PL187602B1 - Sposób składowania odpadów toksycznych - Google Patents

Abstract

1. Sposób składowania odpadów toksycznych i szkodliwych dla środowiska naturalnego w likwidowanych górniczych wyrobiskach szybowych, znamienny tym, że w likwidowanym wyrobisku szybowym (1) najpierw wykonuje się hydroizolację, a następnie dzieli się to wyrobisko na komory (4), które oddziela się od siebie za pomocą pomostów trwałych (3) i komory te wypełnia się odpadami toksycznymi, do których ewentualnie dodaje się substancje neutralizujące lub przyspieszające ich rozpad.

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób składowania odpadów toksycznych i szkodliwych dla środowiska naturalnego w likwidowanych górniczych wyrobiskach szybowych.

Odpady przemysłowe zawierające substancje zagrażające życiu i zdrowiu ludzkiemu, lub szkodliwe dla środowiska naturalnego, muszą być składowane tak, aby zawarte w nich substancje szkodliwe dla otoczenia, nie mogły przedostawać się do tego otoczenia, a zwłaszcza do wód gruntowych. W tym celu na powierzchni buduje się kosztowne składowiska, wyposażone w izolację hydrauliczną, która ma za zadanie zapobiegać przenikaniu substancji szkodliwych do środowiska naturalnego. W praktyce jednak, mimo takiego zabezpieczenia, nie zawsze udaje się zapewnić całkowite bezpieczeństwo ponieważ nigdy nie można przewidzieć wszystkich zdarzeń jakie mogą wystąpić, między innymi powodzie, trzęsienia ziemi itp. na terenie, na którym składowane są odpady toksyczne.

Problem ten próbowano również rozwiązać lokując odpady toksyczne w likwidowanych podziemnych wyrobiskach górniczych. Próby te jednak nie przyniosły pozytywnych rezultatów, a to ze względu na możliwość uszkadzania pojemników zawierających substancje szkodliwe, wskutek ruchów górotworu i przedostania się trujących substancji do wód głębinowych. Jednocześnie w kopalniach podziemnych istnieje problem likwidacji wyrobisk szybowych, które dotychczas powszechnie likwidowano przez zasypywanie ich skałami odpadowymi lub przez budowanie w nich kilku poziomo usytuowanych przegród, zlokalizowanych w niewielkiej odległości od powierzchni.

Okazało się niespodziewanie, że zarówno problem składowania odpadów toksycznych jak i problem likwidacji wyrobisk szybowych można pozytywnie rozwiązać za pomocą sposobu będącego przedmiotem niniejszego wynalazku. Istota tego sposobu polega na tym, że w likwidowanym wyrobisku szybowym najpierw wykonuje się hydroizolację, po czym wyrobisko to dzieli się na komory, które oddziela się od siebie za pomocą trwałych pomostów. Następnie, zaczynając od dna szybu, komory wypełnia się odpadami toksycznymi, a w przypadku bardzo szkodliwych odpadów, w komorach ustawia się pojemniki wypełnione takimi odpadami. Natomiast wolną przestrzeń miedzy tymi pojemnikami wypełnia się szczelnie materiałem izolacyjnym, korzystnie spienionym tworzywem mineralnym. Ponadto w likwidowanym wyrobisku szybowym umieszcza się przewody technologiczne i przewód kontrolny zaopatrzony w perforację na dnie każdej komory. Taki sposób składowania szkodliwych odpadów toksycznych ma tę zaletę, że praktycznie nie istnieje możliwość zniszczenia czy nawet uszkodzenia składowiska,

187 602 ponieważ każdy istniejący szyb jest otoczony filarem ochronnym i ma obudowę bardzo odporną na naciski i ruchy górotworu. Natomiast przez zastosowanie dodatkowej hydroizolacji, a w przypadku bardzo szkodliwych odpadów, również pojemników, wykluczono całkowicie możliwość przedostania się szkodliwych substancji do obiegu podziemnych wód głębinowych. Dodatkową zaletą tego sposobu jest to, ze pozwala on wykorzystać efektywnie likwidowane wyrobiska szybowe, przez co obniża się bardzo znacznie koszt ich likwidacji oraz koszty budowy składowisk odpadów toksycznych.

Wynalazek jest dokładniej wyjaśniony na załączonym rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój pionowy likwidowanego wyrobiska szybowego, fig.2 - przekrój poprzeczny tego wyrobiska wzdłuż linii A-A zaznaczonej na fig. 1, a fig.3 - przekrój pionowy fragmentu komory wraz z pojemnikiem odpadów toksycznych.

Jak uwidoczniono na rysunku, odpady toksyczne w likwidowanym wyrobisku szybowym, zgodnie z wynalazkiem, składuje się w następujący sposób. Najpierw w likwidowanym wyrobisku szybowym 1 wykonuje się hydroizolację. W tym celu na wszystkich poziomach łączących szyb z wyrobiskami poziomymi wykonuje się korki podsadzkowe 2 oraz pomosty trwałe w postaci płyty nośnej 3, oddzielającej poszczególne komory składowania 4, a obudowę wyrobiska szybowego pokrywa się warstwą izolacyjną 5 nieprzepuszczalną dla wody. Komory składowania mogą mieć różną wielkość w zależności od rodzaju składowanych odpadów, horyzontów wodnych jakie przecina szyb, struktury otaczających skał itp. Zaczynając od dna wyrobiska szybowego poszczególne komory 4 wypełnia się odpadami toksycznymi, do których ewentualnie dodaje się substancje neutralizujące lub przyspieszające rozpad zawartych w nich substancji szkodliwych dla otoczenia. Po wypełnieniu całej komory odpadami toksycznymi oddziela się ją pomostem trwałym od następnej, wyżej położonej komory, którą też wypełnia się odpadami, postępując tak, aż do wypełnienia całego likwidowanego wyrobiska szybowego. Na koniec wyrobisko to zabezpiecza się w znany sposób, wykonując kilka pomostów w bezpośrednim sąsiedztwie powierzchni, a teren wokół zlikwidowanego szybu ogradza się i wyposaża w tablice ostrzegawcze.

W przypadku składowania odpadów toksycznych, bardzo szkodliwych dla otoczenia i środowiska naturalnego, odpady te umieszcza się w pojemnikach 6 wykonanych z tworzywa, którego okres połowicznego rozpadu jest co najmniej dwukrotnie dłuższy od okresu połowicznego rozpadu składowanych w nich odpadów toksycznych. Pojemniki takie, wykonane korzystnie w postaci cylindrów z tworzywa sztucznego, ustawia się w komorze 4 warstwami, przy czym po ułożeniu kolejnej warstwy wolną przestrzeń między pojemnikami 6 wypełnia się szczelnie materiałem izolacyjnym 7, korzystnie spienionym tworzywem mineralnym. Następnie na takiej warstwie ustawia się pojemniki warstwy następnej i wolną przestrzeń miedzy tymi pojemnikami wypełnia się szczelnie materiałem izolacyjnym, postępując tak, aż do wypełnienia całego likwidowanego wyrobiska szybowego.

W celu zapewnienia przewietrzania likwidowanego wyrobiska szybowego, odprowadzania wody gromadzącej się poza tamami, czy doszczelniania korków podsadzkowych, w likwidowanym wyrobisku szybowym umieszcza się w ilości niezbędnej przewody technologiczne 8. Natomiast w celu kontroli stanu odpadów toksycznych składowanych w poszczególnych komorach wyrobiska szybowego, w środku tego wyrobiska umieszcza się przewód kontrolny 9 wyposażony w otwory perforacyjne usytuowane na dnie każdej takiej komory.

187 602

Fig.2

187 602

Fig.3

187 602

Departament Wydawnictw UP RP Nakład 50 egz. Cena 2,00 zł.

Claims (3)

Zastrzeżenia patentowe

1. Sposób składowania odpadów toksycznych i szkodliwych dla środowiska naturalnego w likwidowanych górniczych wyrobiskach szybowych, znamienny tym, że w likwidowanym wyrobisku szybowym (1) najpierw wykonuje się hydroizolację, a następnie dzieli się to wyrobisko na komory (4), które oddziela się od siebie za pomocą pomostów trwałych (3) i komory te wypełnia się odpadami toksycznymi, do których ewentualnie dodaje się substancje neutralizujące lub przyspieszające ich rozpad.

2. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że w komorach (4) likwidowanego wyrobiska szybowego (1) umieszcza się warstwami pojemniki (6) z odpadami toksycznymi, a wolną przestrzeń między tymi pojemnikami wypełnia się szczelnie materiałem izolacyjnym, korzystnie spienionym tworzywem mineralnym.

3. Sposób według zastrz. 1 lub 2, znamienny tym, że w likwidowanym wyrobisku szybowym (1) umieszcza się przewody technologiczne (7) i przewód kontrolny (8), zaopatrzony w otwory perforacyjne usytuowane na dnie każdej komory składowania (4).