PL186632B1

PL186632B1 - Zamykalna pokrywka do puszki z napojem

Info

Publication number: PL186632B1
Application number: PL97328963A
Authority: PL
Inventors: Lutz Strube
Original assignee: Schmalbach Lubeca
Priority date: 1996-04-02
Filing date: 1997-04-02
Publication date: 2004-02-27
Also published as: CZ297259B6; PL328963A1; DE59702456D1; ES2153190T3; DE19613256A1; EP0892742B1; DE19613256B4; GR3035087T3; EP0892742A1; DK0892742T3; WO1997036793A1; CZ302898A3; AU2633697A; PT892742E; ATE196886T1

Abstract

1. Zamykalna pokrywka do puszki z napojem, zwlaszcza z blachy, z metalowym zwierciadlem pokrywki i z otaczajaca ta czesc, zasadniczo cylindryczna scianka oraz z metalowym obrzezem pokrywki do laczenia z brze- giem puszki do napojów oraz z odslanialnym otworem wylewowym w zwierciadle pokrywki, przy czym ten otwór wylewowy wyznaczony jest przez wylamywalny obszar zwierciadla pokrywki ograniczony linia karbu lub naciecia, znamienna tym, ze ma element zamykajacy (102, 125) z plaskim dnem (136) powyzej zwierciadla (111) pokrywki, szczelnie zamykajacy otwór wylewowy (104), przy czym element zamykajacy (102, 125) przy swoim dnie (136, 110) ma elementy (137, 117; 151a, 151b, 151c, 117a, 117b, 117c) dla pierwotnego wylama- nia linii karbu wzglednie naciecia (103) i dla pierwotnego otwarcia otworu wylewowego (104) przez obrót, a po- nadto element zamykajacy (102, 125) przynajmniej jed- nym elementem zaczepowym (109) umieszczonym przy sciance (106) znajduje sie poza zaczepem dla odsloniecia otworu wylewowego (104), wzglednie znajduje sie w ksztal- towym zaczepie obrotowym (115, 135, 108, 108', 109, a ) dla szczelnego zamkniecia otworu wylew owego (104). PL

Description

Przedmiotem wynalazku jest zamykalna pokrywka do puszki z napojem, zwłaszcza z blachy.

Tego rodzaju puszki z napojami, zamykalne pokrywką znajdują się na rynku w różnym wykonaniu. Istnieją wykonania, w których wycięty otwór wlewowy wyposażony jest w zrywalne zamknięcie znajdujące się w płaskiej, wierzchniej części pokrywki, czyli w tak zwanym zwierciadle pokrywki. W innych postaciach wykonania w zwierciadle pokrywki znajduje się wciskalny obszar otoczony linią nacięcia lub karbu, który za pomocą dźwigniowej nakładki uchwytowej zrywany jest z pokrywki lub wciskany w celu otwarcia otworu wylewowego. Wciśnięty obszar może być wykonany tak, że jest całkowicie rozłączalny od zwierciadła pokrywki lub jest z nią połączony na stałe i przy niej pozostaje.

W przypadku takich puszek do napojów problemem jest to, że gdy jej zawartość nie zostanie opróżniona za jednym razem, to nie może być ona ponownie zamknięta z zadowalającą szczelnością. Byłoby to jednak pożądane, jeżeli zawartość, bez znaczącej utraty jakości, chce się pobierać porcjami i w odstępach czasowych.

Zadaniem wynalazku jest opracowanie pokrywki do powszechnie używanych puszek do napojów, która umożliwi po pierwotnym pobraniu pewnej części napoju ponowne wystarczająco szczelne zamknięcie puszki, aby po pewnym czasie i bez widocznej utraty jakości napoju można było pobrać następną jego część lub całą resztę.

Zamykalna pokrywka do puszki z napojem, zwłaszcza z blachy, z metalowym zwierciadłem pokrywki i z otaczającą tą część, zasadniczo cylindryczną ścianką oraz z metalowym obrzeżem pokrywki do łączenia z brzegiem puszki do napojów oraz z odsłanialnym otworem wylewowym w zwierciadle pokrywki, przy czym ten otwór wylewowy wyznaczony jest przez wyłamywalny obszar zwierciadła pokrywki ograniczony linią karbu lub nacięcia, według wynalazku charakteryzuje się tym, że ma element zamykający z płaskim dnem powyżej zwierciadła pokrywki, szczelnie zamykający otwór wylewowy, przy czym element zamykający przy swoim dnie ma elementy dla pierwotnego wyłamania linii karbu względnie nacięcia i dla pierwotnego otwarcia otworu wylewowego przez obrót, a ponadto element zamykający przynajmniej jednym elementem zaczepowym umieszczonym przy ściance znajduje się poza zaczepem dla odsłonięcia otworu wylewowego, względnie znajduje się w kształtowym zaczepie obrotowym dla szczelnego zamknięcia otworu wylewowego.

W pokrywce według wynalazku, element zaczepowy i przynajmniej jeden odpowiednio umieszczony przy elemencie zamykającym współpracujący element zaczepowy, stanowią elementy połączenia bagnetowego.

Element zamykający stanowi element ze sztywnego materiału, zwłaszcza z metalu.

Ścianka posiada jako element zaczepowy pierścieniowy żłobek lub rowek otwarty w stronę osi pokrywki, a ponadto ma co najmniej dwa kanały przebiegające w kierunku osi, otwarte w kierunku osi pokrywki i rozmieszczone w odstępie w kierunku obwodowym, dla osiowo skierowanego wprowadzania oraz do następującego potem obrotowego zaryglowania elementu zamykającego.

Element zamykający posiada usztywniony obszar brzegowy, obejmujący w stanie zamkniętym z osiowym naprężeniem, przylegający od zewnątrz do górnego brzegu ścianki zaokrąglony grzbiet wału otaczającego otwór wylewowy.

Korzystnie, zasadniczo cylindryczna ścianka stanowi ściankę rdzeniową.

Element zamykający przy swym usztywnionym brzegu posiada cylindryczny obszar ściankowy, w którym usytuowane są współpracujące elementy zaczepowe, zaś obszar ściankowy kończy się dnem zamykającym, natomiast przy zwierciadle pokrywki względnie przy dnie zamykającym umieszczony jest przynajmniej jeden osiowo wystający element naciskowy a przy dnie zamykającym względnie przy zwierciadle pokrywki umieszczona jest przynajmniej jedna wznosząca się w kierunku obwodowym powierzchnia nacisku, które tak są względem siebie usytuowane, że przy obrocie pokrywki względem elementu zamykającego element naciskowy przez nasunięcie się na powierzchnię nacisku powoduje wyłamanie linii nacięcia lub karbu dla otwarcia otworu wylewowego.

186 632

Zwierciadło pokrywki ma obszar wyłamywany połączony trwale za pomocą linii przegubowej, utworzonej przez przerwanie linii nacięcia względnie karbu, z resztą zwierciadła pokrywki i przy naciśnięciu odchyla się poniżej płaszczyzny zwierciadła pokrywki.

Ma liczne elementy naciskowe i powierzchnie nacisku, przy czym umieszczone są one zawsze parami zasadniczo średnicowo naprzeciw siebie względnie na przestrzeni kąta około 120°, przy czym jeden z tych elementów lub powierzchni przesunięty jest o kąt wprowadzający wynoszący między 10° a30°, względem położenia 120°.

Część posiadająca wznoszącą się powierzchnię nacisku, ma na końcu każdej powierzchni nacisku zagłębienie, w które wchodzi element naciskowy innej części przed wyłamaniem linii nacięcia lub karbu.

W stanie niezaryglowanym pokrywki element zamykający ma swobodny, osiowy odstęp pomiędzy obszarem brzegowym i współpracującym elementem zaczepowym, przy czym odstęp ten jest mniejszy od swobodnego, osiowego odstępu pomiędzy górnym końcem ścianki a przebiegającym w ściance elementem zaczepowym.

Ścianka stanowi ściankę wewnętrzną pierścieniowego wału otaczającego wypukłe otwór wylewowy, przy czym wał tworzą dwie, oddzielone odstępem warstwy blachy oraz łączący je grzbiet.

Pierścieniowy wał ma średnicę, nieznacznie większą niż otwór wylewowy lecz wyraźnie do znacznie mniejszej od średnicy obrzeża pokrywki.

W obrębie pierścieniowego wału usytuowane są wszystkie elementy zaczepowe dla elementu zamykającego.

Elementy zaczepowe zawierają osiowo skierowane tory prowadzące obwodowo ukierunkowane elementy ryglujące.

Element zamykający jest niewypełniony wewnątrz między swym cylindrycznym obszarem ściankowym i jest otwarty od góry.

Przy dnie elementu zamykającego umieszczone są, rozmieszczone w odstępach, trzy obwodowe pierścieniowe segmenty rowkowe jako element zamykający, przy czym zawsze pomiędzy nimi usytuowany jest jako element naciskowy wzniesiony nosek, zwłaszcza o kształcie punktowym, a w zwierciadle znajdują się trzy współpracujące łukowe zagłębienia każdorazowo do osadzenia jednego z nosków.

W zwierciadle pokrywki w przedłużeniu, lecz z przesunięciem względem łukowych zagłębień, znajduje się wzniesiony nosek sterujący do dalece skierowanego odchylania wyłamywanego odcinka przy zetknięciu z jednym z wznoszących się nosków, przy czym oba noski wznoszą się jeden na drugim, w kierunku do siebie.

Linia przegubowa wyłamywanego odcinka zwierciadła pokrywki znajduje się blisko końca łukowego zagłębienia posiadającego w tym miejscu najniżej położony punkt, dla uzyskania większego spłaszczenia niż powierzchnia nacisku lub linia nacisku w kierunku ruchu obrotowego prowadzonego w łukowym zagłębieniu noska dna elementu zamykającego.

Wszystkie łukowe zagłębienia wzdłuż swego obwodowego przebiegu mają postać wznoszącą się.

Nosek sterujący umieszczony jest w pobliżu linii przegubu, dla współdziałania z jednym z nosków stanowiących element naciskowy podczas ruchu obrotowego elementu zamykającego po dokonanym wyłamaniu odcinka wyłamania, dla znacznego odchylenia wyłamanego odcinka poniżej płaszczyzny zwierciadła pokrywki.

W korzystnym rozwiązaniu pokrywka według wynalazku wykonana jest tak, że otwór wylewowy zostaje otwarty dopiero po wyłamaniu linii nacięcia lub karbu.

Wszystkie znajdujące się w pokrywce elementy służące do ponownego otwierania usytuowane są w obrębie obrzeża pokrywki („wału”) tak, że pokrywka może być stosowana do zamykania powszechni stosowanych puszek. Przez względny obrót elementu zamykającego i pokrywki a tym samym wprowadzanych w zaczep lub z tego zaczepu uwalnianych elementów zaczepowych względnie współpracujących elementów zaczepowych znajdujących się na zewnętrznej stronie wału i na zewnętrznej stronie elementu zamykającego, można uzyskać wystarczająco dużą siłę zamykania konieczną do ponownego szczelnego zamknięcia otworu

186 632 wylewowego. Szczególnie nadają się do tego elementy zaczepowe względnie zaczepowe elementy współpracujące wykonane w postaci połączenia bagnetowego.

Element zamykający spełniający rolę zatyczki względnie korka, może być tak jak pokrywka wykonany z metalu. Może być on jednak wykonany również z innego sztywnego materiału.

W pokrywce o cechach według wynalazku uzyskuje się szczególnie duże siły zamykające a tym samym szczególnie pewne działanie uszczelniające przy ponownym zamykaniu otworu. Zwilżony przy wylewaniu napoju obszar ścianki wewnętrznej wału przy ponownym zamykaniu może być całkowicie pokryty przez element zamykający, przy czym usztywniony obszar brzegowy otacza element, który przylega do górnego obrzeża wału z naprężeniem rozciągającym.

Szczególnie, pokrywka według wynalazku to pokrywka, w której otwór wylewowy zostaje otwarty dopiero przez wyłamanie linii nacięcia lub karbu. W tym przypadku względny ruch obrotowy bagnetowo ze sobą zaczepionych elementów zaczepowych i współpracujących elementów zaczepowych wykorzystuje się do sterowanego wyłamania i otwarcia otworu. Przebieg wyłamywania wymaga tylko niewielkiego nakładu siły, gdyż wskutek ruchu obrotowego i przez kształtowy zaczep obracanych względem siebie części uzyskuje się znaczne wzmocnienie siły.

Układ zawsze jednego elementu naciskowego na spodzie elementu zamykającego i przynależnej do niego powierzchni nacisku na zwierciadle pokrywki przenosi niewielkie momenty obrotowe jako duże osiowe siły nacisku na linię nacięcia lub karbu powodujące ich wyłamanie.

Liczba elementów naciskowych i powierzchni nacisku może być różna, jednak przewidziane jest, co najmniej zastosowanie dwóch tak zestawionych par elementów. Korzystnie stosuje się trzy elementy naciskowe i powierzchnie nacisku zwrócone do siebie, które ustawione są wtedy parami naprzeciw siebie w rozstawieniu kątowym wynoszącym 120° (± 30°) na dolnej stronie elementu zamykającego i na górnej strome zwierciadła pokrywki. Jeżeli w zwierciadle pokrywki zostają umieszczone segmenty w postaci pierścieniowych rowków o wznoszącym się dnie, to w tych segmentowych rowkach prowadzone są odpowiednie, punktowe noski znajdujące się na dnie elementu zamykającego, przy czym przy obrocie elementu zamykającego wytwarzane są stale większe siły służące do wyłamywania, działające na wyłamywany odcinek zwierciadła pokrywki. W położeniu spoczynkowym (położenie nie otwarte) noski elementu zamykającego położone są w najgłębszych obszarach pierścieniowych segmentów.

Przy wprowadzaniu kołpaka zamykającego w pierścieniowy wał, którego ścianka wewnętrzna jest ścianką rdzeniową, nie powinno jeszcze powstawać wyłamanie, dlatego też w kierunku ruchu otwierania pomiędzy osiowo skierowanymi kanałami wprowadzającymi przeznaczonymi dla elementów zaczepowych na cylindrycznej ściance elementu zamykającego i pierwszym segmentem rowka pierścieniowego nie znajdują się żadne powodujące powstawanie otworu elementy naciskowe lub współpracujące elementy, raczej przy wytwarzaniu przez późniejsze uformowanie nosków na dnie elementu zamykającego zapewnione jest to, że może nastąpić początkowy niewielki kąt wprowadzenia w celu zaryglowania elementu zamykającego na pokrywce bez dokonywania działania wyłamującego wywieranego na wyłamywany odcinek. W tym celu noski wyłamujące umieszczone na dnie elementu zamykającego, dopiero po wprowadzeniu tego elementu i zaryglowaniu go w zwierciadle pokrywki zostają tak uformowane, że każdy z tych nosków wchodzi na odpowiednie najniższe miejsce pierścieniowego segmentu, co dokonuje się korzystnie za wspomnianym noskiem sterującym na zwierciadle pokrywki.

W uproszczonym wykonaniu w dnie elementu zamykającego umieszczony jest pierścieniowy rowek przebiegający na całym obwodzie skierowany przeciwnie do zwierciadła przykrywki tak, że możliwe jest osadzenie i początkowy obrót o kąt ryglujący sigma (ci) i dopiero po tym noski wyłamujące w zwierciadle pokrywki umieszcza się odpowiednio w obwodowym rowku przy dnie elementu zamykającego, lecz nie oddziaływują one jeszcze, gdyż sięgają do pogłębionych miejsc w segmentowych rowkach pierścieniowych.

186 632

Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykładzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia w perspektywicznym i oddzielonym od siebie położeniu, uwidoczniony w przekroju, pierwszy przykład wykonania pokrywki z elementem zamykającym 102, fig. 2 - odmienną postać wykonania pokrywki z fig. 1 z innym elementem zamykającym 125, fig. 3 - wycinek pokrywki z fig. 2 podczas wyłamania linii nacięcia lub karbu usytuowanej w zwierciadle 111 pokrywki to znaczy w płaskiej, wierzchniej części pokrywki, fig. 4 - widok pokrywki z fig. 1 bez przynależnego do niej elementu zamykającego, fig. 5 - przykład pokrywki z więcej niż dwoma, tutaj z trzema łukowymi zagłębieniami 117a, 117b, 117c, rozmieszczonymi równomiernie na obszarze ścianki 106 w sposób wznoszący się skośnie, fig. 6 - odpowiadający fig. 5 element zamykający 125 z również trzema obwodowo rozmieszczonymi podłużnymi rowkami z umieszczonymi pomiędzy nimi punktowymi noskami 151a, 151b, 151c do wprowadzania w łukowe zagłębienia 117 według fig. 5, a fig. 7 przedstawia stan zestawiony, to znaczy po osadzeniu elementu zamykającego 125 w ściance rdzeniowej 106 pokrywki z fig. 5, przy czym przedstawiony jest stan zamknięcia, przy którym nosek 151 a od strony zamknięcia przylega do najniższego miejsca łukowego zagłębienia 117b od strony pokrywki, bezpośrednio lub blisko przegubu 140.

Pokrywka 101 wykonana jest korzystnie z blachy. Posiada ona obszar brzegowy 101r, który zwykle połączony jest trwale z brzegiem znanej puszki do napojów. Pokrywka ma kolistą płaską część wierzchnią tak zwane zwierciadło 111 pokrywki otoczoną cylindryczną ścianką 106 tak zwaną ścianą rdzeniową. W zwierciadle 111 znajduje się obszar przeznaczony do wyłamania i ograniczony w przedstawionym przykładzie, kolistą linią nacięcia lub karbu 103. U dołu ścianki 106 znajduje się żłobek-element zaczepowy 109 otwarty w kierunku osi pokrywki (do środka) posiadający dość znaczną głębokość promieniową. Przy górnym końcu do ścianki 106 przylega zaokrąglenie pokrywki tworzące grzbiet 107. Ścianka rdzeniowa, grzbiet pokrywki i zewnętrzna ścianka 106a zbliżona do ścianki 106, tworzą wokół otworu wylewowego rodzaj otaczającego go wału wznoszącego się do góry. Jego średnica jest mała w porównaniu ze średnicą obrzeża denka, przy czym jego wewnętrzna średnica to znaczy średnica wewnętrznej ściany rdzeniowej jest trochę większa od średnicy tej zwierciadła 111 tej pokrywki, która służy do wyłamania 105.

Na określonych i ograniczonych obszarach swego obwodu ścianka rdzeniowa 106 posiada kanały lub zagłębienia 108 otwarte w kierunku osi i przebiegające równolegle do osi pokrywki. Są one otwarte w kierunku górnego zaokrąglenia pokrywki 101 oraz w kierunku żłobków elementów zaczepowych 109 a więc zawsze w kierunku osiowym.

W płaskiej części wierzchniej-zwierciadle 111 pokrywki znajdują się na obwodzie ograniczone, łukowe zagłębienia (lub żłobki) 117, które na jednym ze swych końców mają powierzchnie nacisku 118 wzoszące się skośnie względem wierzchniej części-zwierciadła 111.

Do pokrywki przynależy element zamykający 102, który wykonany jest ze stosunkowo sztywnego materiału, zwłaszcza z blachy, lecz może być również wykonany z innego materiału, na przykład z tworzywa sztucznego. Element zamykający ma cylindryczną ściankę 112 odpowiadającą ściance rdzeniowej 106, przy czym do ścianki 112 z zewnątrz promieniowo przylega wystający na zewnątrz obwodowy kołnierz 113, którego brzeg usztywniony jest podwinięciem 114. Przy podstawie cylindrycznej ścianki 112 rozmieszczone są na obwodzie żebra 115 wystające promieniowo na zewnątrz. Poza tym zamknięcie 102 posiada dno (lub płaską część) 110, w którym wytłoczone są łukowe do dołu wystające elementy naciskowe 116. Rozmiary promieniowe, długość obwodowa, liczba i wzajemna odległość żeber 115 odpowiadają promieniowej głębokości, obwodowemu rozmiarowi, liczbie i odstępowi kanałowych zagłębień-torów prowadzących 108 w ściance 106 pokrywki.

Widoczne jest, że obwodowy żłobek jako element zaczepowy 109 i współpracujący element zaczepowy 115 w postaci żebra tworzą swego rodzaju połączenia bagnetowe. Jak wskazuje strzałka 119, element zamykający 102 we wskazanym położeniu względem pokrywki 101 jest w nią wciskany aż do położenia w którym żebra 115 znajdują się w płaszczyźnie żłobka 109. Wskutek obrotu elementu zamykającego 102 względem pokrywki 101 części te zazębiają się ze sobą kształtowo.

186 632

Odstęp 122 pomiędzy żebrem 115 i obwodowym kołnierzem 113 elementu zamykającego 102 jest mniejszy niż odstęp 123 pomiędzy zaokrąglonym grzbietem 107 i czynną (górną) - krawędzią żłobka 109 tak, że w stanie zaryglowanym obwodowy kołnierz 113 przylega do zaokrąglenia pokrywki 107 z naciskiem tworząc przez to niezawodne uszczelnienie przestrzeni otoczonej ścianką 106.

Widoczne jest, że w pokrywce 101 z elementem zamykającym 102 dochodzą do działania funkcje, które mogą być stosowane w przypadku uszczelnionego ponownego zamknięcia otworu wylewowego, przy czym otwór wlewowy wycięty jest w wierzchniej płaskiej części pokrywki podczas jej wytwarzania, a więc nie musi być w niej wyłamywany, przy wstępnym użytkowaniu.

Korzystne jest jednak zastosowanie pokrywki w przedstawionej formie. Gdy, odpowiednio do strzałki 119, element zamykający 102 zostanie wciśnięty w pokrywkę a obie części zostaną trochę względem siebie obrócone w kierunku a tak, że zachodzi niewielkie zaryglowanie, to żebrowy element dociskowy 116 wchodzi w łukowe zagłębienie 117, przy czym element dociskowy 116 nie wywiera przy tym liczącego się nacisku na płaską, wierzchnią część pokrywki czyli na zwierciadło pokrywki. Jeżeli jednak element zamykający 102 zostanie obrócony o kąt 180° względem pokrywki 101, to elementy dociskowe 116 najeżdżają na skośne powierzchnie naciskowe usytuowane na zwierciadle pokrywki i stanowiące kontynuację łukowych żłobków-zagłębień 117, i wywierają wzrastający osiowy nacisk na zwierciadło pokrywki. Nacisk ten wystarcza, aby wyłamać linię karbu 103, przy czym wskutek obrotu i działania nosków elementów naciskowych 116 przy końcu obrotu o kąt 180°, przeznaczony do wyłamania obszar prawie całkowicie zostaje przechylony w kierunku y, do wnętrza puszki. W tym celu, jak będzie to wyjaśnione później, linia karbu posiada przerwę działającą jako linia przegubu 140.

Liczba elementów naciskowych 116 i powierzchni nacisku 118 może być różna, zwłaszcza przewiduje się (co najmniej) - dwa takie elementy i dwie powierzchnie. Mogą być stosowane parami. To samo odnosi się do bagnetowych zazębiających się elementów 115 z przynależnymi kanałami 108 w ściance rdzeniowej 106.

Nie jest konieczne, aby linia karbu 103 przebiegała współosiowo do ścianki 106.

W postaci wykonania przedstawionej na fig. 2, pokrywka 101 wykonana jest w ten sam sposób co w postaci wykonania z fig. 1. Element zamykający 125 różni się od elementu zamykającego 102 innym wykonaniem obwodowego kołnierza 134, 139 i jego usztywnieniem. Element zamykający 125 u dołu swej cylindrycznej ścianki 138 ma przynajmniej dwa promieniowo na zewnątrz wystające żebra 135 stanowiące współpracujące elementy zaczepowe. Do górnego końca cylindrycznej ścianki 138 przylega bezpośrednio płaski obwodowy kołnierz 139, który wygięty jest na zewnątrz trochę do dołu a następnie zawinięty do góry i do środka 134. W dnie 136 znajduje się przynajmniej jeden element naciskowy 137 w postaci łukowego żebra.

Sposób działania w wykonaniu przedstawionym na fig. 2 jest w praktyce identyczny z działaniem w wykonaniu według fig. 1.

Na fig. 3 przedstawiony jest początek przebiegu wyłamywania, po obrocie o kąt a (alfa) elementu zamykającego względem pokrywki 101, przy czym kąt a wynosi 90° w stosunku do położenia z fig. 2, przy którym wprowadza się element zamykający. Widać tu, że element naciskowy 137 nasuwa się, poprzez skośną powierzchnię nacisku 118, na zwierciadło 111 pokrywki, przy czym ta wierzchnia część zostaje wyłamana wzdłuż linii karbu. Widoczny jest obszar 105, wyłamany z wierzchniej części pokrywki 101, a powstały otwór wylewowy oznaczony jest jako 104.

Na fig. 4 przedstawione jest możliwe wzajemne przyporządkowanie kanałów 108 i 108' oraz zagłębień 117 i 117' z graniczącą powierzchnią nacisku 118 i 118'. Ponadto widać w miejscu oznaczonym 103a odgięte końce przerwanej linii karbu 103, wskutek czego wob szarze 140 pozostaje połączenie pomiędzy wyłamywalnym obszarem 105 i zwierciadłem 111 pokrywki, które to połączenie służy jednocześnie jako linia przegubowa przy wyłamywaniu i odchylaniu obszaru 105.

186 632

Dla fachowca jest widoczne, że bagnetowe łączone zaczepowe elementy i elementy z nimi współpracujące w obu częściach 101 i 102 względnie 125, mogą być ze sobą zamienione. To samo odnosi się do elementów naciskowych 116, 137 i powierzchni nacisku 118.

Na fig. 5 przedstawiony jest widok z góry na zwierciadło, pokrywki z fig. 4. Znajdują się tu trzy łukowe zagłębienia 117a, 117b, 117c, które wychodząc z głębszego położenia wznoszą się do płaszczyzny zwierciadła 111 pokrywki 101 i tworzą powierzchnie nacisku 118 (a, b, c). Kanały prowadzące 108,108' przedstawione są tak jak na fig. 4, tylko w położeniu przesuniętym o kąt 90°. Na fig. 5 łukowe zagłębienie 117b nie jest już wykonane bezpośrednio przy kanale wprowadzającym 108, lecz odpowiednio przesunięte, gdy symetrycznie na obwodzie ścianki 106 wykonane są dwa kanały i gdy na obwodzie tej ścianki rdzeniowej 106 w zwierciadle 111 pokrywki 101 wykonane są trzy łukowe zagłębienia 117 rozmieszczone na obwodzie.

Można wykonać również więcej niż trzy łukowe zagłębienia.

Trzy takie elementy stanowią optimum pod względem działania i nakładów.

Na fig. 6 przedstawione jest zamknięcie 125 z układem elementów naciskowych 116 w postaci nosków naciskowych 151a, 151b, 151c, a pomiędzy tymi noskami wykonany jest obwodowy rowek 116a, 116b, 116c.

Na fig. 7 przedstawiony jest stan zestawiony w widoku z góry, przy czym każdy nosek naciskowy 151 przylega do swego łukowego zagłębienia 117 w zwierciadle pokrywki 111. Obwodowy kołnierz pokrywki nie jest tu przedstawiony, natomiast pokazany jest obrót żeber 135, 135, które najpierw poprzez kanały prowadzące 108, 108' osadzone są w kierunku osiowym, a następnie zostają obrócone o kąt ok. 45°.

Wychodząc z położenia zamknięcia z fig. 7 można dokonać wyłamania (kierunek obrotu +α), lub otworzyć wychodząc ze stanu zamkniętego (kierunek obrotu -α) w celu pobrania zawartości puszki po zdjęciu zatyczki 125.

Stan przedstawiony na fig. 7 stanowi stan zamknięty przy którym nie podjęte zostały przez noski 151a, 151b, 151c działania wyłamywamia . Ten stam zamknięcia został uzyskamy nie bezpośrednio przez osadzenie zamknięcia według fig. 6 w pokrywce według fig. 5, lecz przez osadzenie zamknięcia 125 z fig. 3 bez wytłoczonych nosków wyłamujących 151a, 151 b, 151c, a zaopatrzonego tylko w obwodowy pierścieniowy rowek 116a,116b,116c. Nie ma wtedy kolizji z noskiem sterującym 150 z fig. 7 i z fig. 5, który zastosowany został do rozszerzenia drogi odchylania. Dopiero po wprowadzeniu zamknięcia wyposażonego w rowek 116a, 116b, 116c skierowany tylko do góry (oddalony od zwierciadła pokrywki 111) noski 151 a, 151b, 151c przez inwersyjny kierunek ukształtowania wspomnianego rowka zostają tak ukształtowane, że przylegają do zagłębień 117a, 117b, 117c zawsze w najniższym miejscu, które w przypadku noska wyłamującego 151a położone jest bezpośrednio za noskiem sterującym 150. Zaznaczony kąt σ (sigma) wynosi około 30° i odpowiada obrotowi elementu zamykającego 125 w wale W, który na fig. 6, 7, 5 nie jest bliżej przedstawiony, w celu zaryglowania elementu zamykającego 125 przy ściance rdzeniowej 106 wału W. Wokół tego kąta rozmieszczone jest wtedy również zagłębienie 117b i przynależny nosek 151a wynikające z reguły symetrii kąta 120° dla trzech rozmieszczonych układów nosek naciskowy/powierzchnia skośna tak, że uzyskuje się układ wynoszący tylko około 120°.

Wychodząc z fig. 7, gdy element zamykający 125 zostanie przekręcony w kierunku +a to następuje działanie wyłamywania na przestrzeni kąta około 60° w ciągu skośnych rowków 117a, 117b, 117c. Następnie element zamykający zostaje obrócony dalej o kąt około 150° aż do położenia, w którym nosek 151c napotka na nosek sterujący 150 na płaskiej powierzchni pokrywki, aby wyłamanemu odcinkowi nadać duży kąt wychylenia przy krótkim ruchu obrotowym, który odpowiada połowie szerokości noska 150/151c. Do tego ruchu obrotowego nie potrzebna jest duża siła tak, że wystarczający jest mały kąt obrotowy. Współpraca wspomnianej pary nosków 150/151c następuje przy tym jeszcze w tej chwili. w której żebro ryglujące 135 i jego naprzeciwległy analagon 135' zaryglowane są w ściance 106 tak, że istnieje opór dla siły powstającej przy obrocie.

Pokrywka do zamykania puszki z napojem wykonana jest z blachy, a do pokrywki przynależy element zamykający 102.

186 632

Pokrywka w swej wierzchniej części płaskiej posiada ograniczony linią karbu 103 obszar przeznaczony do wyłamania, który otoczony jest cylindryczną ścianką rdzeniową 106 wału W utworzonego wokół tego obszaru. Element zamykający posiada odpowiednią cylindryczną część 112 wchodzącą w ściankę rdzeniową. U podstawy cylindrycznych ścianek znajdują się element zaczepowy i współpracujący z nim element 115, 109 tworzące rodzaj połączenia bagnetowego. Poza tym przy dnie elementu zamykającego i na dnie zwierciadła 111 pokrywki 101 znajdują się współpracujące ze sobą w kierunku osiowym elementy naciskowe względnie powierzchnie nacisku 117, 116, które są tak wykonane i usytuowane, że przy obrocie elementu zamykającego względem pokrywki powoduje się wyłamanie linii karbu 104 i otwarcie otworu wylewowego. Wskutek obrotu obwodowy kołnierz 139 elementu zamykającego zostaje dociśnięty z odpowiednim dociskiem na pierścieniową zaokrągloną powierzchnię 107 na górnym końcu wału w pokrywki.

Maksymalna siła rozpoczynająca ruch wyłamywania uzyskiwana jest wtedy, gdy najniżej położony odcinek segmentu w postaci rowka pierścieniowego znajduje się blisko lub bezpośrednio naprzeciw miejsca przegubu utworzonego pomiędzy obszarem wyłamywania zwierciadła pokrywki i pozostałą resztą tego zwierciadła, to znaczy poza segmentami pierścieniowymi, jednak w obrębie rdzeniowej ścianki.

Wzniesiony nosek sterujący może być umieszczony w zwierciadle pokrywki pomiędzy segmentowymi rowkami pierścieniowymi, aby uzyskać duży kąt wychylenia obszaru otwierania przy ruchu obrotowym. W rowku pierścieniowym na dnie elementu zamykającego rozmieszczone sąobwodowo na przestrzeni dużego kąta noski wyłamujące, aby tworzyć segmenty rowka pierścieniowego i umieszczone w nim wzniesione noski wyłamujące. Gdy wszystkie noski w dnie elementu zamykającego mają tę samą wysokość w kierunku do zwierciadła pokrywki, a segmenty pierścieniowe w zwierciadle pokrywki mają zawsze taki sam przebieg wznoszenia, to ścinająca siła otwierająca powstająca przy ruchu obrotowym kołpaka zamykającego wywierana jest w odstępach kątowych na wyłamywany odcinek zwierciadła pokrywki tak, że wyłamuje się on niezawodnie wzdłuż linii karbu.

Opisane uprzednio niezawodne działanie wyłamujące linię karbu uzyskuje się przy takim określonym kącie obrotu, który odpowiada długości pierścieniowych segmentów rowkowych w zwierciadle pokrywki. Określony ruch obrotowy przy niewielkim osiowym przesunięciu odcinka wyłamania w zwierciadle pokrywki, wytwarza dużą siłę otwierania, przy czym noski w dnie elementu zamykającego współpracują z przebiegiem wzniesienia pierścieniowych segmentów w zwierciadle pokrywki. Po dokonanym wyłamaniu nie występująjuż żadne duże siły osiowe, a zamiast tego wyłamany obszar otworu powinien zostać odchylony na przestrzeń dużego kąta do dołu (poniżej płaszczyzny zwierciadła pokrywki), aby uzyskać pełne otwarcie otworu wylewowego. Uzyskuje się to wtedy, gdy wspomniany dodatkowy nosek sterujący w zwierciadle pokrywki, zwrócony na zewnątrz, współpracuje z noskiem wyłamującym na dnie elementu zamykającego, który to nosek zwrócony jest do dołu. Jeżeli nosek sterujący w zwierciadle pokrywki umieszczony jest blisko przegubu to współpraca nosków uformowanych w przeciwnych kierunkach (noska sterującego i noska wyłamującego) może spowodować uzyskanie szerokiego kąta odchylenia przy małym kącie obrotu. Ruch otwierania jest więc podzielony na obwodowo silny ruch obrotowy z osiowo niewielkim działaniem w celu wyłamania i na obwodowo krótką drogę przy zachodzeniu na siebie lub styku wspomnianej pary nosków w celu wyraźnego odchylenia ze znaczną osiową drogą dla otwierania otworu.

186 632

138

Κ-—136

106

103

138

135

136

109-

rn yi37

CC= 90°

104 105 *1* •4#

186 632

113

102

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 50 egz. Cena 4,00 zł.

Claims

Zastrzeżenia patentowe

1. Zamykalna pokrywka do puszki z napojem, zwłaszcza z blachy, z metalowym zwierciadłem pokrywki i z otaczającą tą część, zasadniczo cylindryczną ścianką oraz z metalowym obrzeżem pokrywki do łączenia z brzegiem puszki do napojów oraz z odsłanialnym otworem wylewowym w zwierciadle pokrywki, przy czym ten otwór wylewowy wyznaczony jest przez wyłamywalny obszar zwierciadła pokrywki ograniczony linią karbu lub nacięcia, znamienna tym, że ma element zamykający (102, 125) z płaskim dnem (136) powyżej zwierciadła (111) pokrywki, szczelnie zamykający otwór wylewowy (104), przy czym element zamykający (102, 125) przy swoim dnie (136,110) ma elementy (137,117; 151a, 151b, 151c, 117a, 117b, 117c) dla pierwotnego wyłamania linii karbu względnie nacięcia (103) i dla pierwotnego otwarcia otworu wylewowego (104) przez obrót, a ponadto element zamykający (102, 125) przynajmniej jednym elementem zaczepowym (109) umieszczonym przy ściance (106) znajduje się poza zaczepem dla odsłonięcia otworu wylewowego (104), względnie znajduje się w kształtowym zaczepie obrotowym (115, 135,108,108', 109, a) dla szczelnego zamknięcia otworu wylewowego (104).
2. Pokrywka według zastrz. 1, znamienna tym, że element zaczepowy (109) i przynajmniej jeden odpowiednio umieszczony przy elemencie zamykającym (102,125) współpracujący element zaczepowy (115,135), stanowią elementy połączenia bagnetowego.
3. Pokrywka według zastrz. 1 albo 2, znamienna tym, że element zamykający (102, 125) stanowi element ze sztywnego materiału, zwłaszcza z metalu.
4. Pokrywka według zastrz. 1, znamienna tym, że ścianka (106) posiada jako element zaczepowy (109) pierścieniowy żłobek lub rowek otwarty w stronę osi pokrywki (109) a ponadto ma co najmniej dwa kanały (108,108') przebiegające w kierunku osi, otwarte w kierunku osi pokrywki i rozmieszczone w odstępie w kierunku obwodowym, dla osiowo skierowanego wprowadzania oraz do następującego potem obrotowego zaryglowania (a) elementu zamykającego (102,125).
5. Pokrywka według zastrz. 4, znamienna tym, że element zamykający (102) posiada usztywniony obszar brzegowy (113, 114, 134, 139) obejmujący wstanie zamkniętym z osiowym naprężeniem, przylegający od zewnątrz do górnego brzegu ścianki (106) zaokrąglony grzbiet (107) wału (106,107, W) otaczającego otwór wylewowy (104).
6. Pokrywka według zastrz. 1, znamienna tym, że zasadniczo cylindryczna ścianka (106) stanowi ściankę rdzeniową.
7. Pokrywka według zastrz. 1, znamienna tym, że element zamykający (102, 125) przy swym usztywnionym brzegu (113, 114) posiada cylindryczny obszar ściankowy (112), w którym usytuowane są współpracujące elementy zaczepowe (115, 135), zaś obszar ściankowy kończy się dnem zamykającym (110, 136), natomiast przy zwierciadle (111) pokrywki względnie przy dnie zamykającym (110, 136) umieszczony jest przynajmniej jeden osiowo wystający element naciskowy (116, 137) a przy dnie zamykającym (110,136) względnie przy zwierciadle (111) pokrywki umieszczona jest przynajmniej jedna wznosząca się w kierunku obwodowym powierzchnia nacisku (118; 117, 117a, 117b; 118, 117', 118', 118b), które tak są względem siebie usytuowane, że przy obrocie pokrywki (101) względem elementu zamykającego (102, 125) element naciskowy przez nasunięcie się na powierzchnię nacisku powoduje wyłamanie linii nacięcia lub karbu (103) dla otwarcia otworu wylewowego.
8. Pokrywka według zastrz. 1, znamienna tym, że zwierciadło (111) pokrywki ma obszar wyłamywany (105) połączony trwale za pomocą linii przegubowej (140), utworzonej przez przerwanie linii nacięcia względnie karbu (103), zresztą zwierciadła (111) pokrywki i przy naciśnięciu odchyla się poniżej płaszczyzny zwierciadła (111) pokrywki.
9. Pokrywka według zastrz. 7, znamienna tym, że ma liczne elementy naciskowe i powierzchnie nacisku, przy czym umieszczone są one zawsze parami zasadniczo średnicowo naprzeciw siebie względnie na przestrzeni kąta około 120°, przy czym jeden z tych elementów

186 632 łub powierzchni przesunięty jest o kąt wprowadzający (<) wynoszący między 10° a 30°, względem położenia 120°.
10. Pokrywka według zastrz. 7, znamienna tym, że część (111, 110) posiadająca wznoszącą się powierzchnię nacisku (118), ma na końcu każdej powierzchni nacisku (118) zagłębienie (117), w które wchodzi element naciskowy (116) innej części (110, 111) przed wyłamaniem linii nacięcia lub karbu (103).
11. Pokrywka według zastrz. 1, znamienna tym, że w stanie niezaryglowanym pokrywki element zamykający (102, 125) ma swobodny, osiowy odstęp (122) pomiędzy obszarem brzegowym (113, 139) i współpracującym elementem zaczepowym (115, 135), przy czym odstęp ten jest mniejszy od swobodnego, osiowego odstępu (123) pomiędzy górnym końcem ścianki (106) a przebiegającym w ściance (106) elementem zaczepowym (109).
12. Pokrywka według zastrz. 1, znamienna tym, że ścianka (106) stanowi ściankę wewnętrzną pierścieniowego wału (W) otaczającego wypukłe otwór wylewowy (104), przy czym wał (W) tworzą dwie, oddzielone odstępem warstwy blachy (106, 106a) oraz łączący je grzbiet (107).
13. Pokrywka według zastrz. 12, znamienna tym, że pierścieniowy wał (W) ma średnicę, nieznacznie większą niż otwór wylewowy (104) lecz wyraźnie do znacznie mniejszej od średnicy obrzeża (lOlr) pokrywki (101).
14. Pokrywka według zastrz. 12 albo 13, znamienna tym, że w obrębie pierścieniowego wału (W) usytuowane są wszystkie elementy zaczepowe (108,109,115; 135,108,109) dla elementu zamykającego (102; 125).
15. Pokrywka według zastrz. 14, znamienna tym, że elementy zaczepowe obejmują osiowo skierowane tory prowadzące (108, 108') i obwodowo (a) ukierunkowane elementy ryglujące
16. Pokrywka według zastrz. 1 albo 7, znamienna tym, że element zamykający jest niewypełniony wewnątrz między swym cylindrycznym obszarem ściankowym (112, 138) i jest otwarty od góry.
17. Pokrywka według zastrz. 1 albo 7, znamienna tym, że przy dnie (110, 136) elementu zamykającego (102, 125) umieszczone są, rozmieszczone w odstępach trzy obwodowe pierścieniowe segmenty rowkowe (116a, 116b, 116c) jako element zamykający, przy czym zawsze pomiędzy nimi usytuowany jest jako element naciskowy wzniesiony nosek (151a, 151b, 151c), zwłaszcza o kształcie punktowym, a w zwierciadle (111) znajdują się trzy współpracujące łukowe zagłębienia (117a, 117b, 117c) każdorazowo do osadzenia jednego z nosków.
18. Pokrywka według zastrz. 17, znamienna tym, że w zwierciadle (111) pokrywki w przedłużeniu, lecz z przesunięciem względem łukowych zagłębień, znajduje się wzniesiony nosek sterujący (150) do dalece skierowanego odchylania wyłamywanego odcinka (105) przy zetknięciu z jednym z wznoszących się nosków (151c), przy czym oba noski (151c, 150) wznoszą się jeden na drugim, w kierunku do siebie.
19. Pokrywka według zastrz. 8, znamienna tym, że linia przegubowa (140) wyłamywanego odcinka (105) zwierciadła (111) pokrywki znajduje się blisko końca łukowego zagłębienia posiadającego w tym miejscu najniżej położony punkt, dla uzyskania większego spłaszczenia niż powierzchnia nacisku lub linia nacisku (118b) w kierunku ruchu obrotowego (a) prowadzonego w lukowym zagłębieniu (117b) noska (151a) dna (136) elementu zamykającego.
20. Pokrywka według zastrz. 19, znamienna tym, że wszystkie łukowe zagłębienia wzdłuż swego obwodowego przebiegu mają postać wznoszącą się.
21. Pokrywka według zastrz. 17, znamienna tym, że nosek sterujący (150) umieszczony jest w pobliżu linii przegubu (140), dla współdziałania z jednym z nosków stanowiących element naciskowy podczas ruchu obrotowego (a) elementu zamykającego (102, 125) po dokonanym wyłamaniu odcinka wyłamania (105), dla znacznego odchylenia wyłamywanego odcinka (105) poniżej płaszczyzny zwierciadła (111) pokrywki.

* * *

186 632