PL186618B1

PL186618B1 - Izotoniczna emulsja lipidowa do podawania pozajelitowego i jej zastosowanie

Info

Publication number: PL186618B1
Application number: PL96326929A
Authority: PL
Inventors: German Pscherer; Marco Junginger; Jörg Nehne; Yvon A. Carpentier
Original assignee: Braun Melsungen Ag
Priority date: 1995-11-28
Filing date: 1996-11-23
Publication date: 2004-02-27
Also published as: DE69625616D1; DE19648566A1; EP0863754B1; DE69625616T2; US6008248A; CZ161898A3; JP2000500769A; BR9611826A; EP0863754B2; CN1202823A; AU7697296A; CA2236422C; AU701736B2; NZ322927A; PL326929A1; DE69625616T3; CN1259908C; EP0863754A1; JP4165904B2; ES2189891T3

Abstract

1. Izotoniczna emulsja lipidowa do podawania pozajelitowego o kropelkach, których przecietny wymiar jest mniejszy niz 1,0 µ m, zlozona z triglicerydów z lancuchami o umiarkowanej dlugosci, co najmniej jednego oleju roslinnego zawierajacego triglicerydy dostarczajace kwasy tluszczowe typu omega-6, co najmniej jednego oleju rybiego zawie- rajacego triglicerydy dostarczajace kwasy tluszczowe typu omega-3 oraz typowych srod- ków pomocniczych i/lub dodatków, znamienna tym, ze emulsja lipidowa sklada sie, w przeliczeniu na laczna zawartosc lipidu w emulsji lipidowej, z: - od 45-55% wagowych triglicerydów z lancuchami o umiarkowanej dlugosci; - od 35% do 65% wagowych oleju (olejów) roslinnego (roslinnych); - od 5% do 20% wagowych oleju (olejów) rybiego (rybich). 8. Zastosowanie emulsji lipidowej wedlug zastrz. 1 albo 2, albo 3, albo 4, albo 7, do wytwarzania podawanego pozajelitowo leku do leczenia w warunkach pooperacyjnych lub pourazowych albo w przypadku chorób zapalnych. PL PL PL PL PL PL PL PL

Description

Niniejszy wynalazek dotyczy izotonicznej emulsji lipidowej (emulsji tłuszczowej) zoptymalizowanej pod względem hydrolizy do podawania pozajelitowego, w szczególności do odżywiania pozajelitowego, oraz jej zastosowania w przypadkach nadmiernej reakcji zapalnej (np. po zabiegach operacyjnych, pourazowej, w wyniku zakażenia ogólnego, chorób o charakterze zapalnym lub wyniszczającym) albo w razie zwiększonego ryzyka zakrzepicy naczyniowej i poważnej arytmii serca, kiedy to istotne jest uniknięcie wystąpienia gromadzenia się trigliceiydów pozaustrojowych i jednoczesne umożliwienie jak najszybszego dostępu wolnych kwasów tłuszczowych do różnych tkanek ciała.

Emulsje lipidowe do odżywiania pozajelitowego służą w celu dostarczenia organizmowi tłuszczów w postaci nadającej się do podania dożylnego wówczas, gdy odżywianie normalne (doustne) staje się niemożliwe, szkodliwe lub medycznie przeciwwskazane albo gdy konieczne jest szybkie skorygowanie komórkowego układu kwasów tłuszczowych. Dostępne obecnie emulsje lipidowe otrzymuje się z olejów roślinnych (np. oleju szafranowego lub sojowego);

186 618 w niektórych przypadkach zawierają one także triglicerydy z łańcuchami o umiarkowanej długości (MCT) i/lub oleje pochodzenia morskiego (oleje rybie).

Triglicerydy z długimi łańcuchami pochodzenia roślinnego albo morskiego służą jako źródło energii i, w razie gdy zawier^jią wielonienasycone kwasy tłuszczowe, jako dostarczyciele kwasów tłuszczowych o istotnym znaczeniu. Klasyfikacja takich wielonienasyconych kwasów tłuszczowych na typy omega-6 lub omega-3 opiera się na cechach związanych z budową chemiczną a ściślej biorąc na odległości pierwszego nienasyconego wiązania od metylowego końca (końca omega) cząsteczki kwasu tłuszczowego.

Oleje roślinne, np. olej sojowy i szafranowy, charakteryzją się dużą zawartością wielonienasyconych kwasów tłuszczowych typu omega-6 (przede wszystkim kwasu linolowego 18:2 n-6), a zawartość kwasów tłuszczowych typu omega-3 jest w nich mała i sprowadza się niemal wyłącznie do kwasu α-linolenowego (18:3 n-3).

Oleje rybie otrzymywane z ryb zimnowodnych wyróżniają się dużą zawartością wielonienasyconych kwasów tłuszczowych typu omega-3 (głównie kwasu eikozanopentaenowego, EPA, 20:5 n-3 i kwasu dokozanoheksaenowego, DHA, 22:6 n-3), a zawierają małą tylko ilość kwasów tłuszczowych typu omega-6.

Triglicerydy z łańcuchami o umiarkowanej długości, podawane wraz z emulsjami lipidowymi, służą głównie jako źródło energii. Triglicerydy z łańcuchami o umiarkowanej długości w ogóle nie zawierają nienasyconych kwasów tłuszczowych, nie zawierają więc istotnych kwasów tłuszczowych ani typu omega-6 ani też omega-3.

Liczne obserwacje kliniczne podkreślają podstawową przydatność emulsji lipidowych do odżywiania pozajelitowego i jako zamienników istotnych kwasów tłuszczowych w przypadkach poważnych schorzeń i związanych z nimi warunków przemiany materii.

Sam organizm ludzki nie jest zdolny do wytwarzania życiowo niezbędnych wielonienasyconych kwasów tłuszczowych o długim łańcuchu typu omega-6 lub omega-3; oznacza to, że kwasy takie muszą być podawane doustnie, dojelitowo albo pozajelitowe. Organizm jest zdolny jedynie do syntetyzowania nienasyconych kwasów tłuszczowych o dłuższym łańcuchu z tego rodzaju kwasów o krótszym łańcuchu; powstawanie kwasów tłuszczowych typu omega-6 z prekursorów typu omega-3 lub odwrotnie jest jednak niemożliwe.

Istnieje wiec zapotrzebowanie na emulsje lipidowe do podawania pozajelitowego, które to emulsje jako składniki lipidowe zawierają triglicerydy z łańcuchami o umiarkowanej długości, jak również triglicerydy kwasów tłuszczowych typów omega-6 i omega-3.

W europejskim opisie patentowym nr 0 311 091 przedstawiono izotoniczne emulsje lipidowe do odżywiania pozajelitowego obejmujące oprócz typowych dodatków i środków pomocniczych, kwasy tłuszczowe typu omega-3, kwasy tłuszczowe typu omega-3 w postaci ich estrów albo jako składników olejów rybich, triglicerydy z łańcuchami o umiarkowanej długości, jak również co najmniej jeden olej roślinny zawierający do 30% kwasów tłuszczowych z serii omega-6 w przeliczeniu na zawartość lipidu w emulsji.

W niemieckim opisie wyłożeniowym nr 3 721 137 przedstawiono emulsje lipidowe do odżywiania pozajelitowego złożone z triglicerydu kwasu eikozanopentaenowego i/lub triglicerydu kwasu dokozanoheksaenowego albo z olejów rybich zawierających takie triglicerydy, jak również z olejów roślinnych zawierających kwasy tłuszczowe typu omega-6 oraz z triglicerydów z łańcuchami o umiarkowanej długości.

Niemiecki opis wyłożeniowy nr 3 409 793 dotyczy emulsji lipidowej do transfuzji, zawierającej kwas tłuszczowy o 20-22 atomach węgla, jego estry, bądź też mieszaninę 2 albo większej liczby takich kwasów tłuszczowych lub ich estrów, jak również olej roślinny, emulgator i wodę.

Wspomniane kwasy tłuszczowe są kwasami tłuszczowymi z estrów pochodzenia morskiego olejów rybich), w szczególności kwasami tłuszczowymi z serii omega-3. Wspomniane oleje roślinne to oczyszczony olej sojowy i/lub olej szafranowy.

W opisie patentowym US-A-5 444 054 opisano mieszankę olejową w postaci zawiesiny zawierającej olej rybny w ilości od 25-80% wag.

W opisie patentowym CA-A-2 147 302 ujawniono kompozycje lipidowe, które mogą być podawane jelitowo łub pozajelitowe dla zmniejszenia reakcji na obrażenia u pacjentów

186 618 z występującymi urazami, oparzeniami i/lub posocznicą. Ujawnione emulsje lipidowe zawierają<60% wag. MCT, od 10% do 40% wag. olejów roślinnych i od 10% do 40% wag. olejów rybnych.

Ujawniona emulsja dla pozajelitowego podawania zawiera 25% wag. MCT, 40% oleju roślinnego i 35% wag. oleju rybnego.

Aby udostępnić organizmowi pozaustrojowe wolne kwasy tłuszczowe mus^^ one bądź zostać uwolnione hydrolitycznie z podanych triglicerydów za pomocą enzymu - lipazy lipoproteinowej (LPL) bądź też być wprowadzone razem z cząstkami emulsji, albo ich pozostałością bezpośrednio do komórek.

Ten początkowy etap hydrolizy lipidów długo uważano za etap warunkujący szybkość metabolizmu lipidów. Ograniczenie to wynika ze stosunkowo niewielkiej aktywności lipazy lipoproteinowej w rozszczepianiu triglicerydów. Tak więc maksymalna szybkość metabolizmu emulsji oleju roślinnego wynosi około 3,8 g lipidu na kg masy ciała na dobę [Hallberg i inni, Acta Physiol. Scand., tom 65, Suppl. 254 (1965), strony 2-23].

Podczas wprowadzania triglicerydów jest pożądane uzyskiwanie możliwie najmniejszego stężenia triglicerydu w surowicy, np. odpowiadającego małemu obciążeniu układu siateczkowo-śródbłonkowego (RES) przez pozaustrojowy lipid.

Z reguły, przypadki pooperacyjne i pourazowe jak również poważne przypadki zakaźne charakteryzują się istotnym pobudzeniem układu odpornościowego. Reakcja immunologiczna obejmuje uwolnienie cytokin (np. czynnika powodującego martwicę tkanek nowotworowych i interleukin), które, w warunkach wysokiego ich poziomu, może spowodować poważne uszkodzenie tkanki. Ponadto, duże stężenia cytokiny osłabiają proces hydrolizy krążących triglicerydów przez LPL.

W takich warunkach klinicznych szczególnie ważne staje się zastosowanie pozaustrojowych triglicerydów, które ulegają szybkiej hydrolizie oraz wydalaniu i które zawierają kwasy tłuszczowe (np. kwasy tłuszczowe typu omega-3) zdolne do ograniczenia wytwarzania cytokiny jak również do zmniejszenia toksycznego wpływu cytokiny na tkanki.

Należy też umożliwić jak najszybszy dostęp do organizmu kwasów tłuszczowych jako substratów energetycznych (do procesów utleniania), aby wprowadzić je do błon (w celach strukturalnych) oraz w charakterze prekursorów eikozanoidów.

Triglicerydy typowo występujące w olejach rybich ulegają hydrolizie ze znacznie mniejszą szybkością niż triglicerydy z olejów roślinnych (np. z oleju sojowego), które ze swojej strony hydrolizją powolniej od triglicerydów z łańcuchami o umiarkowanej długości. Dodanie emulsji oleju rybiego do emulsji triglicerydów o długim łańcuchu może nawet spowodować zahamowanie hydrolizy tych ostatnich triglicerydów (np. z oleju sojowego) przez LPL.

Celem wynalazku było więc opracowanie emulsji lipidowej do odżywiania pozajelitowego, którą można podawać pozajelitowe i która jest zoptymalizowana pod względem hydrolizy i wydalania, co oznacza, że triglicerydy wprowadzane ze wspomnianą emulsją lipidową ulegają w organizmie hydrolizie pozakomórkowo lub wewnątrzkomórkowo (tj. rozszczepiają się do wolnych kwasów tłuszczowych i gliceryny) z możliwie największą temu szybkością bez towarzyszącego temu nadmiernego wzrostu poziomu wolnych kwasów tłuszczowych w surowicy. Powoduje to możliwość podawania pozajelitowego do organizmu w ciągu określonego czasu większej ilości lipidów bez wzrostu stężenia lipidu lub wzrostu stężenia produktów hydrolizy. ,

Cel ten osiągnięto dzięki zoptymalizowanej pod względem hydrolizy izotonicznej emulsji lipidowej do podawania pozajelitowego o kropelkach, których przeciętny wymiar jest mniejszy niż 1,0 pm, złożonej z triglicerydów z łańcuchami o umiarkowanej długości, co najmniej jednego oleju roślinnego zawierającego triglicerydy dostarczające kwasy tłuszczowe typu omega-6, co najmniej jednego oleju rybiego zawierającego triglicerydy dostarczające kwasy tłuszczowe typu omega-3 oraz typowych środków pomocniczych i/lub dodatków, charakteryzujący się tym, że ta emulsja lipidowa składa się, w przeliczeniu na łączną zawartość lipidu w emulsji lipidowej z:

- od 45-55% wagowych triglicerydów z łańcuchami o umiarkowanej długości;

- od 35% do 65% wagowych oleju (olejów) roślinnego (roślinnych);

186 618

- od 5% do 20% wagowych oleju (olejów) rybiego (rybich).

Stwierdzono, co było trudne do przewidzenia, że cel wynalazku można osiągnąć w wyniku połączenia w tej samej emulsji cząstek triglicerydów z łańcuchami o umiarkowanej długości, olejów roślinnych bogatych w kwasy tłuszczowe typu omega-6 i olejów rybich zawierających kwasy tłuszczowe typu omega-3 we wspomnianych uprzednio stosunkach ilościowych. W szczególności ustalono, że mieszaniny złożone z MCT, oleju mineralnego i oleju rybiego według wynalazku ulegają hydrolizie szybciej niż znane ze stanu techniki mieszaniny MCT z olejem roślinnym względnie z olejem rybim i mieszaniny MCT z olejem roślinnym i olejem rybim. Dzięki temu unika się obciążenia organizmu przez pozaustrojowe triglicerydy. Kwasy tłuszczowe z łańcuchami o umiarkowanej długości oraz mające istotne znaczenie kwasy tłuszczowe z długimi łańcuchami stają się szybko dostępne dla organizmu. Nie towarzyszy temu znaczniejszy wzrost stężenia wolnych kwasów tłuszczowych w surowicy mimo to, że do organizmu jest dostarczana większa ilość lipidów w jednostce czasu. Ponadto, obserwuje się szybkie wbudowywanie kwasów tłuszczowych typu omega-3 do płytek krwi i fosfolipidów błon leukocytów.

Emulsje lipidowe według wynalazku obejmują raczej zemulgowane mieszaniny olejów (lipidów), a nie mieszaniny emulsji.

Zgodnie z wynalazkiem, stosuje się te triglicerydy z łańcuchami o umiarkowanej długości, w których długość łańcucha kwasu tłuszczowego wynosi od C₆do C_M i które zawierają co najmniej 90% wagowych triglicerydów kwasu kaprylowego (C₈) i kwasu kaprynowego (C₁₀).

Udział triglicerydów z łańcuchami o umiarkowanej długości w przeliczeniu na łączną zawartość lipidu w emulsji lipidowej wynosi od 45% do 55%, zwłaszcza korzystnie od 48% do 52% wagowych.

W skład emulsji lipidowych według wynalazku wchodzi też co najmniej jeden olej roślinny zawierający triglicerydy utworzone przeważnie przez kwasy tłuszczowe typu omega-6. Korzystne oleje roślinne to olej szafranowy i/lub olej sojowy, a zawartość takich olejów roślinnych w emulsji lipidowej wynosi korzystnie od 35% do 45%, zwłaszcza korzystnie od 38% do 42% wagowych w przeliczeniu na zawartość lipidu w emulsji lipidowej.

Oleje roślinne zawierają triglicerydy kwasów tłuszczowych z łańcuchami o długości wynoszącej od C_I6 do C₂₀ i przeważnie zawierają triglicerydy kwasów tłuszczowych typu omega-6.

Wiadomo, że oleje rybie zawierają wbudowany w triglicerydy kwas eikozanopentaenowy (EPA, 20:5 n-3) i kwas dokozanoheksaenowy (DHA, 22:6 n-3), nazywane kwasami tłuszczowymi typu omega-3 o wysokim stopniu nienasycenia; stanowią one istotne bloki strukturalne, które trzeba dostarczać organizmowi i które są ważne biologicznie, na przykład jako prekursory eikozanoidów i jako elementy strukturalne błon tłuszczowych. Kwasom tym przypisuje się również działanie przeciwzakrzepowe i obniżające poziom lipidów. Ponieważ ich wyodrębnianie z produktów naturalnych oraz ich synteza chemiczna to procesy kosztowne, więc stosunkowo tanie oleje rybie stanowią dogodne źródło tych kwasów tłuszczowych o tak istotnym znaczeniu. Stosowane zgodnie z wynalazkiem określenie „oleje rybie” obejmuje tu naturalne oleje rybie, przetwarzane oleje rybie oraz koncentraty olejów rybich o wysokim stopniu czystości. Według wynalazku, można też stosować przetwarzane oleje rybie, takie jak przedstawione np. w europejskim opisie patentowym nr A-O 298 293, włączonym w niniejszy opis jako odsyłacz. .

Odpowiednie przykłady olejów rybich stanowią oleje otrzymywane z, ryb zimnowodnych w istotnej technicznie skali albo oleje wytwarzane syntetycznie w wyniku estryfikacji gliceryną kwasów tłuszczowych typu omega-3 (uzyskiwanych z oleju rybiego ryb zimnowodnych, korzystnie łososi, sardynek, makreli, śledzi, sardeli, stynek , i mieczników w wyniku hydrolizy triglicerydów oraz następnego oczyszczenia i zatężenia otrzymanych kwasów tłuszczowych typu omega-3). Oleje rybie zawierają na ogół triglicerydy kwasów tłuszczowych o łańcuchach złożonych z 02-22 atomów węgla. Szczególnie korzystne są koncentraty olejów rybich o wysokim stopniu czystości, otrzymywane na przykład z olejów pochodzących z sardynek, łososi, śledzi i/lub makreli. Zawartość w nich kwasu eikozanopentaenowego wynosi od 20 do 40%, korzystnie co najmniej 25% w przeliczeniu na estry metylowe kwasów

186 618 tłuszczowych zawarte w koncentracie oleju rybiego, zgodnie z oznaczeniem metodą chromatografii gazowej (procent powierzchni). Ponadto, zawierają one od 10 do 20%, korzystnie co najmniej 12% kwasu dokozanoheksaenowego w przeliczeniu na estry metylowe kwasów tłuszczowych zawarte w koncentracie oleju rybiego, zgodnie z oznaczeniem metodą chromatografii gazowej (procent powierzchni). W przypadku olejów rybich wytwarzanych syntetycznie w wyniku ponownej estryfikacji kwasów tłuszczowych typu omega-3 łączne stężenie kwasu eikozanopentaenowego i kwasu dokozanoheksaenowego może wynosić co najmniej 45% w przeliczeniu na triglicerydy.

Szczególnie korzystne jest stosowanie oleju rybiego o dużej zawartości EPA wówczas, gdy należy oddziaływać na procesy zapalne, natomiast olej rybi zawierający dużo DHA jest zwłaszcza korzystny w pediatrii w przypadkach pacjentów z niedoborem kwasu tłuszczowego typu omega-3 po to, aby wpływać na rozwój i dojrzewanie ośrodkowego układu nerwowego.

Korzystna zawartość oleju rybiego wynosi od 10% do 20%, zwłaszcza od 10% do 14% wagowych w przeliczeniu na łączną zawartość lipidu w emulsji lipidowej. Łączna zawartość lipidu w emulsji lipidowej wynosi od 5% do 30%, korzystnie od 10% do 25% wagowych w przeliczeniu na wodną emulsję lipidową.

Oprócz wody destylowanej, izotoniczna emulsja lipidową zawiera typowe środki pomocnicze i/lub dodatki, takie jak emulgatory, wspomagające środki emulgujące (koemulgatory), stabilizatory, przeciwutleniacze oraz dodatki izotonizujące.

Jako emulgatory stosuje się fizjologicznie dopuszczalne emulgatory, takie jak fosfolipidy pochodzenia zwierzęcego lub roślinnego. W szczególności, korzystne są oczyszczone lecytyny, zwłaszcza lecytyna sojowa, lecytyna z jaj bądź ich frakcje albo odpowiednie fosfatydy. Zawartość emulgatora wynosi od 0,6% do 1,5%. korzystnie 1,:2% wagowego w przeliczeniu na łączną ilość emulsji.

Jako wspomagające środki emulgujące (koemulgatory) można zastosować sole kwasów tłuszczowych o długich łańcuchach (C₁₆ - C₂₀) z metalami alkalicznymi. Zwłaszcza korzystne są sole sodowe tych kwasów. Koemulgatory stosuje się w ilości od 0,005% do 0,1%, korzystnie od 0,02% do 0,04% wagowych w przeliczeniu na łączną ilość emulsji. Można też zastosować cholesterol lub ester cholesterolu sam albo w mieszaninie z innymi koemulgatorami w stężeniu od 0,005% do 0,1%, korzystnie od 0,02% do 0,04% wagowego.

Emulsja lipidowa według wynalazku może zawierać witaminę E, w szczególności α-tokoferol, i/lub palmitynian askorbilu jako przeciwutleniacz, a to w celu ochrony przed powstawaniem nadtlenku; dodawana ilość tego środka wynosi od 10 do 1000 mg, korzystnie od 25 do 200 mg w przeliczeniu na 100 g lipidu.

W celu stabilizacji i izotonizacji, emulsje według wynalazku mogą zawierać od 2% do 5% wagowych stabilizatora lub dodatku izotonizującego, na przykład alkoholu wielowodorotlenowego. Korzystne pod tym względem dodatki to gliceryna, sorbit, ksylit lub glukoza; zwłaszcza korzystna jest gliceryna.

Emulsje lipidowe według wynalazku są to niezmiennie emulsje typu olej w wodzie (o/w), w których zewnętrzną fazę ciągłą stanowi woda destylowana oczyszczona do celów podawania pozajelitowego. Takie emulsje typu o/w otrzymuje się w wyniku zmieszania MCT, oleju roślinnego oraz oleju rybiego i następnego zemulgowania. Po sterylizacji, wartość pH emulsji lipidowej mieści się w zakresie od 6,0 do 9,0, korzystnie od 6,5 do 8,5.

Izotoniczne emulsje lipidowe według wynalazku można wytworzyć znanymi metodami z unieczynnianiem. Typowe rozwiązanie polega na tym, że najpierw miesza się lipidy, emulgator oraz inne środki pomocnicze i dodatki oraz następnie, dyspergując, dodaje się wody. Woda może ewentualnie zawierać dodatkowe składniki rozpuszczalne w wodzie (np. glicerynę). Tak uzyskana emulsja wciąż jeszcze zawiera cząstki lipidu średnicy około 10 pm. Przeciętne wymiary kropelek w emulsji trzeba zmniejszyć na drodze dodatkowej homogenizacji, np. z zastosowaniem wysokociśnieniowego homogenizatora. Do zastosowań pozajelitowych korzystne są kropelki lipidowe o przeciętnym wymiarze mniejszym niż 1,0 pm, zwłaszcza mniejszym niż 0,5 pm.

Emulsje lipidowe według wynalazku stosuje się do podawania pozajelitowego, w szczególności do odżywiania pozajelitowego pacjentów o nadmiernej reakcji zapalnej albo

186 618 w razie zwiększonego ryzyka zakrzepicy naczyniowej lub poważnej arytmii serca. Emulsje lipidowe według wynalazku mogą być zwłaszcza podawane pacjentom w stanie pooperacyjnym i pourazowym oraz w razie chorób zapalnych, jak również np. w przypadkach zabiegów operacyjnych pociągających za sobą ostre lub trwałe zagrożenie metabolizmu, takich jak operacje brzuszne lub transplantacje organów; inne przypadki to wielokrotne urazy, choroby zapalne, oparzenia, infekcje, zagrożenie zakażeniem ogólnym lub wystąpienie takiego zakażenia, naruszenie czynności oddechowych, nadmierne wytwarzanie cytokin, chorobliwe wychudzenie oraz zwiększone ryzyko wystąpienia poważnej arytmii serca (np. migotanie komór sercowych) lub zakrzepicy naczyniowej. Emulsję lipidową według wynalazku można zastosować do odżywiania pozajelitowego w warunkach powstrząsowych w celu polepszenia przebiegu mikroperfuzji i przemiany materii w odniesieniu do organów słabo zaopatrywanych w krew, w sensie reanimacji metabolitycznej.

Następujące przykłady objaśniają wynalazek.

Przykłady wytwarzania

Tabela 1 przedstawia udziały kwasów tłuszczowych (przybliżone dane w procentach) występujących w rozmaitych olejach stosowanych w emulsjach lipidowych według kolejnych przykładów.

Tabela 1

Kwas tłuszczowy	Olej MCT'1	Olej sojowy^2>	Olej szafranowy⁵)	Olej rybi⁴)
1	2	3	4	5
6:0	<2	-	-	-
8:0	64	-	-	-
10:0	34	-	-	-
12:0	<3	-	-	<1
14:0	< 1	-	-	5
16:0	-	11	7	10
16:1	-	-	-	7
16:2	-	-	-	1
16:3	-	-	-	1
16:4	-	-	-	3
18:0	-	4	3	1
18:1	-	22	14	10
18:2 n-6	-	55	75	2
18:3 n-3	-	8	< 1	1
18:4 n-3	-	-	-	4
20:0	-	< 1	< 1	-
20:1	-	< 1	< 1	2
20:4 n-6	-	-	-	2
20:5 n-3	-	-	-	28
22:1	-	-	-	1

186 618 cd. tabeli 1

1	2	3	4	5
22:4	-	-	-	< 1
22:5	-	-	-	3
22:6 n-3	-	-	-	13
%n-6	-	55	75	4
%n-3	-	8	<1	46
n-6:n-3	-	7:1	£75:1	1 :12

Triglicerydy z łańcuchami o umiarkowanej długości, np. Captex 3551 produkt handlowy firmy Karlshamns.

Olej sojowy, np. Soj^t^l, produkt handlowy firmy Croda.

Olej szafranowy, np. Saflorol, produkt handlowy firmy Gustav Heess.

Olej rybi o wysokim stopniu czystości, np. Sanomega S28 GA, produkt handlowy firmy Nippon Oil and Fats.

Mieszaninę I zawierającą MCT, olej roślinny, olej rybi, emulgator (frakcjonowane fosfolipidy z żółtka jaja kurzego) dysperguje się za pomocą urządzenia Ultra-Turrax i, mieszając, dodaje składnik wodny II (por. tabela 2). Wartość pH ustala się na poziomie 8,0-9,0, stosując do tego celu wodny roztwór wodorotlenku sodu i/lub oleinian sodu. Następnie układ homogenizuje się za pomocą wysokociśnieniowego homogenizatora (pod ciśnieniem 40 MPa), rozlewa do butelek szklanych odpowiedniej jakości i sterylizuje cieplnie znanymi metodami.

Tabela 2

	Przykład wytwarzania	1 (porównawczy przykład 1*)	2	3	4	5 (porównawczy przykład 2**)
I	triglicerydy z łańcuchami o umiarkowanej długości z syntezy częściowej	1000 g	500 g	1000 g	1000 g	1000 g
oczyszczony olej szafranowy	-	-	800 g	-	-
oczyszczony olej sojowy	1000 g	400 g	- .	800 g	600 g
olej rybi o wysokim stopniu czystości	-	100 g	200 g	200 g	400 g
octan cholesterolu	-	-	2g	-	-
oczyszczone fosfolipidy z:	120 g jaj	90 g jaj	120 g jaj	120 g jaj	120 g jaj
α-tokoferol	2000 mg	1000 mg	2000 mg	2000 mg	2000 mg
palmitynian askorbilu	1500 mg	-	1000 mg	1500 mg	1500 mg
oleinian sodu	3,0 g	2,5 g	-	3,0 g	3,0 g
n	gliceryna	250 g	250 g	250 g	250 g	250 g
NaOH	-	-	dopH 8,0-S>,0	-	-
woda do zastrzyków	do 101	do 101	do 101	do 101	do 101

MCT : olej roślinny = 50:50

MCT : olej roślinny : olej rybi = 50:30:20 według europejskiego opisu patentowego nr A-O 311 091.

Uzyskuje się sterylne, pozbawione czynników gorączko-twórczych, stabilne emulsje zawierające kropelki lipidowe o średnim wymiarze mniejszym niż 0,5 urn i o okresie trwałości wynoszącym w temperaturze pokojowej co najmniej 18 miesięcy.

186 618

Przykład 1 (in vivo)

1. Oznaczanie hydrolizy triglicerydu

Każdego z ośmiu osobników płci męskiej w wieku 23 ± 3 lata poddaje się infuzji emulsją lipidową MCT : olej roślinny = 50:50 w ciągu 5 godzin przez 4 kolejne dni (postępowanie A, tabela 3; przykład wytwarzania 1 w tabeli 2). Po czterotygodniowej przerwie przeprowadza się w takich samych warunkach infuzję emulsji lipidowej MCT : olej roślinny : olej rybi = 50:40:10 (postępowanie B, tabela 4; przykład wytwarzania 4 w tabeli 2). Po ponownej przerwie trwającej co najmniej osiem tygodni przeprowadza się w takich samych warunkach infuzję emulsji lipidowej MCT : olej roślinny : olej iybi -50:30:20 (postępowanie C, tabela 5; przykład wytwarzania 5 w tabeli 2).

Poniższe dane dotyczą oceny hydrolizy triglicerydu w surowicy (pomiar średniej szybkości infuzji w mg lipidów na kg masy ciała i na godzinę w warunkach zacisku triglicerydu; stężenie surowicy 3,0 mmole/1, okres między 3. i 5. godziną infuzji, 9 pomiarów na każdego osobnika i na każdy dzień, analiza wariancyjna):

Tabela 3 , Postępowanie A (porównawczy przykład 1)

Średnia szybkość infuzji (od 3 do 5 godziny) emulsji MCT : olej roślinny = 50:50 w mg lipidów na kg masy ciała i na godzinę i

Osobnik	Dzień 1.	Dzień 2.	Dzień 3.
1.	171	155	180
2.	98	103	101
3.	142	161	122
4.	180	175	166
5.	182	223	243
6.	203	259	269
7.	129	129	143
8.	188	221	170
wartość średnia ± odchylenie standardowe	162 ±35	178 ± 53	174 ± 57

Tabela 4

Postępowanie B (według wynalazku)

Średnia szybkość infuzji (od 3 do 5 godziny) emulsji MCT : olej roślinny : olej rybi = 50:40:10 w mg lipidów na kg masy ciała i na godzinę

Osobnik	Dzień 1.	Dzień 2.	Dzień 3.
1.	224	236	203
2.	201	134	163
3.	186	199	182
4.	190	201	179
5.	255	278	273
6.	259	272	271
7.	147	154	142
8.	176	182	181
wartość średnia ± odchylenie standardowe	205 ± 39	207 ± 52	199 ± 48

186 618

Tabela 5

Postępowanie C (porównawczy przykład 2)

Średnia szybkość infuzji (od 3 do 5 godziny) emulsji MCT: olej roślinny : olej rybi = 50:30:20 w mg lipidów na kg masy ciała i na godzinę

Osobnik	Dzień 1.	Dzień 2-	Dzień 3.
1.	202	192	186
2.	133	122	120
3.	147	148	174
4.	228	211	204
5.	233	241	231
6.	168	250	259
7.	147	189	161
8.	174	177	188
wartość średnia ± odchylenie standardowe	179 ±36	191+41	190 ±40

Hydroliza triglicerydu w trakcie postępowania B według wynalazku była wyraźnie większa niż w trakcie postępowania A (p < 0.0001) i C (p < 0,05) w ciągu wszystkich dni infuzji. Tak więc, średnia szybkość infuzji w ciągu trzech dni wynosiła 4,9 g triglicerydów na kg masy ciała i na dzień w przypadku emulsji lipidowej MCT : olej roślinny : olej rybi = 50:40:10 oraz

4,1 i 4,5 g triglicerydów na kg masy ciała i na dzień w przypadku, odpowiednio, emulsji lipidowych MCT : olej roślinny = 50:50 oraz MCT : olej roślinny : olej rybi = 50:30:20. Emulsje lipidowe o składzie według przykładów wytwarzania 2 i 3 dająpodobne wyniki.

Szybszą hydrolizę do wolnych kwasów tłuszczowych emulsji lipidowych według wynalazku w porównaniu z emulsjami lipidowymi zgodnymi z dotychczasowym stanem techniki mogą też potwierdzić wyniki badali in vitro (por. przykład 2).

2. Oznaczanie poziomu wolnych kwasów tłuszczowych w surowicy

Poziom wolnych kwasów tłuszczowych w surowicy badanych osobników określa się w dniach infuzji, przed (godzina 0) i natychmiast po )godzina 5) podaniu emulsji lipidowej. Odpowiedni do tego celu test stanowi na przykład test NEFAC (enzymatyczna metoda kolorymetryczna in vitro/ firmy Wako Chemicals GmbH, Niemcy.

Stwierdza się, że po podaniu emulsji lipidowej MCT : olej roślinny : olej rybi = 50:40:10 według wynalazku poziom wolnych kwasów tłuszczowych w surowicy nie wzrasta do wyraźnie wyższych wartości niż w przypadku podania handlowej emulsji lipidowej MCT : olej roślinny = 50:50 i innej emulsji lipidowej MCT : olej roślinny : olej rybi = 50:30:20, aczkolwiek w przypadku emulsji według wynalazku wprowadza się do organizmu większą ilość lipidów na jednostkę czasu. Wyniki doświadczalne zawierają tabele 6,7 i 8.

Tabela 6

Postępowanie A (porównawczy przykład 1)

Poziom wolnych kwasów tłuszczowych w surowicy w (molach/1, MCT : olej roślinny = 50:50

Osobnik	Po	Dzień 1.	Dzień 2.	Dzień 3.
1	2	3	4	5
1.	godz. 0.	0	22	39
	Godz. 5.	921	921	1068
2.	godz. 0.	399	202	143
	Godz. 5.	996	742	762
3.	godz. 0.	57	48	48
	Godz. 5.	1554	144	1408

186 618

U cd. tabeli 6

1	2	3	4	5
4.	godz. 0.	52	71	44
	godz. 5.	1212	1173	979
5.	godz. 0.	20	23	10
	godz. 5.	903	1272	1405
6.	godz. 0.	28	41	82
	godz. 5.	1082	1271	1449
7.	godz. 0.	97	90	122
	godz. 5.	1068	949	1169
8.	godz. 0.	27	47	34
	godz. 5.	1219	1236	1140
Wartość średnia	godz. 0.	85 ± 122	68 ±55	65 ±43
± odchylenie standardowe	godz. 5.	1119 ±198	1126±218	1173 ±225

Tabela 7

Postępowanie B (według wynalazku)

Poziom wolnych kwasów tłuszczowych w surowicy w pmolacłVl,

MCT olej roślinny : olej rybi = 50:40:10

Osobnik	Po	Dzień 1.	Dzień 2.	Dzień 3.
1.	godz. 0.	18	0	28
	godz. 5.	1321	1421	1102
2.	godz. 0.	298	254	431
	godz. 5.	1252	1101	1038
3.	godz. 0.	7	14	26
	godz. 5.	1363	1286	1239
4.	godz. 0.	25	8	7 '
	godz. 5.	1179	1197	1095
5.	godz. 0.	0	11	30
	godz. 5.	1165	1502	1381
6.	godz. 0.	4	0	19
	godz. 5.	1556	1295	1417
7.	godz. 0.	70	88	75
	godz. 5.	1053	983	963
8.	godz. 0.	0	12	0
	godz. 5.	1421	941	1012
Wartość średnia	godz. 0.	53 ±95	48 ±82	77 ± 135
± odchylenie standardowe	godz. 5.	1289 ±150	1216± 187	1156 t160

Tabela 8

Postępowanie C (porównawczy przykład 2)

Poziom wolnych kwasów tłuszczowych w surowicy w pmaolacłhl,

MCT olej roślinny : olej rybi = 50:30:20

Osobnik	Po	Dzieli 1.	Dzień 2.	Dzień 3.
1	2	3	4	5
1.	godz. 0.	13	12	0
	godz. 5.	1051	828	863
2.	godz. 0.	271	67	82
	godz. 5.	900	816	899

186 618 cd. tabeli 8

1	2	3	4	5
3.	godz. 0.	0	20	Π
	godz. 5.	1010	940	0006
4.	godz. 0.	32	036	028
	godz. 5.	0075	0269	0229
5.	godz. 0.	0	00	0
	godz. 5.	0 039	Π59	0024
6.	godz. 0.	05	34	20
	godz. 5.	887	0252	0239
7.	godz. 0.	080	283	077
	godz. 5.	0340	0335	Π35
8.	godz. 0.	0	0	0
	godz. 5	873	800	852
Wartość średnia	godz. 0.	64 ± 97	70 ± 90	50 ±65
± odchylenie standardowe	godz. 5.	W47± 054	0050 ±2Π	0030 ±046

3. Oznaczanie wbudowywania się kwasu eikozanopentaenowego (EPA, 20:5 n-3) w błonkowe fosfolipidy płytek krwi (trombocytów) i leukocytów

Udział kwasu eikozanopentaenowego wbłonkowych fosfolipidach trombocytów i leukocytów u ośmiu osobników określa się metodą chromatografii gazowej poprzez estry metylowe kwasów tłuszczowych (na podstawie oceny procentowego udziału odpowiedniej powierzchni).

Tabela 9

Postępowanie B (według wynalazku)

Kwas eikozanopentaenowy w trombocytach i leukocytach; MCT olej roślinny : olej rybi = 50:40:00

	Dzień 0. (godz. 0.)	Dzień 2. (godz. 0.)	Dzień 3. (godz. 0.)
EPA w trombocytach; wartość średnia ± odchylenie standardowe (% powierzchni)	0,2 ±0,0	0,7 ±0,0	U ±00
EPA w leukocytach; wartość średnia ± odchylenie standardowe (% powierzchni)	0,4 ±0,0	0,7 ± 0,3	0,0 ±0,3

Tabela 00

Postępowanie C (porównawczy przykład 2)

Kwas eikozanopentaenowy w trombocytach i leukocytach; MCT : olej roślinny : olej rybi = 50:30:20

	Dzień 0. (godz. 0.)	Dzień 2. (godz. 0.)	Dzień 3. (godz. 0.)
EPA w trombocytach; wartość średnia ± odchylenie standardowe (% powierzchni)	0,4 ±0,0	0,0 ±0,0	0,7 ±00
EPA w leukocytach; wartość średnia ± odchylenie standardowe (% powierzchni)	0,4 ± 0,0	0,9 ± 0,0	04 ±0,0

Z porównania danych zawartych w tabelach 9 i 00 wynika, że w przypadku postępowania C zawartość EPA w leukocytach odpowiadającą na przykład 0,9% powierzchni stwierdza się w drugim dniu. Ponieważ zawartość oleju rybiego w postępowaniu B według wynalazku stanowi tylko połowę ilości z postępowania C, można oczekiwać zawartości EPA odpowiadającej 0,45% powierzchni. Wbrew temu jednak, wartość ta jest znacznie większa, wynosi bowiem 0,7% powierzchni. Podobne wyniki uzyskuje się w przypadku dnia 3., jak również w odniesieniu do trombocytów w dniach 2. i 3.

186 618

Przykład 2 (in vitro)

Wnikanie apoproteiny do cząstek emulsji

Bardzo istotny jest znacznie niższy poziom wzbogacenia (test t, dwustronny) w apoproteine C-I (p < 0,0001) i apopro teine G-III (p < 0,0001) - które obydwie hamują zarówno hydro lizę triglicerydu, jak i bezpośrednie wnikanie cząstek emulsji w zamierzoną tkanką (taką jak wątroba) - cząstek emulsji o składzie według wynalazku (przykład wytwarzania 4) w porównaniu z inną badaną emulsją lipidową (przykład wytwarzania 5); skutkiem tego jest prawdopodobnie bardziej całkowite wewnątrz naczyniowe rozszczepienie lipidów w przypadku emulsji według wynalazku niż w przypadku tej innej emulsji.

Tabela 11

Wnikanie apoprotein C-I i G-III w cząstki emulsji (czas inkubacji: 3 godziny); porównanie emulsji MCT : olej roślinny : olej rybi = 50:40:10 i MCT : olej roślinny : olej rybi = 50:30:20

	MCT : olej roślinny : olej rybi =50: 40:10 (przykład wytwarzania 4)	MCT : olej roślinny : olej rybi = 50 s 30:20 (przykład wytwarzania 5)
Wnikanie apo C-I (pg); wartość średnia ± odchylenie standardowe	5,1 ± 0,51 (n = 4)	23,4 ± 1,43 (n = 4)
Wnikanie apo C-III (pg), wartość średnia ± odchylenie standardowe	30,1 ±2,67 (n = 4)	54,7 ± 4,00 (n = 4)

Emulsje lipidowe do podawania pozajelitowego powinny oddziaływać z lipoproteinami endogennymi. Podczas infuzji, emulsja dostarczana z zewnątrz częściowo łączy się z endogenną LDL (LDL = lipoproteina o małej gęstości, mniejszej niż 1,006 g/ml) czyli z lipoproteiną o dużej zawartości apoproteiny B (apo B). Zatem, zwiększenie zawartości apo B w ulegających połączeniu cząstkach emulsji świadczy o stopniu połączenia dostarczanej z zewnątrz emulsji z endogenną LDL, która charakteryzuje się stosunkowo długim okresem półtrwania osocza (plazmy). Dużą zawartość apo B w ulegających połączeniu cząstkach emulsji należy więc uznać za oznakę przedłużonego czasu pobytu lipidów wprowadzonych w wyniku infuzji. Odwrotnie, mała zawartość apo B oznacza krótki okres półtrwania osocza, co odpowiada skróconemu czasowi pobytu w osoczu.

Dwie emulsje lipidowe według przykładów wytwarzania 4 i 5 poddaje się inkubacji ludzką LDL w osoczu o małej zawartości lipoprotein, w temperaturze 37°C w ciągu 4 godzin i następnie oznacza się zawartość apoproteiny B w cząstkach emulsji.

Tabela 12

Zawartość apoproteiny B w cząstkach emulsji; porównanie emulsji MCT: olej roślinny : olej rybi =

50:40:10 i MCT : olej roślinny : olej rybi = 50:30:20

	MCT : olej roślinny : olej rybi =50:40:10 (przykład wytwarzania 4)	MCT : olej roślinny : olej rybi = 50 s 30:20 (przykład wytwarzania 5)
Zawartość apo B (mg/dl); wartość średnia ± odchylenie standardowe	0,05 ± 0,05 (n = 6)	0,27 ± 0,21 (n = 7)

W cząstkach emulsji o składzie według wynalazku zawartość apo B jest ponad pięciokrotnie mniejsza niż winnej badanej emulsji lipidowej, co odpowiada większej szybkości hydrolizy; różnica ta jest istotna (test t, dwustronny, p< 0,05).

Claims

1. Izotoniczna emulsja lipidowa do podawania pozajelitowego o kropelkach, których przeciętny wymiar jest mniejszy niż 1,0 pm, złożona z triglicerydów z łańcuchami o umiarkowanej długości, co najmniej jednego oleju roślinnego zawierającego trigliceiydy dostarczające kwasy tłuszczowe typu omega-6, co najmniej jednego oleju rybiego zawierającego triglicerydy dostarczające kwasy tłuszczowe typu omega-3 oraz typowych środków pomocniczych i/lub dodatków, znamienna tym, że emulsja lipidowa składa się, w przeliczeniu na łączną zawartość lipidu w emulsji lipidowej, z:

- od 45-55% wagowych triglicerydów z łańcuchami o umiarkowanej długości;

- od 35% do 65% wagowych oleju (olejów) roślinnego (roślinnych);

- od 5% do 20% wagowych oleju (olejów) rybiego (rybich).

2. Emulsja lipidowa według zastrz. 1, znamienna tym, że triglicerydy z łańcuchami o umiarkowanej długości zawierają co najmniej 90% triglicerydów kwasu kaprylowego (C₈) i kwasu kaprynowego (C₁₀).

3. Emulsja lipidowa według zastrz. 1, znamienna tym, że zawiera olej roślinny wybrany spośród oleju szafranowego i/lub oleju sojowego.

4. Emulsja lipidowa według zastrz. 1, znamienna tym, że zawiera olej rybi wybrany spośród olejów rybich pochodzących z sardynek, łososi, śledzi, makreli i/lub z innych ryb zimno-wodnych albo olejów rybich otrzymywanych syntetycznie w wyniku ponownej estryfikacji gliceryną kwasów tłuszczowych typu omega-3 uzyskanych na drodze hydrolizy oleju rybiego z ryb zimnowodnych. ^;

5. Emulsja lipidowa według zastrz. 1 albo 4, znamienna tym, że olej rybi zawiera w triglicerydach co najmniej 25% kwasu eikozanopentaenowego, w przeliczeniu na estry metylowe kwasów tłuszczowych w koncentracie oleju rybiego.

6. Emulsja lipidowa według zastrz. 1 albo 4, znamienna tym, że olej rybi zawiera w triglicerydach co najmniej 12% kwasu dokozanoheksaenowego, w przeliczeniu na estry metylowe kwasów tłuszczowych w koncentracie oleju rybiego.

7. Emulsja lipidowa według zastrz. 1, znamienna tym, że łączna zawartość lipidu wynosi od 5% do 30% wagowych, w przeliczeniu na emulsję.

8. Zastosowanie emulsji lipidowej według zastrz. 1 albo 2, albo 3, albo 4, albo 7, do wytwarzania podawanego pozajelitowo leku do leczenia w warunkach pooperacyjnych lub pourazowych albo w przypadku chorób zapalnych.