PL185012B1

PL185012B1 - Zawór wzniosowy o krótkiej konstrukcji

Info

Publication number: PL185012B1
Application number: PL97332243A
Authority: PL
Inventors: Illy┴Alois; Ruckert┴Heinz-Jürgen
Original assignee: Ksb Ag
Priority date: 1996-09-12
Filing date: 1997-09-05
Publication date: 2003-01-31
Also published as: AU730177B2; RU2166682C2; WO1998011368A1; DE29723350U1; ATE217945T1; ID23773A; CA2264529A1; EP0925464A1; CZ294247B6; DK0925464T3; HUP9903295A3; US6293518B1; HK1022733A1; ES2176790T3; EP0925464B1; BR9712031A; AU4553197A; HU223107B1; HUP9903295A2; PL332243A1

Abstract

1 Zawór wzniosowy o krótkiej konstrukcji , którego ko- rpus jest wyposazony w usytuowa ne równolegle do siebie powierzchnie czolowe korpusu, szczelnie przylegajace do powierzchni uszczelniajacych rurociagów i czesci sklado- wych instalacji, przy czym w szyjce korpusu jest umiesz- czone wrzeciono zaworu usytuowane prostopadle do osi rurociagu, 1 w zawieradlo polaczone z wrzecionem zaworu, wspóldzialajace z gniazdem zaworu, przy czym powierzch- nie czolowe korpusu stanowia w calosci, a korzystnie cze- sciowo czesc skladowa obszaru korpusu oslaniajacego za- wieradlo i obszar jego wzniosu, a gniazdo zaworu jest umie- szczone ukosnie do wrzeciona zaworu, i stanowi ono pochyly element laczacy w obszarze miedzy powierzchniami czolowy- mi korpusu, a odstep . A . ’ ’ miedzy powierzchniami czolowymi korpusu jest nieznacznie wiekszy niz dlugosc ,.B" zawieradla rzutowana na os rurociagu, znamienny tym, ze dlugosc wbu- dowania zaworu, a wiec odstep (A) miedzy powierzchniami czolowymi (8. 9) korpusu (1), poprzez odpowiednie uksztaltowanie grubosci scianki korpusu, dlugosci gniazda zaworu 1 wielkosci przejscia od gniazda zaworu do korpusu jest zawarta w obszarze srednicy nominalnej Fig. 1 PL PL PL

Description

Przedmiotem wynalazku jest zawór wzniosowy o krótkiej konstrukcji, posiadający wielostronny obszar zastosowania.

W dużych instalacjach prawie wyłącznie są stosowane zawory wzniosowe z korpusem kołnierzowym. W korpusach kołnierzowych powierzchnie służące do przyłączenia korpusu są zaopatrzone w wystające tarcze z kołnierzami, które posiadają powierzchnię uszczelniającą i współdziałają z odpowiednimi kołnierzami współpracującymi, znajdującymi się na przeznaczonych do przyłączenia częściach składowych rurociągów. W obszarze powierzchni uszczelniających, pomiędzy tarczami, są umieszczone elementy uszczelniające, przy czym przechodzące przez tarcze z kołnierzami śruby wytwarzają siły napinające konieczne do szczelnego połączenia. W celu zapewnienia dostępu do śrub, tarcze z kołnierzami są umieszczone na korpusie zaworu wzniosowego jako wolnostojące. Istotna korzyść z takiego zaworu wzniosowego z elementami tarczowymi polega także na tym, że w razie potrzeby istnieje możliwość nieskomplikowanej wymiany takiego zaworu. Poprzez zluzowanie śrub, taki zawór wzniosowy jest w prosty sposób wyciągany spomiędzy kołnierzy przyległych rurociągów i w taki sam sposób może być znowu wmontowany i uszczelniony pomiędzy kołnierzami.

W celu wyposażenia monterów instalacji w odpowiednie armatury stosowane w różnych przypadkach istnieją kolejne rodzaje konstrukcji korpusów W zaworach tulejowych końcówki rurociągów są wkręcone lub wlutowane w tuleje. W innych rodzajach konstrukcji zaworów', końcówki są wykonane jako końcówki do spawania w celu płynoszczelnego zespawania z przynależnymi końcówkami rurociągów. Koszt montażu i demontażu takiego zaworu jest znacznie większy. Te różne rodzaje konstrukcji ze względu na typoszeregi wymagają licznych i kosztownych zabiegów, nie tylko u producenta, lecz także u klienta.

W opisie patentowym GB-A 1 359 775 przedstawiono konstrukcję zaworu, zapomocąktórego przy zmniejszonych nakładach materiałowych i zmniejszonych nakładach na obróbkę oraz prostszej budowie koszty powinny być obniżone. W tym celu jest zaproponowany zawór, w którego korpusie w postaci rury jest przewidziany walcowy otwór przelotowy. Ten otwór przelotowy służy do zamocowania wymiennej walcowej wkładki, która jest umieszczona na odsądzeniu wewnątrz korpusu w postaci rury. Wkładka mieści w sobie kanały przepływowe dla odcinanego płynu oraz gniazdo zaworu i elementy potrzebne do ustalenia położenia, za pomocą których może być ona dokładnie ustawiona wewnątrz korpusu i w tym położeniu może być zamocowana.

185 012

W odpowiedni sposób, w zewnętrznym korpusie armatury w postaci walca jest umieszczony kołpak, w którym jest zamocowana wymienna wkładka, w której mieszczą się elementy uruchamiające wrzeciono zaworu. Takie rozwiązanie konstrukcyjne jest odpowiednie nie tylko dla korpusu armatury, który jest wciśnięty pomiędzy kołnierze, lecz także dla korpusu wyposażonego w tarcze z kołnierzami. W porównaniu do zwykłej armatury ta konstrukcjajest jednakże bardziej kosztowna, ponieważ ze względu na bardziej skomplikowane wytwarzanie korpusu oraz dodatkowej wkładki, koszt obróbki w porównaniu do odlewanych korpusów armatury jest znacznie wyższy. Oprócz tego, w wyniku obróbki skrawaniem wkładki, powstają straty materiałowe zwiększające koszty, z drugiej zaś strony wymagające uszczelnienia dodatkowe miejsca połączeń, w których ewentualnie mogą powstawać problemy z korozją. Następnie zawór ten posiada stosunkowo dużą długość wbudowania. Dlatego do ściśnięcia są potrzebne długie śruby z dwustronnym gwintem. Sprawiają one wiele kłopotów przy obsłudze armatury, ponieważ do jej wymontowania i wmontowania potrzeba dużo miejsca, co rzadko zdarza się w przypadku montażu instalacji.

Istniejące normy określają długości wbudowania zaworów. W zasadzie znany zawór wzniosowy składa się z korpusu, który zawiera ruchomo osadzone zawieradło i posiada w ściance działowej przynależne gniazdo zaworu. Z obu stron tego korpusu, przy wykorzystaniu obszarów przejściowych są umieszczone tarcze z kołnierzem. Płyn wpływający prostoliniowo przez rurociąg do zaworu wzniosowego, po przepłynięciu pierwszego kołnierza jest kierowany do obszaru przejściowego, a dalej do gniazda zaworu z przynależnym zawieradłem, i od położonego naprzeciwko obszaru przejściowego korpusu znowu jest kierowany w kierunku osiowym, do rurociągu prowadzącego do dalszej części instalacji. Taka falista droga przepływu przez zawór z pionowo umieszczonym wrzecionem, wydłuża nieuchronnie wymiar wbudowania korpusu zaworu i powoduje straty przepływu, dlatego zawory wzniosowe zazwyczaj wykazują duży współczynnik przepływu ξ Zwykle jego rząd wielkości wynosi około 4.

W celu zachowania w zaworach wzniosowych korzystnych wartości współczynnika przepływu, zostały opracowane różne rodzaje konstrukcji. Jednaz nich są tak zwane zawory zamykaj ące skośne, w których pomiędzy tarczami przyłączeniowymi możliwajest odpowiednia prostoliniowa droga przepływu, w którym zanurzone jest skośnie do niej umieszczone zawieradło. Wada tego rodzaju konstrukcji polega na skośnym przebiegu wrzeciona armatury. W zależności od położenia wbudowania taki zawór wzniosowy może być niekorzystny do obsługi, jest trudniejszy do izolowania i posiada dużą długość wbudowania.

Zawór wzniosowy o małych stratach przepływu, korzystnej wartości ξ, wynoszącej około 1,2 i krótszej długości wbudowania przedstawia BOA-Compact działu rozwoju KSB, dzięki któremu stało się możliwe skrócenie długości wbudowania w porównaniu do tradycyjnych zaworów wzniosowych z wrzecionem zaworu umieszczonym prostopadle do rurociągu. Dla znajdujących się w handlu konstrukcji typu kołnierzowego sąwymagane różne typoszeregi dla różnych stopni ciśnienia nominalnego. Wymaga to wysokich wydatków na wytwarzanie, magazynowanie i montaż.

W opisie patentowym DE-A-20 48 580jest przedstawiony zawór w dwóch różnych długościach wbudowania, o konstrukcji odpornej na chemikalia o działaniu korozyjnym. Zawór wzniosowy jest wykonany przy wykorzystaniu konstrukcji mieszanej, przy użyciu znormalizowanych półwyrobów ze specjalnych metali, aby zmniejszyć wysokie koszty wymagane dla specjalnych materiałów. Na fig. 1 rysunku dołączonego do tego opisu przedstawiono zawór wzniosowy o krótkiej konstrukcji, w którego odlewanym zewnętrznym korpusie, wykonanym z metalu lub tworzywa sztucznego znajduje zastosowanie tani materiał. Ten zewnętrzny korpus jest zaopatrzony w wewnętrzny korpus odporny na korozję. Korpus wewnętrzny, wraz z częściami zamykającymi oraz współdziałającymi elementami funkcjonalnymi, odpowiada swoimi wymiarami odpowiednim częściom konstrukcji korpusu typu przedstawionego do fig. 1. Przy dwóch różnych typach konstrukcji, koszty wytwarzania części wykonanych ze specjalnych metali mogą być obniżone ze względu na dużą liczbę takich samych części.

Okrągły, masywny grzybek zaworu, który jest wciśnięty w eliptyczny otwór gniazda zaworu ukośnie umieszczonego w korpusie, powinien w dowolnym stanie zużycia szczelnie przylegać do brzegu eliptycznego otworu, tworzącego gniazdo zaworu. Warunkiem tego jest

185 012 takie obrotowe umieszczenie masywnego grzybka zaworu ponad obszaremjego wzniosu, aby do przylegania dochodziło na coraz to innych częściach powierzchni przylegania grzybka zaworu.

Zawór wzniosowy o krótkiej konstrukcji na fig. 5 opisu DE-A-20 48 580 nadaje się do zastosowania tylko w połączeniu z kołnierzami czterootworowymi. W większych kołnierzach lub przy zastosowaniu w systemach rurociągów o wyższych ciśnieniach przepływającego płynu, które wymagają zastosowania kołnierzy o więcej niż 4 otworach dla śrub, przedstawiony typ konstrukcji zaworu wciskanego nie nadaje się do stosowania. Śruby kołnierzowe, za pomocą których armatura jest mocowana pomiędzy n, ze względu na znajdujący się w korpusie, przebiegający prostopadle do kierunku przepływu, otwór ustalający dla okrągłego grzybka zaworu w obszarze wrzeciona zaworu, nie mogąbyć przeprowadzone obok korpusu. Sprawiający wrażenie krótkiego, wymiar wbudowania zaworu wzniosowego na fig. 5 jest prawie o 60% większy niż odpowiednia średnica nominalna.

W opisie WO 9008274, przedstawiono konstrukcję zaworu wzniosowego, którego obudowa wykonana jest z zespawanych ze sobą blaszanych kształtek. W związku z tym, dwa elementy blaszane tworzą część obudowy. Każda z tych kształtek, wyposażona jest w połączenie kołnierzowe. Połączenie między tymi dwiema kształtkami blaszanymi następuje w obszarze pierścienia gniazda. Szew spawalniczy, który łączy pierścień gniazda z kształtkami obudowy, łączy jednocześnie obydwie kształtki blaszane. Drugi szew spawalniczy obudowy łączy tak zwaną szyjkę obudowy z jej dolną częścią, składającą się z dwóch blaszanych kształtek. Opis ten nie zawiera żadnej wskazówki dotyczącej skrócenia konstrukcji zaworu w kierunku wzdłużnym poprzez usunięcie kołnierzy. W przedstawionej tu konstrukcji zaworu nie byłoby możliwe ograniczenie jego długości, bo kołnierze przyspawane sąprzy zakończeniu każdej z kształtek blaszanych. Usunięcie tych kołnierzy nie miałoby zatem żadnego wpływu na długość konstrukcji zaworu.

Z opisu patentowego DE-B-23 11 865 jest znany zawór wzniosowy wykonany jako zawór membranowy, który składa się z dolnej części korpusu zbudowanej z trzech części. Zdecydowano się na podział na trzy części, w celu otrzymania tanich kształtek wtryskowych o w przybliżeniu takim samym ciężarze części. Część środkowa korpusu zaopatrzona w próg uszczelniający posiada przebiegające przestrzennie powierzchnie kołnierzowe, na których do końców kołnierza pod połączeniem pośrednim jest przyłożone również przestrzennie umieszczone uszczelnienie w postaci okrągłego pasa i poprzez ściągi sąpołączone z częścią środkową korpusu. Ta armatura jest zdolna do działania tylko po połączeniu wszystkich trzech części.

Przedmiotem wynalazku jest zawór wzniosowy, którego korpus jest wyposażony w usytuowane równolegle do siebie powierzchnie czołowe korpusu, szczelnie przylegające do powierzchni uszczelniających rurociągów lub części składowych instalacji, przy czym w szyjce korpusu jest umieszczone wrzeciono zaworu usytuowane prostopadle do osi rurociągu. Zawór posiada zawieradło połączone z jego wrzecionem, współdziałające z gniazdem zaworu, przy czym powierzchnie czołowe korpusu stan^rwią w całości lub częściowo część składową obszaru korpusu osłaniającego zawieradło i obszar jego wzniosu. Gniazdo zaworu jest umieszczone ukośnie w stosunku do wrzeciona zaworu, i stanowi ono pochyły element łączący w obszarze między powierzchniami czołowymi korpusu. Odstęp „A” między powierzchniami czołowymi korpusu jest nieznacznie większy niż długość „B” zawieradła rzutowana na oś rurociągu.

Istotąwynalazku polega na tym, że długość wbudowania zaworu, a więc odstęp między powierzchniami czołowymi korpusu, poprzez odpowiednie ukształtowanie grubości ścianki korpusu, długości gniazda zaworu i wielkości przejścia od gniazda zaworu do korpusu jest zawarta w obszarze średnicy nominalnej.

Korzystnie, odstęp pomiędzy powierzchniami czołowymi korpusu odpowiada średnicy nominalnej zaworu wzniosowego o odpowiedniej wielkości a korzystnie jest krótszy niż średnica nominalna zaworu wzniosowego o odpowiedniej wielkości.

Korpus zaworu jest wykonany w postaci pierścienia, przy czym korpus i szyjka korpusu stanowią elementy jednoczęściowe lub wieloczęściowe.

Ścianka ograniczająca ruch posuwisto-zwrotny zawieradła jest wklęsła w kierunku do przestrzeni korpusu, a powierzchnia zawieradła przylegająca do wklęsłej ścianki jest wypukła.

185 012

Korpus zaworu usytuowany jest między kołnierzami, i zawór jest zaciśnięty między nimi, przy czym między kołnierzami są umieszczone elementy śrubowe, łączące te kołnierze.

Korpus posiada kołnierz monotypowy, a w obszarze pomiędzy powierzchniami czołowymi korpusu na korpusie są umieszczone kołnierze, lub części kołnierzy, przy czym części te są umieszczone w płaszczyźnie przecinającej gniazdo zaworu.

Kołnierze lub części kołnierzy są przesunięte względem powierzchni czołowych korpusu o wymiar odpowiadający przynajmniej wysokości łba śruby i nakrętki.

Korpus zaworu wzniosowego według wynalazku połączony jest z rurociągiem za pomocą klamer, przy czym w obszarze powierzchni czołowych korpusu na jego obwodzie sąumieszczone rowki łub występy jako elementy oporowe dla klamer.

Powierzchnie czołowe korpusu stanowią złącza znormalizowane przystawek przyłączeniowych dla rurociągów, które są wyposażone od strony rurociągu w rozmaite postacie przyłączeń.

Obszar korpusu osłaniający zawieradło pomiędzy powierzchniami czołowymi korpusu jest zaopatrzony w kilka, a korzystnie jeden odstający w kierunku promieniowym element oporowy, w którym są umieszczone otwory dla śrub.

Szyjka korpusu, ustalająca wrzeciono zaworu jest zaopatrzona w elementy oporowe dla śrub ma ściankę o większej grubości zaopatrzoną w elementy oporowe.

Gniazdo zaworu jest umieszczone pomiędzy obszarem przestrzeni przepływowej oddalonym od osi rurociągu i obszarem przestrzeni przepływowej oddalonym od wrzeciona zaworu.

Pomiędzy zaworem wzniosowym i przystawką przyłączeniową umieszczonych jest kilka a korzystnie jedna przekładka termoizolacyjna.

Cały zawór wzniosowy jest znacznie krótszy, lżejszy i zasadniczo dlatego oferuje możliwości wygodniejszego montażu. Zawór wzniosowy może być w najprostszy sposób umieszczony pomiędzy kołnierzami przyległych rurociągów. Zazwyczaj kołnierze umieszczone na korpusach zaworów wzniosowych, służące do połączenia ze współpracującymi kołnierzami rurociągu nie są potrzebne do montażu. Również nie występuje konieczność stosowania tych części korpusu, które tworzą połączenie z obszarem gniazda zaworu. Zamiast nich zastosowane są tylko powierzchnie uszczelniające na korpusie osłaniającym zawieradło. Przy użyciu uszczelnień powierzchni uszczelniających znanych także pod pojęciem listew uszczelniających są one bezpośrednio zintegrowane z częścią korpusu osłaniającą zawieradło i obszar jego wzniosu. Powierzchnie czołowe korpusu tworzą jednocześnie powierzchnie uszczelniające dla elementów rurociągu przylegających do zaworu wzniosowego. Powierzchnie uszczelniające leżą w bezpośredniej bliskości zawieradła, przez co dla zaworu wzniosowego po raz pierwszy jest osiągalna długość wbudowania, której rząd wielkości leży prawie w obszarze średnicy nominalnej lub odpowiada średnicy nominalnej. W odniesieniu do układu rurociągów pociąga to za sobą zwiększające się oszczędności związane z długością rurociągów i wsadem materiałowym. W porównaniu do używanych zaworów wzniosowych w obszarze średnic nominalnych od DN 25 do DN 150 długość wbudowania zaworów ulega skróceniu od 135 mm do 330 mm. W porównaniu do traktowanych jużjako bardzo krótkie, zaworów wzniosowych firmy BOA Compact następuje skrócenie długości wbudowania od 100 mm do 60 mm. Te środki wywieraj ąpozytywny wpływ na zużytkowanie naszych zasobów naturalnych i mają ponadto następną zaletę, że dzięki mniejszemu ciężarowi całkowitemu jest zasadniczo ułatwiony montaż i są zmniejszone koszty transportu.

Długość wbudowania zaworu wzniosowego jest określona przez położenie gniazda zaworu i grubość ścianki korpusu przylegającej do niego. Poprzez umieszczenie gniazda zaworu ukośnie do kierunku przepływu i do wrzeciona zaworu, możliwe jest nie tylko zastosowanie stożkowatych, lecz także płaskich gniazd zaworowych. Skośne gniazdo zaworu można jednakże umieścić nie tylko w jednej płaszczyźnie, lecz można je także usytuować na wycinku powierzchni kulistej. Przy zastosowaniu zawieradła nakładanego na gniazdo zaworu, pomiędzy ścianką korpusu i gniazdem zaworu są rozmieszczone przejścia dla powierzchni przylegania. Tworzą one w połączeniu z zawieradłem ściankę działową wewnątrz korpusu. Jest także możliwe wprost przewidywanie w takiej ściance działowej lub w przejściach innego gniazda zaworu, na przykład stożkowatego lub w postaci stożka, które współdziała z odpowiednio ukształtowanym zawie185 012 radiem. Gniazdo zaworu lub mieszcząca gniazdo zaworu powierzchnia ścianki lub część powierzchni ścianki, w celu skrócenia długości wbudowania, przebiegają jako prawie przekątne połączenie pomiędzy powierzchniami czołowymi korpusu. To połączenie przecina oś rurociągu względnie przebiega ukośnie do kierunku przepływu. Istotne jest krótkie i bezpośrednie połączenie powierzchni czołowych korpusu z gniazdem zaworu lub częścią korpusu, zawierającą gniazdo zaworu. Przy tym jest możliwe przesunięcie powierzchni czołowych korpusu w kierunku zawieradła, które powoduje dodatkowe skrócenie długości wbudowania. W porównaniu do długości zawieradła rzutowanej na oś rurociągu i dającej się zmierzyć w kierunku osi, mierzona w tym samym kierunku odległość pomiędzy powierzchniami czołowymi korpusu jest większa tylko o 25% do 50%. W porównaniu do dotychczas znanych rozwiązań, powoduje to tylko nieznaczne zwiększenie odstępu i umożliwia po raz pierwszy osiągnięcie długości wbudowania pomiędzy powierzchniami czołowymi korpusu zaworu wzniosowego, która na ogół odpowiada średnicy nominalnej wielkości zaworu wzniosowego. Jest to zasadniczo uwarunkowane przez grubość ścianki korpusu, długość gniazda zaworu i wielkość przejścia od gniazda zaworu do korpusu. Zwykle stosowana w zaworach wzniosowych ścianka działowa, w tym przypadku składa się prawie wyłącznie z gniazda zaworu dla zawieradła i przejść w powierzchniach czołowych korpusu, przylegających do gniazda zaworu lub do otaczającej ścianki korpusu. Przy stawianiu budynków długość wbudowania zaworu wzniosowego stanowi znaczący czynnik kosztów'. Budynki muszą posiadać pomieszczenia, w których znajdują się centralne stacje rozdzielcze, z których następuje sterowanie znajdujących się w budynku systemów rurociągów dla urządzeń grzejnych i urządzeń klimatyzacyjnych oraz systemów zaopatrzenia w wodę. W pomieszczeniach stacji rozdzielczych przewody rozdzielcze systemów rurociągów przebiegają zwykle pionowo. Aby można było w pionowych przewodach rozdzielczych wmontować odpowiednią liczbę zaworów wzniosowych o zwykłych, zgodnie z normą wyprodukowanych długościach wbudowania, posiadających dobre własności dławiące i regulacyjne, sąwymagane duże wysokości pomieszczeń. Za pomocą nowych i znacznie krótszych zaworów wzniosowych wysokości pięter dla stacji rozdzielczych mogą być niższe. Wskutek tego mogą zostać zmniejszone koszty budowy i może zostać zwiększony współczynnik wykorzystania budynku.

Aby uzyskać niski współczynnik oporu hydraulicznego, przekrój poprzeczny gniazda zaworu wzniosowego odpowiada w przybliżeniu rzędowi wielkości przekroju poprzecznego przyłączonego rurociągu i przy tym w przybliżeniu średnicy nominalnej. Poprzez zwężenie przekroju poprzecznego gniazda względem przekroju poprzecznego rurociągu byłyby możliwe także krótsze długości wbudowania, jednakże pogorszyłoby to współczynnik przepływu.

Postać zaworu według wynalazku, w kształcie pierścienia jest łatwa w produkcji i wymaga minimum materiału. Powierzchnie czołowe korpusu w postaci pierścienia służą jednocześnie jako powierzchnie uszczelniające korpusu. W zasadzie korpus składa się z obszaru w postaci pierścienia, ukośnie umieszczonego gniazda zaworu lub ukośnie umieszczonej, zawierającej gni^do zaworu, powierzchni rozdzielającej. Może być ona umieszczona w obszarze korpusu w postaci pierścienia za pomocą połączenia kształtowego, połączenia siłowego lub połączenia materiałowego. W obszarze znajdującym się powyżej, określanym przeważnie jako szyjka korpusu jest umieszczone zawieradło i wrzeciono zaworu.

Przy wykonaniu jednoczęściowym zaworu, jest możliwe wprowadzenie zawieradła do korpusu od strony powierzchni czołowych korpusu. Jednoczęściowe lub wieloczęściowe wykonanie pozwala także na inny sposób montażu, na przykład przez otwór dla szyjki korpusu.

Sklepienia powierzchni ścianek tworzą kolejną konstrukcyjną przestrzeń swobodną. Podczas prawidłowego ruchu suwowego, w celu pełnego otwarcia przekroju poprzecznego przepływu, zawieradło porusza się od gniazda zaworu do wnętrza przestrzeni. Przez sklepienia zawieradło może w przestrzeni dalej wędrować w górę, bez przeszkód ze strony śrub ograniczających przestrzeń i wymaganej grubości ścianki.

Zawór wzniosowy może być w najprostszy sposób, niezależnie od dopuszczalnych zakresów ciśnienia, wciskany pomiędzy kołnierze przewidzianych do przyłączenia rurociągów. Powierzchnie uszczelniające, znajdujące się na kołnierzach, współdziałają przy zastosowaniu

185 012 płaskich uszczelnień z powierzchniami czołowymi korpusu, znajdującymi się w bezpośredniej bliskości zawieradła. Śruby łączące ze sobą kołnierze, ściskają kołnierze rurociągów znajdujące się z obydwóch stron korpusu w kierunku korpusu i dociskają je mocno do siebie.

W tych przypadkach zastosowania, w których taki zawór wzniosowy powinien znaleźć zastosowanie jako końcowa armatura służąca do zamknięcia rurociągu, korpus może być wykonany także jako korpus z jednym kołnierzem. To umożliwia utworzenie elementu oporowego dla śrub, które korpus armatury dociskają w kierunku końcówki rurociągu.

W celu zapewnienia niedużej długości wbudowania zaworu, w obszarze pomiędzy powierzchniami czołowymi korpusu, na korpusie są umieszczone kołnierze lub części kołnierzy, przy czym części są umieszczone w płaszczyźnie przecinającej gniazdo zaworu. W zewnętrznie symetrycznej konstrukcji korpusu gniazdo zaworu jest umieszczone niesymetrycznie wewnątrz korpusu, przez co może powstać sytuacja, w której na jednej powierzchni korpusu jest umieszczony kołnierz lub część kołnierza bezpośrednio przed płaszczyzną gniazda zaworu a na drugiej stronie korpusu są umieszczone kołnierze lub ich części w płaszczyźnie przecinającej gniazdo zaworu. Aby zapewnić przy mocowaniu takiego zaworu wzniosowego jako końcowej armatury to, że środek mocujący nie wystaje ponad armaturę, kołnierze lub części są przeniesione względem powierzchni czołowych korpusu przynajmniej o wymiar odpowiadający wysokości łba śruby lub nakrętki.

Zawór wzniosowy może także być wmontowany w system rurociągów, w którym korpus z rurociągiem łączą elementy klamrowe. Powierzchnie czołowe korpusu przylegałyby wtedy również bezpośrednio do powierzchni czołowej rurociągu i w zależności od zastosowanego sposobu montażu mogłoby znaleźć zastosowanie kilka lub jako części przegubowe wykonanych elementów klamrowych. W tym celu, w obszarze powierzchni czołowych korpusu są umieszczone na obwodzie korpusu rowki lub występy jako elementy oporowe dla elementów klamrowych. Takie techniki łączenia są często spotykane w przemyśle artykułów spożywczych.

Rozwiązanie według wynalazku zapewnia uproszczenie konstrukcji przy stosowaniu zaworu wzniosowego. Przy tym wynika także możliwość dodatkowego montażu zaworu wzniosowego wjuż istniejący system n^i^torrągiów lub w system rurociągów z innym systemem przyłączeniowym. Podstawowa postać przedstawia całkowicie sprawny do działania zawór wzniosowy, który za pomocą połączeń kołnierzowych w najprostszy sposób może być wmontowany bez trudności w najbardziej rozbudowany system rurociągów··. Stosowane zazwyczaj istniejące kołnierze umożliwiają umieszczenie bez tn^u^dności tego rodzaju zaworu wzniosowego. Wykonanie powierzchni czołowych korpusu tworzących powierzchnie uszczelniające jako złącze znormalizowane służące do zamocowania przystawki oferuje tę ogromną korzyść, że zapomocąprostej przystawki zawór wzniosowy może być bez trudności dostosowany do innych systemów łączenia rurociągów i tam może być wmontowany. Przystawki są ukształtowane jako proste, kołowo symetryczne części konstrukcyjne i mogą być wytwarzane jako odlewane, obrabiane skrawaniem lub w inny sposób produkowane artykuły masowe. W razie potrzeby mogą one także być wyprodukowane w krótkim terminie na zamówienie, tak że nie jest konieczne kosztowne magazynowanie takich części konstrukcyjnych. Dla producenta i jego sprzedawcy wystarczy zaopatrzenie w sprawną armaturę podstawową, aby w razie potrzeby ukształtować ją za pomocą prostej przystawki do osadzenia w różnych przypadkach zastosowań.

W wyniku zastosowania rozwiązania według wynalazku, jest wytwarzany nadzwyczaj zwarty i o korzystnym przepływie zawór wzniosowy, którego korpus daje się przyłączać do rozmaitych kołnierzy lub kołnierzy znormalizowanych. Ponadto, przy niewielkiej liczbie wersji korpusu, może być obsłużone podobnie duże spektrum zastosowań.

Przedmiot wynalazku został przedstawiony w przykładach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia zawór wzniosowy o małej średnicy nominalnej, w przekroju, fig. 2 - zawór wzniosowy o średniej średnicy nominalnej w przekroju, fig. 3 - zawór wzniosowy o dużej średnicy nominalnej w przekroju, fig. 4 - widok z boku zaworu według fig. 1, fig. 5 - widok z dołu zaworu według fig. 1, fig. 6 - widok z boku zaworu według fig. 2, fig. 7 - widok z dołu zaworu według fig. 2, fig. 8 - widok z boku zaworu według fig. 3, z częściowym wyrwaniem, fig. 9 - widok z dołu

185 012 zaworu według fig. 3, fig. 10 i 11 - porównanie rozwiązania według fig. 2 z rozwiązaniem znanym ze stanu techniki, fig. 12 - zawór wzniosowy z oddzielnie wykonanym gniazdem zaworu, fig. 13 - częściowy przekrój zaworu wzniosowego z korpusem w postaci pierścienia, fig. 14 - widok boczny zaworu wzniosowego według fig. 13, fig. 15 - zawór wzniosowy z rozmaitymi przystawkami przyłączeniowymi, fig. 16 - widok z boku zaworu wzniosowego z kilkoma elementami oporowymi, fig. 17 - widok z boku z drugiej strony, zaworu wzniosowego z kilkoma elementami przyłączeniowymi, fig. 18-22 - rozmaite przykłady wykonania zaworu wzniosowego, fig. 23 - zawór wzniosowy według fig. 18 z dwoma elementami przyłączeniowymi, dla układów rurociągów o różnych ciśnieniach przepływającego płynu, fig. 24 - zawór wzniosowy według fig. 18 z dwoma kołnierzowymi elementami przyłączeniowymi, fig. 25 - zawór wzniosowy według fig. 18 z dwoma kołnierzowymi elementami przyłączeniowymi, dla układów rurociągów··' o różnych ciśnieniach przepływającego płynu, fig. 26 - perspektywiczny widok korpusu, fig. 27 - zamocowanie zaworu wzniosowego za pomocą klamer.

Na figurze 1 -3 jest przedstawiony zawór wzniosowy o trzech różnych średnicach nominalnych. Fig. 1 odpowiada zaworowi wzniosowemu dla małego zakresu średnic nominalnych około DN 25, fig. 2 odpowiada średnicy nominalnej w zakresie około DN 50 i fig. 3 odpowiada średnicy nominalnej w zakresie około DN 100. Na ilustracjach przedstawiono częściowe przekroje, przy czym obszar gniazda jest narysowany w przekroju. Na fig.1 korpus 1 posiada szyjkę korpusu 2, w której jest umieszczone przesuwnie pionowo, wrzeciono zaworu 3, uruchamiane za pomocą kółka ręcznego 4. Wrzeciono zaworu jest połączone z zawieradłem 5. Połączenie wrzeciona zaworu 3 z zawieradłem 5 oraz ich ruch następuje w znany sposób. Na rysunku zawieradło 5 jest wciśnięte szczelnie w gniazdo zaworu 6, w zakresie części składowej powierzchni rozdzielającej 7. Środkowy obszar powierzchni rozdzielającej 7 jest przedstawiony jako linia punktowa i rozważany jako płaszczyzna prostopadła do płaszczyzny rysunku. Powierzchnia rozdzielająca 7 wychodzi bezpośrednio lub pośrednio z powierzchni czołowych korpusu 8,9 i może być uważana jako powierzchnia łącząca powierzchnie czołowe korpusu 8,9. Powierzchnia rozdzielająca przebiega skośnie do osi rurociągu 10 i przecinają. Zalecany kierunek przeplywujest tutaj oznaczony strzałką 11. Przepływ przez zawór wzniosowy może odbywać się także w kierunku przeciwnym do zalecanego. Poprzez uruchomienie kółka ręcznego, zawieradło 5 jest wydobywane z gniazda zaworu 61 dzięki wznoszącemu się w górę wrzecionu 3 przemieszcza się do przestrzeni 12, która znajduje się nad gniazdem zaworu 6.

Poprzez ukształtowanie ścianki rozdzielającej wyposażonej w gniazdo zaworu, jako powierzchni skośnej, łączącej powierzchnie czołowe korpusu jest możliwe skuteczne zmniejszenie długości wbudowania zaworu wzniosowego. Zawór wzniosowy może być umieszczony bezpośrednio pomiędzy kołnierzami przeznaczonego do przyłączenia rurociągu - jak to jest pokazane bliżej na następnych figurach - i pomiędzy nimi zamocowany. Ścianka rozdzielająca może być płaska lub trójwymiarowa.

Rozwiązanie przedstawione na fig. 2 odpowiada w swojej strukturze rozwiązaniu według fig.1, przy czym tutaj na kółku ręcznym jest zamocowany kołpak ochronny 13, który stanowi osłonę dla wznoszącego się w górę wrzeciona 3. Jednocześnie może on służyć do wskazania położenia wzniosu w ten sposób, że na przykład są przewidziane otwory, które pozwalają rozpoznać położenie wzniosu wrzeciona. Korpus 1 pokazuje tutaj odstający na zewnątrz, w kierunku promieniowym, element oporowy 14 wykonany w postaci pierścienia, który służy do prowadzenia - przedstawionych na fig. 12 - śrub 15. Przy zastosowaniu jako zawór końcowy na rurociągu, śruby 15 mogą przylegać także bezpośrednio do elementu oporowego 14. W przeciwieństwie do konstrukcji według fig. 2, w rozwiązaniu przedstawionym na fig.1 znajduje zastosowanie kilka elementów oporowych 14.1, odstających od korpusu 1, w kierunku promieniowym, które są przesunięte do osi wrzeciona 3. To przesunięcie umożliwia, zastosowanie rozwiązania, w którym część łbów śrub lub nakrętek może być umieszczona w obszarze wbudowania, aby umożliwić zastosowanie jako zaworu krańcowego dla obydwóch kierunków przepływu. Odpowiada to narysowanemu na fig. 2 wymiarowi A całkowitej długości zaworu wzniosowego lub odstępowi pomiędzy powierzchniami czołowymi korpusu 8 i 9, określającymi długość wbudowania.

185 012

Wymiar B odpowiada długości zawieradła 5, rzutowanej na oś rurociągu 10. W przedstawionym przykładzie wykonania, długość wbudowania A zaworu wzniosowego jest tylko nieznacznie większa niż rzutowana długość B. Jest to uwarunkowane niezbędną grubością ścianki, symetrycznym rozmieszczeniem zaworu wzniosowego 3 względem długości wbudowania A i przejściami pomiędzy ścianką rozdzielającą 7, zawierającą gniazdo zaworu 6 i ścianką korpusu. Przy rozmieszczeniu niesymetrycznym wbudowaniu zaworu, grubość ścianki mogłaby być odpowiednio mniejsza.

Na figurze 3 przedstawiono zawór wzniosowy dla zakresu średnic nominalnych DN 100 i większych. Za pomocą DN jest oznaczona średnica nominalna zaworu wzniosowego, która w przybliżeniu odpowiada średnicy przyłączanego rurociągu, do którego włączony jest zawór wzniosowy. W przedstawionym przykładzie wykonania, powierzchnia rozdzielająca 7 posiada dzięki odchyleniu kątowemu przestrzennie zakrzywiony przebieg. Ten środek zaradczy przynosi w obszarze dużych średnic nominalnych tę korzyść, że gniazdo zaworu 6 prawie całkowicie jest przesunięte w obszar, który znajduje się poniżej osi rurociągu 10 w obszarze przepływowym 16, sąsiadującym z wrzecionem zaworu 3 korpusu 1. Ma to tę decydującą zaletę, że przestrzeń 12, w której mieści się zawieradło 5, podczas ruchu posuwisto-zwrotnego również jest przesunięta w kierunku osi rurociągu 10. Przy tym jest zapewnione, że przestrzeń przepływowa 16 i przestrzeń 12 znajdują się wewnątrz obszaru, który obejmują śruby ściskające zawór wzniosowy, łącznie ze ścianką korpusu. Liczba śrub jest zależna od dopuszczalnego obciążenia ciśnieniem i wielkości lub średnicy nominalnej zaworu wzniosowego. Zazwyczaj znajdujązastosowame więcej niż cztery śruby. Na korpusie 1 znajdują się współosiowo umieszczone elementy oporowe 14.1, w których znajdują się otwory 17, służące do zamocowania nie przedstawionych tu śrub. W przejściu, pomiędzy szyjką korpusu 2 i korpusem 1, znajdują się elementy oporowe 14.2 odstające w kierunku promieniowym. Przy większych średnicach nominalnych, gdy z powodu przyjętych wymiarów kołnierza rurociągu i wielkości szyjki korpusu 2, żadna śruba nie jest umieszczona bezpośrednio z boku, obok szyjki korpusu 2, występuj ąna przykład otwory przelotowa i/lub otwory gwintowane. Przy zastosowaniu jako zawór końcowy, elementy oporowe 14.2 działająjako powierzchnie przylegania dla śrub.

Na figurze 4 i fig. 5 przedstawiono dwa kolejne widoki konstrukcji według fig. 1. Fig. 4 stanowi widok z boku, z którego można wywnioskować, że korpus 1 jest wyposażony w cztery odstające w kierunku promieniowym elementy oporowe 14.1, które mogą służyć jako podpory dla śrub. Śruby są prowadzone w otworach 17 i 17.1 elementów oporowych 14.1. Otwory 17 i 17.1, które przechodzą jeden w drugi, odpowiadają układowi wierconych otworów przeznaczonych do przyłączenia kołnierzy o rozmaitych obciążeniach płynem pod ciśnieniem spełniających różnorodne normy. Zawór wzniosowy jest stosowany w rozmaitych obszarach techniki. Liczba specjalnych wykonań może zostać znacznie zmniejszona. Rodzaj przedstawionych tutaj elementów oporowych 14.1 znajduje zastosowanie przeważnie przy małych średnicach nominalnych w zakresie ciśnień, które są zalecane dla kołnierzy, które muszą wytrzymać ciśnienie nominalne PN 6 i PN 10/16. Z fig. 4 przedstawiającej widok na dolną stronę zaworu wzniosowego wynika, że elementy oporowe 14.1 są przesunięte w bok, od osi wrzeciona. Przy zastosowaniu zaworu według wynalazku jako zaworu końcowego umożliwia to umieszczenie łbów śrub i nakrętek w obszarze długości wbudowania tego zaworu wzniosowego, dla obydwóch kierunków przepływu.

Na figurze 6 i fig. 7 przedstawiono dwa kolejne widoki rozwiązania przedstawionego na fig. 2, na których pokazano zawór wzniosowy średniej wielkości, z zakresu średnicy nominalnej około DN 50. Element oporowy 14 jest tutaj zamocowany centralnie na korpusie 1 i również posiada otwory 17 i 17.1, przechodzące jeden w drugi. Element oporowy 14 służy jako podpora dla śrub 15, gdy zawór znajduje zastosowanie jako zawór krańcowy na rurociągu. Gdy zawór wzniosowy jest umieszczony pomiędzy dwoma kołnierzami, wtedy śruby są przełożone przez otwory 17 i 17.1, które szczelnie dociskają kołnierze do zaworu wzniosowego. Z fig. 7 wynika że element oporowy 14 jest umieszczony w osi korpusu.

Na figurze 8 przedstawiono widok z boku zaworu a na fig. 9 przekrój wzdłuż linii IX-IX, zaznaczonej na fig. 3. Elementy oporowe 14.1 posiadają wielkość, która pozwala na rozmiesz185 012 czenie kilku otworów 17 i 17.1. Średnia wielkość otworów 17 elementu oporowego 14.1 narysowanych na fig. 8 odpowiada tym postaciom kołnierzy, jakie znajdujązastosowanie przy zakresie ciśnienia PN 6. Zewnętrzne otwory 17.1 elementu oporowego 14.1 sąrozmieszczone według siatki, jaka znajduje zastosowanie dla kołnierzy przy ciśnieniu nominalnym PN 16. W przejściu do szyjki korpusu 2 usytuowane są elementy oporowe, w których na przykład mogą być umieszczone nienagwintowane otwory przelotowe, nieprzelotowe otwory gwintowane, otwory nagwintowane lub tym podobne. Przy zastosowaniu przedmiotu wynalazkujako zaworu krańcowego rurociągu pionowego, może być także utworzona powierzchnia przylegania dla elementów mocujących.

Na figurze 8 przedstawiono następnie przekrój częściowy z linią przekroju 12.1, która pozwala na widok w przestrzeni 12. Ten przekrój pozwala się przekonać, że ścianka 12.2 ograniczająca szyjkę korpusu 2, naprzeciwko przestrzeni 12, posiada przebieg w postaci łuku lub przestrzennie zakrzywiony. Na zawieradle 5 jest wykonana w odpowiedni sposób zakrzywiona powierzchnia 5.1, leżąca naprzeciwko ścianki 12.2. Przy całkowicie otwartym zaworze wzniosowym, powierzchnia 5.1 i ścianka 12.2 leżą obok siebie. Przy większych średnicach nominalnych ta cecha umożliwia, że zawieradło 5 i przynależna przestrzeń 12 znajdują się całkowicie wewnątrz okręgu, na którym rozmieszczone są otwory kołnierza, który jest określone przez otwory 17 i 17.1 oraz grubość ścianki korpusu. Także przy większych średnicach nominalnych zaworu wzniosowego może być osiągnięta mniejsza długość wbudowania zaworu, przy jednocześnie korzystnym współczynniku oporu hydraulicznego ξ. Powierzchnia 5.1 i odpowiadająca jej ścianka 12.2 mogąposiadać także inny zakrzywiony przebieg, niż jest pokazany na fig. 8. Fig. 9, która odpowiada przekrojowi przez szyjkę korpusu 2 pokazanej na fig. 3, przedstawia również elementy oporowe 14.2 z otworami 17.1, które są umieszczone w przejściu do szyjki korpusu 2. Zawory wzniosowe przedstawione na fig. 10 i fig. 11 są pokazane w przeciwstawieniu do rozwiązania przedstawionego na fig. 2. Średnice nominalne są takie same. Można stąd wysnuć wniosek, jak za pomocą konstrukcji według wynalazku, długość wbudowania zaworu wzniosowego może zostać skrócona. Fig. 10 pokazuje nową konstrukcję zaworu wzniosowego opracowanąprzez Zgłaszającego, podczas gdy fig. 11 pokazuje konstrukcję konwencjonalnego zaworu wzniosowego. Nowy rodzaj konstrukcji z fig. 2 pozwala na wyraźne oszczędności materiałowe i jednocześnie montaż, transport i magazynowanie jest znacznie uproszczone. Następnie, dla użytkownika takiego zaworu wzniosowego, powstają oszczędności związane z mniejszą długością rurociągów i w konsekwencji mniejszym zapotrzebowaniem przestrzeni dla systemu rurociągów.

Na figurze 12 przedstawiono rodzaj konstrukcji, w której korpus 1 jest wykonany w postaci pierścienia i posiada przestrzeń przepływową 16 w postaci walca. Powierzchnia rozdzielająca 7, która jest wyposażona w gniazdo zaworu 6 jest tutaj wykonana jako oddzielny element konstrukcji i szczelnie zamocowana w korpusie 1. Może to nastąpić za pomocą znanych środków, przy czym w przykładzie wykonania jest pokazane połączenie spawane. Ze względu na oszczędność materiału, powierzchnie czołowe korpusu 8, 9 posiadają powierzchnie pierścieniowe 18 wystające częściowo w kierunku promieniowym. Służy to do utworzenia wystarczająco szerokich powierzchni uszczelniających w tych przypadkach, w których zawór wzniosowyjest umieszczony pod podkładkami płaskich uszczelnień 19 pomiędzy kołnierzami 20,21 rurociągu, przedstawionymi liniąprzerywaną. Ułatwienie montażu następuje wtedy, gdy do powierzchni pierścieniowych 18 mogą przylegać - narysowane tutaj, przesunięte o 45° - przedstawione linią przerywaną śruby 15. W przypadku montażu, najpierw są wkładane dolne śruby 15, służące jako podpora dla zaworu wzniosowego, który jest wsunięty pomiędzy kołnierze 20, 21 przeznaczonego do przyłączenia rurociągu. Korpus 1 posiada tutaj szyjkę korpusu 2 wykonanąjako oddzielny element konstrukcyjny. Umożliwia to montaż zawieradła 5, i w danym przypadku także obróbkę gniazda zaworu 6 przez otwór 2.1.

Na figurze 13 przedstawiono korpus 1 również jako konstrukcję w postaci pierścienia, z tąróżnicaw stosunku do fig. 12, że tutaj korpus jest wykonany całkowicie jako jednoczęściowy odlew'. Przy montażu zawieradło 5 jest wprowadzane do przestrzeni przepływowej 16, od strony powierzchni czołowej korpusu 9 i tam łączone z wrzecionem zaworu 3.

185 012

Jak przedstawiono na fig. 14, na zewnętrznej stronie korpusu 1 nie sąulokowane żadne elementy oporowe, tak że ten zawór wzniosowyjest montowany wyłącznie pomiędzy kołnierzami.

Na figurze 15 przedstawiono połączenie zaworu wzniosowego z dwiema różnymi przystawkami przyłączeniowymi 22,23. Przystawka przyłączeniowa 22, znajdująca się z lewej strony, składa się z kołnierza przyłączeniowego 20, który jest zaopatrzony w przyspawany króciec rurowy. Przy użyciu przystawki przyłączeniowej 22, wspawanej w system ruro ciągów, znajduje zastosowanie przekładka termoizolacyjna 24. W przedstawionym przykładzie przejmuje ona jednocześnie także funkcję uszczelnienia. Jest ona montowana wtedy pomiędzy powierzchnią czołową korpusu 8 i kołnierzem 20 przystawki przyłączeniowej 22. Wynika z tego kolejna korzyść przy montażu. Zawór wzniosowyjest dostarczany na miejsce budowy ze wstępnie zmontowaną przystawką przyłączeniowa 22. Z powodu również wstępnie montowanej przekładki termoizolacyjnej, zawór wzniosowy może być wspawany bezpośrednio w rurociąg. W czasie spawania nie jest konieczne rozłączenie zaworu wzniosowego i przystawki przyłączeniowej. Przekładka termoizolacyjna zapobiega niedopuszczalnemu nagrzewaniu zaworu i umożliwia szybszy montaż. Ponieważ w tym przykładzie wykonania śruby 15,15.1 sąumieszczone w pewnej odległości od zaworu wzniosowego 1 i nie mają żadnego bezpośredniego połączenia z elementem oporowym 14, można zrezygnować z przekładki termoizolacyjnej pomiędzy śrubą 15 i kołnierzem 20. W prawej połowie rysunku na fig. 15 przedstawiono połączenie zaworu wzniosowego 1 z przystawką przyłączeniową 23, która umożliwia połączenie z kołnierzem rurociągu. Pomiędzy powierzchnią czołową 9 i kołnierzem 21 przystawki przyłączeniowej 23 znajduje się zwykła uszczelka kołnierzowa 19. Kołnierze 20, 21, mających tutaj zastosowanie przystawek przyłączeniowych są połączone ze sobą za pomocą działających jako ściągi, śrub 15, 15.1.

Na figurze 16 i fig. 17 jest przedstawiony zawór wzniosowy 1, który na zewnętrznej powierzchni jest wyposażony w kilka, umieszczonych w dwóch płaszczyznach, elementów oporowych 14.1. W elementach oporowych 14.1 znajdują się gwintowane otwory 17.2, w które są wkręcane śruby kołnierza przyłączeniowego. Na fig. 17, która przedstawia widok z boku rozwiązania według fig. 16, zawór jest zaopatrzony w przykręconą przystawkę przyłączeniową 22 z przyspawanym króćcem. Ponieważ tutaj przystawka przyłączeniowa 22 jest połączona z elementem oporowym 14.1 korpusu za pomocą śrub 15, pomiędzy kołnierzem 20 i śrubą 15 sąumieszczone dodatkowe przekładki termoizolacyjne 24.1.

Na rysunku z fig. 18 do 25 przedstawiono w postaci przeglądowej możliwości kombinacji zaworu wzniosowego z różnymi przystawkami przyłączeniowymi. Takie rodzaje wbudowania znajdują zastosowanie na przykład wtedy, gdy istniejące instalacje powinny zostać zmodyfikowane. Przystawki są wmontowywane także w systemy rurociągów z rozmaitymi systemami przyłączeniowymi. Przystawki przyłączeniowe mogą być wstępnie zmontowane na zaworze wzniosowym już przed dostarczeniem na miejsce montażu. Taki montaż wstępny, łatwo wytwarzanej przystawki przyłączeniowej jest możliwy w sposób opłacalny zarówno u producenta, sprzedawcy lub montera instalacji. Można przy tym skrócić kosztowny czas montażu na miejscu budowy.

Na figurze 18 przedstawiono widok zaworu z boku z kilkoma elementami oporowymi 14.1, które posiadają różne otwory 17,17.1. Dopuszczalne obciążenie płynem pod ciśnieniem korpusu 1 jest w tym przypadku założone dla wyższego zakresu ciśnień, tak że zawór wzniosowy może być bez trudności stosowany w niższym zakresie ciśnień. Wstępne założenie dla zakresu ciśnień PN 16 pozwala na stosowanie w zakresach ciśnień PN 16, PN 10 i PN 6. Odpowiednio do tego, także otwory kołnierzowe znajdują się na różnych okręgach o różnych średnicach, co może być skompensowane za pomocą różnych otworów 17, 17.1 zaworu wzniosowego.

Na figurze 19 jest przedstawione jako przykład połączenie zaworu wzniosowego 1 zumieszczonąz lewej strony przystawkąprzyłączeniową24, którajest wykonanajako kołnierz gwintowany. Jest przy tym możliwe nakręcenie gwintowanego kołnierza na zakończenie rurociągu, wyposażone w gwint zewnętrzny i skonstruowanie połączenia rurociągu z zaworem wzniosowym.

Na figurze 19, po prawej stronie, zawór wzniosowy jest zamknięty za pomocą ślepego kołnierza. Tego rodzaju konstrukcja znajduje zastosowanie w systemach rurociągów, które są

185 012 wyposażone w rozgałęzienia i dopiero w późniejszym momencie są dostosowywane do zmienionych warunków. W wyniku usunięcia ślepego kołnierza 25, system rurociągów może być rozbudowywany dalej, za zaworem wzniosowym.

Na figurze 20 przedstawiono połączenie zaworu wzniosowego 1, z przystawkami przyłączeniowymi 22, które są wykonane jako przyspawane króćce. Pomiędzy przystawką przyłączeniową^ i korpusem 1 również umieszczone sąprzekładki termoizolacyjne. Przedstawione tutaj przystawki przyłączeniowe 22 są skonstruowane dla zakresu ciśnień nominalnych PN 16, podczas gdy na znajdującej się obok fig. 21 jest przedstawiona przystawka przyłączeniowa takiej samej konstrukcji, w wykonaniu dla zakresu ciśnień nominalnych PN 6.

Na figurze 22 jest przedstawiony zawór wzniosowy wbudowany w system rurociągów·' o zakresie ciśnień nominalnych PN 16. Po lewej stronie zaworu wzniosowego 1 znajduje się przystawka kołnierzowa 23, która umożliwia połączenie z systemem rurociągów wyposażonym w kołnierze krańcowe. Po prawej stronie zaworu wzniosowego znajduje się przystawka przyłączeniowa 26 w postaci tak zwanego spawanego kołnierza. Rurociąg tutaj jest przyspawany bezpośrednio na spawanym kołnierzu. Ze względu na bezpieczeństwo, pomiędzy zaworem wzniosowym 1 i przystawką przyłączeniową 26 jest przewidziana przekładka termoizolacyjna. Wersja przedstawiona na fig. 23 odpowiada zasadniczo fig. 22 z tą różnicą, że tutaj zawór wzniosowy 1 jest pokazany jako miejsce wyrównawcze pomiędzy dwoma systemami rurociągów o różnych obciążeniach płynem pod ciśnieniem. Przystawka przyłączeniowa 23 umieszczona z lewej strony służy do połączenia z systemem rurociągów o wyższym obciążeniu płynem pod ciśnieniem PN 16, podczas gdy przystawka przyłączeniowa 26 po prawej stronie jest wyposażona jako człon łączący dla systemu rurociągów o niższym obciążeniu ciśnieniem wynoszącym PN 6. W odpowiedni sposób ukształtowane są konstrukcje według fig. 24 i 25. Istnieje tutaj jednakże taka różnica, że zastosowane przystawki przyłączeniowe 23 są wykonane jako przystawki kołnierzowe. Typ konstrukcji według fig. 24 służy do zastosowania w systemach rurocćiągów o PN 16, podczas gdy typ konstrukcji na fig. 25 przedstawia połączenie pomiędzy dwoma systemami rurociągów, przy czym system po lewej stronie jest zaprojektowany dla PN 16, a system po prawej stronie dla PN 6.

Dzięki tym ilustracjom staje się zrozumiałe, że za pomocą tylko jednego jedynego zaworu wzniosowego zakres stosowania takiego zaworu wzniosowego w ważący i decydujący sposób może być zwiększony. Te poczynania stanowią dla wszystkich zainteresowanych korzystne możliwości zastosowania.

Na figurze 26 jest przedstawiony korpus 1 zaworu wzniosowego, który znajduje zastosowanie przy większych średnicach nominalnych, przy czym chodzi tutaj o średnice nominalne DN równe lub większe od 80. Przy takich dużych średnicach nominalnych znajdują zastosowanie kołnierze rurociągów, które sąpołączone za pomocą więcej niż czterech śrub. Z tego powodu zawór wzniosowy, który jest przyłączany do takiego rurociągu, musi posiadać odpowiednią liczbę elementów oporowych lub części kołnierzowych 27, w których otworach 17 znajdujązastosowanie - tutaj nie przedstawione - śruby. Na fig. 26 jest przedstawiony korpus zoptymalizowany ze względu na ciężar, w którym części kołnierzowe 27 nie są ze sobą połączone. Gdyby części kołnierzowe 27 były ze sobą połączone za pomocą materiału, wtedy stanowiłyby tak zwany kołnierz monotypowy. W obszarze szyjki korpusu znajdujązastosowanie dwie części kołnierzowe 28, przy czym szyjka korpusu 2 i otwory 17 znajdujące się w częściach kołnierzowych 28 posiadają kształt, który umożliwia wsunięcie śrub. Otwory 17 są umieszczone na okręgu, który odpowiednio do zastosowanych norm odpowiada kołnierzowi rurociągu, który posiada taką samą średnicę nominalną. Naprzeciwko powierzchni czołowych korpusu 8 i 9 są umieszczone, przesunięte w kierunku środka korpusu, części kołnierzowe 28. Z powodu tego w kierunku osiowym, wynika odstęp pomiędzy powierzchnią przylegania 29 części kołnierzowej 28 i powierzchnią czołową korpusu 9, który jest tak duży, że przylegający łeb śruby lub nakrętka elementu mocującego oraz ewentualnie potrzebne podkładki lub elementy zabezpieczające posiadają w kierunku osiowym taki rozmiar, że nie wystają ponad powierzchniami czołowymi korpusu 8, 9.

Na figurze 27 jest przedstawione zamocowanie korpusu 1 zaworu wzniosowego na rurociągu, za pomocąklamer 30. Klamry mogą być wykonane jako pojedyncze lub połączone ze

185 012 sobąelementy. Klamry 30 współdziałają z korpusem 1 poprzez umieszczone w nim rowki 31 lub występy 32. Zastosowanie określonej postaci klamry powoduje powstanie uszczelnienia dociskowego zaworu wzniosowego oddziaływującego na uszczelkę 33 lub inne części instalacji. Elementy mocujące 34 wytwarzają w klamrach 30 siły potrzebne do połączenia.

Fig. 2

185 012

Fig. 3

185 012

14.1

Fig. 1

Fig. 4

185 012

Fig. 7 —Ί,


x£---.--

Fig. 6

Fig. 2

185 012

14.1

Fig. 8 Fig. 3

Fig. 9

185 012

Fig. 11

Fig. 2

Fig. 10

185 012

Fig.

185 012

Fig. 14

Fig. 13

185 012

Fig. 15

185 012

Fig. 17

Fig. 16

185 012

Fig. 26

Fig. 27

185 012

Fig. 1

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 60 egz. Cena 4,00 zł.

Claims

Zastrzeżenia patentowe

1. Zawór wzniosowy o krótkiej konstrukcji, którego korpus jest wyposażony w usytuowane równolegle do siebie powierzchnie czołowe korpusu, szczelnie przylegające do powierzchni uszczelniających rurociągów i części składowych instalacji, przy czym w szyjce korpusu jest umieszczone wrzeciono zaworu usytuowane prostopadle do osi rurociągu, i w zawieradło połączone z wrzecionem zaworu, współdziałające z gniazdem zaworu, przy czym powierzchnie czołowe korpusu stanowią w całości, a korzystnie częściowo część składową obszaru korpusu osłaniającego zawieradło i obszar jego wzniosu, a gniazdo zaworu jest umieszczone ukośnie do wrzeciona zaworu, i stanowi ono pochyły element łączący w obszarze między powierzchniami czołowymi korpusu, a odstęp „A” między powierzchniami czołowymi korpusu jest nieznacznie większy niż długość „B” zawieradła rzutowana na oś rurociągu, znamienny tym, że długość wbudowania zaworu, a więc odstęp (A) między powierzchniami czołowymi (8, 9) korpusu (1), poprzez odpowiednie ukształtowanie grubości ścianki korpusu, długości gniazda zaworu i wielkości przejścia od gniazda zaworu do korpusu jest zawarta w obszarze średnicy nominalnej.
2. Zawór wzniosowy według zastrz. 1, znamienny tym, że odstęp pomiędzy powierzchniami czołowymi (8,9) korpusu (1) odpowiada średnicy nominalnej wielkości zaworu wzniosowego a korzystnie jest krótszy niż średnica nominalna zaworu wzniosowego.
3. Zawór wzniosowy według zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, że korpus (1) jest wykonany w postaci pierścienia.
4. Zawór wzniosowy według zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, że korpus (1) i szyjka (2) korpusu stanowią elementy jednoczęściowe.
5. Zawór wzniosowy wedlug zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, że korpus (1) i szyjka korpusu (2) stanowią elementy wieloczęściowe.
6. Zawór wzniosowy według zastrz. 1, znamienny tym, że ścianka (12.2) ograniczająca ruch posuwisto-zwrotny zawieradła (5) jest wklęsła w kierunku do przestrzeni (12) korpusu.
7. Zawór wzniosowy według zastrz. 6, znamienny tym, że powierzchnia (5.1) zawieradła (5) przylegająca do wklęsłej ścianki (12.2) jest wypukła.
8. Zawór wzniosowy według zastrz. 1, znamienny tym, że korpus zaworu usytuowany jest między kołnierzami, i zawór jest zaciśnięty między nimi, przy czym między kołnierzami są umieszczone elementy śrubowe, łączące te kołnierze.
9. Zawór wzniosowy według zastrz. 1. znamienny tym, że jego korpus posiada kołnierz monotypowy'.
10. Zawór wzniosowy według zastrz. 1, znamienny tym, że w obszarze pomiędzy powierzchniami czołowymi korpusu na korpusie są umieszczone kołnierze, a korzystnie części kołnierzy, przy czym części te są umieszczone w płaszczyźnie przecinającej gniazdo zaworu.
11. Zawór wzniosowy według zastrz. 10, znamienny tym, że kołnierze a korzystnie części kołnierzy są przesunięte względem powierzchni czołowych korpusu o wymiar odpowiadający przynajmniej wysokości łba śruby (15) i nakrętki.
12. Zawór wzniosowy według zastrz. 1, znamienny tym, że korpus połączony jest z rurociągiem za pomocą klamer (30).
13. Zawór wzniosowy według zastrz. 12, znamienny tym, że w obszarze powierzchni czołowych korpusu, na obwodzie korpusu są umieszczone rowki (31) jako elementy oporowe dla klamer (30).
14. Zawór wzniosowy według zastrz. 12, znamienny tym, że w obszarze powierzchni czołowych korpusu, na obwodzie korpusu są umieszczone występy (32) jako elementy oporowe dla klamer (30).

185 012
15. Zawór wzniosowy według zastrz.1 albo 12, znamienny tym, że powierzchnie czołowe korpusu (8,9) stanowią złącza znormalizowane przystawek przyłączeniowych (22, 23,24,25,26) rurociągów.
16. Zawór wzniosowy według zastrz. 15, znamienny tym, że przystawki przyłączeniowe (22, 23, 24, 25, 26) są wyposażone od strony rurociągu w rozmaite postacie przyłączeń.
17. Zawór wzniosowy według zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, że obszar korpusu osłaniający zawieradło (5) pomiędzy powierzchniami czołowymi korpusu (8,9) jest zaopatrzony w kilment oporowy (14,14.1,14.2), w którym sąumieszczone otwory (17) dla śrub (15,15.1).
18. Zawór wzniosowy według zastrz. 4, znamienny tym, że szyjka korpusu (2), ustalająca zawieradło (3) jest zaopatrzona w elementy oporowe (14.2) dla śrub (15,15.1).
19. Zawór wzniosowy według zastrz. 18, znamienny tym, że szyjka korpusu (2) przez którą przechodzi wrzeciono (3) ma ściankę o większej grubości zaopatrzoną w elementy oporowe (14.2).
20. Zawór wzniosowy według zastrz. 17, znamienny tym, że gniazdo zaworu (6) jest umieszczone pomiędzy obszarem przestrzeni przepływowej (16) oddalonym od osi rurociągu (10) i obszarem przestrzeni przepływowej (16) oddalonym od wrzeciona zaworu (3).
21. Zawór wzniosowy według zastrz. 15, znamienny tym, że pomiędzy zaworem wzniosowym i przystawką przyłączeniową umieszczonych jest kilka a korzystnie jedna przekładka termoizolacyjna.