt aminokwasów w centrach wiążących wapń subtilizyny BPN'. Mówi się, o stabilizacji enzymu przez podstawienie bardziej negatywnie naładowanej reszty w miejsce oryginalnej.WO-A-88/08028 (Genex) and WO-A-88/08033 (Amgen) relate to modification of amino acid residues in the calcium binding sites of BPN 'subtilisin. It is said to stabilize the enzyme by substituting a more negatively charged residue for the original one.

wO-A-89/06279 (NOVO NORDISK A/S) wskazano pozycję 170 jako interesując ąi sugerowaną do zamiany występującej reszty przez Tyr. Jednak brak danych odnoszących się do takiej odmiany. W WO-A-91/00345 (NOVO NoRDISK A/S) zrobiono tę samą sugestię, i pokazano, że odmiana Tyr w pozycji, 170 subtilizyny 309 (typ I-S2) wykazuje ulepszone działanie piorące w detergentach przy pH około 8 (odmiana S003 w tabelach III, IV, V, VI, VIII, X). To samo podstawienie w kombinacji z innymi podstawieniami w innych pozycjach również wykazuje ulepszone działanie piorące (S004, S011-S014, S022-S024, S019, S020, S203, S225, S227 w tej samej tabeli i tabeli VII) wszystkie zgodnie z ogólną koncepcją tego zgłoszenia.wO-A-89/06279 (NOVO NORDISK A / S) identified position 170 as interesting and suggested for Tyr replacement of an existing residue. However, no data are available for this variety. In WO-A-91/00345 (NOVO NoRDISK A / S) the same suggestion was made, and it was shown that variant Tyr at position 170 of subtilisin 309 (type I-S2) exhibits improved washing performance in detergents at about pH 8 (variant S003 in tables III, IV, V, VI, VIII, X). The same substitution in combination with other substitutions in other positions also shows an improved washing performance (S004, S011-S014, S022-S024, S019, S020, S203, S225, S227 in the same table and table VII) all according to the general concept of this applications.

W EP-A-525 610 (SOLVAY) sugeruje się ulepszenie stabilizacji enzymu (subtilaza typu I-S2 blisko związana z subtilizynąPB92) w kierunku jonowych środków powierzchniowo czynnych przez zmniej szenie hydrofobowości w określonym regionie powierzchni. W konsekwencji, sugeruje się podstawienie Gln zamiast Arg w pozycji 164 (170jeżeli stosuje się numerację BPN'). W zgłoszeniu brak ujawnienia odmian zawierających takie podstawienie.EP-A-525 610 (SOLVAY) suggests an improvement in the stabilization of the enzyme (subtilase type I-S2 closely related to subtilisin PB92) towards ionic surfactants by reducing the hydrophobicity in a particular surface region. Consequently, the substitution of Gln for Arg at position 164 (170 if BPN 'numbering is used) is suggested. The application does not disclose variants containing such a substitution.

W WO-A-94/02618 (GIST-BROCADES N.V.) opisano wiele odmian pozycji 164 (170jeżeli stosuje się numerację BPN) subtilizyny PB92 typu I-S2. Przykłady ujawniają podstawienia Met, Val, Tyr, Ile w miejsce oryginalnej Arg. Testy działania piorącego w proszkach detergentowych tych odmian wykazują nieznaczne ulepszenie. Zwłaszcza wykazano w testach działania piorącego na kakao, dla odmiany Ile ulepszenie około 20-30%. Brak danych dotyczących stabilności.WO-A-94/02618 (GIST-BROCADES N.V.) describes many variants of entry 164 (170 if BPN numbering is used) of the PB92 type I-S2 subtilisin. The examples disclose the substitutions of Met, Val, Tyr, Ile for the original Arg. Detergent powder testing of these varieties shows a slight improvement. Especially it has been shown in washing performance tests on cocoa, for a variety Ile an improvement of about 20-30%. No stability data available.

Przemysłowe zastosowania subtilazIndustrial applications of subtilases

Proteazy takie jak subtilizyny znalazły duże zastosowanie w przemyśle, zwłaszcza w kompozycjach detergentowych, z powodu ich użyteczności w usuwaniu białkowych plam.Proteases such as subtilisins have found great industrial use, especially in detergent compositions, because of their utility in removing protein stains.

Obecnie, co najmniej następujące proteazy są znane jako handlowo dostępne, a wiele z nich jest sprzedawanych w dużych ilościach w wielu krajach świata:At present, at least the following proteases are known to be commercially available, and many are sold in large quantities in many countries around the world:

Subtilizyna BPN' lub Novo dostępna z np. SIGMA, St. Louis, USA.Subtilisin BPN 'or Novo available from e.g. SIGMA, St. Louis, USA.

Subtilizyna Carlsberg, sprzedawanaprzezNOVO NORDISK A/S (Dania)jako ALCALASE® i przez IBIS (Holandia) jako MAXATASE®; Obie z nich należądo podgrupy I-S1 subtilazy.Carlsberg subtilisin, marketed by NOVO NORDISK A / S (Denmark) as ALCALASE® and by IBIS (Netherlands) as MAXATASE®; Both of them belong to the subgroup I-S1 of the subtilase.

Spośród subtilaz podgrupy I-S2 znane i sprzedawane są następujące:Among the subtilases of the I-S2 subgroup, the following are known and sold:

Subtilizyna Bacillus lentus, subtilizyna 309, sprzedawana przez NOVO NORDISK A/S (Dania) jako SAVINASE®. Białkowa odmiana wytworzona metodą inżynierii genetycznej tego enzymu sprzedawana jest jako DURAZYM®.Bacillus lentus subtilisin, subtilisin 309, marketed by NOVO NORDISK A / S (Denmark) as SAVINASE®. A protein engineered variant of this enzyme is marketed as DURAZYM®.

Enzymy bardzo podobne do SAVINASE®, takie jak subtilizyna PB92, MAXACAL® sprzedawana przez Gist-Brocades N.V. (białkowa odmiana wytworzona metodą inżynierii genetycznej tego enzymu sprzedawana jest jako MAXAPEM®), OPTICLEAN® sprzedawany przez SOLVAY et Cie. i PURAFECT® sprzedawany przez GEnEnCOR International.Enzymes very similar to SAVINASE® such as Subtilisin PB92, MAXACAL® marketed by Gist-Brocades N.V. (a protein engineered variant of this enzyme is marketed as MAXAPEM®), OPTICLEAN® marketed by SOLVAY et al. and PURAFECT® marketed by GEnEnCOR International.

Subtilizyna Bacillus lentus, subtilizyna 147, sprzedawana przez NOVO NORDISK A/S (Dania) jako ESPERASE®.Bacillus lentus subtilisin, subtilisin 147, marketed by NOVO NORDISK A / S (Denmark) as ESPERASE®.

Jednak, aby być skutecznymi, takie enzymy musząnie tylko wykazywać aktywność w warunkach prania, ale muszą być również kompatybilne z innymi składnikami w czasie wytwarzania detergentu i przechowywania.However, to be effective, such enzymes not only need to be active under the washing conditions, but must also be compatible with the other ingredients during detergent preparation and storage.

Na przykład subtilizyny mogą być stosowane w kombinacji z innymi enzymami aktywnymi przeciw innym substratom, a wybrana subtilizyna powinna być stabilna przeciw takim enzymom, a również wybrana subtilizyna korzystnie nie powinna katalizować degradacji innych enzymów. Wybrana subtilizyna powinna być odporna na działanie innych składników kompozycji detergentowej, takich środki bielące, środki utleniające itp. w szczególności enzymy do stosowania w kompozycjach detergentowych powinny być stabilne w odniesieniu do siły utleniającej, właściwości łączenia wapnia, i w warunkach pH wywoływanych przez nieenzymatyczne składniki detergentu, podczas przechowywania i w cieczy piorącej podczas prania.For example, the subtilisins may be used in combination with other enzymes active against other substrates, and the selected subtilisin should be stable against such enzymes, and the selected subtilisin preferably should not catalyze the degradation of other enzymes. The selected subtilisin should be resistant to the action of other components of the detergent composition, such as bleaching agents, oxidizing agents, etc. in particular, enzymes for use in detergent compositions should be stable with respect to the oxidizing force, calcium binding properties, and pH conditions caused by non-enzymatic detergent ingredients, during storage and in the washing liquid during washing.

Zdolność enzymu do katalizowania degradacji odmian naturalnie występujących substratów obecnych na przedmiotach czyszczonych podczas np. prania często odnosi się do ich zdolności mycia, zdolności zmywających, detergencyjności albo działania piorącego. W niniejszym zgłoszeniu będzie używane określenie działanie piorące, obejmujące te właściwości.The ability of an enzyme to catalyze the degradation of varieties of naturally occurring substrates present on items to be cleaned during e.g. washing, often relates to their washing ability, washability, detergency or washing performance. Throughout this application the term washing performance will be used to encompass these properties.

Zdolność enzymu do pozostawania aktywnym w obecności innych składników kompozycji detergentowej przed jej zastosowaniem (przeważnie przez dodanie wody w procesie prania) jest zazwyczaj odnoszona do stabilności przechowywania albo dopuszczalnego okresu magazynowania. Często jest mierzona jako okres pół-trwania, t1/2. Dla przedstawienia tej właściwości w niniejszym zgłoszeniu będzie używane określenie stabilność przechowywania.The ability of an enzyme to remain active in the presence of the other ingredients of a detergent composition before use (usually by adding water in the wash process) is typically related to storage stability or shelf life. It is often measured as half-life, t 1/2 . The term storage stability will be used in this application to represent this property.

Stwierdzono, że naturalnie występujące subtilizyny mają właściwości, które są bardzo różnorodne w odniesieniu do mocy lub zdolności piorącej odmian w różnych parametrach takich jak pH. Kilka z wyżej wymienionych detergentów proteazowych, rzeczywiście ma lepsze działanie niż sprzedawane około 20 lat temu, ale dla optymalnego działania każdy enzym ma swoje specyficzne warunki w odniesieniu do formulacji i warunków prania, np. pH, temperatura, siła jonowa (=Γ), układ aktywny (tensydy, środki powierzchniowo czynne, środek bielący itp.), wypełniacze, itp.Naturally occurring subtilisins have been found to have properties that vary widely with respect to the strength or detergency of the varieties in various parameters such as pH. Several of the aforementioned protease detergents indeed perform better than those marketed around 20 years ago, but for optimal performance each enzyme has its own specific conditions with respect to formulation and washing conditions, e.g. pH, temperature, ionic strength (= Γ), system active (surfactants, surfactants, bleach, etc.), fillers, etc.

W konsekwencji stwierdzono, że enzym mający odpowiednie właściwości przy niskiej wartości pH i niskiej wartości I, może być mniej atrakcyjny w bardziej zasadowych warunkach i wyższym I, albo enzym wykazujący dobre właściwości przy wyższym pH i wyższym I może być mniej atrakcyjny w warunkach niskiego pH i niskiego I. Stwierdzono również, że stabilność przechowywania różni się między enzymami, ale następnie stwierdzono, że specyficzne enzymy wykazują duże różnice stabilności przechowywania w zależności od różnych formulacji detergentu, w zależności od wielu parametrów, takichjak pH, pi, układu bielącego, tensydów itp., oraz w zależności od fizycznej postaci detergentowej kompozycji, która może być proszkiem, pyłem lub cieczą. Ponadto może występować w postaci stężonej lub rozcieńczonej.Consequently, it has been found that an enzyme having suitable properties at low pH and low I may be less attractive under more basic conditions and higher I, or an enzyme showing good properties at higher pH and higher I may be less attractive under low pH conditions and Low I. It has also been found that the storage stability varies between enzymes, but then specific enzymes have been found to show large differences in storage stability depending on different detergent formulations, depending on many parameters such as pH, pi, bleach system, tensides etc. , and depending on the physical form of the detergent composition, which may be a powder, dust or liquid. Moreover, it can be in concentrated or diluted form.

Wykorzystanie i rozwój technik rekombinacji DNA miał głęboki wpływ na chemię protein.The use and development of recombinant DNA techniques has had a profound effect on protein chemistry.

Chociaż zastosowanie tych technologii jest obecnie możliwe do konstruowania enzymów mających pożądane sekwencje aminokwasów, alejak wcześniej wykazano niewielka ilość badań była poświęcona zaprojektowaniu subtilizyn o zmienionych właściwościach.While it is now possible to use these technologies to construct enzymes having the desired amino acid sequences, but as previously shown, little research has been devoted to designing subtilisins with altered properties.

Wiele technik wytwarzania i badania dużej liczby zmutowanych enzymów opisano w publikacji EP-A-130 756 (GENENTECH) (US Reisue Patent nr 34 606 (GENENCOR), a publikacja WO-A-87/05050 (GENEX) odnosi się do znacznie rozszerzonych klasycznych metod izolacji prostych enzymów, poddawania ich klasycznym programom mutagennym (z użyciem promieniowania lub chemicznych mutagenów) i badanie ich właściwości. Różnice leżące w tych metodach sąbardziej skuteczne dla wiedzy o obecności dużej ilości odmian enzymów podstawionych w specyficznych pozycjach.Many techniques for producing and testing a large number of mutant enzymes are described in EP-A-130 756 (GENENTECH) (US Reisue Patent No. 34,606 (GENENCOR), and WO-A-87/05050 (GENEX) refers to much extended classical methods of isolating simple enzymes, subjecting them to classical mutagenic programs (using radiation or chemical mutagens) and studying their properties The differences in these methods are more effective in knowing about the presence of a large number of enzyme variants substituted at specific positions.

184 399184 399

Enzym subtilizyny zazwyczaj zawiera około 275 reszt aminokwasów. Każda reszta może mieć od 1 do 20 możliwych, naturalnie występujących aminokwasów. Zatem jednąz bardzo poważnych trudności występujących w tej procedurze jest bardzo duża ilość generowanych mutacj i, które musząbyć brane pod uwagę we wstępnych badaniach określaj ących ich właściwości.The subtilisin enzyme typically has about 275 amino acid residues. Each residue may have from 1 to 20 possible naturally occurring amino acids. Therefore, one of the very serious difficulties occurring in this procedure is the very large number of generated mutations, which must be taken into account in the preliminary tests determining their properties.

Procedura opisana w niniejszym zgłoszeniu będzie tylko niewiele lepsza od tradycyjnych metod statystycznych mutacji znanych od lat.The procedure described in this application will be only slightly better than the traditional statistical mutation methods known for years.

Inne znane techniki odnoszą się do zmiany specyficznych właściwości, takich jak stabilność tlenowa, stabilność termiczna, stabilność Ca, szybkość transestryfikacji i szybkość hydrolizy (EP-A-260 105 (GENENCOR)), profil aktywności pH (Thomas, Russell, i Fersht, supra) i specyficzność substratów (publikacja WO-A-88/07578 GENENTECH)). Żadna z tych publikacji nie odnosi się do zmian ani działania piorącego enzymu ani stabilności przechowywania.Other known techniques relate to changing specific properties such as aerobic stability, thermal stability, Ca stability, transesterification rate and hydrolysis rate (EP-A-260 105 (GENENCOR)), pH activity profile (Thomas, Russell, and Fersht, supra ) and substrate specificity (WO-A-88/07578 GENENTECH)). None of these publications deal with changes in enzyme washing performance or storage stability.

W zgłoszeniu PCT/DK/88/00002 (NOVO NORDISK A/S) proponuje się zastosowanie koncepcji porównywania homologów do określania, które pozycje aminokwasów powinny być wybrane do mutacji i które aminokwasy powinny być podstawione w tych pozycjach, w celu otrzymania pożądanych zmian działania gorącego.PCT / DK / 88/00002 (NOVO NORDISK A / S) proposes to use the concept of comparing homologues to determine which amino acid positions should be selected for mutations and which amino acids should be substituted at these positions in order to obtain the desired changes in hot action .

Stosując taką procedurę można drastycznie skrócić procedurę badań, ponieważ liczba generowanych mutantówjest dużo mniejsza, ale tą procedurą można jedynie przewidzieć, że będą otrzymane enzymy wykazujące połączone użyteczne cechy enzymu macierzystego i enzymu użytego w porównaniu.Using such a procedure, the test procedure can be drastically shortened because the number of mutants generated is much smaller, but with this procedure it can only be predicted that enzymes will be obtained exhibiting the combined useful characteristics of the parent enzyme and the enzyme used in the comparison.

Zatem jak wykazano wyżej jeszcze nie zidentyfikowano zależności między dobrze zdefiniowanymi właściwościami enzymu takimi jak określone powyżej a działaniem piorącym i stabilnością przechowywania enzymu w różnorodnych kompozycjach detergentowych.Thus, as shown above, no relationship has yet been identified between well-defined enzyme properties as defined above and the washing performance and storage stability of the enzyme in a variety of detergent compositions.

Problemem jest to, że pomimo wielu badań skierowanych na określenie mechanizmu aktywności enzymu, ciągle jeszcze nie wiele wiadomo o czynnikach w strukturze i kombinacji reszt aminokwasów określających właściwości, takie jak stabilność przechowywania w detergentach, enzymów w zależności od większości ich właściwości, zwłaszcza gdy enzymy występująw mieszanym kompleksie.The problem is that despite many studies aimed at determining the mechanism of enzyme activity, still little is known about the factors in the structure and combination of amino acid residues that determine properties such as storage stability in detergents, enzymes depending on most of their properties, especially when enzymes are present in mixed complex.

W konsekwencji, istnieje ciągle potrzeba dalszych usprawnień i dostosowania enzymów do układów detergentowych, jak również lepszego zrozumienia mechanizmu działania proteazy i degradacji w praktycznym zastosowaniu w kompozycjach czyszczących lub piorących. Takie zrozumienie może skutkować zasadami stosowanymi do wyboru mutacji, które w rozsądnym stopniu pewności będą skutkowały tym, że enzym będzie wykazywał ulepszoną stabilność przechowywania i/lub ulepszone działanie w określonych warunkach w kompozycjach detergentowych.As a consequence, there is still a need for further improvement and adaptation of enzymes to detergent systems as well as for a better understanding of protease mechanism of action and degradation in practical use in cleaning or washing compositions. Such understanding can result in principles used to select the mutations that, to a reasonable degree of certainty, will result in the enzyme showing improved storage stability and / or improved performance under certain conditions in detergent compositions.

Nieoczekiwanie stwierdzono, że odmiana subtilazy o polepszonej trwałości przechowywania i/lub ulepszonym działaniu w detergentowych kompozycjach, może być otrzymana przez podstawienie jednej lub więcej niż jednej reszty aminokwasu usytuowanej w lub w sąsiedztwie hydrofobowej domeny macierzystej subtilazy przez resztę aminokwasu bardziej hydrofobową niż oryginalna reszta.It has been surprisingly found that a subtilase variant with improved storage stability and / or performance in detergent compositions can be obtained by substituting one or more amino acid residues located in or adjacent to the hydrophobic parent domain of the subtilase with an amino acid residue more hydrophobic than the original residue.

Przedmiotem wynalazku jest ciekła detergentowa kompozycja zawierająca odmianę subtilazy, która obok typowych składników zawiera subtilazę, w której jedna lub więcej niż jedna reszta aminokwasu usytuowana w lub w sąsiedztwie hydrofobowej domeny rodzicielskiej subtilazy została podstawiona przez resztę aminokwasu bardziej hydrofobową niż oryginalna reszta, przy czym odmianą subtilazy jest R170L lub R170I.The present invention relates to a liquid detergent composition containing a subtilase variant which, in addition to the usual components, includes a subtilase in which one or more amino acid residues located in or adjacent to the hydrophobic parent domain of the subtilase has been substituted by an amino acid residue more hydrophobic than the original residue, the subtilase variant being substituted by the subtilase variant. is R170L or R170I.

Korzystnie kompozycja zawiera subtilazę, której rodzicielska subtilaza jest wybrana z grupy zawierającej ABSS168, BASBPN, BSsDy i BLSCAR.Preferably the composition comprises a subtilase whose parent subtilase is selected from the group consisting of ABSS168, BASBPN, BSsDy and BLSCAR.

W korzystnym wykonaniu kompozycja zawiera subtilazę, której macierzysta subtilaza jest wybrana z podgrupy I-S2, a zwłaszcza z grupy zawierającej BLS147, BLS309, BAPB92 i BYSYAB, a szczególnie korzystnie zawiera subtilazę, której macierzystą subtilazą jest TVTHER.In a preferred embodiment the composition comprises a subtilase whose parent subtilase is selected from the subgroup I-S2, in particular from the group consisting of BLS147, BLS309, BAPB92 and BYSYAB, and particularly preferably comprises a subtilase whose parent subtilase is TVTHER.

184 399184 399

W innym korzystnym wykonaniu korzystnie według wynalazku zawiera subtilazę, która jest odmianą połączoną z dalszymi substytucjami, delecjami i/lub insercjami w dowolnej jednej lub więcej, z pozycji: 36, 57, 76,218, 222 i 224.In another preferred embodiment it preferably comprises a subtilase according to the invention, which is a variant combined with further substitutions, deletions and / or insertions in any one or more of the positions: 36, 57, 76, 218, 222 and 224.

W tym wykonaniu korzystnie zawiera subtilazę należącą do podgrupy I-S2 z dalszą zmianą wybraną z grupy obejmującej *36D, S57P, N76D, N218S, M222S, M222A i T224S.In this embodiment, it preferably comprises a subtilase belonging to the subgroup I-S2 with a further variation selected from the group consisting of * 36D, S57P, N76D, N218S, M222S, M222A and T224S.

Korzystne kompozycje według wynalazku zawierają odmianę subtilazy wybranąz grupy odmian obejmujących:Preferred compositions of the invention contain a subtilase variant selected from the group of variants including:

a) S57P + R170L a') S57P + R170Ia) S57P + R170L a ') S57P + R170I

b) R170L + N218S b') R170I+N218Sb) R170L + N218S b ') R170I + N218S

c) S57P + R170L + N218S c') S57P + R170I + N218Sc) S57P + R170L + N218S c ') S57P + R170I + N218S

c) S57P + V104Y + R170L + N218S c) S57P + V104Y + R170I + N218Sc) S57P + V104Y + R170L + N218S c) S57P + V104Y + R170I + N218S

d) R170L + N218S + M222A d') R170I + N218S + M222Sd) R170L + N218S + M222A d ') R170I + N218S + M222S

e) S57P + R170L + S188P + A194Pe) S57P + R170L + S188P + A194P

e) S57P + R170I + S188P + A194Pe) S57P + R170I + S188P + A194P

f) Y167L + R170Lf) Y167L + R170L

f) Y167L + R170If) Y167L + R170I

g) Y167I + R170L g') Y167I + R170Ig) Y167I + R170L g ') Y167I + R170I

h) N76D + R170L + N218S h') N76D + R170I + N218Sh) N76D + R170L + N218S h ') N76D + R170I + N218S

i) S57P + N76D + R170L + N218S i') S57P + N76D + R170I + N218Si) S57P + N76D + R170L + N218S i ') S57P + N76D + R170I + N218S

j) N66D + R170L + N21S S + M222A j') ^6DD+ :^7001+^HS S + M22SS j) N76D + NUDL + N^LS + MUSA jw) N76D + RfZDL + N208S + M12SSj) N66D + R170L + N21S S + M222A j ') ^ 6DD +: ^ 7001 + ^ HS S + M22SS j) N76D + NUDL + N ^ LS + MUSA j w ) N76D + RfZDL + N208S + M12SS

k) S57P + + S188P + A144P + NUSSk) S57P + + S188P + A144P + NUSS

k) S57P + R170L + S188P + A194-P+ N218Sk) S57P + R170L + S188P + A194-P + N218S

l) *36D + N76D + H120D + R170L + G195E + KK33L l') *36D + N76D + H120D + + G195E + K235Ll) * 36D + N76D + H120D + R170L + G195E + KK33L l ') * 36D + N76D + H120D + + G195E + K235L

m) N76D + H120D + R^L + G195E + K235L m') N76D + H^D + R170I + G195E + K235Lm) N76D + H120D + R ^ L + G195E + K235L m ') N76D + H ^ D + R170I + G195E + K235L

n) *36D D- G97N + V104Y + H120D D RHOL + A114P + G195E + K235L n') *36D + NNH + + + RHW + A194P + G195E + K235Ln) * 36D D- G97N + V104Y + H120D D RHOL + A114P + G195E + K235L n ') * 36D + NNH + + + RHW + A194P + G195E + K235L

o) S57P + RUdL + o') S57P + R170I + Q306Eo) S57P + RUdL + o ') S57P + R170I + Q306E

p) R170L + Q206E p') R1701 + Q206Ep) R170L + Q206E p ') R1701 + Q206E

q) Y1167I + R170L + Q206E q') Y667I + RHOI + Q206Eq) Y1167I + R170L + Q206E q ') Y667I + RHOI + Q206E

r) Y^F + RHOL r') Y667F + RUOIr) Y ^ F + RHOL r ') Y667F + RUOI

t) Y^I + RnOL + A^P t') Y667 I + R170I + A994Pt) Y ^ I + RnOL + A ^ P t ') Y667 I + R170I + A994P

u) Y167 I+ R170L+ N288S u') Y167I + R170I + R318Su) Y167 I + R170L + N288S u ') Y167I + R170I + R318S

v) Y167 I + RnOL + AWP + roUSv) Y167 I + RnOL + AWP + roUS

184 399184 399

V) Y167I + R170I + A194P + N218SV) Y167I + R170I + A194P + N218S

x) R170L + P131V x') R170I + P131Vx) R170L + P131V x ') R170I + P131V

y) *36D + Y167I + R170L y') *36D + Y167I + R170I aa) Y167V + R170L aa') Y167V + R170Iy) * 36D + Y167I + R170L y ') * 36D + Y167I + R170I aa) Y167V + R170L aa') Y167V + R170I

W korzystnym wykonaniu kompozycja według wynalazku ponadto zawiera deflokujący polimer.In a preferred embodiment, the composition of the invention further comprises a deflocating polymer.

Szczególnie korzystna kompozycja jako odmianę subtilazy zawiera S57P + V104Y + R170L + N218S albo S57P + V104Y + R170I + N218S.A particularly preferred composition as a subtilase variant comprises S57P + V104Y + R170L + N218S or S57P + V104Y + R170I + N218S.

W powyższych oznaczeniach i w dalszej części opisu stosowane są następujące skróty. SkrótyThe following abbreviations are used in the above symbols and in the rest of the description. Shortcuts

AminokwasyAmino acids

A AND Ala Ala Alanina Alanine V V Val Val Valina Valina L L. Leu Leu Leucyna Leucine I AND Ile How much Izoleucyna Isoleucine P P. Pro Pro Prolma Prolma F F. Phe Phe Fenyloalarntina Phenylalarntine W IN Trp Trp Tryptofan Tryptophan M M. Met Underworld Metionina Methionine G G. Gly Gly Glicyna Glycine S S. Ser Cheese Seryna Serine T T. Thr Thr Threonina Threonin C C. Cys Cys Cysteina Cysteine Y Y Tyr Tyr Tyrozyna Tyrosine N N Asn Asn Asparagina Asparagine Q Q Gin Gin Glutamina Glutamine D D Asp Asp Kwas aspartowy Aspartic acid E E. Glu Glu Kwas glutamowy Glutamic acid K K. Lys Lys Lizyna Lysine R R Arg Arg Arginina Arginine H H. His His Histydyna Histidine

Zasady kwasów nukleinowychNucleic acid bases

A = AdeninaA = Adenine

G = GuaninaG = Guanina

C = CytozynaC = Cytosine

T = Tymina (tylko w DNA)T = Thymine (only in DNA)

U = Uracyl (tylko w RNA)U = Uracil (only in RNA)

OdmianyVariations

Do opisywania różnych odmian enzymu wytworzonych lub rozważanych według wynalazku, zastosowano następujące nazewnictwo: oryginalny(e) aminokwas(-y) - pozycja(-e) - podstawiony^) aminokwas(-y).The following nomenclature is used to describe the different enzyme variants made or contemplated in the present invention: original amino acid (s) - position (s) - substituted amino acid (s).

Według tego glicyna w pozycji 195 kwasu glutaminowego jest określona jako:Accordingly, the glycine at position 195 of glutamic acid is defined as:

Gly 195 Glu albo G195E delecja glicyny w tej samej pozycji jest określona jako:Gly 195 Glu or G195E deletion of glycine at the same position is defined as:

Gly 195 * albo G195* a insercja dodatkowej reszty aminokwasu takiej jak lizyna jest określona jako:Gly 195 * or G195 * and the insertion of an additional amino acid residue such as lysine is defined as:

Gly 195 GlyLys albo G195GKGly 195 GlyLys or G195GK

Przy czym delecje wskazane w tabeli I, lub obecność w subtilizynie niewskazana w tabeli I, insercje w takiej pozycji są określane jako:Whereby the deletions indicated in Table I, or the presence in subtilisin not indicated in Table I, insertions at such positions are defined as:

18-4399 * 36 Asp albo *36D dla insercji kwasu aspartowego w pozycji 36.18-4399 * 36 Asp or * 36D for insertion of aspartic acid at position 36.

Wielokrotne mutacje są oddzielone plusami, np:Multiple mutations are separated by pluses, e.g .:

Arg 170 Tyr + Gly 195 Glu albo R170Y+G195E oznacza mutacje w pozycji 170 i 195 podstawione przez tyrozynę i kwas glutamowy zamiast, odpowiednio argininy i glikozyny.Arg 170 Tyr + Gly 195 Glu or R170Y + G195E are mutations at position 170 and 195 substituted with tyrosine and glutamic acid instead of arginine and glycosine, respectively.

PozycjeItems

Dla opisania odmian w niniejszym zgłoszeniu oraz w załączonych zastrzeżeniach stosuje się uszeregowanie odmian subtilazy jak w Siezen i in., Supra. W innych publikacjach odnoszących się do subtilazy stosowano inne uporządkowanie lub numerację specyficznych enzymów. Dla fachowcajest sprawąrutynową ustalenie pozycji ze specyficznąrcsztą w zastosowanej numeracji. Odnośniki do fig. 1, przedstawiają uszeregowanie reszt odpowiednich dla niniejszego wynalazku, z ogromnej liczby subtilaz. W tabeli I zrobiono odnośnik do publikacji WO-A-91/00345 pokazujący uporządkowanie reszt odpowiednich dla niniejszego wynalazku, z ogromnej liczby subtilaz.For describing the variants in this application and in the appended claims, an alignment of the subtilase variants as in Siezen et al., Supra is used. In other publications relating to subtilase, a different ordering or numbering for specific enzymes has been used. It is a routine matter for a skilled person to determine a position with a specific number in the numbering used. Reference is made to Fig. 1 for an alignment of residues suitable for the present invention from a large number of subtilases. In Table I, reference is made to WO-A-91/00345 showing the ordering of residues suitable for the present invention from a large number of subtilases.

Tabela ITable I.

Obecnie znane subtilazy (z Siezen i in., Supra).Currently known subtilases (from Siezen et al., Supra).

Organizm Organism cDNA, gen cDNA, gene enzym enzyme akronim acronym 1 1 2 2 3 3 4 4 PROKARIOTYCZNE Bakterie: gram-dodatnie Bacillus subtilis 168 PRO-CARIOTIC Bacteria: gram positive Bacillus subtilis 168 apr A apr A subtilizyna 1168, apr subtilisin 1168, apr ABSS168 ABSS168 Bacillus amyloliquefaciens Bacillus amyloliquefaciens apr apr subtilisin BPN' (NOVO) subtilisin BPN '(NOVO) BASPPN BASPPN Bacillus subtilis DY Bacillus subtilis DY - - subtilizyna DY subtilisin DY BSSDY BSSDY Bacillus licheniforms Bacillus licheniforms + + subtilizyna Carlberg Carlberg subtilisin BLSCAR BLSCAR Bacillus lentus Bacillus lentus + + subtilizyna 147 subtilisin 147 BLS147 BLS147 Bacillus alcalophilus PB92 Bacillus alcalophilus PB92 + + subtilizyna PB subtilisin PB BAPB92 BAPB92 Bacillus sp. DSM 4828 Bacillus sp. DSM 4828 - - proteaza zasadowa alkaline protease BDSM48 BDSM48 Bacillus YaB Bacillus YaB ale but elastaza zasad. YaB rules elastase. YaB BYSYAB BYSYAB Bacillus subtilis 168 Bacillus subtilis 168 epr epr min. extracell.prot. min. extracell.prot. BSEPR BSEPR Bacillus subtilis Bacillus subtilis bpf bpf bacillopeptydaza F bacillopeptidase F BSBPF BSBPF Bacillus subtilis IFO3013 Bacillus subtilis IFO3013 ispl ispl intracell.ser. intracell.ser. BSISP1 BSISP1 Bacillus subtilis A50 Bacillus subtilis A50 - - intracell.ser.prot. intracell.ser.prot. BSIA50 BSIA50 Bacillus thuringiensis Bacillus thuringiensis - - extracell.ser.prot. extracell.ser.prot. ETFINI ETFINI Bacillus cereus Bacillus cereus - - extracell.ser.prot. extracell.ser.prot. BCESPR BCESPR Nocardiopsis dassonvillei Nocardiopsis dassonvillei - - zasadowa ser.prot. basic cheese prot. NDAPII NDAPII Thermactinomyces vulgaris Thermactinomyces vulgaris - - termitaza termitase TVTHER TVTHER Enterococcus faecalis Enterococcus faecalis cylA cylA cytolizyna skł. A cytolysin component A EFCYLA EFCYLA Staphylococcus epidermidis Staphylococcus epidermidis epiP epiP epidermin lead.prot. epidermin lead.prot. SEEPIP SEEPIP Streptococcus pyrogenes Streptococcus pyrogenes scpA scpA C5a peptydaza C5a peptidase SPSCPA SPSCPA Lactococcus lactis SK11 Lactococcus lactis SK11 prtP prtP SK11 cell wall prot. SK11 cell wall prot. LLSK11 LLSK11 Bakterie gram-ujemne Gram-negative bacteria Dichelobacter nodosus Dichelobacter nodosus + + zasadowa proteaza alkaline protease DNEBPR DNEBPR Xanthomonas campestris Xanthomonas campestris + + extracellular prot. extracellular prot. XCEXPR XCEXPR Serratia marcescens Serratia marcescens + + Exrtacell. ser.prot. Exrtacell. ser.prot. SMEXSP SMEXSP Thermus aquaticus YT-1 Thermus aquaticus YT-1 pstI pstI aqualizyna I aqualysin I TAAQUA TAAQUA Thermus rT41A Thermus rT41A + + T41A proteaza T41A protease TRT41A TRT41A Vibrio alginolyticus Vibrio alginolyticus proA proA proteaza A protease A VAPROA VAPROA Streptomyces rutgersensis Streptomyces rutgersensis - - proteinaza D proteinase D SRESPD SRESPD Archaea halophilic strain 172P1 Archaea halophilic strain 172P1 - - halophil extra.prot. halophil extra.prot. ARB172 ARB172 CyjanobakteriE Anabaena variabilis Cyanobacteria E. Anabaena variabilis prcA work Ca-zależna proteaza Ca-dependent protease AVPRCA AVPRCA

184 399184 399

Tabela 1 - ciąg dalszyTable 1 - continued

1 1 2 2 3 3 4 4 Niższe eukariotyczne Grzyby Tritirachium album Limber Lower eukaryotic Mushrooms Tritirachium album Limber + + proteinaza K proteinase K TAPROK TAPROK Tritirachium album Tritirachium album + + proteinaza R proteinase R. TAPROR TAPROR TritreacCium album TritreacCium album proT proT proteinaza T proteinase T. TAPROT TAPROT Aspergillus oryzae Aspergillus oryzae + + zasadowa proteaza alkaline protease AOALPR AOALPR Malbranchea pulchella Malbranchea pulchella - - termomykolina thermomycoline MPTHMY MPTHMY Acremonium chrysogenum Acremonium chrysogenum alp alp zasadowa proteaza alkaline protease ACALPR ACALPR Drożdże Klnyweromyces lactis Yeast Klnyweromyces lactis kex1 kex1 kex1 (tr.proteinaza kex1 (tr. proteinase KLKEX^1 KLKEX ^ 1 Sacharomyces ahehvrsrae Sacharomyces ahehvrsrae kex2 kex2 kex2 ser. proteinaza kex2 ser. proteinase SCKEX2 SCKEX2 Sacharomyces ahrhvrsiae Sacharomyces ahrhvrsiae prb1 prb1 proteaza B protease B SCPRB1 SCPRB1 Yarrowia hpolytica Yarrowia hpolytica xpr2 xpr2 zas. extrαctll.prot. as. extrαctll.prot. YLXPR2 YLXPR2 Wyższe kariotyczne Robaki Cahnorhabditis elegans Higher karyotic Worms Cahnorhabditis elegans bli4 closer4 cuticle proteaza protease cuticle CEBLI4 CEBLI4 Owady Drosophila (muszka owocowa) Insects Drosophila (fruit fly) furl furl furin1 furin1 DMFUR1 DMFUR1 Drosophila (muszka owocowa) Drosophila (fruit fly) fur2 fur2 furin2 furin2 DMFUR2 DMFUR2 Rośliny. Cucumis melo (melon) Plants. Cucumis melo (melon) « « cncnmi(in cncnmi (in CMCUCU CMCUCU Ssaki Człowiek (tez szczur, mysz) Mammals Man (also rat, mouse) fur fur furin furin HSFURI HSFURI Człowiek (również mysz) Human (also mouse) + + insulinoma PC2 prot. insulinoma PC2 prot. HSIPC2 HSIPC2 Mysz Mouse + + pituitary PC3 prot. pituitary PC3 prot. MMPPC3 MMPPC3 Człowiek Man + + tripeptydyl peptid.II tripeptidil peptid. II HSTPP HSTPP

Odnośniki stosowane w tabeli IReferences used in Table I.

Odnośniki sekwencji aminokwasów (powiązania z danymi GenBank®/EMBL Data Bank podano w nawiasach):Amino acid sequence references (links to GenBank® / EMBL Data Bank data are given in parentheses):

ARB172 Kimiekura i Seno. (1990) Biochem. CeliBioL 68 352-359 (sekwencjonowane aminokwasy dojrzałej proteazy reszty 1-35; reszta 14 nie określona).ARB172 Kimiekura and Seno. (1990) Biochem. CellBioL 68 352-359 (sequenced amino acids of mature protease residues 1-35; residue 14 not specified).

BSS168 Stahl)iFeraari. 11984) J. Bacteriol. 158411-418(K01988). Yoshimoto. Oyamai inni (1488) J Biochem. 103 1060-1065 (dojrzała subtilizyna z B. subtilis var. amylosacchariticus odróżniająca się posiadaniem T130S i T162S). Svendsen i inni (1986) FEBS Lett. 196 228-232 (PIR A23624; sekwencjonowane aminokwasy; dojrzała alkaliczna mesentericopeptydaza z B. meseμμμ odróżniająca się posiadaniem S85A, A88S, S89A, S183A i N259S).BSS168 Stahl) and Feraari. 11984) J. Bacteriol. 158411-418 (K01988). Yoshimoto. Oyamai et al. (1488) J Biochem. 103 1060-1065 (mature subtilisin from B. subtilis var. Amylosacchariticus distinguished by having T130S and T162S). Svendsen et al. (1986) FEBS Lett. 196 228-232 (PIR A23624; amino acid sequencing; B. meseμμ mature alkaline mesentericopeptidase distinguished by having S85A, A88S, S89A, S183A and N259S).

BASBPN WeHsinm) 11983) Nuci Acids Res 11 7911-7925 XC00165.. Vasantha i irmi (1984) J. Bacteriol. 159 811-814 (K02496).BASBPN WeHsinm) 11983) Nuci Acids Res 11 7911-7925 XC00165. Vasantha and irmi (1984) J. Bacteriol. 159 811-814 (K02496).

BSSDY Nedkov i inni (1983) Hoppe-Seylers Z. PhysioL Chem. 364 1537-1540 (PIR A00969; sekwencjonowane aminokwasy).BSSDY Nedkov et al. (1983) Hoppe-Seylers Z. PhysioL Chem. 364 1537-1540 (PIR A00969; amino acid sequencing).

BLSCAR Jacobs i ΐηηΐ (1985) NucL AcidsRes 13 8913-9926 . Smith i ϊηηΐ (1968) J. Biol Chem. 243 2184-2191 (PIR A00968; sekwencjonowane aminokwasy; sekwencja dojrzałej proteazy odróżniająca się T103S, P129A, S158N, N161S i S212N).BLSCAR Jacobs and ΐηηΐ (1985) NucL AcidsRes 13 8913-9926. Smith and ϊηηΐ (1968) J. Biol Chem. 243 2184-2191 (PIR A00968; amino acid sequencing; mature protease sequence that differs from T103S, P129A, S158N, N161S and S212N).

BLS147 Hastnip i hmi (1989) zgooszenic patentowe PCT WO’) 89/06279 . publ . 13 iipcaBLS147 Hastnip and hmi (1989) PCT patent WO ') 89/06279. publ. July 13

1989 (Esperase® z B. lentus). Takami i inni (1990) Appl. Microbiol. Biotechnol. 33 519-523 ((ekwencConowane reszty aminokwasów alkalicznej proteazy reszty 1-20 z Bacillus sp. nr AH-101; ta sekwencja odróżnia się od BLS147 przez posiadanie N11S).1989 (Esperase® from B. lentus). Takami et al. (1990) Appl. Microbiol. Biotechnol. 33 519-523 ((Equivalent amino acid residues of the alkaline protease residues 1-20 from Bacillus sp. No. AH-101; this sequence differs from BLS147 by having N11S).

184 399184 399

ΒΑΒΡ92ΒΑΒΡ92

BDSM48BDSM48

BYSYABBYSYAB

BSEPRBSEPR

BSBPFBSBPF

BSISP1BSISP1

BSIA50BSIA50

BTFINIBTFINI

BCESPRBCESPR

NDAPIINDAPII

TVTHERTVTHER

EFCYLAEFCYLA

SEEPIPSEEPIP

SPSCPASPSCPA

DNEBPRDNEBPR

LLSK11LLSK11

XCEXPRXCEXPR

SMEXSPSMEXSP

TAAQUATAAQUA

TRT41ATRT41A

VAPROAVAPROA

SRESPDSRESPD

AYPRCA van der Laan i inni (1991) Appl. Erwiron. Microbiol. 57 901-909. (Maxacal®). Hastrp i inni (1989) zgłoszenie patentu PCT WO 89/06279, publ. 13 lipca 1989. (subtilizyna 309, Savinase® z B. lentus odróżnia się tylko posiadaniem N873). Godette i inni (1991) Abstracts 5-th Protein Society Symposium, 6 czerwca, Baltimore: skrót M8 (wysokoalkaliczna proteaza z B. lentus odróżnia się posiadaniem N87S, S99D, S101R, S103 A, V1041 i G159S). Rettenmaier i inni (1990) zgłoszenie patentu PCT WO 90/04022, publ. 19 kwietnia 1990.AYPRCA van der Laan et al. (1991) Appl. Erwiron. Microbiol. 57 901-909. (Maxacal®). Hastrp et al. (1989) PCT patent application WO 89/06279, published July 13, 1989 (subtilisin 309, Savinase® from B. lentus is only distinguished by the possession of N873). Godette et al. (1991) Abstracts 5th Protein Society Symposium, June 6, Baltimore: abbreviation M8 (highly alkaline protease from B. lentus is distinguished by having N87S, S99D, S101R, S103 A, V1041, and G159S). Rettenmaier et al. (1990) PCT patent application WO 90/04022, published April 19, 1990.

Kaneko i inni (1989) J. Bacteriol. 171 5232-5236 (M28537).Kaneko et al. (1989) J. Bacteriol. 171 5232-5236 (M28537).

Slomai inni (1988)7. Bacteriol. 1705557-5563 (M22407). Bruckner (1990) Mol. Gen. Genat. 221 486-490 (Χ53307).Slomai others (1988) 7. Bacteriol. 1705557-5563 (M22407). Bruckner (1990) Mol. Gen. Genat. 221 486-490 (Χ53307).

Słoma i inni (1990) J. Bacteriol. 172 1470-1477 (M29035; skorygowany). Wu i inni (1990) J. Biol. Chem. 265 6845-6850 (J05400); ta sekwencja odróżnia się posiadaniem A169V i 586 mniej C-terminalne reszty odpowiednio do struktury).Słoma et al. (1990) J. Bacteriol. 172 1470-1477 (M29035; revised). Wu et al. (1990) J. Biol. Chem. 265 6845-6850 (J05400); this sequence differs in having A169V and 586 less C-terminal residues according to structure).

Koide i inni (1986) J. Bacteriol. 167 110-116 (M13760).Koide et al. (1986) J. Bacteriol. 167 110-116 (M13760).

Strongin i inni (1978)7. Bacteriol. 133 1401-1411 (sekwencj onowane aminokwasy dojrzałej proteazy reszt 1-54; reszt 3; 39; 40; 45; 46; 49 i 50 nie określono).Strongin et al. (1978) 7. Bacteriol. 133 1401-1411 (mature protease sequenced amino acids 1-54; residues 3; 39; 40; 45; 46; 49 and 50 not specified).

Chestukhina i inni (1985) Biokhimiya 50 1724-1730 (sekwencj ono wane aminokwasy dojrzałej proteazy reszty 1-14 z B. thurigiensis variety israeliensis, i reszty 1-16 i 223-243 z odmiany initimus). Kunitate i inni (1989) Agric. Biol. Chem. 53 3251-3256 (sekwencj ono wane aminokwasy dojrzałej proteazy reszty 6-20 z odmiany kurstaki. BTKURS).Chestukhina et al (1985) Biokhimiya 50 1724-1730 (amino acid sequenced mature protease of residues 1-14 from B. thurigiensis variety israeliensis, and residues 1-16 and 223-243 from cultivar initimus). Kunitate et al. (1989) Agric. Biol. Chem. 53 3251-3256 (amino acid sequenced mature protease of residues 6-20 from cultivar kurstaki. BTKURS).

Chestukhina i inni (1985) Biokhimiya 50 1724-1730 (sekwencj ono wane aminokwasy dojrzałe reszty 1-16 i 223-243).Chestukhina et al (1985) Biokhimiya 50 1724-1730 (mature amino acid sequences 1-16 and 223-243).

Tsujibo i inni (1990) Agric. Biol. Chem. 54 2177-2179 (sekwencj ono wane aminokwasy dojrzałe reszty 1-26).Tsujibo et al (1990) Agric. Biol. Chem. 54 2177-2179 (mature amino acid sequencing residues 1-26).

Meloun i inni (1985) FEBS Lett. 183 195-200 (PIR A00973; (sekwencjonowane aminokwasy dojrzałej proteazy reszty 1-274).Meloun et al. (1985) FEBS Lett. 183 195-200 (PIR A00973; (mature protease amino acid sequencing of residues 1-274).

Segarra i inni (1991) Infect. Immun. 59 1239-1246.Segarra et al. (1991) Infect. Immun. 59 1239-1246.

Schnell i inni (1991) osobiste doniesienie (Siezen i inni (supray).Schnell et al. (1991) personal report (Siezen et al. (Supray).

Chen i inni (1990) 7. Biol. Chem. 265 3161-3157 (J05224).Chen et al. (1990) 7. Biol. Chem. 265 3161-3157 (J05224).

Kortt i inni (1991) Abstract %th Protein Society Symposium, 22-26 czerwca, Baltimore, skrót S76.Kortt et al. (1991) Abstract% th Protein Society Symposium, June 22-26, Baltimore, acronym S76.

Vos i inni (1989) 7. Biol. Chem. 264 13579-13585 (J04962). Kok i inni (\9%$)Appl. Environ. Microbiol. 54231-238 (M24767); sekwencja z łańcucha Wg2 różniąca się pozycją44, obejmuje 18 różnic w domenach proteazy, i delecja reszt 1617-1676). Kiwaiki i inne (1989) Mol. Microbiol. 3 359-369 (X1413 0; sekwencj a z łańcucha N CD0763 różniąca siępozycją46, obejmuje 22 domenę proteazy i delecje reszt 1617-1676).Vos et al. (1989) 7. Biol. Chem. 264 13579-13585 (J04962). Kok et al. (\ 9% $) Appl. Environ. Microbiol. 54231-238 (M24767); the sequence from the Wg2 chain differing at position 44, includes 18 protease domains differences, and deletion of residues 1617-1676). Kiwaiki et al. (1989) Mol. Microbiol. 3 359-369 (X1413 0; CD0763 N sequence differing in position46, includes protease domain 22 and deletions of residues 1617-1676).

Liu i inni (1990) Mol. Gen. Genet. 220 433-440.Liu et al. (1990) Mol. Gen. Genet. 220 433-440.

Yanagida i inni (1986) 7. Bacteriol. 166 937-994 (M13469).Yanagida et al. (1986) 7. Bacteriol. 166 937-994 (M13469).

Terada i inni (1990) 7 Biol. Chem. 265 6576-6581 (J054I4).Terada et al. (1990) 7 Biol. Chem. 265 6576-6581 (J054I4).

McHale i inni (1990) Abstracts 5-th Eur. Congr. Biotechn. Christiansen, Munck i Villadsen (eds), Munksgaard Int. Publishers, Copenhagen.McHale et al. (1990) Abstracts 5th Eur. Congr. Biotechn. Christiansen, Munck and Villadsen (eds), Munksgaard Int. Publishers, Copenhagen.

Deane i inni (1989) Gene 76 281-288 (M25499).Deane et al. (1989) Gene 76 281-288 (M25499).

Lavrenova i inni (1984) Biochemistry USSR. 49 447-454 (sekwencjonowane aminokwasy reszty 1-23; reszt 13, 18 i 19 nie określono).Lavrenova et al. (1984) Biochemistry USSR. 49 447-454 (amino acids sequenced from residues 1-23; residues 13, 18, and 19 not specified).

Maldener i inni (1991) Mol. Gen. Genet. 225 113-120 (publikowana sekwencja ma 28 nieokreślonych reszt w pobliżu pozycji 2000-210 odpowiednio do błędu odczytywania struktury).Maldener et al. (1991) Mol. Gen. Genet. 225 113-120 (the published sequence has 28 undefined residues near positions 2000-210 according to the error in reading the structure).

184 399184 399

TAPROKTAPROK

TAPRORTAPROR

TAPROTTAPROT

AOALPRAOALPR

MPTHMYMPTHMY

ACALPRACALPR

KLEX1KLEX1

SCKEX2SCKEX2

SCPRB1SCPRB1

YLXYPR2YLXYPR2

CEBL14CEBL14

DMFUR1DMFUR1

DMFUR2DMFUR2

CMCUCUCMCUCU

HSFURIHSFURI

HSIPC2HSIPC2

MMPPC3MMPPC3

HSTPPHSTPP

Gunkel i Gassen (1989) Eur. J Biochem. 179 185-194 (X14688/XI4689). Jany i inni (1986) J. Biol. Chem. Hoppe-Seyler 367 87 (PIR A24541; sekwencjonowane aminokwasy; dojrzała proteaza różni się posiadaniem S745G, SILST204-208DSL i VNLL264-267FNL).Gunkel and Gassen (1989) Eur. J Biochem. 179 185-194 (X14688 / XI4689). Jany et al. (1986) J. Biol. Chem. Hoppe-Seyler 367 87 (PIR A24541; amino acid sequencing; mature protease differs in having S745G, SILST204-208DSL and VNLL264-267FNL).

Samai i inni 11990) Mol. Mirrobiol. 4 17894792 ¢556116).Samai et al. 11990) Mol. Mirrobiol. 4 17894792 ¢ 556116).

Samai i mni 0989) Gnni 85 329-333.Samai and mni 0989) Gnni 85 329-333.

Tatsumi i inni (1989) Mol. Gen. Genet. 219 33-38. Cheevadhanarah i inni (1991) EMBL Data Library (X54726).Tatsumi et al. (1989) Mol. Gen. Genet. 219 33-38. Cheevadhanarah et al. (1991) EMBL Data Library (X54726).

Gaucher i Stevenson 91976) Methods Enzymol. 45 415-433 (sekwencjonowane aminokwasy reszty 1 -28, i heksapeptyd LSGTSM z aktywnym centrum seryny).Gaucher and Stevenson 91976) Methods Enzymol. 45,415-433 (sequenced amino acids residues 1-28, and LSGTSM hexapeptide with serine active center).

Isogal 1 ńmi 11991) Agbic. ΒίοΙ. Chem. 55 471477 . Stepimov i inni (1986) Int. J. Biochem. 18 369-375 (sokwoncjonowano aminokwasy reszty L27; dojrzała proteaza różniąca się posiadaniem H13 [1] Q, R13 [2]N i S13 [6]A).Isogal 1 ńmi 11991) Agbic. ΒίοΙ. Chem. 55 471477. Stepimov et al. (1986) Int. J. Biochem. 18 369-375 (amino acids of residue L27 were phoned; mature protease differing in having H13 [1] Q, R13 [2] N and S13 [6] A).

Wescdowkiii-Louel i Fukthaaaa 11988i FEBS lett. 234 464-470 (X07038).Wescdowkiii-Louel and Fukthaaaa 11988i FEBS lett. 234 464-470 (X07038).

Mizuno i inni 0988i Bucchem. Bóopyys. Rss. Commnn. 156 246-254 (M24201).Mizuno et al. 0988i Bucchem. Bóopyys. Rss. Commnn. 156 246-254 (M24201).

Moehle i ίηηί 0987i Mol. Clll. Βίοι 7 4390-4399 (Ml8097).Moehle and ίηηί 0987i Mol. Clll. Βίοι 7 4390-4399 (Ml8097).

davidow i unii 11987IJ. ΒαΡ^Μ. 169 4627 4629 (M1774)) . Maooba i inni (1988) Mol. Cell. Biol. 8 4904-4916 (M23353).davidow and union 11987IJ. ΒαΡ ^ Μ. 169 4627 4629 (M1774)). Maooba et al. (1988) Mol. Cell. Biol. 8 4904-4916 (M23353).

Peter i Roee 099)i Des Noem BeeedrEs Gazette 1i 2..Peter and Roee 099) and Des Noem BeeedrEs Gazette 1 and 2 ..

Roebooek i mni 199)i FEBS Lett. 289 133437 0559384).Roebooek and Mni 199) and FEBS Lett. 289 133437 0559384).

Roebooek i mni Ο992) 267 ^12^^1^255.Roebooek and mni Ο992) 267 ^ 12 ^^ 1 ^ 255.

Kaneda i ΐηη i 19 984) J. Βϊαοίκτη. 95 825-829 IeekwencSonowane ammokwasy oktapeptydu NIISGTSM z aktywnym centrum seryny). vrni den ΟποιΙ^Ι ibrni 09901 NuoI. AiiSs Rss. 18 664 seelweencja mysiej furyny różniąca się w pozycji 51, obejmuje pięć katalitycznych domen: A15E, Y21F, S223F, A232V i N258[2]D0. MISUMII INNI (1990) Nucl. Acids Res. 18 6719(X55660: sekwoncja szczurzej furyny różniąca się w pozycji 49, obejmuje 3 katalityczne domeny: A15E, Y21f, H24R). Smokiem i Slemrr0990)7. ΒΐοΙ. Chem. 26i 29974ΟΟΙ (J05252) . Seddah i inni (1990) DNA Cell Biol. 9 415-854 (sekwencja proteazy mysiej przysadki PC2 różna w pozycji 23, obejmująca siedem domen proteazy: I4F, S42[2]Y, E45D, N76S, D133E, V134L i G239 [1]D).Kaneda and ΐηη i 19,984) J. Βϊαοίκτη. 95 825-829 IequencSonated ammo acids of the NIISGTSM octapeptide with an active serine center). vrni den ΟποιΙ ^ Ι ibrni 09901 NuoI. AiiSs Rss. The murine furin seelection, which differs at position 51, comprises five catalytic domains: A15E, Y21F, S223F, A232V and N258 [2] D0. MISUMII OTHERS (1990) Nucl. Acids Res. 18 6719 (X55660: Rat furin sequencing differing at position 49, includes 3 catalytic domains: A15E, Y21f, H24R). Dragon and Slemrr0990) 7. ΒΐοΙ. Chem. 26i 29974ΟΟΙ (J05252). Seddah et al. (1990) DNA Cell Biol. 9 415-854 (mouse pituitary PC2 protease sequence different at position 23, including seven protease domains: I4F, S42 [2] Y, E45D, N76S, D133E, V134L and G239 [1] D).

Smeekens imni 0991) PPooc. Natl.Aadd Uci. USAi 88 340-344(58572) . Stidah i inni (1990) DNA Cell Biol. 9 415-424 (M55668/M55669; częściowa sekwencja)Smeekens imni 0991) PPooc. Natl.Aadd Uci. USAi 88, 340-344 (58572). Stidah et al. (1990) DNA Cell Biol. 9 415-424 (M55668 / M55669; partial sequence)

Tonkemson i ennISon099)i Bóohhemietry 30 168474 (0^299^).Tonkemson and ennISon099) and Bóohhemietry 30 168 474 (0 ^ 299 ^).

Krótki opis figurBrief description of the figures

Na rysunkach, figura 1 przedstawia uszeregowanie wymienionych w tabeli I;In the drawings, figure 1 shows the alignment listed in table I;

Figura 2 jest trójwymiarowym przedstawieniem subtilizyny 309 pokazującym położenie hydrofobowych domen i niektóre podstawione reszty aminokwasów w ich sąsiedztwie.Figure 2 is a three-dimensional representation of subtilisin 309 showing the position of the hydrophobic domains and some substituted amino acid residues in their vicinity.

Nieoczekiwanie okazało się, że trwałość przechowywania i/iub działanie w detergentowych kompozycjach jest polepszone jeżeli reszty aminokwasów usytuowane w sąsiedztwie hydrofobowych domen zawierają reszty P129, P131,1165, Y167, Y171 subtilizyny 309 podstawione przez bardziej hydrofobowe reszty. Zwłaszcza przez reszty R170.It has surprisingly been found that the storage stability and / or performance in detergent compositions is improved when the amino acid residues adjacent to the hydrophobic domains contain residues P129, P131,1165, Y167, Y171 of subtilisin 309 substituted with more hydrophobic residues. Especially the rest of R170.

Figura 2 przedstawia hydrofobowe domeny w subtilizynie 309 i numery reszt w ich sąsiedztwie podstawione w celu zwiększenia hydrofobowości domeny. Może to być osiągnięte przez podstawienie hydrofobowych reszt zamiast nie hydrofobowych reszt i/iub przez podstawienie reszt aby stały się bardziej hydrofobowe niż w macierzystym enzymie.Figure 2 shows the hydrophobic domains in subtilisin 309 and the adjacent residue numbers substituted to increase the hydrophobicity of the domain. This can be achieved by substituting hydrophobic residues for non-hydrophobic residues and / or by substituting residues to make them more hydrophobic than in the parent enzyme.

Te same zasady zastosowano do odpowiednich hydrofitowych domen innych subtilaz, których identyfikacja jest oczywista dla przeciętnego fachowca pracującego w tej dziedzinie techniki. Graficzne przedstawienia, jak na figurze 2, mogąbyć wykonane dla innych subtilaz dla określenia celowych reszt do podstawienia zgodnie z wynalazkiem.The same principles have been applied to the corresponding hydrophytic domains of other subtilases, the identification of which is apparent to one of ordinary skill in the art. Graphical representations, as in Figure 2, may be made for other subtilases to identify targeted residues for substitution in accordance with the invention.

Ich liczbę przedstawiono poniżej w tabeli II:Their number is presented below in Table II:

Tabela IITable II

Reszty hydrofobowych domen i ich sąsiedztwaRests of hydrophobic domains and their neighborhoods

Poz.\Enzym Pos. \ Enzyme BASBPN BASBPN BLSCAR BLSCAR BLS309 BLS309 BLS147 BLS147 TVTHER TVTHER Domena Domain 129 129 P P. A AND P P. T T. T T. 131 131 G G. G G. P P. G G. G G. 165 165 V V I AND I AND V V P P. 167 167 Y Y Y Y Y Y Y Y Y Y 171 171 Y Y Y Y Y Y Y Y Y Y Sąsiedztwo Neighborhood 136 136 K K. K K. E E. E E. Q Q 159 159 S S. S S. G G. G G. T T. 164 164 T T. T T. S S. G G. A AND 170 170 K K. K K. R R R R Y Y 194 194 P P. A AND A AND P P. S S. 195 195 E E. E E. G G. E E. V V

Tabelę II skonstruowano zgodnie z uszeregowaniem przedstawionym na figurze 2. Jest oczywiste, że podobne lub większe tabele obejmujące inne subtilazy mogą być łatwo stworzone przez fachowców.Table II is constructed according to the alignment shown in Figure 2. It will be appreciated that similar or larger tables covering other subtilases can be readily produced by those skilled in the art.

W wynalazku stosuje się odmiany subtilazy, w których zmieniono sekwencje aminokwasów przez mutacje genu enzymu subtilizyny, który zaplanowano do modyfikacji (macierzysty enzym lub gen) w kodonie odpowiedzialnym za ekspresję reszt aminokwasów w pozycjach 129, 131,165,167,171,136,159,164,170,194 i 195, których reszty są bardziej hydrofobowe niż reszta(-y) w macierzystym enzymie, zwłaszcza takie hydrofobowe reszty, które zawierają względnie długi hydrofobowy łańcuch, takie jak Ile, Leu i Val, przy czym, jeżeli zmutowany gen jest ekspesjonowany, reszta aminokwasu jest podstawiana przez bardziej hydrofobową resztę, która zwiększa hydrofobowość domeny jako takiej.The invention uses variants of subtilase in which the amino acid sequences have been changed by mutations in the gene of the subtilisin enzyme that is designed to be modified (parent enzyme or gene) in the codon responsible for expressing the amino acid residues at positions 129, 131, 165, 167, 171, 136, 159, 164, 170, 194 and 195, the residues of which are more hydrophobic than the residue (s) in the parent enzyme, especially those hydrophobic residues that contain a relatively long hydrophobic chain, such as Ile, Leu, and Val, where, if the mutant gene is expressed, the amino acid residue is substituted with a more hydrophobic residue which increases the hydrophobicity of the domain as such.

Na ogół hydrofobowe reszty są następujące: Val (V), Ile (I), Leu (L), Met (M), Phe (F), Pro (P) i Trp (W). Między nimi korzystne są Val, Ile i Leu. Patrząc na tabelę II i stosując zasady według wynalazku można wskazać wiele kandydatur odpowiednich do podstawienia.Generally the hydrophobic residues are as follows: Val (V), Ile (I), Leu (L), Met (M), Phe (F), Pro (P), and Trp (W). Among them, Val, Ile and Leu are preferred. Looking at Table II and applying the principles of the invention, a number of suitable candidates for substitution can be identified.

Dla obu BASBPN i BLSCAR wydają się odpowiednie do dokonania podstawienia pozycje 136, 159, 164, 167, 170 i 195. W BLS309 pozycje 136,164,167 i 170 byłyby w pierwszej kolejności do wybrania, a pozycje 159 i 195 byłyby w drugiej kolejności. W BLS147 pozycje 136, 167, 170 i 195 byłyby w pierwszej kolejności a pozycje 159 i 164 w drugiej kolejności. Na koniec w TVTHER pozycje 136, 167 i 194 są w pierwszej kolejności a pozycja 164 w drugiej.For both BASBPN and BLSCAR seem suitable positions 136, 159, 164, 167, 170 and 195 for substitutions. In BLS309, positions 136, 164, 167 and 170 would be selectable first, and positions 159 and 195 would be second. In BLS147, positions 136, 167, 170, and 195 would be first and positions 159 and 164 second. Finally, on TVTHER, positions 136, 167 and 194 are first and 164 are second.

Będzie to pociągało za sobą korzyści z podstawienia reszty Gly w hydrofobowej domenie na bardziej zabudowaną przestrzennie i bardziej hydrofobową resztę.This will have the benefit of substituting the Gly residue in the hydrophobic domain for a more bulky and hydrophobic residue.

Takie rozważania stosuje się do hydrofitowych albo hydrofobowych reszt mogących zajmować dowolną z wymienionych pozycji, oznacza to, że każdy wzrost hydrofobowości wydaje się być korzystnym. To oznacza, że np. bardzo hydrofitowe reszty takie jak naładowane reszty Arg (A), Asp (D), Glu (E) lub Lys (K) mogą być podstawione przez dowolną resztę, która jestSuch considerations apply to hydrophobic or hydrophobic residues that may occupy any of the listed positions, meaning that any increase in hydrophobicity appears to be beneficial. This means that e.g. highly hydrophytic residues such as charged residues Arg (A), Asp (D), Glu (E), or Lys (K) can be substituted with any residue that is

184 399 mniej hydrofilową. Takie mniej hydrofilowe reszty obejmują reszty Gly (G), Cys (C), Ser (S) Ala (A), Thr (T), Tyr (Y), Gln (Q), His (H) lub Asn (N).184,399 less hydrophilic. Such less hydrophilic residues include Gly (G), Cys (C), Ser (S) Ala (A), Thr (T), Tyr (Y), Gln (Q), His (H), or Asn (N) residues.

Podobne rozważania mogą być stosowane do innych subtilaz mających hydrofobowe domeny w tej części powierzchni enzymu.Similar considerations apply to other subtilases having hydrophobic domains at this portion of the enzyme surface.

W kontekście niniejszego wynalazku subtilaza jest określona według Siezen i in. powyżej. W węższym sensie, zastosowanym do wielu wykonań wynalazku, subtilazy odpowiednie to takie, które należądo podgrup I-S 1i I-S2. W bardziej specyficznym sensie wiele wykonań wynalazku odnosi się do proteazy serynowej gram-pozytywnych bakterii, które mogabyć podciągnięte w zasadniczo niedwuznacznej homologii w ich pierwszorzędowej strukturze, do subtilaz wymienionych w tabeli I powyżej.In the context of the present invention, subtilase is defined according to Siezen et al. above. In a narrower sense, suitable subtilases are those which belong to the subgroups I-S 1 and I-S2, applicable to many embodiments of the invention. In a more specific sense, many embodiments of the invention pertain to the serine protease of gram-positive bacteria, which may be subsumed with substantially unambiguous homology in their primary structure, to the subtilases listed in Table I above.

Możliwe jest jedno lub więcej niż jedno, podstawienie w wyżej określonych pozycjach w kombinacji z innym podstawieniem, delecjąlub addycjądo sekwencji aminokwasów w macierzystym enzymie. Rozważane są zwłaszcza kombinacje z innymi podstawieniami znanymi z polepszania właściwości enzymu.One or more substitutions at the above-defined positions are possible in combination with another substitution, deletion or addition to an amino acid sequence in the parent enzyme. In particular, combinations with other substitutions known to improve enzyme properties are contemplated.

Takie kombinacje obejmują pozycje: 222 (polepszona stabilność tlenowa), 218 (polepszona stabilność termiczna), podstawienia w centrach wiążących Ca stabilizujące enzym, np. pozycja 76, i wiele innych odróżniających od stanu techniki. Co więcej, rozważane są również specyficzne kombinacje z odmianami wskazanymi w publikacji EP-A-405 901.Such combinations include items: 222 (improved aerobic stability), 218 (improved thermal stability), substitutions at Ca binding sites stabilizing the enzyme, e.g., item 76, and many others distinguishing from the prior art. Moreover, specific combinations are also contemplated with the variations indicated in EP-A-405 901.

OdmianyVariations

A: pojedyncze odmiany:A: single varieties:

Subtilizyna BPN', Subtilizyna Carlsberg, Subtilizyna 168 i Subtilizyna DY odmiany:Subtilisin BPN ', Subtilisin Carlsberg, Subtilisin 168 and Subtilisin DY varieties:

K136V, K136V, K13^I, K13 ^ I, K136L, K136M, K136F, K136L, K136M, K136F, S159V, S159V, S1591, S1591, S159L , S159M, S159F, S159L, S159M, S159F, T164V, T164V, T1641, T1641, SKUL, SI UHM, S164F, SKUL, SI UHM, S164F, K170V, K170V, K1701, K1701, KI70L, K170M, K170F, KI70L, K170M, K170F, E195V, E1951, Odmiany termitazy: E195V, E1951, Varieties of termitase: E195L, E195M, E195F, E195L, E195M, E195F, Q136V, Q136V, Q136L, ęiUM, Q136F, Q136L, ęiUM, Q136F, T159V, T159V, Tl 591, Tl 591, T159L T159M, T159F, T159L T159M, T159F, A164V, A164V, Al^^I, Al ^^ I, A164L, A164M, A164F, A164L, A164M, A164F, Y167V, Y167V, YH7I, YH7I, Y167L, Y167M, Y167F Y167L, Y167M, Y167F Y170V, Y170V, Y110I, Y110I, Y170L, Y170M, Y170F, Y170L, Y170M, Y170F, S194V, S194V, H44L, SH4M, S194F, H44L, SH4M, S194F, Odmiany Subtilizyny 309, Subtilizyny 147 i proteaza Bacillus PB92: Variants of Subtilisin 309, Subtilisin 147 and Bacillus PB92 protease: E136V, E136V, E136I, E136I, E134L, E136F, E134L, E136F, G159V, G159V, G1^^9, G1 ^^ 9, G194L, G159M, G194L, G159M, G164V, G164V, G1^^^4, G1 ^^^ 4, dUL, GlUtM, <^1^^«,, (BLS147) dUL, GlUtM, <^ 1 ^^ «,, (BLS147) S164V, S164V, S^L S ^ L ^L, SHHM S164F, (BLS309 i BAPPB92) ^ L, SHHM S164F, (BLS309 and BAPPB92) Y167V, Y167V, Y^H, Y ^ H, YHLL, Y167M, YHLL, Y167M, R170V, R170V, RUM, RUM, (oba wyłączone dla PAPB92) (both off for PAPB92) R170L, R170L, R170M, R170M, (wyłączone dla PAPB92), RI00F,R170GIRI00C (disabled for PAPB92), RI00F, R170GIRI00C A194V, A194V, Aim, Aim, A194L, A194F, (BLS309 ΐ BAPB99) A194L, A194F, (BLS309 ΐ BAPB99) P194V, P194V, P19U , P19U, P194L , PWM, P194F, (BLS147) P194L, PWM, P194F, (BLS147) E195V, E195V, E^, E ^, E195L, EmM, E195F, (BLS447) E195L, EmM, E195F, (BLS447) G195V, G195I, B: odmiany kombinacji: G195V, G195I, B: combination variations: Gl95L, G195M, G195F, ^^LS399 i BAPB92) Gl95L, G195M, G195F, ^^ LS399 and BAPB92)

Każda z wymienionych wyżej odmian jest rozważana pod względem dawania korzyści po połączeniu z innąodmianąw dowolnej zpozycji: 27, 36, 57, 76, 101,104, 123, 218, 222, 224 i 274.Each of the above-mentioned varieties is contemplated to provide benefit when combined with another variation in any of the following items: 27, 36, 57, 76, 101, 104, 123, 218, 222, 224, and 274.

Zwłaszcza, następujące odmiany BLS309 uważa się za odpowiednie do kombinacji:In particular, the following BLS309 variants are considered suitable for the combination:

K27R, *36D, S57P, N76D, S101G, V104A, V104N, V104Y, N123S, A194P, Q206E, N218S, M222S, M222A, T224S i T274A.K27R, * 36D, S57P, N76D, S101G, V104A, V104N, V104Y, N123S, A194P, Q206E, N218S, M222S, M222A, T224S and T274A.

184 399184 399

Takie odmiany również zawierają dowolny jeden lub dwa podstawniki X167L, X167I, X170L i/lub X170I w kombinacji z dowolnie jednym lub więcej niż jednym, innymi podstawieniami, delecjami i/lub insercjami wskazanymi powyżej jako korzystne.Such variations also contain any one or two of X167L, X167I, X170L, and / or X170I in combination with any one or more of the other substitutions, deletions, and / or insertions indicated above as being preferred.

Co więcej, odmiany obejmują dowolne odmiany spośród V104N+S101G, K27R+V104Y+ +N123S+T27A lub N76D+V104A, w kombinacji z dowolnie jednym lub więcej niż jednym podstawieniem, deleejąi/lub insercją wskazaną wyżej jako zdającą się wykazywać ulepszone właściwości.Moreover, the variants include any of the variants V104N + S101G, K27R + V104Y + + N123S + T27A or N76D + V104A, in combination with any one or more substitutions, deletions and / or insertions indicated above as appearing to exhibit improved properties.

Specyficzne kombinacje wymieniono wcześniej.Specific combinations are listed previously.

Kompozycje czyszczące i detergentowe według wynalazku mają zasadniczo postać ciekłych kompozycji detergentowych, ale odmiany subtilazy mogąbyć włączane do kompozycji detergentowych w postaci kostek, tabletek, pałeczek i podobnych, do bezpośredniego stosowania, których wykazują polepszoną stabilność enzymu.The cleaning and detergent compositions of the invention are generally in the form of liquid detergent compositions, but subtilase forms can be incorporated into detergent compositions in the form of bars, tablets, sticks and the like for direct use which exhibit improved enzyme stability.

Korzystnie kompozycje według wynalazku są zwłaszcza wodnymi ciekłymi detergentami mającymi na przykład jednorodne fizyczne właściwości, np. mogą one zawierać micelarny roztwór środków powierzchniowo czynnych w ciągłej fazie wodnej, tak zwane ciecze izotropowe.Preferably the compositions according to the invention are especially aqueous liquid detergents having, for example, homogeneous physical properties, e.g. they may contain a micellar solution of surfactants in a continuous aqueous phase, so-called isotropic liquids.

Alternatywnie i korzystnie, mogą one mieć heterogenną fizycznie fazę i mogąbyć strukturowane, na przykład mogą zawierać dyspersję lamelarnych kropelek w ciągłej fazie wodnej, na przykład zawierające polimer zapobiegający flokulacji mający hydrofilowy szkielet i co najmniej jeden hydrofobowy łańcuch boczny, jak opisane w publikacji EP-A-346 995 (Unilever) (włączonej jako odnośnik literaturowy do niniejszego zgłoszenia). Te ostatnie ciecze sąheterogenne i mogą zawierać zawiesinę cząstek stałych takich jak cząstki materiału wypełniacza np. z rodzaju opisanych poniżej.Alternatively and advantageously, they may be physically heterogeneous and structured, e.g. containing a dispersion of lamellar droplets in a continuous aqueous phase, e.g. containing an anti-flocculation polymer having a hydrophilic backbone and at least one hydrophobic side chain as described in EP-A -346,995 (Unilever) (incorporated herein by reference). The latter liquids are heterogeneous and may contain a suspension of solids, such as particles of filler material, e.g. of the types described below.

Korzystnie, ciekłe kompozycje czyszczące i detergentowe według wynalazku powinny mieć wysokie stężenie elektrolitów, tak jak opisano w publikacjach patentowych EP-A-328177, EP-A-359308, EP-A-328176, EP-A-346995 (wszystkie Unilevera).Preferably, the inventive liquid cleaning and detergent compositions should have a high concentration of electrolytes, as described in EP-A-328177, EP-A-359308, EP-A-328176, EP-A-346995 (all from Unilevera).

Takie kompozycje zawierają jedną lub więcej niż jedną odmianę enzymu subtilizyny w połączeniu z dowolnymi składnikami zazwyczaj włączanymi do takich kompozycji, dobrze znanymi fachowcom.Such compositions contain one or more subtilisin enzyme variants in combination with any of the ingredients usually included in such compositions, well known to those skilled in the art.

Takie składniki obejmują wypełniacze, takie jak fosforanowe lub zeolitowe wypełniacze, środki powierzchniowo czynne, takie jak anionowe, kationowe, niejonowe lub obojniaczojonowe środki powierzchniowo czynne, polimery, takie jak polimery akrylanowe lub ich ekwiwalenty, układy wybielające, takie jak nadboranowe lub zawierające aminy prekursory bielenia lub aktywatory, środki nadające strukturę, takie jak silikonowe strukturanty, zasadę lub kwas dla ustalenia pH, substancje pochłaniające wilgoć i/lub obojętne nieorganiczne sole.Such ingredients include fillers such as phosphate or zeolite fillers, surfactants such as anionic, cationic, nonionic or zwitterionic surfactants, polymers such as acrylate polymers or their equivalents, bleaching systems such as perborate or amine-containing bleach precursors or activators, structuring agents such as silicone structurants, a base or acid to adjust the pH, humectants and / or neutral inorganic salts.

Ponadto, wiele ewentualnych składników zazwyczaj występujących w kompozycjach według wynalazku, takich jak:In addition, many optional ingredients typically found in compositions of the invention, such as:

A. Ewentualne kosurfaktantyA. Possible co-surfactants

B. Wypełniacz winianowo bursztynianowyB. Tartrate succinate filler

C. Układ neutralizującyC. Neutralizing system

D. Środek eliminujący mydlinyD. suds eliminating agent

E. Inne enzymyE. Other enzymes

F. Ewentualne inne składnikiF. Any other ingredients

Stosunek wagowy syntetycznego anionowego środka powierzchniowo czynnego do etoksylowanego niejonowego środka powierzchniowo czynnego wynosi od 1:1 do 5:1. Kompozycje mają w roztworze 10% wagowych w temperaturze 20°C, zakres pH od 7,0 do 9,0; a krytyczne stężenie micelalne (Critical Micelle Concentration) mniejsze lub równe 200 ppm, a napięcie międzyfazowe powietrze/woda przy krytycznym stężeniu micelalnym mniejsze lub równe 32 dyny/cm w 35°C w destylowanej wodzie. Korzystnie kompozycje są klarowne, homogenne i stabilne fazowo oraz mają dobre działanie czyszczące i dobrą stabilizację enzymu.The weight ratio of synthetic anionic surfactant to ethoxylated nonionic surfactant is from 1: 1 to 5: 1. The compositions have a 10% by weight solution in solution at 20 ° C, a pH range of 7.0 to 9.0; a Critical Micelle Concentration less than or equal to 200 ppm and an air / water interfacial tension at critical micelle concentration less than or equal to 32 dyne / cm at 35 ° C in distilled water. Preferably the compositions are clear, homogeneous and phase stable and have good cleaning performance and good enzyme stabilization.

184 399184 399

Różne składnikiVarious ingredients

1. Syntetyczne anionowe środki powierzchniowo czynne1. Synthetic anionic surfactants

Ciekłe detergentowe kompozycje według wynalazku zawierają od około 10% do około 50%, korzystnie od około 15% do około 50%, korzystniej od około 20% do 40%, a najkorzystniej od 20% do około 30% wagowych naturalnych lub syntetycznych środków powierzchniowo czynnych. Odpowiednie naturalne lub syntetyczne środki powierzchniowo czynne np. mydła i takie jak ujawnione w publikacjach US-A-4 285 841, i US-A-3 929 678.The liquid detergent compositions of the invention contain from about 10% to about 50%, preferably from about 15% to about 50%, more preferably from about 20% to 40%, and most preferably from 20% to about 30% by weight of natural or synthetic surfactants. . Suitable natural or synthetic surfactants are e.g. soaps and those disclosed in US-A-4,285,841, and US-A-3,929,678.

Odpowiednie anionowe środki powierzchniowo czynne obejmują rozpuszczalne w wodzie sole, zwłaszcza metali alkalicznych, sole amonowe i alkiloamonowe (np. monoetanoloamina lub trietanoloamina), produkty reakcji sulfonowania związków organicznych mające w swojej strukturze cząsteczkowej grupę alkilową zawierającą od około 10 do około 20 atomów węgla i grupę kwasu sulfonowego lub ester kwasu siarkowego. (Określenie „alkilowa” obejmuje też alkilową część grupy arylowej). Przykładami tej grupy syntetycznych środków powierzchniowo czynnych są siarczany alkilu, zwłaszcza otrzymane przez sulfonowanie wyższych alkoholi (C8-C]8 atomów węgla) takich jak wytworzone przez redukcję glicerydów oleju talowego lub kokosowego; siarczany alkilobenzenu, w których grupy alkilowe zawierają od około 9 do około 15 atomów węgla w prostym lub rozgałęzionym łańcuchu, np. takie jak opisane w patentach US 2 220 099 i US 2 477 383. Zwłaszcza cenne są siarczany alkilobenzenu o prostym łańcuchu alkilowym o średniej liczbie atomów węgla w grupie alkilowej od około 11 do 14.Suitable anionic surfactants include water-soluble salts, especially alkali metal, ammonium and alkylammonium salts (e.g. monoethanolamine or triethanolamine), sulfonation reaction products of organic compounds having an alkyl group in their molecular structure having from about 10 to about 20 carbon atoms, and sulfonic acid or sulfuric acid ester. (The term "alkyl" also includes the alkyl portion of an aryl group). Examples of this group of synthetic surfactants are alkyl sulfates, especially those obtained by sulfonating higher alcohols (C 8 -C] 8 carbon atoms) such as those prepared by reducing tall oil or coconut oil glycerides; Alkylbenzene sulfates in which the alkyl groups contain from about 9 to about 15 carbon atoms in a straight or branched chain, e.g. as described in US Pat. Nos. 2,220,099 and US 2,477,383. Especially valuable are straight chain alkyl benzene sulfates with medium a number of carbon atoms in the alkyl group from about 11 to 14.

Inne anionowe środki powierzchniowo czynne to rozpuszczalne w wodzie sole: siarczany parafin zawierające od 8 do około 24 (korzystnie około 12 do 18) atomów węgla; alkilogliceryloeterosiarczany, zwłaszcza etery alkoholi Cg-C^ (np. wytworzone z oleju talowego i kokosowego); alkilofenoloetoksylowane eterosiarczany zawierające od 1 do około 4 jednostek tlenku etylenu na cząsteczkę i od 8 do 12 atomów węgla w grupie alkilowej; oraz etoksylowane alkiloeterosiarczany zawierające 1 do 4 jednostek tlenku etylenu na cząsteczkę i od 10 do 20 atomów węgla w grupie alkilowej.Other anionic surfactants are the water-soluble salts: paraffin sulfates containing from 8 to about 24 (preferably about 12 to 18) carbon atoms; alkylglyceryl ether sulfates, especially C8-C6 alcohol ethers (e.g., made from tall oil and coconut); alkylphenol ethoxylated ether sulfates containing from 1 to about 4 ethylene oxide units per molecule and from 8 to 12 carbon atoms in the alkyl group; and ethoxylated alkyl ether sulfates having 1 to 4 ethylene oxide units per molecule and from 10 to 20 carbon atoms in the alkyl group.

Inne odpowiednie anionowe środki powierzchniowo czynne obejmują rozpuszczalne w wodzie sole estrów α-sulfonowanych kwasów tłuszczowych zawierające od 6 do 20 atomów węgla w grupie kwasu tłuszczowego i od 1do 10 atomów węgla w grupie estrowej; rozpuszczalne w wodzie sole kwasów 2-acyloksyalkeno-1-sulfonowego zawierające od 2 do 9 atomów węgla w grupie acylowej i od 9 do 23 atomów węgla w ugrupowaniu alkanu; rozpuszczalne w wodzie sole siarczanów olefin zawierające od 12 do 24 atomów węgla; i siarczanów β-alkiloksy alkanów zawierające od 1do 3 atomów węgla w grupie alkilowej i od 8 do 20 atomów węgla w ugrupowaniu alkanu.Other suitable anionic surfactants include water-soluble salts of α-sulfonated fatty acid esters containing from 6 to 20 carbon atoms in the fatty acid group and from 1 to 10 carbon atoms in the ester group; water-soluble salts of 2-acyloxyalkene-1-sulfonic acids containing from 2 to 9 carbon atoms in the acyl group and from 9 to 23 carbon atoms in the alkane moiety; water-soluble olefin sulfate salts containing from 12 to 24 carbon atoms; and β-alkyloxy alkane sulfates containing from 1 to 3 carbon atoms in the alkyl group and from 8 to 20 carbon atoms in the alkane moiety.

Korzystnymi anionowymi środkami powierzchniowo czynnymi są siarczany C^-C^ alkilu i etoksylowane alkilosiarczany zawierające średnio do 4 jednostek tlenku etylenu na mol siarczanu alkilu, liniowe Cn-C|3 alkilobenzenosiarczany, oraz ich mieszaniny.Preferred anionic surfactants are sulfates, C? -C? Alkyl and ethoxylated alkyl sulfates containing an average of 4 units of ethylene oxide per mole of alkyl sulfate, linear C n -C | 3 alkyl benzene sulfates, and mixtures thereof.

2. Etoksylowane niejonowe środki powierzchniowo czynne2. Ethoxylated nonionic surfactants

Drugim ewentualnym składnikiem jest etoksylowany niejonowy środek powierzchniowo czynny w ilości od 2% do 14%, korzystnie od 2% do 8%, korzystniej od 3% do 5% wagowych. Stosunek wagowy syntetycznego anionowego środka powierzchniowo czynnego (liczony na kwaśną zasadę) do niejonowego środka powierzchniowo czynnego wynosi od 1:1 do 5:1, korzystnie od 2:1 do 5:1, korzystniej od 3:1 do 4:1. Takie stosunki zapewniają tworzenie i adsorpcję wystarczająco twardych środków powierzchniowo czynnych na granicy powietrze/woda, aby zapewniały dobre usuwanie tłustych/olejowych plam.The second optional ingredient is an ethoxylated nonionic surfactant in an amount of 2% to 14%, preferably 2% to 8%, more preferably 3% to 5% by weight. The weight ratio of synthetic anionic surfactant (acid base) to non-ionic surfactant is from 1: 1 to 5: 1, preferably from 2: 1 to 5: 1, more preferably from 3: 1 to 4: 1. Such ratios ensure the formation and adsorption of sufficiently hard surfactants at the air / water interface to ensure good removal of greasy / oily stains.

Etoksylowane niejonowe środki powierzchniowo czynne mają wzór R'(OC2H4)nOH, w którym R1 oznacza grupę alkilową CI0-C16, lub grupę Cg-C^ alkilofenylową, n ma wartość od 3 do 9, a niejonowy środek powierzchniowo czynny ma HLB (równowaga hydrofilowo-lipofilowa) od 6 do 14, korzystnie od 10 do 13. Takie środki powierzchniowo czynne zostały bliżej opisane w publikacjach US-A-4 285 841 i US-A-4 284 532. Szczególnie korzystne sąprodukty kondensacji alkoholi C12-C„ z od 3 do 8 molami tlenku etylenu na mol alkoholu, np. alkohol C^-C^ skondensowany z około 6,5 molami tlenku etylenu na mol alkoholu. Inne niejonowe środkiEthoxylated nonionic surfactants are of the formula R (OC2H4) n OH, wherein R1 represents -C I0 -C 16 group, or a Cs-C ^ alkylphenyl, n has a value of from 3 to 9, the nonionic surfactant has an HLB (hydrophilic-lipophilic balance) of from 6 to 14, preferably from 10 to 13. These surfactants are further described in US-a-4 285 841 and US-a-4 284 532. particularly preferred sąprodukty condensation of alcohols C 12 - C 'with 3 to 8 moles of ethylene oxide per mole of alcohol, e.g., a C1-C6 alcohol condensed with about 6.5 moles of ethylene oxide per mole of alcohol. Other non-ionic agents

184 399 powierzchniowo czynne, o których należy wspomnieć to APG, EGE i glukamidowe środki powierzchniowo czynne.The surfactants that should be mentioned are APG, EGE and glucamide surfactants.

3. Detergentowe wypełniacze3. Detergent fillers

Pomiędzy typowymi składnikami detergentowymi, które mogą występować w typowych ilościach w detergentowych kompozycjach według wynalazku są następujące: kompozycje mogą być osadzone na wypełniaczu albo nie osadzone na wypełniaczu, a mogą być typu zero-P (np. mogą nie zawierać żadnych wypełniaczy zawierających fosfor). Kompozycje mogą zawierać w agregatach na przykład od 1-50%, np. co najmniej około 5% a często aż do 35-40% wagowych jednego lub więcej niż jednego organicznego i/lub nieorganicznego wypełniacza. Typowe przykłady wypełniaczy obejmują wyżej wspomniane oraz, szerzej opisując orto-, piro- i tripolifosforany metali alkalicznych, węglany metali alkalicznych, zarówno same jak i w mieszaninie z kałcytem, cytryniany metali alkalicznych, nitrylotrioctany metali alkalicznych, karboksymetyloksybursztyniany, zeolity, poliacetalokarboksylany itp.Among the typical detergent ingredients that may be present in conventional amounts in the detergent compositions of the present invention are the following: the compositions may or may not be builder-supported, and may be of the zero-P type (e.g., may not contain any phosphorus-containing builders). The compositions may contain, in the aggregates, for example from 1-50%, e.g. at least about 5% and often up to 35-40% by weight of one or more organic and / or inorganic fillers. Typical examples of fillers include the above-mentioned and, more broadly, alkali metal ortho-, pyro- and tripolyphosphates, alkali metal carbonates, both alone and in admixture with calcite, alkali metal citrates, alkali metal nitrilotriacetates, carboxymethyloxysuccinates, zeolites, polyacetalcarboxylates, etc.

Dokładniej biorąc kompozycje według wynalazku zawierająod 5% do 20%, korzystniej od 10% do 15% wagowych wypełniacza detergentowego, który może być kwasem tłuszczowym zawierającym od 10 do 18 atomów węgla i/lub polikarboksylanem, zeolitem, polifosforanem i/lub wypełniaczem polifosfonianowym. Korzystnie, kompozycje z.awierająod 0 do 10% (korzystniej od 3% do 10%) wagowych nasyconych kwasów tłuszczowych zawierających od 12 do 14 atomów węgla, razem z od 0 do 10%, korzystniej od 2% do 8%, najkorzystniej od 2% do 5% wagowych polikarboksylowanego wypełniacza, najkorzystniej kwasu cytrynowego, w stosunku wagowym od 1:1 do 3:1.More specifically, the compositions of the invention contain from 5% to 20%, more preferably from 10% to 15% by weight of a detergency builder which may be a fatty acid containing 10 to 18 carbon atoms and / or a polycarboxylate, zeolite, polyphosphate and / or polyphosphonate builder. Preferably, the compositions contain from 0 to 10% (more preferably from 3% to 10%) by weight of saturated fatty acids containing from 12 to 14 carbon atoms together with from 0 to 10%, more preferably from 2% to 8%, most preferably from 2% to 8%. % to 5% by weight of a polycarboxylated builder, most preferably citric acid, in a weight ratio of from 1: 1 to 3: 1.

Ponieważ proteolityczne enzymy według wynalazku mająkorzystną optymalną stabilność przechowywania w przeciwieństwie do innych enzymów, gdy stosunek wypełniacza do twardości wody jest bliski jedności, to kompozycje korzystnie zawierają wypełniacz skuteczny do sekwestracji od 2 do 10, korzystnie od 3 do 8, grainów na galon twardości.Since the proteolytic enzymes of the invention have the advantageous optimal storage stability unlike other enzymes when the ratio of filler to water hardness is close to one, the compositions preferably contain a sequestration-effective filler of from 2 to 10, preferably from 3 to 8, grains per gallon of hardness.

Odpowiednie nasycone kwasy tłuszczowe można otrzymać ze źródeł naturalnych takich jak roślinne lub zwierzęce estry (np. olej z ziarn palmowych, olej palmowy i kokosowy) lub wytworzyć syntetycznie (np. przez utlenianie ropy naftowej lub uwadarnianie tlenku węgla w procesie Fishera-Tropscha). Przykładami nasyconych kwasów tłuszczowych odpowiednich do użycia w kompozycjach według wynalazku są kwasy kaprynowy, larynowy, mirystynowy, kwasy tłuszczowe z orzecha kokosowego i z ziarna palmowego. Korzystne sąnasycone kwasy tłuszczowe z orzecha kokosowego; w stosunku wagowym od 5:1 do 1:1 (korzystnie około 3:1) mieszaniny kwasu laurynowego i mirystynowego; mieszaniny wyżej wymienionych z mniejszymi ilościami (np. 1 %-30% sumarycznie kwasów tłuszczowych) kwasu oleinowego i kwasu tłuszczowego z ziarn palmowych.Suitable saturated fatty acids can be obtained from natural sources such as vegetable or animal esters (e.g. palm kernel oil, palm and coconut oil) or synthetically produced (e.g. by oxidation of crude oil or hydration of carbon monoxide by the Fisher-Tropsch process). Examples of saturated fatty acids suitable for use in the compositions of the invention are capric, larinic, myristic, coconut and palm kernel fatty acids. The saturated coconut fatty acids are preferred; in a 5: 1 to 1: 1 (preferably about 3: 1) weight ratio of a mixture of lauric and myristic acids; mixtures of the above-mentioned with minor amounts (e.g. 1% -30% of total fatty acids) of oleic acid and palm kernel fatty acid.

Kompozycje według wynalazku korzystnie zawierają również polikarboksylanowe, polifosforanowe i polifosfonianowe wypełniacze opisane w publikacji US-A-4 284 532; korzystne są rozpuszczalne w wodzie wypełniacze polikarboksylanowe, szczególnie cytryniany. Odpowiednie polikarboksylanowe wypełniacze obejmują różne aminopolikarboksylany, cykloalkanopolikarboksylany, alkilopolikarboksylany, poksypolikarboksylany, tetrahydropolikarboksylany, benzenopolikarboksylany i poliacetylopolikarboksylany.The compositions of the invention preferably also contain the polycarboxylate, polyphosphate and polyphosphonate builders described in US-A-4,284,532; water-soluble polycarboxylate builders, especially citrates, are preferred. Suitable polycarboxylate builders include various amino polycarboxylates, cycloalkane polycarboxylates, alkyl polycarboxylates, polycarboxylates, tetrahydropolycarboxylates, benzene polycarboxylates, and polyacetyl polycarboxylates.

Przykładami takich polikarboksylanowych wypełniaczy są sodowy i potasowy etylenodiaminotetraoctan; sodowy i potasowy nitrylotrioctan; rozpuszczalne w wodzie sole kwasu fitynowego, np. sodowy i potasowy fitynian, ujawnione w publikacji US-A-1 739 942, polikarboksylanowe materiały opisane w publikacji US-A-3 364 103; oraz rozpuszczalne w wodzie sole polikarboksylanowych polimerów i kopolimerów opisane w publikacji US-A-3 308 067.Examples of such polycarboxylate builders are sodium and potassium ethylenediaminetetraacetate; sodium and potassium nitrilotriacetate; water-soluble salts of phytic acid, e.g. sodium and potassium phytate as disclosed in US-A-1,739,942, the polycarboxylate materials described in US-A-3,364,103; and the water-soluble salts of the polycarboxylate polymers and copolymers described in US-A-3,308,067.

Inne odpowiednie detergentowe wypełniacze obejmują rozpuszczalne w wodzie sole polimerycznych alifatycznych polikarboksylowych kwasów mających następujące strukturalne i fizyczne właściwości: (a) minimalny ciężar cząsteczkowy około 350 obliczony na postać kwasową; (b) ekwiwalentny ciężar 50 do 80 liczony jako postać kwasową; (3) co najmniej 45% molowych monomerowych fragmentów ma co najmniej dwa rodniki karboksylowe oddzielone jeden od drugiego nie więcej niż dwoma atomami węgla; (d) miejsce przyłączenia polimerowego łań20Other suitable detergency builders include water-soluble salts of polymeric aliphatic polycarboxylic acids having the following structural and physical properties: (a) a minimum molecular weight of about 350 calculated as the acid form; (b) an equivalent weight of 50 to 80 calculated as the acid form; (3) at least 45 mole% of the monomeric fragments have at least two carboxyl radicals separated from each other by no more than two carbon atoms; (d) the attachment point for the polymer chain 20

184 399 cucha dowolnego rodnika zawierającego karboksyl jest oddalone o nie więcej niż trzy atomy łańcucha polimerowego od miejsca przyłączenia następnego zawierającego karboksyl rodnika. Specyficznymi przykładami takich wypełniaczy są polimery i komonomery kwasu itakonowego, akonitowego, maleinowego, mezokoinowego, fumarowego, metylenomalonowego i kwasu cytrakonowego.The chain of any carboxyl-containing radical is located not more than three polymer chain atoms from the point of attachment of the next carboxyl-containing radical. Specific examples of such fillers are polymers and comonomers of itaconic, aconitic, maleic, mesoinic, fumaric, methylene malonic and citraconic acid.

Inne odpowiednie wypełniacze polikarboksylanowe obejmują rozpuszczalne w wodzie sole, zwłaszcza sodowe i potasowe kwasu melitowego, kwasu cytrynowego, kwasu piromelitowego, kwasu benzenopentakarboksylowego, kwasu oksodioctowego, kwasu karboksymetyloksybursztynowego, kwasu karboksymetyloksymalonowego, kwasu cis-cykloheksanoheksakarboksylowego, kwasu cis-cyklopentanotetrakarboksylowego i kwasu oksydibursztynowego.Other suitable polycarboxylate builders include the water-soluble salts, especially the sodium and potassium salts of mellitic acid, citric acid, pyromellitic acid, benzene pentacarboxylic acid, oxodiacetic acid, carboxymethyloxy succinic acid, carboxymethyloximalonic acid, cis-cyclohexanhexuric acid and cetisarboxylic acid, and cis-cyclohexanhexuric acid and cetisarboxylic acid.

Inne polikarboksylany to poliacetylokarboksylany opisane w publikacji US-A-4 144 226 i US-A-4 146 495.Other polycarboxylates are the polyacetyl carboxylates described in US-A-4 144 226 and US-A-4 146 495.

Inne wypełniacze detergentowe obejmują zeolity, takie jak glinokrzemianowe materiały jonowymienne opisane w publikacji US-A-4 405 483.Other detergency builders include zeolites such as the aluminosilicate ion exchange materials described in US-A-4,405,483.

Inne korzystne wypełniacze mają wzór ogólny R-CH(COOH)CH2(COOH), tj. pochodne kwasu bursztynowego, w których R oznacza C17-C37 alkil lub alken, korzystnie C^-Cn, lub w których R może być podstawiony przez podstawnik będący hydroksylem, grupą sulfonową, sulfoksy lub sulfonem. Takie wypełniacze bursztynianowe są korzystnie używane w postaci ich rozpuszczalnych w wodzie soli, obejmujących sodowe, potasowe lub alkanoloamoniowe sole. Specyficzne przykłady bursztynianowych wypełniaczy obejmują: bursztynian laurylowy, bursztynian mirystylowy, bursztynian palmitynowy, bursztynian dodecenylowy i podobne.Other preferred fillers have the general formula R-CH (COOH) CH2 (COOH) ie. Derivatives of succinic acid, wherein R is a C 1 7 alkyl or C37-alkene, preferably C ^ -CN, or wherein R may be substituted by by a substituent which is hydroxy, sulfo, sulfoxy or sulfone. Such succinate builders are preferably used in the form of their water-soluble salts, including the sodium, potassium or alkanolammonium salts. Specific examples of succinate fillers include: lauryl succinate, myristyl succinate, palmitic succinate, dodecenyl succinate and the like.

4. Proteolityczne enzymy4. Proteolytic enzymes

Enzymy według wynalazku mogą być używane w kompozycjach detergentowych w dobrze znanych standardowych ilościach. Te ilości mogą się mieścić w szerokich granicach np. około 0,0002-0,1, np. około 0,005-5, jednostek Anson'a na gram detergentowej kompozycji. Wyrażając w alternatywnychjednostkach, proteazy mogąbyć włączone w kompozycje w ilości, w zależności od formulacji kompozycji, od około 0,1 do 100 GU/mg (np. 1-50, zwłaszcza 5-20 GU/mg), albo dowolna ilość w szerokim zakresie centrującym się przy około 0,01-4, np. 0,1-0,4 KNPU na gram formulacji detergentu.The enzymes of the invention can be used in detergent compositions in well-known standard amounts. These amounts can vary widely, for example about 0.0002-0.1, e.g. about 0.005-5, Anson units per gram of the detergent composition. Expressed in alternative units, proteases may be included in the compositions in an amount, depending on the formulation of the composition, from about 0.1 to 100 GU / mg (e.g. 1-50, especially 5-20 GU / mg), or any broadly varying amount. centering at about 0.01-4, e.g., 0.1-0.4 KNPU per gram of the detergent formulation.

Na przykład, może być dogodne stosowanie enzymów w ilości około 0,25 mg proteinowego enzymu na litr płynu do prania, odpowiadające aktywności enzymu 0,08 KNPU na liti*. Odpowiednie formulacje detergentu mogą zawierać enzymy na przykład w ilości zapewniającej 0,1-0,4 KNPU/g.For example, it may be convenient to use the enzymes in an amount of about 0.25 mg protein enzyme per liter of washing liquid, corresponding to an enzyme activity of 0.08 KNPU per liter *. Suitable detergent formulations may contain the enzymes, for example, in an amount to provide 0.1-0.4 KNPU / g.

Inaczej mówiąc, kompozycja według wynalazku zawiera od około 0,01 % do około 5%, korzystnie od około 0,1% do około 2% wagowych enzymów proteolitycznych według wynalazku.In other words, the inventive composition comprises from about 0.01% to about 5%, preferably from about 0.1% to about 2%, by weight of the proteolytic enzymes of the invention.

Opisany proteolityczny enzym jest korzystnie włączany w ilości skutecznej do zapewnienia aktywności od 0,05 do około 1,0; korzystniej od około 0,1 do 0,75; najkorzystniej od około 0,125 do około 0,5 mg aktywnego enzymu na gram kompozycji.The described proteolytic enzyme is preferably included in an amount effective to provide an activity of from 0.05 to about 1.0; more preferably from about 0.1 to 0.75; most preferably from about 0.125 to about 0.5 mg of active enzyme per gram of composition.

5. Układ stabilizujący enzym5. Enzyme stabilizing system

Ciekłe detergenty według wynalazku mogązawierać układ An stabilizujący enzym, zawierający jon wapnia, kwas bomy, glikol propylenowy i/lub krótkołańcuchowe kwasy karboksylowe. Układ stabilizujący enzym stanowi od około 0,5% do około 15% wagowych kompozycji.The liquid detergents according to the invention may contain an enzyme stabilizing An system containing calcium ion, boom acid, propylene glycol and / or short chain carboxylic acids. The enzyme stabilizing system comprises from about 0.5% to about 15% by weight of the composition.

Kompozycja korzystnie zawiera od około 0,01 do około 50, korzystnie od około 0,1 do około 30, korzystniej od około 1 do 20 milimoli jonu wapnia na litr. Poziomjonu wapnia powinien być dobrany tak, aby zawsze pozostawał pewien minimalny poziom dostępny dla enzymu, po skompleksowaniu z wypełniaczem w kompozycji. Dowolna rozpuszczalna w wodzie sól może być użyta jako źródło jonu wapnia, włączając chlorek wapnia, mrówczan wapnia i octan wapnia. Niewielkie ilości jonu wapnia, zazwyczaj od około 0,05 do 0,4 milimola na litr, często występują w kompozycji z powodu obecności wapnia w zawiesinie enzymu i wodzie. Korzystne jest od około 0,03% do około 0,6% mrówczanu wapnia.The composition preferably contains from about 0.01 to about 50, preferably from about 0.1 to about 30, more preferably from about 1 to 20 millimoles of calcium ion per liter. The calcium level should be selected so that there is always a certain minimum level available for the enzyme after complexation with the filler in the composition. Any water-soluble salt can be used as the calcium ion source, including calcium chloride, calcium formate, and calcium acetate. Small amounts of calcium ion, typically from about 0.05 to 0.4 millimoles per liter, are often present in the composition due to the presence of calcium in the enzyme slurry and water. From about 0.03% to about 0.6% of calcium formate is preferred.

184 399184 399

Drugim korzystnym stabilizatorem enzymu sąpoliole zawierające tylko atomy węgla, wodoru i tlenu. Korzystnie zawierająone od 2 do 6 atomów węgla i od 2 do 6 grup hydroksylowych. Przykłady obejmują glikol propylenowy (zwłaszcza 1,2-propanediol, który jest korzystny), glikol etylenowy, glicerol, sorbitol, mannitol i glukoza. Poliole zazwyczaj występują w ilości od około 1,5% do około 8% wagowych kompozycji. Korzystnie stosunek wagowy polioli do dodanego kwasu bornego wynosi co najmniej 1, korzystniej co najmniej 1,3.The second preferred enzyme stabilizer are polyols containing only carbon, hydrogen and oxygen atoms. Preferably they contain from 2 to 6 carbon atoms and from 2 to 6 hydroxyl groups. Examples include propylene glycol (especially 1,2-propanediol, which is preferred), ethylene glycol, glycerol, sorbitol, mannitol, and glucose. The polyols are typically present in an amount from about 1.5% to about 8% by weight of the composition. Preferably, the weight ratio of polyols to added boric acid is at least 1, more preferably at least 1.3.

Ponadto kompozycje korzystnie zawierają rozpuszczalne w wodzie krótkołańcuchowe karboksylany opisane w publikacji US-A-4 318 818. Korzystne są mrówczany i mogą być stosowane w ilości od około 0,05% do około 5%, korzystnie od około 0,2% do około 2%, najkorzystniej od 0,4% do 1,5% wagowych kompozycji. Korzystny jest mrówczan sodowy.In addition, the compositions preferably contain the water-soluble short chain carboxylates described in US-A-4,318,818. Formates are preferred and may be used in an amount of from about 0.05% to about 5%, preferably from about 0.2% to about 2%. %, most preferably from 0.4% to 1.5% by weight of the composition. Sodium formate is preferred.

Kompozycje według wynalazku korzystnie zawie ^^a^kwas borny w ilości od około 0,25% do około 5%, korzystniej od około 0,5% do około 3% wagowych. Kwas bomy może być, ale korzystnie nie jest, tworzony przez związki zdolne do wytworzenia kwasu bornego w kompozycji. Kwas bomy jest korzystny, jednak inne związki takie jak bezwodnik borowy, boraks i inne borany metali alkalicznych (np. sodowy orto-, meta- i piroboran, sodowy pentaboran) są odpowiednie. Podstawione kwasy borowe (np. kwas fenyloborowy, kwas butanoborowy i kwas p-bromofenyloborowy) mogą być również użyte zamiast kwasu bornego.The compositions of the invention preferably contain 3% to 3% boric acid in an amount from about 0.25% to about 5%, more preferably from about 0.5% to about 3% by weight. The boma acid may be, but is preferably not, formed by compounds capable of generating boric acid in the composition. Boma acid is preferred, however other compounds such as boric anhydride, borax, and other alkali metal borates (e.g. sodium ortho-, meta- and pyroborate, sodium pentaborane) are suitable. Substituted boric acids (e.g., phenylboronic acid, butanoboric acid, and p-bromophenylboronic acid) may also be used in place of boric acid.

6. Woda6. Water

Ciekłe kompozycje detergentu według wynalazku mogą być cieczami wodnymi lub niewodnymi. Jeżeli są cieczami wodnymi to zawierają od około ł5% do około 60%, korzystnie od około 25% do około 45% wagowych wody.The liquid detergent compositions of the present invention may be aqueous or non-aqueous liquids. If they are aqueous liquids, they contain from about 5% to about 60%, preferably from about 25% to about 45%, by weight of water.

Dalsze ewentualne składnikiFurther optional ingredients

A. Ewentualne kosurfaktantyA. Possible co-surfactants

Ewentualne kosurfaktanty do stosowania z wymienionymi toksylowanymi niejonowymi środkami powierzchniowo czynnymi obejmują amidy o wzorze:Optional co-surfactants for use with these toxic nonionic surfactants include amides of the formula:

O R2 OR 2

X !' 1 3 w którym R oznacza rodnik alkilowy, hydroksyalkilowy lub alkenylowy zawierający od 8 do 20 atomów węgla, a R2i R3 są wybrane spośród wodoru, metylu, etylu, propylu, izopropylu, 2-hydroksyetylu, 2-hydroksypropylu, 3-hydroksypropylu, a wymienione rodniki dodatkowo zawierają do 5 jednostek tlenku etylenu, z zastrzeżeniem, że co najmniej jeden z R2 i R3 zawiera grupę hydroksylową.X! ' 1 3 wherein R is an alkyl, hydroxyalkyl or alkenyl radical containing from 8 to 20 carbon atoms, and R2 and R3 are selected from hydrogen, methyl, ethyl, propyl, isopropyl, 2-hydroxyethyl, 2-hydroxypropyl, 3-hydroxypropyl, and said radicals additionally contain up to 5 ethylene oxide units with the proviso that at least one of R2 and R3 contains a hydroxyl group.

Korzystnymi amidami są amidy alkilooli C8-C20 kwasów tłuszczowych, w których każda grupa alkiloolu zawiera od 1 do 3 atomów węgla, a dodatkowo mogą zawierać do 2 jednostek tlenku etylenu. Szczególnie korzystne są mono- i dietanole amidów kwasów tłuszczowych C,1-C,6.Preferred amides are alkilooli C8-C20 fatty acids, in which each alkiloolu group contains from 1 to 3 carbon atoms, and additionally can contain up to 2 ethylene oxide units. Particularly preferred are the mono- and diethanols of the C, 1 -C, 6 fatty acid amides.

Jeżeli są używane, amidy występują w kompozycjach w stosunku wagowym etoksylowanego niejonowego środka powierzchniowo czynnego do amidowego środka powierzchniowo czynnego od 4:1 do 1:4, korzystnie od 3:1 do 1:3.If used, the amides are present in the compositions in a weight ratio of ethoxylated nonionic surfactant to amide surfactant of from 4: 1 to 1: 4, preferably from 3: 1 to 1: 3.

Korzystnymi ewentualnymi kosurfaktantami stosowanymi w ilości od 0,15% do 1% są czwartorzędowe amoniowe, aminowe i aminotlenkowe środki powierzchniowo czynne opisane w publikacji US-A-4 507 219.Preferred optional co-surfactants used in an amount of 0.15% to 1% are the quaternary ammonium, amine and amine oxide surfactants described in US-A-4,507,219.

Z wyżej wymienionych korzystne są sole C)0-CM alkilotrimetyloamoniowe, np. metylosiarczan decylotrimetyloamoniowy, chlorek laurylotrimetyloamoniowy, bromek mirystylotnmetyloamoniowy oraz chlorek i metylosiarczan kokotrimetyloamoniowy. Korzystne jest 0,2% do 0,8% chlorku monoalkilotrimetyloamoniowy.Of these, the salts of C) 0 C M alkyl sulfates, for example. Methyl, decyl, lauryl trimethylammonium chloride, bromide mirystylotnmetyloamoniowy chloride and methylsulfate and cocotrimethylammonium. 0.2% to 0.8% of monoalkyl trimethyl ammonium chloride is preferred.

B. Nośnik winianowo bursztynianowyB. Tartrate succinate carrier

Korzystne kompozycje według wynalazku mogą zawierać od 0 do około 10%, korzystnie od 0 do około 6% wagowych liczonych na kwas, winianowo bursztynianowego materiału nośnikowego wybranego spośród grup składających sięPreferred compositions of the invention may contain from 0 to about 10%, preferably from 0 to about 6% by weight in acid, of a tartrate succinate carrier material selected from the groups consisting of

184 399184 399

i) HOCH - CH - O - CH - CH2 i I i I coox coox coox coox w którym X oznacza kation tworzący sól;i) HOCH - CH - O - CH - CH 2 and I and I coox coox coox coox wherein X is a salt-forming cation;

ii) CH2 - CH - O - CH lilii coox coox coox coox cooxii) CH 2 - CH - O - CH lilii coox coox coox coox coox

CH - O - CH - CH2 CH - O - CH - CH 2

I coox w którym X oznacza kation tworzący sól; i iii) ich mieszanin.And coox wherein X is a salt-forming cation; and iii) mixtures thereof.

Związki winianowo bursztynianowe do stosowania w niniejszym wynalazku są opisane w publikacji US-A-4 663 071.Tartrate succinate compounds for use in the present invention are described in US-A-4,663,071.

C. Układ neutralizującyC. Neutralizing system

Kompozycje według wynalazku mogą również ewentualnie zawierać od około 0 do około 0,04 mola, korzystnie od około 0,01 do 0,035 moli, najkorzystniej od około 0,015 do około 0,03 mola na 100 gramów kompozycji, alkanoloamin wybranych spośród: monoetanoloaminy, dietanoloaminy, trietanoloaminy i ich mieszanin. Niska zawartość alkanoloamin, zwłaszcza monoetanoloaminy jest korzystna dla wzmagania stabilności produktu, działania piorącego i zapachu. Jednak ilość alkanoloaminy powinna być minimalizowana ze względu na najlepszą kompatybilność bielących chlorków·'.The compositions of the invention may also optionally contain from about 0 to about 0.04 moles, preferably from about 0.01 to 0.035 moles, most preferably from about 0.015 to about 0.03 moles, per 100 grams of the composition, alkanolamines selected from: monoethanolamine, diethanolamine, triethanolamine and mixtures thereof. The low content of alkanolamines, especially monoethanolamine, is beneficial in enhancing product stability, detergency and fragrance. However, the amount of alkanolamine should be minimized for best chlorine bleaching compatibility.

Dodatkowo, kompozycje zawierają jony sodowe i korzystnie jony potasowe, w ilości skutecznej do neutralizacji amonowych fragmentów i zapewniającej odpowiednie pH.Additionally, the compositions contain sodium ions, and preferably potassium ions, in an amount effective to neutralize the ammonium fragments and to provide an appropriate pH.

D. Środek eliminujący mydlinyD. suds eliminating agent

Innym ewentualnym składnikiem do stosowania w ciekłych detergentowych kompozycjach według wynalazku w ilości od 0 do około 1,5%, korzystnie od około 0,5% do około 1,0% wagowego opartego na silikonie środka eliminującego mydliny.Another optional ingredient for use in the liquid detergent compositions of the invention in an amount of from 0 to about 1.5%, preferably from about 0.5% to about 1.0% by weight of the silicone based suds eliminator.

Silikony są szeroko znanymi i stosowanymi środkami o wysokiej skuteczności eliminowania mydlin. Na przykład publikacja US-A-3 455 839 ujawnia kompozycje i sposoby odpieniania wodnych roztworów przez wprowadzenie do nich niewielkich ilości płynnego polidimetylosiloksanu.Silicones are widely known and used agents with high suds elimination efficiency. For example, US-A-3,455,839 discloses compositions and methods for defoaming aqueous solutions by incorporating therein small amounts of liquid polydimethylsiloxane.

Odpowiednie silikony regulujące mydliny są mieszaniną silikonu i silanowanej krzemionki, jak opisane w publikacji niemieckiego zgłoszenia patentowego DE-A-2 124 526.Suitable suds regulating silicones are a mixture of silicone and silanated silica as described in the publication of German patent application DE-A-2 124 526.

Silikonowe środki odpieniające i regulujące mydliny były skutecznie włączane do granulowanych kompozycji detergentów dzięki zabezpieczeniu ich przed detergentowymi środkami powierzchniowo czynnymi, jak opisano w Patentach US 3 933 672 i US 4 652 392.Silicone defoamers and suds regulating agents have been successfully incorporated into granular detergent compositions by protecting them from detergent surfactants as described in US Patents 3,933,672 and US 4,652,392.

Korzystnie silikonowy środek eliminujący mydliny stosowany jest w wynalazku w ilości eliminującej mydliny, środek eliminujący mydliny składa się zasadniczo z:Preferably the silicone suds eliminating agent is used in the suds eliminating amount in the present invention, the suds eliminating agent consists essentially of:

(i) płynu polidimetylosiloksanu mającego lepkość od około 20 cs. do około 1500 cs. w 25°C;(i) a polydimethylsiloxane fluid having a viscosity from about 20 cs. to about 1500 cs. at 25 ° C;

(ii) od około 5 do około 50 części na 100 części wagowych (i) żywicy siloksanowej składającej się z jednostek (CH3)3SiOI/2 i jednostek SiO2 w stosunku jednostek (CH3)3SiO1/2 do jednostek S1O2 od około 0,6:1 do około 1,2:1; i (iii) od około 1 do około 20 części na 100 części wagowych (i) stałego żelu krzemionkowego.(ii) from about 5 to about 50 parts per 100 parts by weight of (i) a siloxane resin consisting of (CH 3 ) 3 SiO I / 2 units and SiO 2 units in the ratio of (CH 3 ) 3 SiO 1/2 units to units S1O2 from about 0.6: 1 to about 1.2: 1; and (iii) from about 1 to about 20 parts per 100 parts by weight of (i) solid silica gel.

Określenie „ilość eliminująca mydliny” oznacza, że osoba formułująca kompozycje może wybrać ilość środka kontrolującego mydliny, tak aby kontrolował mydliny do pożądanego poziomu. Ilość mydlin zależy od wybranego środka powierzchniowo czynnego. Na przykład ze środkami powierzchniowo czynnymi wytwarzającymi dużo mydlin stosuje się względnie większą ilości środka kontrolującego mydliny aby osiągnąć pożądaną kontrolę mydlin, niż z nisko pieniącymi środkami powierzchniowo czynnymi.The term "suds-eliminating amount" means that the formulator can select the suds controlling amount to control suds to the desired level. The amount of suds depends on the selected surfactant. For example, high suds control surfactants use relatively more suds control agent to achieve the desired suds control than low suds surfactants.

184 399184 399

E. Inne enzymyE. Other enzymes

Kompozycje detergentowe według wynalazku mogą zawierać dalsze enzymy.The detergent compositions according to the invention may contain further enzymes.

Na przykład, można dodawać lipazę w postaci kompozycji granulatu (alternatywnie roztworu aibo zawiesiny lipsIityczeogs enzymu z materiałem nośnikowym (np. jak wEP-A-258 068 (Novo Nordisk A/S).For example, the lipase may be added in the form of a granular composition (alternatively a solution of the enzyme lipsIityczeogs slurry with a carrier material (e.g. as wEP-A-258 068 (Novo Nordisk A / S).

Dodawana ilość lipazy może mieścić się w szerokich granicach, na przykład 50 do 30 000 LU/g na gram układu środka powierzchniowo czynnego lub kompozycji detergentowej, np. często co najmniej 100 LU/g, korzystnie co najmniej 500 LU/g, czasami korzystnie powyżej 1 000, powyżej 2 000 LU/g lub powyżej 4 000 LU/g albo więcej, bardzo często w zakresie od 50 - 4 000 LU/g, a dopuszczalnie w granicach 200 - 1 000 LU/g. W niniejszym opisie jednostki lipazy są określane tak jak w EP-A-258 068.The amount of lipase added can vary widely, e.g. 50 to 30,000 LU / g per gram of surfactant system or detergent composition, e.g. often at least 100 LU / g, preferably at least 500 LU / g, sometimes preferably above 1,000, greater than 2,000 LU / g or greater than 4,000 LU / g or greater, very often in the range from 50 - 4,000 LU / g, and acceptable in the range of 200 - 1,000 LU / g. In this specification, the lipase units are defined as in EP-A-258 068.

Lipolityczny enzym może być wybrany spośród szerokiego zakresu lipaz w szczególności, lipazy opisane w, na przykład następujących opisach patentowych: EP-A-214 761 (Novo Nordisk A/S), EP-A-258 068, a zwłaszcza lipazy wykazujące immunologiczną krzyżową aktywność z surowicą odpornościową przeciw lipazie z Thermomyces lanuginosus ATCC 22070, EP-A-505 208 i EP-A-206 390, a zwłaszcza lipazy wykazujące immunologiczną aktywność krzyżową z surowicą odpornościową przeciw lipazie z ChromoOacter viscosum var Lipolyticum NRRL B-3673, albo przeciw lipazie z Alcaligenes PL.-679, ATCC 31371 i FERM-P 3783, również lipazy opisane w opisach WO 87/00859 (Gist-BrscedoI) i EP-A-504 284 (Sapporo Breweries). W szczególności, odpowiednie są na przykład następujące handlowo dostępne preparaty lipazy: LipsleIo® Novo Nordisk A/S, Amano lipazy CE, P, B, AP, M-AP, AML i CES, oraz Meito lipazy MY-30, OF i PL., również Esterne® MM, Lipozym, SP225, SP285 (wszystkie Novo Nordisk A/S), Saiken lipne, Enzeco lipazę, Toyo Jozo lipase i Dio^to lipne (znaki towarowe), Lumafast® (Genecor Inc.), Lipomax® (GiIt-BrocedoIThe lipolytic enzyme may be selected from a wide range of lipases, in particular, the lipases described in, for example, the following patents: EP-A-214 761 (Novo Nordisk A / S), EP-A-258 068, and in particular lipases having immunological cross-activity. with antiserum against lipase from Thermomyces lanuginosus ATCC 22070, EP-A-505 208 and EP-A-206 390, in particular lipases showing immunological cross-activity with antisera against lipase from ChromoOacter viscosum var Lipolyticum NRRL B-3673, or against lipase from Alcaligenes PL.-679, ATCC 31371 and FERM-P 3783, also lipases described in WO 87/00859 (Gist-BrscedoI) and EP-A-504 284 (Sapporo Breweries). In particular, the following commercially available lipase formulations, for example, are suitable: LipsleIo® Novo Nordisk A / S, Amano lipases CE, P, B, AP, M-AP, AML and CES, and Meito lipases MY-30, OF and PL. , also Esterne® MM, Lipozym, SP225, SP285 (all Novo Nordisk A / S), Saiken lipase, Enzeco lipase, Toyo Jozo lipase and Dio ^ are lipid (trademarks), Lumafast® (Genecor Inc.), Lipomax® ( GiIt-Brocedo I.

N. V.), i lipazy opisane w WOiA-98/03578 (Uni^yer).N. V.), and lipases described in WOiA-98/03578 (Uni-yer).

Gdy są potrzebne, mogą być stosowane amylazy, w ilości w zakresie od około 1 do około 100 MU (jednostki maltozy) na gram kompozycji detergentowej (lub 0,014-1^ np.Amylases may be used when needed, in an amount ranging from about 1 to about 100 MU (units of maltose) per gram of detergent composition (or 0.014-1.

O, 07-0,7 KNU/g (jednostki Noyo)). Przykładami odpowiednich amylaz są np. Termamyl® i BAN (Novo Nordisk A/S). Gdy są pożądane, mogą być na przykład stosowane celulazy, w ilości w zakresie od około 0,3 do około 35 jednostek CEVU na gram kompozycji detergentowej. Odpowiednimi coIuIazemi sąnp. CeH^yme® i Canz^e® (Novo Nordisk A/S).0.17-0.7 KNU / g (Noyo units)). Examples of suitable amylases are e.g. Termamyl® and BAN (Novo Nordisk A / S). For example, when desired, cellulases may be used in an amount ranging from about 0.3 to about 35 CEVU units per gram of detergent composition. Suitable coIuIazemi are e.g. CeH ^ yme® and Canz ^ e® (Novo Nordisk A / S).

Inne enzymy odpowiednie do użycia w niniejszym wynalazku to oksydazy i porsksydezy.Other enzymes suitable for use in the present invention are oxidases and porsxidases.

F. Inne ewentualne składnikiF. Other Optional Ingredients

Innymi ewentualnymi składnikami do stosowania w ciekłych detergentach według wynalazku są środki usuwające plamy, polimery rozszczepiające plamy, środki przeciw osadzaniu takie jak tetraetyleeopente.minsetoksylan (od około 0,5% do 3%, korzystnie od około 1% do około 3% wagowych), regulatory mydlin, hydrotropy takie jak kumenssulfoniee sodu, zmęteiecze, entyutIoeiecze, środki bakteriobójcze, barwniki, perfumy i rozjeśnieczo znane ze stanu techniki. Takie ewentualne składniki na ogół stanowią mniej niż 15%, korzystnie od około 0,5% do około 10%, korzystniej od około 1% do około 10% wagowych kompozycji.Other optional ingredients for use in the liquid detergents of the invention are stain removers, stain-disrupting polymers, anti-deposition agents such as tetraethyleopentoxide (from about 0.5% to 3%, preferably from about 1% to about 3% by weight), suds regulators, hydrotropes such as sodium coumensulphoniums, fluffs, entericides, bactericides, dyes, perfumes and bleaches known in the art. Such optional ingredients generally constitute less than 15%, preferably from about 0.5% to about 10%, more preferably from about 1% to about 10% by weight of the composition.

Kompozycja może zawierać od około 0% do około 8%, korzystnie od około 0% do około 5% wagowych kwasu Cu-Cm alkeeobursztynswego lub jego soii. Te materiały o ogólnym wzorze R-CH (COOX)CH2(COOX), w którym R oznacza grupę Cu-Cn aikeeyIswą a każdy X jest wodorem albo odpowiednim kationem, takim jak sodowy, potasowy, amonowy lub eikenoIsemonowy (np. mono-, di- lub trieteeoIoemiea). Specyficznymi przykładami są 5-dsdeceeyIsbursztyeian (korzystny) i 2-tetredeceeyIsbursztyeiee.The composition may contain from about 0% to about 8%, preferably from about 0% to about 5%, by weight of Cu-Cm alkee succinic acid or its soybean. These materials have the general formula R-CH (COOX) CH 2 (COOX), wherein R is a Cu-Cn group and each X is hydrogen or a suitable cation such as sodium, potassium, ammonium or eikeno-ion (e.g. mono-, di- or trieteeoIoemiea). Specific examples are 5-dsdeceeyIsbursztyeian (preferred) and 2-tetredeceeyIsbursztyeiee.

Kompozycje według wynalazku ewentualnie zawierają od około 0,1% do około 1%, korzystnie od około 0,2% do około 0,6% wagowych rozpuszczalnych w wodzie soli kwasu etyleeotriemieotetrametyIonsfosfseswego, kwasu dietylenotrieminopentemetyleeofosfonowego, kwasu etyIensdiemiestetraoctswegs (korzystny) albo kwasu dietylenstrieminopenteoctowego (najkorzystniejszy) aby podwyższyć działanie czyszczące przy traktowaniu tkanin.Compositions of the invention optionally contain from about 0.1% to about 1%, preferably from about 0.2% to about 0.6% by weight of the water-soluble salts of ethyleotriemieotetramethylphosphate, diethylene triemin pentemethyleophosphonic acid, ethylensdiemiestetraoctswegs (preferred) or diethyleneglycol ester (most preferred) ) to increase the cleaning effect of the fabric treatment.

Ponadto kompozycje detergentowe mogą zawierać od 1-35% środka bielącego lub prekursora bielenia albo układu zawierającego środek bielący i/lub jego prekursor.In addition, the detergent compositions may contain from 1-35% of a bleach or bleach precursor or system containing a bleach and / or its precursor.

184 399184 399

Dalszymi ewentualnymi składnikami są środki gaszące pianę, środki antykorozyjne, środki zawieszające brud, środki sekwesterujące, środki zapobiegające ponownemu osadzaniu brudu itp.Further optional ingredients are foam extinguishing agents, anti-corrosion agents, soil suspending agents, sequestering agents, anti-redeposition agents, etc.

Kompozycje według wynalazku zawierają do około 10% etanolu.The compositions of the invention contain up to about 10% ethanol.

G. Inne właściwościG. Other Properties

Kompozycje do bezpośredniego stosowania zazwyczaj w rozcieńczeniu 10% wagowych w wodzie w 20°C, mająpH od około 7,0 do 9,0; korzystnie od około 8,0 do około 8,5.Direct use compositions typically at a dilution of 10% by weight in water at 20 ° C have a pH of from about 7.0 to 9.0; preferably from about 8.0 to about 8.5.

Kompozycje do bezpośredniego użycia mają krytyczne stężenie micelli (Critical Micelle Concentration - CMC) mniejsze lub równe 200 części na milion (ppm), a napięcie powierzchniowe powietrze/woda powyżej CMC niniejsze lub równe 32, korzystnie mniejsze lub równe 30 dyn na centymetr w 35°C w wodzie destylowanej. Te pomiary są opisane w „Measurement of Interfacial Tension and Surface Tension - General Review for Practical Man” C. Weser, GIT Fachzeitschrift fur das Laboratorium, 24 (1980) 642-648 i 734-742, FIT Verlag Ernst Giebeler, Darmstadt i „Interfacial Phenomena - Equilibrium and Dynamic Effects”, C.A. Miller i P. Neogi, Chapter 1, pp. 29-36 (1985), Maecel Dekker, Inc. New York.Compositions for immediate use have a Critical Micelle Concentration (CMC) of less than or equal to 200 parts per million (ppm) and an air / water surface tension above the CMC of less than or equal to 32, preferably less than or equal to 30 dynes per centimeter at 35 ° C. C in distilled water. These measurements are described in "Measurement of Interfacial Tension and Surface Tension - General Review for Practical Man" C. Weser, GIT Fachzeitschrift fur das Laboratorium, 24 (1980) 642-648 and 734-742, FIT Verlag Ernst Giebeler, Darmstadt and " Interfacial Phenomena - Equilibrium and Dynamic Effects ”, CA Miller and P. Neogi, Chapter 1, pp. 29-36 (1985), Maecel Dekker, Inc. New York.

Kompozycje według wynalazku mogą być używane do prania materiałów tekstylnych, zwłaszcza ale bez ograniczania, bawełnianych i tekstyliów opartych na poliestrach, oraz ich mieszanin. Na przykład proces prania prowadzony w temperaturze około 60-65°C lub niższej, np. około 30-35°C lub niższej jest szczególnie odpowiedni. Może być bardzo odpowiedni do stosowania kompozycji z szybkością skuteczną do zapewnienia około np. 0,4-0,8g/l środka powierzchniowo czynnego w cieczy piorącej, jednak jest oczywiście możliwe stosowanie nizszych lub wyższych stężeń, jeśli są pożądane. Bez ograniczania może np. być utrzymywany tak aby szybkość użycia od około 1 do 10 g/l, np. od około 3-6 g/l, detergentowej formulacji jest odpowiednia do stosowania w przypadku gdy formulacje mają zasadniczo skład jak w przykładach.The compositions according to the invention may be used in the washing of textiles, especially, but not limited to, cotton and polyester-based textiles, and mixtures thereof. For example, a washing process conducted at a temperature of about 60-65 ° C or less, e.g., about 30-35 ° C or less, is particularly suitable. It may be very suitable for applying the composition at a rate effective to provide about, e.g., 0.4-0.8 g / L surfactant in the wash liquor, however, it is of course possible to use lower or higher concentrations if desired. For example, without limitation it can be maintained so that a use rate of from about 1 to 10 g / L, e.g. from about 3-6 g / L, of the detergent formulation is suitable for use where the formulations are essentially of the composition as in the examples.

W tym aspekcie wynalazek w szczególności odnosi się do:In this aspect, the invention particularly relates to:

a) detergentowej kompozycji w postaci wodnej cieczy detergentowej zawierającej anionowy środek powierzchniowo czynny, niejonowy środek powierzchniowo czynny, substancję pochłaniającą wilgoć, kwas organiczny, sodę kaustyczną, o pH ustawionym na wartość między 9 a 10.a) a detergent composition in the form of an aqueous detergent liquid containing an anionic surfactant, nonionic surfactant, humectant, organic acid, caustic soda, with a pH adjusted between 9 and 10.

b) detergentowej kompozycji w postaci niewodnej cieczy detergentowej zawierającej ciekły niejonowy środek powierzchniowo czynny składający się zasadniczo z liniowego alkoksylowanego pierwszorzędowego alkoholu, triacetyny, trój fosforanu sodu, sody kaustycznej, prekursora bielenia monohydratu nadboranu i aktywatora bielenia czwartorzędowej aminy, o pH ustawionym na wartość między 9 a 10.b) a detergent composition in the form of a non-aqueous detergent liquid containing a liquid non-ionic surfactant consisting essentially of a linear alkoxylated primary alcohol, triacetin, sodium triphosphate, caustic soda, perborate monohydrate bleach precursor and a quaternary amine bleach activator, with a pH adjusted to between 9 a 10.

c) enzymatycznej ciekłej kompozycji detergentowej dającej ciecz piorącą o pH 9 lub mniej przy użyciu z szybkością odpowiadającą 0,4-0,8 g/l środka powierzchniowo czynnego.c) an enzymatic liquid detergent composition providing a washing liquid having a pH of 9 or less when used at a rate corresponding to 0.4-0.8 g / L of surfactant.

d) enzymatycznej ciekłej kompozycji detergentowej dającej ciecz piorącą o pH 8,5 lub więcej przy użyciu z szybkością odpowiadającą 0,4-0,8 g/l środka powierzchniowo czynnego.d) an enzymatic liquid detergent composition providing a washing liquid having a pH of 8.5 or more when used at a rate corresponding to 0.4-0.8 g / L of surfactant.

e) enzymatycznej ciekłej kompozycji detergentowej dającej ciecz piorącą o sile jonowej 0,03 lub mniej np. 0,02 lub mniej, przy użyciu z szybkością odpowiadającą 0,4-0,8 g/l środka powierzchniowo czynnego.e) an enzymatic liquid detergent composition providing a wash liquor with an ionic strength of 0.03 or less, e.g. 0.02 or less, using at a rate corresponding to 0.4-0.8 g / l of surfactant.

f) enzymatycznej ciekłej kompozycji detergentowej dającej ciecz piorącą, o sile jonowej 0,01 lub więcej, np. 0,02 lub więcej, przy użyciu z szybkością odpowiadającą 0,4-0,8 g/l środka powierzchniowo czynnego.f) an enzymatic liquid detergent composition providing a wash liquor with an ionic strength of 0.01 or more, e.g. 0.02 or more, using at a rate corresponding to 0.4-0.8 g / l of surfactant.

Stwierdzono, że wyżej określone odmiany subtilazy mogą być korzystnie włączone do kompozycji detergentowej w postaci kostek, tabletek, pałeczek i podobnych do bezpośredniego stosowania do tkanin, twardych powierzchni lub innych powierzchni. W szczególności mogą być włączone w mydło lub kompozycje mydło/syntetyk w postaci kostek, w których wykazują wyjątkową stabilność enzymu.It has been found that the above-defined subtilase variants can be advantageously incorporated into a detergent composition in the form of bars, tablets, sticks and the like for direct application to fabrics, hard surfaces or other surfaces. In particular, they can be incorporated into soap or soap / synthetic bar compositions which exhibit exceptional enzyme stability.

Kompozycje detergentowe w postaci kostek, tabletek, pałeczek i podobnych do bezpośredniego stosowania są np. opisane w patencie Południowej Afryki 93/7274, włączonym do niniejszego zgłoszenia jako odnośnik. Korzystne takie kompozycje kostek zawierają, obok odmiany subtilazy:Detergent compositions in the form of bars, tablets, sticks and the like for direct use are e.g. described in South African patent 93/7274, incorporated herein by reference. Preferred such bar compositions contain, in addition to the subtilase variant:

184 399184 399

i) 25 do 80%, najkorzystniej 25 do 70% wagowych aktywnego detergentu, którym jest mydło lub mieszanina mydła i syntetycznego aktywnego detergentu, liczonego jako bezwodny;i) 25 to 80%, most preferably 25 to 70% by weight of an active detergent which is a soap or a mixture of soap and synthetic detergent active, calculated as anhydrous;

ii) 0 do 50%, a najkorzystniej 10 do 30% wagowych wody;ii) 0 to 50% and most preferably 10 to 30% by weight of water;

iii) 0 do 35% i najkorzystniej 0,1 do 30% wagowych wypełniacza.iii) 0 to 35% and most preferably 0.1 to 30% by weight of filler.

Na ogół, ilość odmiany subtilazy do włączenia w takich kompozycjach jest taka, że odpowiada aktywności proteolitycznej 0,1 do 100 GU/mg liczone na kompozycję, korzystnie 0,5 do 20 GU/mg, najkorzystniej 1,0 do 10 GU/mg, gdzie GU/mg oznacza jednostki glicyny na miligram.In general, the amount of subtilase variant to be included in such compositions is such that the proteolytic activity corresponds to 0.1 to 100 GU / mg of the composition, preferably 0.5 to 20 GU / mg, most preferably 1.0 to 10 GU / mg. where GU / mg is glycine units per milligram.

Sposoby wytwarzania mutacji w genach subtilazyMethods of producing mutations in subtilase genes

Znanych jest wiele sposobów wprowadzania mutacji w genach. Po krótkim omówieniu klonowania genów subtilazy, zostaną omówione sposoby wytwarzania mutacji zarówno statystycznych jak i specyficznych wewnątrz genu subtilazy.There are many ways to introduce mutations in genes. After briefly discussing the cloning of subtilase genes, methods for generating both statistical and specific mutations within the subtilase gene will be discussed.

Klonowanie genu subtilazyCloning of the subtilase gene

Geny kodujące subtilazę mogą być klonowane z dowolnego organizmu wskazanego w tabeli I, zwłaszcza gram-dodatnich bakterii lub grzybów, różnymi metodami dobrze znanymi w stanie techniki. Po pierwsze genomy, i/lub biblioteka cDNA z DNA musi być konstruowana przy użyciu chromosomalnego DNA lub matrycowego RNA z organizmu produkującego subtilazę. Następnie, jeżeli sekwencja aminokwasów subtilazy jest znana, można syntetyzować homologii, znakowane oligonukleotydy próbne i używać ich do identyfikowania kodującego klony subtilizyny z biblioteki genomów bakteryjnego DNA, albo z biblioteki cDNA. Alternatywnie, próbki znakowanego oligonukleotydu zawierające sekwencje homologów subtilazy z innego łańcucha bakterii lub organizmu mogą być używane jako próbki do identyfikacji klonów kodujących subtilazę, przy użyciu hybrydyzacji i odmywania w warunkach niższej mocy.The subtilase-encoding genes can be cloned from any of the organisms indicated in Table I, especially gram-positive bacteria or fungi, by various methods well known in the art. First, genomes and / or a DNA cDNA library must be constructed using chromosomal DNA or template RNA from the subtilase producing organism. Then, if the subtilase amino acid sequence is known, homology tagged sample oligonucleotides can be synthesized and used to identify the encoding subtilisin clones from a bacterial DNA genome library or from a cDNA library. Alternatively, samples of the tagged oligonucleotide containing subtilase homolog sequences from a different bacterial chain or organism can be used as samples to identify subtilase encoding clones using hybridization and washing under lower strength conditions.

Jeszcze inna metoda identyfikowania klonów produkujących subtilazę składa się z insercji fragmentów genomu DNA do wektora ekspresji, takiego jak plazmid, transformowania bakterii proteazoujemnych z otrzymanym genomem biblioteki DNA, i następnie umieszczania transformowanej bakterii na agar zawierający substrat dla subtilazy, taki jak odtłuszczone mleko. Te bakterie zawierające plazmid niosący subtilazę będą produkowały kolonie wokół aureoli czystego agaru, odpowiednio do zużywania odtłuszczonego mleka przez wydzielaną subtilazę.Yet another method of identifying subtilase producing clones consists of inserting DNA genome fragments into an expression vector such as a plasmid, transforming protease negative bacteria with the resulting DNA library genome, and then placing the transformed bacteria on agar containing a subtilase substrate such as skim milk. These bacteria containing the subtilase bearing plasmid will produce colonies around the halo of pure agar according to the consumption of skim milk by the secreted subtilase.

Wytwarzanie statystycznych mutacii w genie subtilazyGeneration of statistical mutations in the subtilase gene

Po sklonowaniu genu subtilazy odpowiednim wektorem, takim jak plazmid, może być stosowanych wiele metod do wprowadzania statystycznych mutacji w genie.After the subtilase gene has been cloned with an appropriate vector, such as a plasmid, a variety of methods can be used to introduce statistical mutations in the gene.

Jedną metodą będzie inkorporowanie sklonowanego genu subtilazy, jako części wyszukującego wektora, w łańcuchu mutującego Eschericia coli.One method will be to incorporate the cloned subtilase gene as part of the retrieval vector into an Eschericia coli mutant chain.

Inna metoda obejmuje generowanie pojedynczego łańcucha z genu subtilazy i następnie łączenie (annealing) fragmentu DNA zawierającego gen subtilazy z innym fragmentem DNA tak, że część genu subtilazy pozostaje pojedynczym łańcuchem. Ten oddzielony pojedynczy region łańcucha może być eksponowany dowolną liczbą czynników mutagenizujących, obejmujących, ale nie ograniczonych, wodorosiarczyn sodu, hydroksyaminy, kwas azotawy, kwas mrówkowy albo hydralazyny. Specyficzne przykłady tej metody tworzenia statystycznych mutacji opisał Shortle i Nathans (1978, Proc. Natl. Acad. Sci. U.S.A. 75 2170-2174). Według sposobu Shortle'a i Nathans'a plazmid niosący gen subtilazy będzie nitkowany przez restrykcję enzymu rozszczepiającego genu. Ta nitka będzie włączana w przerwę przy użyciu działania egzonukleazy DNA polimerazy I. Otrzymana pojedynczo łańcuchowa przerwa może być mutagenizowana przy użyciu dowolnego z wyżej podanych czynników mutagenizujących.Another method involves generating a single chain from a subtilase gene and then annealing a DNA fragment containing the subtilase gene with another DNA fragment such that part of the subtilase gene remains a single chain. This separated single chain region can be exposed by any number of mutagenizing agents, including, but not limited to, sodium bisulfite, hydroxyamine, nitrous acid, formic acid, or hydralazine. Specific examples of this method of generating statistical mutations are described by Shortle and Nathans (1978, Proc. Natl. Acad. Sci. U.S.A. 75 2170-2174). According to the method of Shortle and Nathans, the plasmid carrying the subtilase gene would be threaded by restriction of the cleavage enzyme of the gene. This strand will be inserted into the gap using the action of polymerase I DNA exonuclease. The resulting single chain gap can be mutagenized using any of the above-mentioned mutagenizing agents.

Alternatywnie, gen subtilizyny z kawałków szczepu Bacillus obejmujących naturalny promotor i inną kontrolną sekwencję może być klonowany na wektorze plazmidu zawierającego replikacje obu E. coli i B. subtilis, selektywny fenotypowy marker i Ml 3 macierzysty replikacji dla wytworzenia pojedynczego łańcucha plazmidu DNA podczas superinfekcji z pomagającym fagiem IR1. Pojedynczo łańcuchowy plazmid DNA zawierający sklonowany gen subtilizyny jest izolowany i łączony (annealing) z fragmentem DNA zawierającym wektor sekwencji ale nie region kodujący subtilizyny, wytwarzając przerywane podwójne czą26Alternatively, the subtilisin gene from pieces of the Bacillus strain containing the natural promoter and other control sequence can be cloned into a plasmid vector containing replication of both E. coli and B. subtilis, a selective phenotypic marker and M 3 replication parent to generate a single DNA plasmid chain during superinfection with aiding with the IR1 phage. A single-chain DNA plasmid containing the cloned subtilisin gene is isolated and annealed to a DNA fragment containing the sequence vector but not the subtilisin coding region, producing a dashed double section.

184 399 steczki. Mutacje są wprowadzane do genu subtilizyny zarówno przez wodorosiarczyn sodu, kwas azotawy lub kwas mrówkowy albo przez replikację mutującego łańcucha E. coli jak opisano powyżej. Ponieważ wodorosiarczyn sodu reaguje wyłącznie z cytozyną w pojedynczym łańcuchu DNA, mutacja wytworzona z tym mutagenem jest ograniczona tylko do regionów kodujących. Czas reakcji i stężenie wodorosiarczynu sodu są różne w różnych eksperymentach tak, że średnio tworzy się od jednej do pięciu mutacji w genie subtilizyny. Inkubacja 10 |ig przerwanej podwójnej cząsteczki DNA w 4M dwusiarczynu sodu, pH 6,0 przez 9 minut w 37°C w objętości reakcji 400 μ1, dezaminuje około 1% cytozyny w regionie pojedynczego łańcucha. Region kodujący macierzystej subtilizyny zawiera około 200 cytozyn, w zależności od skrętu DNA. Korzystnie czas reakcji mieści się w zakresie od około 4 minut (do wytworzenia częstotliwości występowania mutacji jedna na 200) do około 20 minut (około 5 na 200).184,399 sticks. Mutations are introduced into the subtilisin gene either by sodium bisulfite, nitrous acid or formic acid, or by replication of the mutating E. coli chain as described above. Since sodium bisulfite only reacts with cytosine in a single DNA strand, the mutation produced with this mutagen is limited to the coding regions only. The reaction time and concentration of sodium bisulfite vary from experiment to experiment, so that on average, one to five mutations in the subtilisin gene are formed. Incubation of 10 µg of the broken DNA double molecule in 4M sodium bisulfite, pH 6.0 for 9 minutes at 37 ° C in a reaction volume of 400 µl, deaminates approximately 1% of the cytosine in the single chain region. The coding region of the parent subtilisin contains approximately 200 cytosines, depending on the twist of the DNA. Preferably, the reaction time ranges from about 4 minutes (until a mutation frequency is one in 200) to about 20 minutes (about 5 in 200).

Po mutagenezie przerwane cząsteczki są traktowane in vitro polimerazą I DNA (fragment Klevow) aby wytworzyć całkowicie podwójny łańcuch i zabezpieczyć mutacje. Następnie odpowiednie E. coli jest transformowane z zmutagenizowanym DNA z wytworzeniem rozszerzonej biblioteki mutantów subtilizyny. Rozszerzone biblioteki mutantów mogą być również wytwarzane przez wzrost plazmidu DNA w Mut D łańcuchu E. coli, który wzmaga zakres mutacji odpowiednio do błędu pron DNA polimerazy.After mutagenesis, the disrupted molecules are treated in vitro with DNA polymerase I (Klevow fragment) to generate a complete double chain and to protect the mutations. The appropriate E. coli is then transformed with the mutagenized DNA to generate an extended library of subtilisin mutants. Extended mutant libraries can also be generated by growing plasmid DNA in the Mut D of the E. coli chain, which enhances the mutation range according to the pron error of the DNA polymerase.

Mutagenny kwas azotawy i kwas mrówkowy mogą być również użyte do wytwarzania biblioteki mutantów. Ponieważ te odczynniki chemiczne nie są tak specyficzne dla pojedynczego łańcucha DNA jak dwusiarczyn sodu reakcje mutagenezy są prowadzone według następującej procedury. Część kodująca genu subtilizyny jest klonowana w fabu M13 standardowymi metodami i wytwarza się pojedynczy łańcuch faga DNA. Pojedynczołańcuchowy DNA następnie reaguje z IM kwasem azotawym pH 4,3 przez 15-60 minut w23°C, albo z 2,4M kwasem mrówkowym przez 1-5 minut w 23°C. Te zakresy czasu reakcji tworzą częstotliwość mutacji od 1 na 1 000 do 5 na 1 770. Po mutagenezie uniwersalny primer jest łączony z Ml 3 DNA, duplex DNA jest syntetyzowany przy użyciu zmutowanego pojedynczołańcuchowego łańcucha DNA jako matrycy tak, że kodująca część genu subtilizyny staje się całkowicie podwójnym łańcuchem. W tym punkcie z kodującego regionu może być odcięty wektor Ml3 za pomocą enzymu restrykcyjnego i ligatowany do wektora ekspresji niezmutagenizowanej, tak, że mutacje występują tylko w fragmencie restrykcji. (Myers i irtn., Science 229 242-257^1^^5)^^.The mutagenic nitrous acid and formic acid can also be used to generate a mutant library. Since these chemicals are not as specific to a single DNA chain as sodium bisulfite, the mutagenesis reactions are performed according to the following procedure. The coding portion of the subtilisin gene is cloned into the M13 fab by standard methods and a single DNA phage chain is generated. Single chain DNA is then reacted with 1M nitrous acid pH 4.3 for 15-60 minutes at 23 ° C, or with 2.4M formic acid for 1-5 minutes at 23 ° C. These reaction time ranges form a mutation frequency of 1 in 1,000 to 5 in 1,770. After mutagenesis, the universal primer is fused with M 3 DNA, duplex DNA is synthesized using the mutated single-chain DNA as template such that the coding portion of the subtilisin gene becomes completely double chain. At this point, the M13 vector can be cleaved from the coding region with a restriction enzyme and ligated into the non-mutagenized expression vector such that mutations occur only in the restriction fragment. (Myers et al., Science 229 242-257 ^ 1 ^^ 5) ^^.

Tworzenie ukierunkowanych mutacji w genach subtilazyGeneration of targeted mutations in subtilase genes

Jeżeli sklonowany gen subtilazy i wybrane do identyfikowanej mutacji centrum oraz reszty do podstawienia w miejsce oryginalnych zostały określone, to takie mutacje można wprowadzać przy użyciu syntetycznego oligonukleotydu. Te oligonukleotydy zawierają boczne sekwencje nukleotydowe określonego centrum mutacji; mutant nukleozydu jest wstawiany podczas syntezy oligonukleotydu. W korzystnej metodzie pojedynczy przerwany łańcuch DNA niosący gen subtilazy jest tworzony w wektorze niosącym gen subtilazy. Następnie syntetyczny nukleotyd niosący pożądaną mutację jest łączony z homologiczną częścią pojedynczego łańcucha DNA. Pozostała przerwa jest następnie wypełniana przez polimerazę I DNA (fragment Klenow) akonstrukt jest ligatowany przy użyciu ligazy T4. Specyficzny przykład tej metody opisał Morinaga i inni, (1984, Biotechnology 2 646-639). Według Morinaga i in., fragment wewnątrz genu jest usuwany przy użyciu restrykcyjnej endonukleazy. Wektor/gen, teraz zawierający przerwę jest następnie denaturowany i hybrydyzowany do wektora/genu, który zamiast zawierać przerwę, został rozszczepiony inną restrykcyjną endonukleazą w miejscu poza obszarem związanym z przerwą. Region pojedynczołańcuchowego genu jest następnie poddawany hybrydyzacji z zmutowanym oligonukleotydem, pozostała przerwa jest wypełniana fragmentem Klenow polimerazy I DNA, insercje są ligatowane ligazą T4 DNA, a po cyklu replikacji, wytwarza się podwójnołańcuchowy plazmid niosący określoną mutację. Metoda Morinaga wymaga dodatkowych manipulacji konstruowania nowego restrykcyjnego miejsca, i przez to ułatwia generowanie mutacji wielokrotnych. U.S. Reissue Patent nr 34 606 (Estell i inni,) opublikowany 10 maja 1994, pozwala na wprowadzenie oligonukleotydów niosących wielokrotne mutacje przez wprowadzanie mniejszych zmianIf the cloned subtilase gene and the center and residues for the original substitutions selected for the identified mutation have been determined, then such mutations can be introduced using a synthetic oligonucleotide. These oligonucleotides contain side nucleotide sequences of a particular mutation site; the nucleoside mutant is inserted during oligonucleotide synthesis. In a preferred method, a single broken DNA chain carrying the subtilase gene is created in a vector carrying the subtilase gene. Then, a synthetic nucleotide bearing the desired mutation is fused to the homologous part of a single DNA strand. The remaining gap is then filled with DNA polymerase I (Klenow fragment) and the construct is ligated using T4 ligase. A specific example of this method is described by Morinaga et al. (1984, Biotechnology 2 646-639). According to Morinag et al., An intra-gene fragment is removed using a restriction endonuclease. The vector / gene now containing the gap is then denatured and hybridized to the vector / gene that, instead of containing the gap, has been cleaved with another restriction endonuclease at a site outside the region associated with the gap. The single-chain gene region is then hybridized with the mutant oligonucleotide, the remaining gap is filled with the Klenow fragment of DNA polymerase I, the insertions are ligated with T4 DNA ligase, and after the replication cycle, a double-chain plasmid carrying the specified mutation is generated. The Morinaga method requires additional manipulations to construct a new restriction site, and thus facilitate the generation of multiple mutations. U.S. Reissue Patent No. 34,606 (Estell et al.) Published May 10, 1994, allows the introduction of oligonucleotides carrying multiple mutations by introducing smaller changes

184 399 w kasecie, jednak, nawet większa różnorodność mutacji może być wprowadzona w tym samym czasie metodą Morinaga, ponieważ może być wprowadzone wiele nukleotydów o różnych długościach.184,399 in the cassette, however, an even greater variety of mutations can be introduced at the same time by the Morinag method, as many nucleotides of different lengths can be introduced.

Ekspresja mutantów subtilazyExpression of subtilase mutants

Zmutowane geny subtilazy wytworzone metodami opisanymi powyżej, albo alternatywnymi znanymi w stanie techniki, mogą być wydzielane w postaci enzymu przy użyciu wektora ekspresji. Wektor ekspresji na ogół może być określony jako wektor klonowania, ponieważ wektor ekspresji zazwyczaj zawiera składniki typowego wektora klonowania, to znaczy element, który pozwala na autonomiczną replikację wektora w mikroorganizmie niezależnie od genomu mikroorganizmu, i jeden lub więcej markerów fenotypu dla wybranego celu. Wektor ekspresji zawiera kontrolną sekwencję kodującą promotor, operator, miejsce przyłączające rybosom, sygnał początkujący translacje i ewentualnie gen represyjny lub różne geny aktywujące. Aby pozwolić na wydzielenie ekspresjonowanej proteiny, nukleotydy kodujące „sekwencję sygnalną” mogąbyć włączane wcześniej do sekwencji kodującej genu. Dla ekspresji w kierunku kontrolnej sekwencji, odpowiedni gen do traktowania według wynalazku jest podłączany do kontrolnej sekwencji we właściwie odczytanej budowie. Promotor sekwencji może być inkorporowany do wektora plazmidu, i może podtrzymywać transkrypcję genu mutującego subtilazę, obejmując ale nie ograniczając do promotora prokariotycznej β - laktamazy. (yiHa-Kamaroff, i in. (1978) Proc. Natl. Acad. Sci. U.S.A. 75 3727-3731) i promotor tac (DeBoer, i in. (1983) Proc. Natl. Acad. Sci. U.S.A. 80 21-25). Dalsze odnośniki mogą być znalezione w,, Useful proteins from recombinant bacteria ’’ w Scieniific American (1980) 242 74-94.Mutant subtilase genes produced by the methods described above, or alternatively known in the art, can be secreted as an enzyme using an expression vector. An expression vector can generally be referred to as a cloning vector, since the expression vector typically comprises the components of a conventional cloning vector, i.e. an element that allows the vector to replicate autonomously in a microorganism independently of the microorganism's genome, and one or more phenotype markers for the selected target. The expression vector contains the control sequence coding for a promoter, operator, ribosome binding site, translation initiation signal, and optionally a repressor gene or various activating genes. To allow the expressed protein to be secreted, nucleotides encoding the "signal sequence" may be inserted upstream into the gene's coding sequence. For expression towards a control sequence, the appropriate gene for treatment according to the invention is linked to the control sequence in an appropriately read structure. A sequence promoter may be incorporated into the plasmid vector, and may support the transcription of the subtilase mutating gene, including but not limited to the prokaryotic β-lactamase promoter. (yiHa-Kamaroff, et al. (1978) Proc. Natl. Acad. Sci. USA 75 3727-3731) and the tac promoter (DeBoer, et al. (1983) Proc. Natl. Acad. Sci. USA 80 21-25 ). Further references may be found in "Useful proteins from recombinant bacteria" in Scieniific American (1980) 242 74-94.

Według jednego wykonania B. subtilis jest transformowany przez wektor ekspresji niosący zmutowane DNA. Jeżeli ekspresja ma miejsce w wydzielającym mikroorganizmie takim jak B. subtilis to sygnalna sekwencja może uzupełniać translacje inicjalnego sygnału i produkować odpowiednią sekwencję DNA. Sygnalna sekwencja działa w celu przeniesienij produktu ekspresji do ściany komórkowej, w której jest odczepiana od produktu w czasie sekrecji. Określenie „kontrolna sekwencja” jak zdefiniowano powyżej ma obejmować sygnalną sekwencję, jeżeli ona występuje.According to one embodiment, B. subtilis is transformed with an expression vector carrying mutant DNA. If expression takes place in a secreting microorganism such as B. subtilis, the signal sequence can complement the translations of the initial signal and produce the appropriate DNA sequence. The signaling sequence acts to transfer the expression product to the cell wall where it is detached from the product during secretion. The term "control sequence" as defined above is intended to include the signal sequence, if any.

Inne układy gospodarzy znane fachowcom są również odpowiednie do ekspresji i produkcji odmian proteazy według wynalazku. Taki układ grzyby, obejmując nitkowate grzyby, rośliny, ptasie i ssacze komórki, jak również inne.Other host systems known to those skilled in the art are also suitable for the expression and production of the protease variants of the invention. This arrangement of fungi, including filamentous fungi, plants, avian and mammalian cells, as well as others.

Materiały i metodyMaterials and methods

SzczepyStrains

B. subtilis309 i 347 są odmianami BamlIuc ic8^/^sι,zdeponewanymi w NCIB odpowiepnio pod numerami NCIB 10309 i 10147, a opisanymi wUS-A-3 723 250, włączonym do niniejszego opisu jako odnośnik.B. subtilis309 and 347 are variants of BamlIuc ic8 ^ / ^ sι, deposited with NCIB under NCIB Nos. 10309 and 10147, respectively, and described in US-A-3 723 250, incorporated herein by reference.

E. coli MC 1000 1M.J. CaJabCaaa aS.N. Cohen OeSO^y. Mol. Biol. U38 179-2179, wytworzono r+ m+ konwencjonalnymi metodami i również opisano w US-A-039 298.E. coli MC 1000 1M.J. CaJabCaaa aS.N. Cohen OeSO ^ y. Moth. Biol. U38 179-2179, made r + m + by conventional methods and also described in US-A-039 298.

Aktywność protenhtyczwaProtenhtic activity

W kontekście niniejszego wynalazku aktywność proteolityczna jest wyrażana w jednostkach proteazy Kilo NOVO (Kilo NOVO Proteaze Units KNPU). Aktywność jest określana względem enzymu standardowego (SAWINASE) a określanie opiera się na trawieniu roztworu kazeiny (DMC) przez proteolityczny enzym w standardowych warunkach, np. 50°C, pH 8,3; czas reakcji 9 minut, czas pomiaru 3 minuty. Folder AF 220/1 jest dostępny z Novo Nordisk A/S, Dania, który to folder jest włączony do niniejszego zgłoszenia jako odwnśnik.In the context of the present invention, the proteolytic activity is expressed in Kilo NOVO Proteaze Units KNPU. Activity is relative to a standard enzyme (SAWINASE) and determination is based on digestion of the casein solution (DMC) by a proteolytic enzyme under standard conditions, e.g. 50 ° C, pH 8.3; reaction time 9 minutes, measuring time 3 minutes. The folder AF 220/1 is available from Novo Nordisk A / S, Denmark, which folder is included in this application as a reference.

GU oznacza jednostkę glicyny określoną jako proteolityczną aktywność enzymu, w standardowych warunkach, podczas 15 minutowej inkubacji w40°C zN-acetylo kazeiną jako substratem, wytwarzającą ilość grup NH2 ekwiwalentnych 1 ąmolowi glicyny.GU is a glycine unit defined as the proteolytic activity of the enzyme, under standard conditions, during a 15 minute incubation at 40 ° C with N-acetyl casein as substrate, producing an amount of NH 2 groups equivalent to 1 µmol of glycine.

Enzymatyczna aktywność może być również mierzona przy użyciu testu PNA, według reakcji z roztworem substratu bursztynian-aljwinj-jljwina-prnlina-fenyl-aljwinα-paranitrnfennl, który został opisany w Journal of American Oil Chemists Society, Rothgeb, TM, Goodljwder, B.D. Garrison, P.H. i Smith L.A.(1988).Enzymatic activity can also be measured using the PNA assay, according to reaction with a succinate-aljwinj-jljwin-prnlin-phenyl-aljwinα-paranitrnfennl substrate solution, which is described in the Journal of American Oil Chemists Society, Rothgeb, TM, Goodljwder, B.D. Garrison, P.H. and Smith L.A. (1988).

184 399184 399

PrzykładyExamples

Dla określenia odmian enzymu stosowano takie same materiały i metody jak opisano między innymi w: WO-A-89/06279 (Novo Nordisk A/S), EP-A-130756 (Genentech), EP-A-479870 (Novo Nordisk A/S), EP-A-214435 (Henkel), WO-A-87/04461 (Amgen), WO-A-87/05050 (Genex), zgłoszenie EP-87/303761 (Genentech), EP-A-260105 (Genencor), WO-A-88/06624 (Gist-Brocades NV), WO-A-88/07578 (Genentech), WO-A-88/08028 (Genex), WO-A-88/08033 (Amgen), WO-A-88/08164 (Genex), Thomas i inni (1985) Nature 318 375-376; Thomas i inni (1987) J. Mol. Biol. 193 803-813; Russel i Fersht (1987) Nature 328 496-500. Inne sposoby dobrze znane w stanie techniki mogą być również stosowane.For the determination of the enzyme variants, the same materials and methods were used as described, inter alia, in: WO-A-89/06279 (Novo Nordisk A / S), EP-A-130756 (Genentech), EP-A-479870 (Novo Nordisk A / S), EP-A-214435 (Henkel), WO-A-87/04461 (Amgen), WO-A-87/05050 (Genex), application EP-87/303761 (Genentech), EP-A-260105 ( Genencor), WO-A-88/06624 (Gist-Brocades NV), WO-A-88/07578 (Genentech), WO-A-88/08028 (Genex), WO-A-88/08033 (Amgen), WO-A-88/08164 (Genex), Thomas et al. (1985) Nature 318 375-376; Thomas et al. (1987) J. Mol. Biol. 193 803-813; Russel and Fersht (1987) Nature 328 496-500. Other methods well known in the art may also be used.

Przykład 1Example 1

Konstrukcja i ekspresja odmian enzymuConstruction and expression of enzyme variants

Skonstruowano wektor nadający się do kodowania syntezy genu dla subtilazy 309 i jej mutantów. Jest to zasadniczo plazmid pUC19 [Yanish-Perron i Messing (1985) Gene 33 103-119], w którym wiele centr klonujących zostało zastąpionych przez połączenia zawierające centra restrykcyjne użyte do oddzielenia pięciu podfragmentów tworzących gen. Nowe połączenie zostało wprowadzone do EcoRI-HindIII przeciętym przez pUC19 co zniszczyło te centra. Szczegóły konstrukcji opisano w publikacji WO 92/19729 na stronach 25-26 i figurze 1 (arkusze 1/7-7/7), zawartość publikacji została włączona do niniejszego zgłoszenia jako odnośnik literaturowy.A vector was constructed which is capable of encoding gene synthesis for subtilase 309 and its mutants. This is essentially the pUC19 plasmid [Yanish-Perron and Messing (1985) Gene 33 103-119] in which many cloning centers have been replaced by the restriction site junctions used to separate the five subfragments making up the gene. The new junction was introduced into EcoRI-HindIII cleaved by pUC19 which destroyed these centers. Details of the construction are described in WO 92/19729 pages 25-26 and figure 1 (sheets 1 / 7-7 / 7), the contents of the publication are incorporated herein by reference.

Każdy podfragment zawierał od 6 do 12 oligonukleotydów-. Oligonukleotydy syntetyzowano na automatycznym syntezatorze DNA przy użyciu fosforoamidytyny na kontrolowanym szklanym podłożu [Beaucage i Carruthers (1981) Tetrahedron Letters 22 1859-1869].Each subfragment contained 6 to 12 oligonucleotides-. Oligonucleotides were synthesized on an automatic DNA synthesizer using phosphoramiditin on a controlled glass substrate [Beaucage and Carruthers (1981) Tetrahedron Letters 22 1859-1869].

Pięć podfragmentów było izolowanych na 2% żelu agarowym i insertowane do pSX191. Sekwencja była weryfikowana przez sekwencjonowanie dideoksynukleotydem. Fragmenty A-E izolowano i ligatowano razem z KpnI-BamHI ciętym pSX191. Mieszaniny ligatującej użyto do transformacji odpowiedniego E. coli MC 1000 r', m+wybranego dla oporności ampicyliny. Fragment 850 bp KpnI-BamHI składający się z części genu kodującego subtilizyny 309 dojrzałej części enzymu był użyty do zamiany dzikiego typu genu pSX212 dającego wzrost na pSX222, który następnie transformowano do odpowiedniego szczepu B. subtilisis. Po fermentacji transformowanego szczepu i oczyszczaniu enzymu okazało się, że był on nierozróżnialny od produktu dzikiego typu.Five subfragments were isolated on a 2% agar gel and inserted into pSX191. The sequence was verified by sequencing with a dideoxynucleotide. Fragments A-E were isolated and ligated together with KpnI-BamHI cut with pSX191. The ligation mixture was used to transform the appropriate E. coli MC 1000 r ', m + selected for ampicillin resistance. The 850 bp KpnI-BamHI fragment consisting of part of the gene encoding subtilisin 309 of the mature part of the enzyme was used to replace the wild-type pSX212 growth-producing gene with pSX222, which was then transformed into the appropriate B. subtilisis strain. After fermentation of the transformed strain and purification of the enzyme, it was found that it was indistinguishable from the wild type product.

Odmiany proteazy pochodzące z syntetycznego genu wytworzono przy użyciu oligonukleotydów o zmienionej sekwencji w miejscu(-ach) w którym mutacjajest pożądana (np. w sekwencjach podanych poniżej) i zmieszaniu ich z resztą oligonukleotydów przeznaczonych dla syntetycznego genu. Złożenie odmiany genu jest prowadzone z materiałami odmian sposobem analogicznym do opisanego powyżej. Dalsze informacje dotyczące ogólnej syntezy genów są dostępne w publikacji Agarval i inni (1970) Nature 227 27-34.Protease variants derived from the synthetic gene were generated by using altered oligonucleotides at the site (s) where mutation is desired (e.g. in the sequences provided below) and mixing them with the rest of the oligonucleotides intended for the synthetic gene. Assembly of the gene variant is carried out with the variant materials in a manner analogous to that described above. Further information on general gene synthesis is available in Agarval et al. (1970) Nature 227 27-34.

Centrum KpnI wprowadzono do początkowego fragmentu syntetycznego genu subtilazy 309 kodującego dojrzałą część enzymu. Stosowano metodę zwanąoligonukleotydowe bezpośrednie rozerwanie podwójnej nitki naprawczej mutagenezy i opisanej przez Mandecki (1986) Proc. Nat. Acad. Sci. U.S.A. 83 7177-7181. pSX172 jest otwierany przez NcoI na początku dojrzałej części genu subtilazy 309 i jest mieszany z oligonukleotydem NOR 789 (por. WO-A-92/19729), ogrzewany do 100°C, chłodzony do 0°C, i transformowany do E. coli. Po retransformacji, rekombinanty mogą być badane przez kolonie hybrydyzacji przy użyciu 32-P-labelled nOr 789. Rekombinanty zmieniono na pozytywne podczas badania wprowadzono centrum KpnI bezpośrednio na początek NcoI przez zmienienie dwóch zasad bez zmiany sekwencji aminokwasów. pSX172 jest opisany w EP 405 901. Tak wytworzone centrum KpnI jest insertowane do pSX120 we fragmencie 400-bp PvuI-NheI, dając początek pSX212. pSX120 jest również opisany w EP-A-405 901.The KpnI center was introduced into the initial fragment of the synthetic 309 subtilase gene encoding the mature portion of the enzyme. The method used was called oligonucleotide direct double-strand breakage repair mutagenesis and described by Mandecki (1986) Proc. Nat. Acad. Sci. USA. 83 7177-7181. pSX172 is opened by NcoI at the beginning of the mature part of the subtilase 309 gene and is mixed with oligonucleotide NOR 789 (cf. WO-A-92/19729), heated to 100 ° C, cooled to 0 ° C, and transformed into E. coli. After retransformation, recombinants can be tested for hybridization colonies using 32-P-labeled nOr 789. Recombinants were changed to positive During the test, the KpnI site was introduced directly to the start of NcoI by changing the two bases without changing the amino acid sequence. pSX172 is described in EP 405 901. The KpnI center thus produced is inserted into pSX120 in the 400-bp PvuI-NheI fragment, giving rise to pSX212. pSX120 is also described in EP-A-405 901.

Syntetyczny gen jest insertowany miedzy KpnI a BamHI na pSX212, dając początek pSX222.A synthetic gene is inserted between KpnI and BamHI on pSX212, giving rise to pSX222.

184 399184 399

Przykłady mutacji i odpowiednich sekwencji oligonukloeotydów są następujące: Rm! (fragment D1)Examples of mutations and corresponding oligonucloeotide sequences are as follows: Rm! (fragment D1)

5'- AATTCAGGTGCAGGCTCAATCAGCTATCCGGCGCTCTAT -35'- AATTCAGGTGCAGGCTCAATCAGCTATCCGGCGCTCTAT -3

11111111111111 i 111111111111111 * Μ 11 5 ' - GTCCACGTCCGAGTTAGTCGATAGGCCX5CX3AGATACGCTTG - 311111111111111 and 111111111111111 * Μ 11 5 '- GTCCACGTCCGAGTTAGTCGATAGGCCX5CX3AGATACGCTTG - 3

RHH (fragment D1)RHH (fragment D1)

5'- AATTCAGGTGCAGGCTCAATCAGCTATCCGGCX3ATCTAT - 3' lllll!llllllllll!llllllllllll**llll5'- AATTCAGGTGCAGGCTCAATCAGCTATCCGGCX3ATCTAT - 3 'lllll! Llllllllll! Llllllllllll ** llll

5- GTCCACGTCCGAGTTAGTCGATAGGCCGCTAGATACGCTTG -3'5- GTCCACGTCCGAGTTAGTCGATAGGCCGCTAGATACGCTTG -3 '

S57P (fragment B1)S57P (fragment B1)

5' - AGCTTTGTACCAGGGGAACCGCCGACTCAAGATGGG - 3' lllllllllllllllll*llllllllllllll5 '- AGCTTTGTACCAGGGGAACCGCCGACTCAAGATGGG - 3' lllllllllllllllll * lllllllllllllll

3' - AACATGGTCCCCTTGGCGGCTGAGTTCTACCCTTACCC - 5’3 '- AACATGGTCCCCTTGGCGGCTGAGTTCTACCCTTACCC - 5'

Te oligonukleotydy były łączone z resztą oligonukleotydów z syntetycznego genu, który nie był zmieniany.These oligonucleotides were linked to the rest of the oligonucleotides from the synthetic gene that was not altered.

Przykład 2Example 2

Oczyszczanie odmian enzymu:Purification of enzyme variants:

Procedura odnosi się do oczyszczania w skali 10 litrów fermentacji enzymu Subtilizyny 147, enzymu Subtilizyny m lub ich mutantów.The procedure relates to the 10 liter purification of fermentation of the Subtilisin 147 enzyme, the Subtilisin m enzyme or their mutants.

Około 8 litrów roztworu fermentacyjnego odwirowywano przy szybkości 5000 obrotów na minutę w 1 litrowej zlewce. Przesącze ustawiano na pH 6,5 przy użyciu 10% kwasu octowego i filtrowano na płytkach filtracyjnych Seitz Supra S100.About 8 liters of the fermentation solution was centrifuged at 5000 rpm in a 1 liter beaker. The filtrates were adjusted to pH 6.5 with 10% acetic acid and filtered on Seitz Supra S100 filter plates.

Filtraty zatężono do około 400 ml przy użyciu jednostki Amicon CH2A UF wyposażonej w nabój Amicon S1Y10 UF. Zatężone UF odwirowywano i filtrowano przed absorpcją w temperaturze pokojowej na kolumnie chromatografii powinowactwa Bacitracin przy pH 7. Proteazę wymywano z kolumny Bacitracin w pokojowej temperaturze przy użyciu 25% 2-propanolu i 1 M chlorku sodu w roztworze buforowanym za pomocą 0,01 M kwasu dimetyloglutarowego, 0,1 M kwasu bornego i 3I332 M chlorku potasu ustawionym na pH 7.The filtrates were concentrated to approximately 400 mL using an Amicon CH2A UF unit equipped with an Amicon S1Y10 UF cartridge. The concentrated UF was centrifuged and filtered before absorption at room temperature on a Bacitracin affinity column at pH 7. The protease was eluted from the Bacitracin column at room temperature using 25% 2-propanol and 1 M sodium chloride in a solution buffered with 0.01 M dimethylglutaric acid , 0.1M boric acid and 3I332M potassium chloride adjusted to pH 7.

Frakcje z aktywnąproteaząz etapu oczyszczania kolumnąBatricin połączono i podano na kolumnę 750 ml Sephadex G25 (5 cm średnicy) zrównoważoną buforem zawierającym 0,01 M kwasu dimetyloglutarowego, 0,2 M kwasu bornego i 0,002 M chlorku potasu ustawionym na pH 6,5.The active protease fractions from the Batricin column purification step were pooled and applied to a 750 ml Sephadex G25 column (5 cm diameter) equilibrated with a buffer containing 0.01 M dimethylglutaric acid, 0.2 M boric acid and 0.002 M potassium chloride adjusted to pH 6.5.

Frakcje o aktywności proteazy z kolumny Sephadex G25 połączono i podano na kolumnę kationowymienną 150 ml CM Sepharose CL 6B (5 cm średnicy) zrównoważoną buforem zawierającym 0,01 M kwasu dimetyloglutarowego, 0,2 M kwasu bornego i 0I002 M chlorku potasu ustawionym na pH 6,5.Fractions with protease activity from the Sephadex G25 column were pooled and applied to a 150 ml CM Sepharose CL 6B cation exchange column (5 cm diameter) equilibrated with a buffer containing 0.01 M dimethylglutaric acid, 0.2 M boric acid and 0.1002 M potassium chloride adjusted to pH 6 , 5.

Proteazę eluowano liniowym gradientem 0-0,1 M chlorku sodu w 2 litrach tego samego buforu (3-3,2 M chlorku sodu w przypadku Subtilizyny 147).The protease was eluted with a linear gradient of 0-0.1 M sodium chloride in 2 liters of the same buffer (3-3.2 M sodium chloride for Subtilisin 147).

W końcowym etapie oczyszczania frakcje zawierające proteazę z kolumny CM Sepharose połączono w komorze Amicon ultrafiltrującej wyposażonej w membranę GR81PP (z Danish Sugar Factories hic.)In the final purification step, fractions containing protease from the CM Sepharose column were pooled in an Amicon ultrafiltration chamber equipped with a GR81PP membrane (from Danish Sugar Factories hic.)

Przy użyciu techniki z przykładu 1 do konstrukcji i wyżej opisanej procedury izolacji wytworzono i wyizolowano następujące odmiany Stibilizyny 309:The following Stibilisin 309 variants were prepared and isolated using the technique of Example 1 for the construction and the isolation procedure described above:

184 399184 399

A G159IA G159I

B S164IB S164I

C Y167IC Y167I

D R170ID R170I

E R170LE R170L

F R170MF R170M

G R170FG R170F

H G195FH G195F

I S57P + R170LAnd S57P + R170L

J S57P +N218SJ S57P + N218S

K S57P + R170L + N218SK S57P + R170L + N218S

L R170L + N218S + M222AL R170L + N218S + M222A

M S57P + R170L + S188P + A994PM S57P + R170L + S188P + A994P

N Y167I + R170LN Y167I + R170L

O S57P + R170L + Q206E P R170L + Q206EAbout S57P + R170L + Q206E P R170L + Q206E

Q Y167I + R170L +Q206EQ Y167I + R170L + Q206E

R Y167I + R170L + A194P S Y167I + R170L + N288SR Y167I + R170L + A194P S Y167I + R170L + N288S

T Y167I + R170L + A194P + N228ST Y167I + R170L + A194P + N228S

U Y167I + Y17IIU Y167I + Y17II

V R170G W R170C Przykład 3V R170G W R170C Example 3

Kompozycje detergentowe zawierające odmiany enzymówDetergent compositions containing variant enzymes

Przykład D1:Example D1:

Wytworzono (izotropową) wodną detergentową ciecz według wykonania wynalazku, zawierającą:A (isotropic) aqueous detergent liquid according to an embodiment of the invention was prepared containing:

Składnik Ingredient % % NaLAS NaLAS 8,0 8.0 Neodol 25-9 Neodol 25-9 8,0 8.0 AES 25-3S AES 25-3S 14,0 14.0 Na cytrynian · 2H2O Na citrate · 2H2O 5,0 5.0 Glikol propylenowy Propylene glycol 5,0 5.0 Sorbitol Sorbitol 4,5 4.5 Barwnik F Tinopal UNPA-GX Dye F Tinopal UNPA-GX 0,15 0.15 Lytron 614 zmętniacz Lytron 614 opacifier 0,03 0.03 Kathon konserwant Kathon the preservative 0,0003 0.0003 Kwas błękitny 80 Cyan acid 80 0,00117 0.00117 Kwas fioletowy 48 Violet acid 48 0,0033 0.0033 Savinaza 16L Savinaza 16L 0,25 0.25 Lipolaza 100L 100L lipolase 0,70 0.70 Zapach Smell 0,15 0.15 Woda Water do 100,0 to 100.0

pH ustawiono na 7,1.The pH was adjusted to 7.1.

184 399184 399

Tabela IIITable III

Aktywność resztkowa enzymu (w procentach początkowej aktywności) po przechowywaniu w 37°C dla przykładu D1 zawierającego BLS309 odmiana S57P+R170L+N218SResidual enzyme activity (in percentage of the initial activity) after storage at 37 ° C for example D1 containing BLS309 variant S57P + R170L + N218S

Czas przechowywania (w dniach) Storage time (days) Typ dziki Wild type S57P+R170L+N218S S57P + R170L + N218S 0 0 100 100 100 100 3 3 44 44 74 74 7 7 11 11 50 50 10 10 5 5 36 36 14 14 7 7 27 27

Z tabeli III ewidentnie widać, że odmiana S57P+R170L+N5I8S wykazuje znaczne ulepszenia stabilności tego rodzaju detergentu. Co więcej, odmiana S57P+R170L+N218S ma wspaniałą kompatybilność w stosunku do lipazy.It is evident from Table III that the S57P + R170L + N5I8S variant shows a significant improvement in the stability of this type of detergent. Moreover, the S57P + R170L + N218S variant has excellent lipase compatibility.

Tabela IVTable IV

Resztkowa aktywność lipazy (w procentach początkowej aktywności) po przechowywaniu w 37°C dla przykładu D1 zawierającego BLS309 odmianę S57P+R170L+N218S i Lipolazy™Residual lipase activity (in percent of the initial activity) after storage at 37 ° C for Example D1 containing BLS309 variant S57P + R170L + N218S and Lipolazy ™

Czas przechowywania (w dniach) Lipolaza plus: Storage time (in days) Lipolaza plus: Typ dziki Wild type S57P+R170L+N218S S57P + R170L + N218S 0 0 100 100 100 100 3 3 38 38 67 67 7 7 24 24 44 44 10 10 22 22 33 33 14 14 21 21 27 27

Z powyższej tabeli IV widać, że w dodatku do stabilności proteazy, kompatybilność proteazy względem Lipolazy jest również ulepszona.It can be seen from the above Table IV that in addition to protease stability, the compatibility of the protease with Lipolase is also improved.

Przykład d2:Example d2:

Wytworzono niewodny ciekły detergent według wynalazku z 38,5% C^-C^ liniowego pierwszorzędswegs alkoholu alkoksylowanego 4,9 mol/mol tlenku etylenu i 2,7 mol/mol tlenku propylenu, 5% triacetyny, 30% trifosfsrenu sodowego, 4% popiołu sody, 15,5% jednowodnego nadboranu sodowego zawierającego niewielkie ilości 4% TAED, 0,25% EDTA, którego 0,1% jest kwasem fosforowym, Aerosil 0,6%, SCMC 1 % i 0,6% proteazy^. pH ustawiono na wartość między 9 a 10, np. około 9,8.A non-aqueous liquid detergent according to the invention was prepared with 38.5% C 1 -C 4 linear primary alkoxylated alcohol 4.9 mol / mole ethylene oxide and 2.7 mol / mole propylene oxide, 5% triacetin, 30% sodium triphosphine, 4% ash. soda ash, 15.5% sodium perborate monohydrate containing small amounts of 4% TAED, 0.25% EDTA, of which 0.1% is phosphoric acid, Aerosil 0.6%, SCMC 1% and 0.6% protease. The pH was adjusted to a value between 9 and 10, e.g. about 9.8.

Przykład D3:Example D3:

Strukturowany ciekły detergent może na przykład zawierać, obok tu opisanej proteazy, 2-15% niejonowego środka powierzchniowo czynnego, 5-40% całości środków powierzchniowo czynnych, zawierających niejonowe i ewentualnie anionowe środki powierzchniowo czynne, 5-35% wypełniacza zawierającego lub nie fosforany, 0,2-0,8% polimerycznego zagęszczacza, np. usieciowanogo polimeru akrylowego o masie cząsteczkowej powyżej 106, co najmniej 10% krzemianu sodowego, np. jako obojętnego szkła wodnego, zasady (np. zasada zawieraj ąca potas) aby ustawić na odpowiednie pH, korzystnie w zakresie 9-10 lub powyżej, np. powyżej 11, ze stosunkiem kation sodowy : anion krzemionkowy (jako wolna krzemionka) (wagowo) mniejszym niż 0,7:1, i lepkości 0,3-30 Pas (w 20°C i 20I7/).The structured liquid detergent may for example contain, in addition to the protease described herein, 2-15% non-ionic surfactant, 5-40% total surfactants, including non-ionic and optionally anionic surfactants, 5-35% phosphate-containing or non-phosphate builder, 0.2-0.8% polymeric thickener, e.g. cross-linked acrylic polymer with molecular weight above 10 6 , at least 10% sodium silicate, e.g. as neutral waterglass, bases (e.g. potassium-containing base) to adjust to appropriate The pH, preferably in the range of 9-10 or greater, e.g. greater than 11, with a sodium cation: silica anion (as free silica) ratio (by weight) less than 0.7: 1, and a viscosity of 0.3-30 Pas (in 20 ° C and 20I7).

Próbki zawierały około 5% niejonowego środka powierzchniowo czynnego C13_15 alkoholu eIksksyIowenego około 5 grupami EO na moi i około 2,7 grupami PO na moi, 15-23%The samples were about 5% of a nonionic surfactant C 13 _ 15 alcohol eIksksyIowenego about 5 EO groups and at moi of about 2.7 PO groups moi, 15-23%

184 399 obojętnego szkła wodnego ze stosunkiem wagowym 3,5 między krzemionką a tlenkiem sodu, 13-19% KOH, 8-23% STPP, 0-11% węglanu sodu, 0,5% Carbopol 941™.184,399 neutral waterglass with a 3.5 weight ratio between silica and sodium oxide, 13-19% KOH, 8-23% STPP, 0-11% sodium carbonate, 0.5% Carbopol 941 ™.

Proteaza może być włączona na przykład w ilości 0,5%.Protease may be included in an amount of 0.5%, for example.

Przykład D4: (ciekły deflokujący polimer)Example D4: (liquid deflocating polymer)

Priolene 6907 4,5Priolene 6907 4.5

KOH 10KOH 10

Etoksylowany alkohol 7EO (Synperonic A7) 4,5Ethoxylated alcohol 7EO (Synperonic A7) 4.5

Etoksylowany alkohol 3EO (Synperonic A3) 4,5Ethoxylated alcohol 3EO (Synperonic A3) 4.5

Zeolit 4A 15Zeolite 4A 15

Fluorescer Tinopal CBS-X 0,08Fluorescer Tinopal CBS-X 0.08

Narlex DC1 1Narlex DC1 1

Kwas cytrynowy 8,23Citric acid 8.23

Silikonowy środek przeciwpienny DB100 0,3DB100 silicone antifoam 0.3

Kwas LAS 11,5LAS acid 11.5

Zapach 0,0Odor 0.0

Woda do 110%Water up to 110%

Tabela VTable V

Resztkowa aktywność enzymów (w procentach początkowej aktywności) po przechowywaniu w 37°C dla przykładu D4 zawierającego odmianę R^L BLS309Residual enzyme activity (in percentage of initial activity) after storage at 37 ° C for Example D4 containing the R ^ L BLS309 variant

Czas przechowywania (w dniach) Storage time (days) R170L R170L Typ dziki Wild type 0 0 100 100 100 100 2 2 98 98 73 73 4 4 96 96 66 66 10 10 94 94 46 46 33 33 87 87 8 8 81 81 78 78 2,1 2.1 101 101 71 71 0 0

Z tabeli V ewidentnie widać, że odmiana R^L wykazuje znaczne ulepszenie stabilności tego rodzaju detergentu.It is evident from Table V that the R 1 L modification shows a significant improvement in the stability of this type of detergent.

Przykład D5: (ciekły deflokujący polimer)Example D5: (liquid deflocating polymer)

Priolene 6907 4,5Priolene 6907 4.5

KOH 10KOH 10

Etoksylowany alkohol 7EO (Synperonic A7) 4,5Ethoxylated alcohol 7EO (Synperonic A7) 4.5

Etoksylowany alkohol 3EO (Synperonic A3) 4,5Ethoxylated alcohol 3EO (Synperonic A3) 4.5

Zeolit 4A 15Zeolite 4A 15

Fluorescer Tinopal CBS-X 0,08Fluorescer Tinopal CBS-X 0.08

NarlexDC1 1NarlexDC1 1

Kwas cytrynowy 8,23Citric acid 8.23

Silikonowy środek przeciwpienny DB100 0,3DB100 silicone antifoam 0.3

Kwas LAS 11,5LAS acid 11.5

Lipolaza 1000 0,6Lipolase 1000 0.6

Zapach 0,5Smell 0.5

Woda do 100%Water up to 100%

184 399184 399

Tabela VITable VI

Resztkowa aktywność enzymu (w procentach początkowej aktywności) po przechowywaniu w 37°C dla przykładu D5 zawierającego BLS309 odmiana S57P+R170L+N218S.Residual enzyme activity (in percent of initial activity) after storage at 37 ° C for Example D5 containing BLS309 variant S57P + R170L + N218S.

Czas przechowywania (dni) Time storage (days) Resztkowa aktywność Proteazy Residual activity Proteases Resztkowa aktywność Lipazy Residual activity Lipases S57P+R170L+N218S S57P + R170L + N218S typ dziki wild type typ dziki wild type S57P+R170L+N218S S57P + R170L + N218S 0 0 100 100 100 100 100 100 100 100 2 2 - - 75 75 41 41 94 94 5 5 97 97 50 50 15 15 76 76 8 8 87 87 30 thirty 7 7 71 71 12 12 91 91 20 twenty 12 12 78 78 28 28 100 100 18 18 12 12 70 70

Z tabeli VI ewidentnie widać, że odmiana S57P+R170L+N218S wykazuje znaczne ulepszenie stabilności tego rodzaju detergentu. Co więcej, odmiana S57P+R170L+N218S ma wspaniałą kompatybilność w stosunku do lipazy.It is evident from Table VI that modification S57P + R170L + N218S shows a significant improvement in the stability of this type of detergent. Moreover, the S57P + R170L + N218S variant has excellent lipase compatibility.

Przykład D6:Example D6:

Wytworzono kostki mydła zawierające 49,7% wagowych 80/20 mydła olej talowy/kokosowy, 49,0% wody, 20% cytrynianu sodu, 1,0% kwasu cytrynowego i 0,031% proteazy. Po wytworzeniu, kostki mydła były przechowywane w temperaturze pokojowej i po określonym przedziale czasu pobrano próbki i mierzono aktywność proteazy. Dane określające stabilność podano poniżej w tabeli VII:Soap bars were prepared containing 49.7 wt% 80/20 tall oil / coconut soap, 49.0% water, 20% sodium citrate, 1.0% citric acid and 0.031% protease. After production, the soap bars were stored at room temperature and after a specified period of time, samples were taken and protease activity was measured. The stability data are given in Table VII below:

Tabela VIITable VII

Czas przechowywania (dni) Storage time (days) W.T. W.T. R170L R170L R170L+N218S+S57P R170L + N218S + S57P R170L+Y167I R170L + Y167I 0 0 100 100 100 100 100 100 100 100 1 1 50 50 100 100 97 97 94 94 2 2 25 25 91 91 100 100 83 83 3 3 100 100 94 94 80 80 6 6 98 98 89 89 90 90 10 10 0 0 100 100 94 94 71 71 17 17 93 93 80 80 73 73 27 27 95 95 86 86 70 70

Z tabeli VII ewidentnie widać, że odmiana subtilazy R170L, S57P+R170L+N218S i R170L+Y167I wykazuje znaczne ulepszenie stabilności tego rodzaju detergentu.It is evident from Table VII that the subtilase variant R170L, S57P + R170L + N218S and R170L + Y167I show a significant improvement in the stability of this type of detergent.

Przykład D7:Example D7:

Wytworzono kostki mydła zawierające 63,88% 80/20 mydła oleju talowy/kokosowy, 1% kwasu tłuszczowego z orzecha kokosowego, 25,1% wody, 10% cytrynianu sodu i 0,021% proteazy. Kostki mydła do prania przechowywano w temperaturze 37°C i po określonym przedziale czasu pobrano próbki i zmierzono aktywność proteazy.Soap bars were prepared containing 63.88% 80/20 tall / coconut oil soaps, 1% coconut fatty acid, 25.1% water, 10% sodium citrate and 0.021% protease. The laundry soap bars were stored at 37 ° C and after a specified period of time, samples were taken and the protease activity was measured.

184 399184 399

Tabela VIII Dane obrazujące stabilnośćTable VIII Stability Data

Przechowywanie (dni) Storage (days) W.T. W.T. R170O+N218S+S57P R170O + N218S + S57P 0 0 100 100 100 100 10 10 90,1 90.1 14 14 81,5 81.5 10 10 10 10 20 twenty 0 0 91,4 91.4 31 31 72,8 72.8 35 35 79 79 45 45 78 78

Z powyższej tabeli VIII ewidentnie widać, że odmiana subtilazy R1N0L+N318S+S57P wykazuje znaczne ulepszenie stabilności tego rodzaju detergentu.From the above Table VIII, it is evident that the variant subtilase R1N0L + N318S + S57P shows a significant improvement in the stability of this type of detergent.

Przykład 4Example 4

Działanie piorące detergentowych kompozycj i do prania zawieraj ących odmiany enzymu. Następuj ące przykłady ilustruj ą wyniki dla kilku testów prania przeprowadzonych w poniższych warunkach.Washing performance of detergent laundry compositions containing enzyme variants. The following examples illustrate the results of several washing tests carried out under the following conditions.

Tabela IXTable IX

Warunki prowadzenia badań nad odmianami Subtilizyny 309Conditions for conducting research on the Subtilisin varieties 309

Detergent Detergent Proteazowy modelowy detergent '95 Protease model detergent '95 Dawka detergentu Detergent dose 3 g/l 3 g / l pH pH 9,5 9.5 Czas prania Washing time 15 minut 15 minutes Temperatura Temperature 15°C 15 ° C Twardość wody Water hardness 9°dH 1,61 mMCa3+/Mg3+ 9 ° dH 1.61 mMCa3 + / Mg3 + Enzymy Enzymes Subtylizyna 309 odmiany wymienione poniżej Subtilisin 309 varieties listed below Stężenie enzymu Enzyme concentration 0; 0,1; 0,2; 0,3; 0,4; 0,5; 1,0; 2,0; 3,0 mg/l 0; 0.1; 0.2; 0.3; 0.4; 0.5; 1.0; 2.0; 3.0 mg / l Metoda badania Test method mini pranie *(SOP DEF-SM-OO3D.O1/01)* mini wash * (SOP DEF-SM-OO3D.O1 / 01) * Próbka tkaniny/objętość Fabric swatch / volume 5 próbek tkaniny (Φ 2,5 cm)/50 ml 5 fabric samples (Φ 2.5 cm) / 50 ml Testowany materiał Material tested trawa na bawełnie (spłukana w wodzie);*DF-4417N12* grass on cotton (rinsed in water); * DF-4417N12 *

Powyższy model detergentu jest prostą detergentową formulacją. Najbardziej charakterystyczne jest to, ze STP jest stosowany jako wypełniacz a zawartość anionowych środków powierzchniowo czynnych (LAS) jest całkiem wysoka. Ponadto pH jest ustawiane na 9,5 co jest niskim dla proszkowych detergentów.The above detergent model is a simple detergent formulation. The most characteristic thing is that STP is used as a filler and the content of anionic surfactants (LAS) is quite high. Furthermore, the pH is adjusted to 9.5 which is low for powder detergents.

Kompozycja modelowego detergentu była następująca:The composition of the model detergent was as follows:

184 399184 399

Tabela XTable X

25,0% 25.0% STP (Na5P3O10) STP (Na5P3O10) 25,0% 25.0% Na2SO4 Na2SO4 10,0% 10.0% Na2CO3For 2 CO3 20,0% 20.0% LAS (Nansa 80S) FOREST (Nansa 80S) 5,0% 5.0% niejonowy (Dobanol 25-7) non-ionic (Dobanol 25-7) 5,0% 5.0% Na2Si2O5Na2Si 2 O5 0,5% 0.5% karboksymetyloceluloza (CMC) carboxymethyl cellulose (CMC) 9,5% 9.5% woda water dawka dose 3 g/l 3 g / l pH ustawione na pH set to 9,5 9.5

Pomiary remisji (R) testowanego materiału przeprowadzono przy 460 nm stosując fotometr Elrepho 2000 (bez UV). Wyniki pomiarów były wstawiane do następującego wyrażenia:Measurements of the remission (R) of the test material were carried out at 460 nm using an Elrepho 2000 photometer (no UV). The measurement results were put into the following expression:

a AR,a AR,

ARmax + a cAR m ax + ac

Współczynnik ulepszenia (improvement factor) obliczano przy użyciu początkowego nachylenia krzywej IF=a/are·The improvement factor was calculated using the initial slope of the curve IF = a / are

Δ R - efekt prania enzymem w jednostkach reemisji, a - początkowe nachylenie krzywej (c — 0). a^ - początkowy slop=brudna woda dla ref enzymu c - stężenie enzymu w mg/1.Δ R - enzyme washing effect in reemission units, a - initial curve slope (c - 0). a ^ - initial slop = dirty water for enzyme ref c - enzyme concentration in mg / l.

ΔΚ^,χ - eeoeetycrny maksymatoy ffek-pamiia eizymui weednoscce eecH^ - (L —> oo..ΔΚ ^, χ - eeoeetycrny maximatoy ffek-memory eizymui weednoscce eecH ^ - (L -> oo ..

Tabela XITable XI

Odmiany i współczynniki ulepszenia dla Subtilizyny 309Variations and enhancement factors for Subtilisin 309

Wybór Choice Odmiana Variety IF IF 1 1 2 2 3 3 S003* S003 * R170Y R170Y 2,8 2.8 S004* S004 * R170Y + G195E R170Y + G195E 2,6 2.6 S012* S012 * R170Y + G195E + K251E R170Y + G195E + K251E 1,6 1.6 G G. R170F R170F 3,3 3.3 E E. R170L R170L 3,8 3.8 F F. R170M R170M 2,4 2.4 D D R170I R170I 4,1 4.1 I AND S57P + R170L S57P + R170L 3,9 3.9 J J. S57P + N218S S57P + N218S 1,6 1.6 K K. S57P + R170L + N218S S57P + R170L + N218S 2,3 2.3 n n Y167I + R170L Y167I + R170L 6,2 6.2 P P. R170L + Q206E R170L + Q206E 2,6 2.6 V V R170G R170G 2,0 2.0

184 399184 399

Tabela XI - dalszy ciągTable XI - continued

1 1 2 2 3 3 w in R170C R170C 3,4 3.4 o about S57P + R170L + Q206E S57P + R170L + Q206E 2,9 2.9 Q Q Y167I + R170L + Q206E Y167I + R170L + Q206E 2,4 2.4

* opisane w WO-A-91/00345* described in WO-A-91/00345

Jak widać z tabeli XI, wszystkie 25 odmian Suetilizyny 309 według wynalazku wykazują ulepszenia działania piorącego.As can be seen from Table XI, all 25 Suetilisin 309 varieties according to the invention show improvements in washing performance.

X V) ο ο > <X V) ο ο> <

x x x x CU CU X X CL CL Ol Ol CL CL Ol Ol Ol Ol x a. x a. CL CL a-a a-a < < < < < < < < < < < < < < < < << O ABOUT P P. X X X X > > > > VI VI V) V) > > < < 5 5 Ul Ul Ul Ul a- and- X X £ £ > > a-a a-a I-I I-I U. AT. u at > > U AT > a— > a— a-i a-i U AT Ul Ul u at o about O ABOUT u at Ul Ul o about O ABOUT X X O Ul About ul Ul Ul o about u at u at U AT w in > > a-i a-i > > > > a-l CL a-1 CL > > a-a a-a 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 < < 1 X 1 X 1 1 U. AT. I AND l l t vol 1 1 1 1 < < 1 1 1 1 < < 1 a-i 1 a-i I AND t vol 1 1 l l < < 1 1 1 1 < < < < 1 1 1 Ul 1 Ul 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 ł Ł 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 • O • ABOUT 1 1 1 1 < < l l 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 >· 1> 1 1 < < 1 1 1 1 f f I AND 1 1 1 1 I AND 1 1 t vol 1 CL 1 CL 1 1 1 1 ω ω ω ω o about o about ω ω Ul Ul (al (al 3 3 CC CC O Ul About ul X X X X < < < < < < < < CL CL o about x x Ul Ul < < P Ol P Ol Ul Ul X X o about o about u o at o o about o about 2 o 2 sts O ABOUT O O O o about o about > • > • > > >- « > - « >- > - a- a and- and P 1 P. 1 < < > > >- 1 > - 1 u. 1 1 at. 1 1 p 1 p 1

χ χ χ χ χ < < < ο <χ χ χ χ χ <<<ο <

Lu U. U. U< U.Lu U. U. U <U.

> U J a-i *t o o o o o > J > -J »J o u o > >> U J a-i * t o o o o o> J> -J »J o u o>>

Ul X 0 Ul Ul U o O <J o X a- a- >- a-Ul X 0 Ul Ul U o O <J o X a- a-> - a-

tn tn tn tn tn tn tn tn 1 tn tn 1 tn tn 1 tn tn 1 tn tn 1 1 1 σ c/fui ui ui 1 1 1 σ c / fui ui ui < 1 I- X Ul Ul <1 I- X Ul Ul 1 1 P X Ul Ul 1 1 P X Ul Ul 1 X Ul 1 X Ul 1 u Ul 1 at Ul I X Ul AND X Ul 1 2 Ul 1 2 Ul 1 1 1 Ul Ul tUl p Ul 1 1 1 Ul Ul tUl p Ul 1 o CSI 1 about CSI 1 td < 1 td < 1 1 ω ω O Ul 1 1 ω ω O Ul 1 1 Ul Ul Ul VI 1 1 Ul Ul Ul VI Ul tn Ul tn 1 1 1 XXX VI VI VI 1 1 1 XXX VI VI VI 1 X tn 1 X tn 1 X tn 1 X tn U. AT. u at u. at. Cl. Cl. U. U. U. U. U. U. X X X X U. X Of Laws X p p X X p p X X X X Ul X X Ul a-· and-· ρ ρ ρ a-> ρ a-> ρ p ρ p > > XXX XXX U- AT- u. at. 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 o. about. 0. 0. o about o about < < Ul <<Ul Ul X Ul X Ul 2 Ul 2 < < X X Ul Ul X X O X X About X X X X ρ ρ 3 X 3 X >- > - < ρ < <ρ < Ou Ou tn tn > > > > >- > - >* > * » p P »P P p p p p a- u a- u o about p p u at u at < Ul U <Ul U u at a-i a-i £ *-· £ * - · a-i a-i a-i a-i >-h > -h > > > >>> W IN Ul Ul X X X X X X XXX XXX 32 32 a-ι ui a-ι ui X X X X u at X X < p > <p> ρ ρ Ul Ul Ul Ul Ul Ul VI V) VI V) tn tn XXX XXX tn tn tn tn o about < < < < < < < < < <<< < Ul <Ul < < < < o about < < < o o <o. o U1 U1 Q Q Ul X Ul X X X X X X X < < < <<< < < < < Cu Cu 0. 0. 0. 0. Cu Cu XXX XXX X X X X X X X X X X X X X X X X XXX XXX < < P P. < Ρ Ρ P <Ρ Ρ P t- t- XXX XXX Cl> Cl> tu here > > > > > > >* > * ρ u p ρ u p a- a- a- a- a- 3 a- 3 u at X X a-i a-i Ul Ul p VI X p VI X a- and- a- and- p p p p a- p a- p > · VI VI VI VI VI VI tn tn tn tn u at o about o about O ABOUT ui u z u and u z X Ul X Ul X p X p Ul Ul < < X X o about o o < o o < O ABOUT o about o o o O O O o about ρ ρ ρ ρ ρ ρ > > > » > > > > w H in H. w H in H. a-i > > Ul 2 o a-i>> Ul 2 st > J X Ul > J X Ul X X < Ul X X <Ul o Ul about Ul Φ-Ί Ul Φ-Ί Ul X Ul X Ul > > £££ £££ O X ABOUT X o u about at o o u υ o o u υ O o a x O o a x o >* about > * 1 1 < t 1 1 1 1 <t 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 t 1 t 1 I 1 And 1 1 1 1 1 1 1 X X O Ul 1 About Ul 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 I 1 And 1 1 1 1 1 1 1 X X ρ 2 i ρ 2 i 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 ( ( 1 1 1 1 1 1 t vol 1 1 1 < < 1 << 1 1 1 1 ( < (< 1 1 I AND 1 1 Ul Ul Q O 1 Q O 1 < < 1 1 1 1 1 1 1 I 1 I 1 1 1 1 t 1 1 t t vol 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 p p X O 1 X O 1 1 1 < < 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 I 1 1 I 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 X U 1 X U 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 I 1 1 I 1 1 1 1 f f 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 < < 1 1 tsi tsi » O » " ABOUT " 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 i and 1 1 1 1 1 1 1 1 ł Ł 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 I 1 I I AND 1 1 I AND • P 1 • P 1 1 1 1 1 1 t 1 t 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 X X t P 1 t P 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 I 1 I 1 1 1 1 1 1 X X o o < o o < 1 1 < < 1 1 1 1 1 1 1 1 i and I t 1 I t 1 < < 1 1 ł I ł ł I ł 1 1 1 1 I < And < < < < < < < X X < X u <X u t vol 1 1 < 1 <1 < I <I 1 1 1 1 I 1 1 I t vol 1 1 1 1 1 1 1 1 I 1 1 I 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 X X J x ui J x ui 1 1 1 1 1 1 < 1 <1 1 1 1 I 1 1 and 1 1 1 « « I AND 1 1 1 1 I 1 1 I 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 a-i a-i X > X X> X < < 1 1 1 1 1 1 1 t 1 t 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 t vol 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 o about 1 1 ω ω J o o J o o I AND 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1

TAPROT GGPSS-------------SAVNRAAAEITSA-· EAT--DASS---------------SSPASEE- YSN-----FGSV------VOLLAPTAPROT GGPSS ------------- SAVNRAAAEITSA- · EAT - DASS --------------- SSPASEE- YSN ----- FGSV ---- --VOLLAP

ACALPR GGGYS.............SAFNNAVNTAYSR-· DNQ--NAAN------- YSPASAA- FSN.....YGSV-.....LDIFAPACALPR GGGYS ............. SAFNNAVNTAYSR- · DNQ - NAAN ------- YSPASAA- FSN ..... YGSV -..... LDIFAP

AOALPR GGGYS....... KAFNDAVENAFEQ-· ENS--DACQ.............--TSPASAP- FSN-----FGKV-.....VDVFAPAOALPR GGGYS ....... KAFNDAVENAFEQ- · ENS - DACQ .............-- TSPASAP- FSN ----- FGKV -..... VDVFAP

SCPRB1 GGGKS-------------PALDLAVNAAVEV-· ENQ--DACN---------------TSPASAD- FSN-----WGKC------VDVFAPSCPRB1 GGGKS ------------- PALDLAVNAAVEV- ENQ - DACN --------------- TSPASAD- FSN ----- WGKC ---- --VDVFAP

YLXPR2 GGPKS-------------ASQDALWSRATQE-· DAV--DACN---------------DSPGNICG WSGGQGSNYGTC------VDVFAPYLXPR2 GGPKS ------------- ASQDALWSRATQE- DAV - DACN --------------- DSPGNICG WSGGQGSNYGTC ------ VDVFAP

1 1 o about X X X X X X 2 2 2 2 2 2 Ua Ua 2 2 2 2 X X 1 1 u at o about o about o about u at o about O ABOUT O ABOUT U AT X X X X 1 1 X X o about Ul Ul X X Ul Ul 2 2 < < < < < < < < < < o about o about o about a and o about o about O ABOUT o about o about 2 2 O ABOUT o about > > o about 1 1 X X CS O CS O o about 1 1 t vol ł Ł 1 1 1 1 Ul Ul o about >- > - ω ω X X X X X X 1 1 t vol 1 1 1 1 1 1 Cd Cd X X Ul Ul X X X X X X f- f- < < X X < < < < < < 2 2 o about o about o about o about o about o about 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 O ABOUT u at u at o about o about o about o about Ul Ul O ABOUT O ABOUT 2 2 2 2 o about o about o about o about o about o about o about 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 X X o about X X O X About X Ul Ul u at Ul < Ul < Ul Ul Ul Ul

£££££ o o o u o o cc ui χ x P a-a -□£££££ o o o u o o cc ui χ x P a-a - □

O O O —Ul p n CL X tn inO O O —Ul p n CL X tn in

Ul p U1 Ul o —u oUl p U1 Ul o —u o

IO Ul U) — P ui O o ω UJIO Ul U) - P ui O o ω UJ

< < < < < < < < < < < < K K. X X X X Ul Ul t- t- 2 2 Ul Ul ui ui Ul Ul X X X X o about o about o about 2 2 2 2 < < > > > > -J -J _) _) > > > > u at < < < < < < Ul Ul Ul Ul ω ω t- t- o about > > f- f- t- t- VI VI VI VI

o about Ό Ό X X o about o about a and o about o about o about Ul Ul u at Ul Ul Ul Ul Ul Ul < < Ul Ul Ul Ul VI VI > > V5 V5 o about U) AT) X X X X X X U) AT) P P. P P. X X P P. O ABOUT o about o about u at o about VI VI Ul Ul Ul Ul P P. o about o about o about o about o about o about o about o about o about o about o about o about o about o about o about o about

~t CC CC CC~ t CC CC CC

<3 <3 a and U AT o about 2 2 o about o about a and o about Ul Ul Ul Ul V) V) Ul Ul Ul Ul tn tn X X O ABOUT o about a and o about o about o about o about o»< at »< > > >> >> > · X X < < X X 2 2 p p Id Id o about Ul Ul < < o o o O ABOUT o about o about tn tn a-< a- < X X X X X X X X X X X X X X o o o O ABOUT o about o about o about O ABOUT o about O ABOUT o about o about o about o about o about a o and o O ABOUT o about o about

cd CC n <D r~cd CC n <D r ~

X X > · < < V » < < <r <r X X X X (d (d X X X X X X co What o about u at 0 0 > > X X Ul Ul X X 0 0 X X X X VI VI VI VI Ul Ul Ul Ul X X Ul Ul tn tn ω ω I-I I-I P P. UJ Of the Jagiellonian University UJ Of the Jagiellonian University 0 0 < < VI VI VI VI -J -J < < > > u at Ul Ul Ul Ul i> and> 2 2 V » VI VI a> a> o about ® ® m m 0 0 a and eo eo o about O ABOUT P P. O ABOUT X X 0 0

< X < —i O. < f η H ji-.o.Hin(juua >-ŁUliXaŁŁ3 UUlUlUlUlCUCCi-tU. PtdXUX>XV10 UJU1<S1U<S1<XXX<X <—i O. <f η H ji-.o.Hin (juua> -LUliXaŁ3 UUlUlUlUlCUCCi-tU. PtdXUX> XV10 UJU1 <S1U <S1 <XXX

CM CM < < < < < X <X X X X X X X X X o about => o => o o about o about UJ Of the Jagiellonian University -Ul -Ul X X -r -r cs a cs a £X £ X u. at. X X X X p p < X <X X X X X J o J o < < (X (X < < << < < o about X X tn tn > > P P. P P P P P P.

184 399184 399

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 70 egz. Cona 6,00 zł.Publishing Department of the UP RP. Circulation of 70 copies. Cona PLN 6.00.

Claims (10)

Zastrzeżenia patentowePatent claims 1. Ciekła detergentowa kompozycja zawierająca odmianę subtilazy, znamienna tym, że obok typowych składników zawiera subtilazę, w której jedna lub więcej niżjedna reszta aminokwasu usytuowana w lub w sąsiedztwie hydrofobowej domeny rodzicielskiej subtilazy została podstawiona przez resztę aminokwasu bardziej hydrofobową niż oryginalna reszta, przy czym odmianą subtilazy jest R170L lub R170I.A liquid detergent composition containing a subtilase variant, characterized in that, in addition to the usual components, it comprises a subtilase, in which one or more amino acid residues located in or adjacent to the hydrophobic parent domain of the subtilase has been substituted by an amino acid residue more hydrophobic than the original residue, the variant being the subtilase is R170L or R170I. 2. Kompozycja według zastrz. 1, znamienna tym, że zawiera subtilazę, której rodzicielska subtilaza jest wybrana z grupy zawierającej ABSS168, BASBPN, BSSDY i BLSCAR.2. A composition according to claim 1 The composition of claim 1, wherein the parental subtilase is selected from the group consisting of ABSS168, BASBPN, BSSDY and BLSCAR. 3. Kompozycja według zastrz. 1 albo 2, znamienna tym, że zawiera subtilazę, której macierzysta subtilaza jest wybrana z podgrupy I-S2.3. A composition according to p. A subtilase as claimed in claim 1 or 2, the parent subtilase of which is selected from the subgroup I-S2. 4. Kompozycja według zastrz. 3, znamienna tym, że zawiera subtilazę, której macierzysta subtilaza jest wybrana z grupy zawierającej BLS147, BLS309, BAPB92 i BYSYAB.4. A composition according to p. The method of claim 3, wherein the parent subtilase is selected from the group consisting of BLS147, BLS309, BAPB92 and BYSYAB. 5. Kompozycja według zastrz. 4, znamienna tym, że zawiera subtilazę, której macierzystą subtilaząjest TVTHER.5. A composition according to p. A subtilase according to claim 4, the parent of which is TVTHER. 6. Kompozycja według zastrz. 1 albo 2, znamienna tym, że zawiera subtilazę, która jest odmianą połączoną z dalszymi substytucjami, delecjami i/lub insercjami w dowolnej jednej lub więcej, z pozycji: 36, 57, 76, 218, 222 i 224.6. A composition according to p. A variant as claimed in claim 1 or 2, characterized in that it comprises a subtilase which is a variant combined with further substitutions, deletions and / or insertions in any one or more of positions: 36, 57, 76, 218, 222 and 224. 7. Kompozycja według zastrz. 6, znamienna tym, że zawiera subtilazę należącą do podgrupy I-S2 z dalszą zmianą wybraną z grupy obejmującej *36D, S57P, N76D, N218S, M222S, M222A i T224S.7. A composition according to p. The composition of claim 6, characterized in that it comprises a subtilase belonging to the subgroup I-S2 with a further change selected from the group consisting of * 36D, S57P, N76D, N218S, M222S, M222A and T224S. 8. Kompozycja według zastrz. 1, znamienna tym, że zawiera odmianę subtilazy wybraną z grupy odmian obejmujących:8. A composition according to p. The method of claim 1, comprising a subtilase variant selected from the group of variants including: a) S57P + R170L a') S57P + R170Ia) S57P + R170L a ') S57P + R170I b) R170L + N218S b') R170I+N218Sb) R170L + N218S b ') R170I + N218S c) S57P + R170L +N218Sc) S57P + R170L + N218S c) S57P + R170I + N218Sc) S57P + R170I + N218S c) S57P + V104Y + R170L + N218S c) S57P + V104Y + R17^I + N218Sc) S57P + V104Y + R170L + N218S c) S57P + V104Y + R17 ^ I + N218S d) R170L + N218S + M222A d') R170I +N218S + M222Sd) R170L + N218S + M222A d ') R170I + N218S + M222S e) S57P + R170L + S188P + A194P e') S57P + R170I + S188P + A194Pe) S57P + R170L + S188P + A194P e ') S57P + R170I + S188P + A194P f) Y167L + R170Lf) Y167L + R170L f) Y167L + R170If) Y167L + R170I g) Y1671 + R170L g') Y1671 + R170Ig) Y1671 + R170L g ') Y1671 + R170I h) N76D + R170L + N218S h') N76D + R170I +N218Sh) N76D + R170L + N218S h ') N76D + R170I + N218S i) S57P + N76D + R170L + N218S i') S57P + N76D + R1701 + N218Si) S57P + N76D + R170L + N218S i ') S57P + N76D + R1701 + N218S j) N76D + R170L + N218S + M222A j') N76D + R170I + N218S + M222S j) N76D + R170L + N218S + M222A j) N76D + R170L + N218S + M222Sj) N76D + R170L + N218S + M222A j ') N76D + R170I + N218S + M222S j) N76D + R170L + N218S + M222A j) N76D + R170L + N218S + M222S k) S57P + R170I + S188P + A194P +N218S k') S57P + R170L + S188P + A194P + N218Sk) S57P + R170I + S188P + A194P + N218S k ') S57P + R170L + S188P + A194P + N218S 184 399184 399 l) *36D + N76D + H120D + R170L + G195E + K235L l') *36D + N76D + H120D + R170I + G195E + K235Ll) * 36D + N76D + H120D + R170L + G195E + K235L l ') * 36D + N76D + H120D + R170I + G195E + K235L m) N76D + H120D + R170L + G195E + K235L m') N76D + H120D + R170I + G195E + K235Lm) N76D + H120D + R170L + G195E + K235L m ') N76D + H120D + R170I + G195E + K235L n) *36D + G97N + V104Y + H120D + R170L + A194P + G195E + K235L n') *36D + N97N + V104Y + H120D + R1701 + A194P + G195E + K235Ln) * 36D + G97N + V104Y + H120D + R170L + A194P + G195E + K235L n ') * 36D + N97N + V104Y + H120D + R1701 + A194P + G195E + K235L o) S57P + R170L + Q206E o') S57P + R170I + Q206Eo) S57P + R170L + Q206E o ') S57P + R170I + Q206E p) R170L + Q206E p') R170I + Q206Ep) R170L + Q206E p ') R170I + Q206E q) Y167I + R170L + Q206E q') Y167I + R170I + Q206Eq) Y167I + R170L + Q206E q ') Y167I + R170I + Q206E r) Y167F + R170L r0 Y167F + R170Ir) Y167F + R170L r0 Y167F + R170I t) Y167I + R170L +A194Pt) Y167I + R170L + A194P V) Y167I + R170I + A194PV) Y167I + R170I + A194P u) Y167I + R170L + N218S u') Y167I + R170I + N218Su) Y167I + R170L + N218S u ') Y167I + R170I + N218S v) Y167I + R170L +A194P + N218S V) Y167I + R170I + A194P + N218Sv) Y167I + R170L + A194P + N218S V) Y167I + R170I + A194P + N218S x) R170L + P131V x') R170I + P131Vx) R170L + P131V x ') R170I + P131V y) *33D + Y167I + R170L /) *36D +Y1677 + R170I aa) Y167V + R170L aa') Y167V + R170Iy) * 33D + Y167I + R170L /) * 36D + Y1677 + R170I aa) Y167V + R170L aa ') Y167V + R170I 9. Kompozycja według zastrz. 1 albo 2, znamienna tym, że ponadto zawiera deflokujący polimer.9. A composition according to p. The method of claim 1 or 2, further comprising a deflocating polymer. 10. Kompozycja według zastrz. 9, znamienna tym, że jako odmianę subtilazy zawiera S57P + V104Y + R170L + N218S albo S57P + V104Y + R170I + N218S.10. The composition of claim 1 The method of claim 9, wherein the subtilase variant is S57P + V104Y + R170L + N218S or S57P + V104Y + R170I + N218S.
PL96323188A 1995-05-05 1996-04-12 Varieties of subtilisin PL184399B1 (en)

Applications Claiming Priority (2)

Application Number Priority Date Filing Date Title
EP95201161 1995-05-05
PCT/EP1996/001610 WO1996034935A2 (en) 1995-05-05 1996-04-12 Subtilisin variants

Publications (2)

Publication Number Publication Date
PL323188A1 PL323188A1 (en) 1998-03-16
PL184399B1 true PL184399B1 (en) 2002-10-31

Family

ID=8220259

Family Applications (1)

Application Number Title Priority Date Filing Date
PL96323188A PL184399B1 (en) 1995-05-05 1996-04-12 Varieties of subtilisin

Country Status (12)

Country Link
EP (1) EP0827531A2 (en)
JP (1) JPH11505275A (en)
AR (1) AR001863A1 (en)
AU (1) AU5646596A (en)
BR (1) BR9608126A (en)
CA (1) CA2217162A1 (en)
CZ (1) CZ349797A3 (en)
HU (1) HUP9901725A3 (en)
PL (1) PL184399B1 (en)
SK (1) SK284609B6 (en)
WO (1) WO1996034935A2 (en)
ZA (1) ZA963567B (en)

Families Citing this family (30)

* Cited by examiner, † Cited by third party
Publication number Priority date Publication date Assignee Title
GB9621436D0 (en) * 1996-10-15 1996-12-04 Unilever Plc Enzymatic compositions
BR9712473B1 (en) * 1996-11-04 2009-08-11 subtilase variants and compositions.
CN1272137A (en) * 1997-08-29 2000-11-01 诺沃挪第克公司 Protease variants and compositions
US6780629B2 (en) 1997-11-21 2004-08-24 Novozymes A/S Subtilase enzymes
AU1225099A (en) 1997-11-21 1999-06-15 Novo Nordisk A/S Protease variants and compositions
US6773907B2 (en) 1997-11-21 2004-08-10 Peter Kamp Hansen Subtilase enzymes
WO2000071686A1 (en) * 1999-05-20 2000-11-30 Novozymes A/S Subtilase enzymes of the i-s1 and i-s2 sub-groups having at least one additional amino acid residue between positions 97 and 98
CA2355947C (en) * 1998-12-18 2012-03-20 Novozymes A/S Subtilase enzymes of the i-s1 and i-s2 sub-groups having an additional amino acid residue in an active site loop region
CN101275127B (en) * 1998-12-18 2013-02-06 诺沃奇梅兹有限公司 I-S1 and I-S2 subgroup subtilases with additional amino acid residues in the active site loop region
CA2355579C (en) * 1998-12-18 2011-11-22 Novozymes A/S Subtilase enzymes of the i-s1 and i-s2 sub-groups having an additional amino acid residue in an active site loop region
KR100649912B1 (en) * 1998-12-18 2006-11-24 노보자임스 에이/에스 Subtila enzymes of subgroups I-S1 and I-S2 having additional amino acid residues in the active site loop region
WO2000037621A1 (en) * 1998-12-18 2000-06-29 Novozymes A/S Subtilase enzymes of the i-s1 and i-s2 sub-groups having an additional amino acid residue in an active site loop region
EP1183343B2 (en) * 1999-05-20 2013-11-27 Novozymes A/S Subtilase enzymes of the i-s1 and i-s2 sub-groups having at least one additional amino acid residue between positions 125 and 126
EP1183336B2 (en) * 1999-05-20 2012-12-19 Novozymes A/S Subtilase enzymes of the i-s1 and i-s2 sub-groups having at least one additional amino acid residue between positions 131 and 132
DE60040282D1 (en) * 1999-05-20 2008-10-30 Novozymes As SUBTILASE ENZYMES OF I-S1 AND I-S2 SUB-GROUPS WITH AT LEAST ONE ADDITIONAL AMINO ACID BETWEEN POSITIONS 132 AND 133
EP1183341B2 (en) * 1999-05-20 2012-05-02 Novozymes A/S Subtilase enzymes of the i-s1 and i-s2 sub-groups having at least one additional amino acid residue between positions 127 and 128
AU4392300A (en) * 1999-05-20 2000-12-12 Novozymes A/S Subtilase enzymes of the i-s1 and i-s2 sub-groups having at least one additionalamino acid residue between positions 130 and 131
AU4393000A (en) * 1999-05-20 2000-12-12 Novozymes A/S Subtilase enzymes of the i-s1 and i-s2 sub-groups having at least one additionalamino acid residue between positions 128 and 129
WO2000071688A1 (en) * 1999-05-20 2000-11-30 Novozymes A/S Subtilase enzymes of the i-s1 and i-s2 sub-groups having at least one additional amino acid residue between positions 126 and 127
EP1183339B2 (en) * 1999-05-20 2013-03-13 Novozymes A/S Subtilase enzymes of the i-s1 and i-s2 sub-groups having at least one additional amino acid residue between positions 129 and 130
CA2394971C (en) * 1999-12-15 2016-01-19 Novozymes A/S Subtilase variants having an improved wash performance on egg stains
DE10153792A1 (en) 2001-10-31 2003-05-22 Henkel Kgaa New alkaline protease variants and washing and cleaning agents containing these new alkaline protease variants
DE10162728A1 (en) 2001-12-20 2003-07-10 Henkel Kgaa New alkaline protease from Bacillus gibsonii (DSM 14393) and washing and cleaning agents containing this new alkaline protease
DE10162727A1 (en) 2001-12-20 2003-07-10 Henkel Kgaa New alkaline protease from Bacillus gibsonii (DSM 14391) and washing and cleaning agents containing this new alkaline protease
DE10163884A1 (en) 2001-12-22 2003-07-10 Henkel Kgaa New alkaline protease from Bacillus sp. (DSM 14392) and detergents and cleaning agents containing this new alkaline protease
US7888093B2 (en) 2002-11-06 2011-02-15 Novozymes A/S Subtilase variants
JP5497440B2 (en) * 2006-10-06 2014-05-21 ノボザイムス アクティーゼルスカブ Detergent composition and combined use of enzymes in the composition
US8753861B2 (en) * 2008-11-11 2014-06-17 Danisco Us Inc. Protease comprising one or more combinable mutations
CN102209778B (en) 2008-11-11 2014-10-15 丹尼斯科美国公司 compositions and methods comprising serine protease variants
CN119630280A (en) 2022-05-14 2025-03-14 诺维信公司 Compositions and methods for preventing, treating, inhibiting and/or eliminating plant pathogenic infestations and infections

Family Cites Families (6)

* Cited by examiner, † Cited by third party
Publication number Priority date Publication date Assignee Title
EP0405901B1 (en) * 1989-06-26 2004-09-01 Unilever Plc Enzymatic detergent compositions
DE69212390T2 (en) * 1991-05-01 1997-01-09 Unilever Nv Detergent compositions containing stabilized enzymes
DE4224125A1 (en) * 1991-07-27 1993-01-28 Solvay Enzymes Gmbh & Co Kg METHOD FOR IMPROVING THE STABILITY OF ENZYMS AND STABILIZED ENZYMES
DE4231726A1 (en) * 1992-09-23 1994-03-24 Cognis Bio Umwelt Mutated subtilisin-like serine proteases
DK39093D0 (en) * 1993-04-01 1993-04-01 Novo Nordisk As ENZYME
MA23346A1 (en) * 1993-10-14 1995-04-01 Genencor Int VARIANTS OF THE SUB-USE

Also Published As

Publication number Publication date
WO1996034935A3 (en) 1997-01-16
HUP9901725A3 (en) 2001-09-28
AR001863A1 (en) 1997-12-10
EP0827531A2 (en) 1998-03-11
SK284609B6 (en) 2005-07-01
PL323188A1 (en) 1998-03-16
AU5646596A (en) 1996-11-21
CA2217162A1 (en) 1996-11-07
BR9608126A (en) 1999-02-09
CZ349797A3 (en) 1998-04-15
WO1996034935A2 (en) 1996-11-07
SK146797A3 (en) 1998-03-04
JPH11505275A (en) 1999-05-18
ZA963567B (en) 1997-11-06
HUP9901725A2 (en) 1999-09-28

Similar Documents

Publication Publication Date Title
CA2219949C (en) Protease variants and compositions
US5837517A (en) Protease variants and compositions
PL184399B1 (en) Varieties of subtilisin
US20110230386A1 (en) Protease Variants and Compositions
US6632646B1 (en) Modified subtilisins and detergent compositions containing same
KR100591553B1 (en) Subtilase variants and composition
AU2001279614B2 (en) Subtilase enzymes
EP1553173B1 (en) Enzymes and detergent compositions
EP0769549A2 (en) Enzyme mutants having a low degree of variation of the molecular charge over a pH range
CA2098703A1 (en) Enzymes and enzymatic detergent compositions
CN1342199B (en) I-S1 and I-S2 subgroups subtilases with additional amino acid residues in the active site loop region
CN100497617C (en) Subtilase variants
JP5563180B2 (en) Subtilase enzymes of the I-S1 and I-S2 subgroups having at least one additional amino acid residue between positions 97 and 98
US20140073552A1 (en) Subtilase Vairants
CN101275127A (en) I-S1 and I-S2 subgroup subtilases with additional amino acid residues in the active site loop region
HK1026225A (en) A mutated subtilisin protease

Legal Events

Date Code Title Description
LAPS Decisions on the lapse of the protection rights

Effective date: 20060412