PL189467B1 - Środek owadobójczy - Google Patents

Abstract

Srodek owadobójczy zawierajacy oprócz substancji biologicznie czynnej staly lub cie- kly nosnik, rozpuszczalnik oraz ewentualnie znane i stosowane dodatki: synergetyki, adiu- wanty, emulgatory, dyspergatory, zwilzacze, srodki przyczepne, srodki przeciwpienne, inhibi- tory rozkladu substancji biologicznie czynnych, stabilizatory, barwniki, substancje zapacho- we, znamienny tym, ze jako substancje biologicznie czynna zawiera mieszanine od 0,001% do 99,999% wagowych (lRS,3RS)-3-(2,2-dichlorowinylo)-2,2-dimetylocyklopropanokar- boksylant (SR)-a-cyjano-3-fenoksybenzylu (alfa-cypermetryna) i od 0,001% do 99,999% wagowych fosforanu (Z,E)-2-bromo-1-(2,4-dichlorofenylo)winylodietylu (bromfenwinfos). PL

Description

Przedmiotem wynalazku jest środek o silnym działaniu owadobójczym. Znane są środki owado- i przędziorkobójcze takie jak związki fosforoorganiczne np. fosforan (Z,E)-2-bromo1-(2,4-dichlorofenylo)winylodietylu (bromfenwinfos), i syntetyczne pyretroidy jak np. racemat zawierający: (1RS, 3RS)-3-(2,2-dichlorowinylo)-2,2-dimetylocyklopropanokarboksylan (SR)-a-cyjano-3-fenoksybenzylu (alfa-cypermetryna). Znane są również z polskiego opisu patentowego nr 121 592 mieszaniny bromfenwinfosu z (1RS)-civ./<rm-3-(2,2-dichlorowinylo)-2,2-dimetylocyklopropanokarboksylanem 3-fenoksybenzylu (permetryna), (\RS)-cis.irans-3(2,2-dichko-oYvinylo)-2.,2--łimetylocyklopropanokarboksylanem (RSj-a-cyjano^-fenoksybenzylu (cypermetryna) oraz (1 R,3R)-3-(2,2dibromowinylo)-2,2-dimety'locyklopropanokarboksylanem (S)-α-cyjano-3-fenoksyben/yIu (deltametryna).

Wadą środków zawierających pojedyncze substancje owadobójcze jest:

- szybki rozwój odporności przy zbyt często powtarzanym stosowaniu tej samej substancji biologicznie czynnej lub tej samej grupy insektycydów używanej do zwalczania szkodników;

- wysoka toksyczność insektycydów fosforoorganicznych dla organizmów wyższych;

- słabsze działanie w wysokich temperaturach obserwowane dla większości pyretroidów.

Zwiększenie asortymentu preparatów z różnych grup chemicznych i ich mieszanin przyczynia się do spowolnienia rozwoju odporności owadów.

Nieoczekiwanie stwierdzono bardzo wysoką skuteczność działania owadobójczego mieszaniny alfa-cypermetryny z bromfenwinfosem, wielokrotnie przekraczającą tzw. działanie sumujące tych dwóch substancji. Jest to nieoczekiwany efekt synergistyczny między alfacypermetryną i bromfenwinfosem.

Przedmiotem wynalazku jest środek o działaniu owado- i przęd/iorkobójc/ym zawierający jako substancje biologicznie czynne mieszaninę od 0,001% do 99,999% wagowych bromfenwinfosu i od 0,001 do 99,99% wagowych alfa-cypermetryny.

Środek według wynalazku może być stosowany w postaci roztworów do emulgowania i zamgławiania, do sporządzania konwencjonalnych zawiesin wodnych, w formie do bezpośredniego stosowania, do wytwarzania granul i mikrogranul, granul rozpuszczalnych i rozpraszalnych w wodzie, proszków, maści, kremów, roztworów wodnych, olejowych i emulsji do rozprowadzania na skórze i sierści oraz w innych formach użytkowych.

W skład środka według wynalazku obok substancji biologicznie czynnych wchodzą nośniki, rozpuszczalniki oraz inne substancje takie jak: adiuwanty, synergetyki np. piperonylobutoksyd, emulgatory, dyspergatory, /wil/acze, środki przyczepne, przeciwpienne, inhibitory rozkładu substancji biologicznie czynnych, inne stabilizatory, barwniki oraz substancje zapachowe. Jako rozpuszczalniki stosuje się ciecze organiczne takie jak węglowodory aromatyczne i alifatyczne, ketony alifatyczne lub cykliczne, estry, alkohole, glikole. Jako nośniki stosuje się substancje mineralne naturalne lub syntetyczne, takie jak kaolin, talk, mączka fylitowa,

189 467 krzemionki. Jako środki powierzchniowo czynne stosuje się sole kwasów ligninosulfonowych, alkilobenzenosulfonowych, niejonowe addukty tlenków alkilenowych i alkilofenoli lub alkoholi tłuszczowych, kopolimery tlenków alkilenowych, estry sorbitu i kwasów tłuszczowych, a także pochodne N-metylotauiyny, sole kwasów naftalenosulfonowych i siarczanów alkilowych.

Środek będący przedmiotem wynalazku wykazuje niższą toksyczność dla organizmów wyższych w porównaniu do bromfenwinfosu oraz w mniejszym stopniu niż pyretroidy reaguje na zmiany temperatury.

Środek według wynalazku wykazuje szerokie spektrum działania i może być stosowany do zwalczania organizmów szkodliwych na roślinach, do zwalczania uciążliwych owadów w higienie sanitarnej i do zwalczania ektopasozytów u zwierząt.

Działanie owadobójcze środka według wynalazku ilustruje przykład I natomiast sposób wytwarzania przykłady II, III, IV i V.

Przykład I.

Środek według wynalazku rozpuszczony w acetonie nanoszono metodą indywidualnego dawkowania (w ilości 1 μΐ/osobnika) na karaczana wschodniego (Blatta orientalis L.) i na muchę domową (Muscci domestica L.) stosując 8-10 stężeń dla danej mieszaniny lub preparatów jednoskładnikowych. Każde stężenie badano na 30-45 owadach. Procenty śmiertelności ustalano po 24 godz. trwania doświadczenia. Dawkę powodującą 50% śmiertelności (IJ)sd obliczano metodą logarytmiczne - probitową. Wyniki skuteczności owadobójczej środka według wynalazku w porównaniu z pojedynczymi składnikami biologicznie czynnymi oraz z zastosowaniem synergetyka piperonylobutoksydu zamieszczono w tablicach 1 i 2.

Tabela 1.

Aktywność owadobójcza mieszaniny alfa-cypermetryny z bromfenwinfosem w zwalczaniu karaczana wschodniego (Blatta orientalis).

Składniki biologicznie czynne (sbc) w [%]	Dawka eksperymentalna LD50 w μg/osobnika [D-eksp.*)]	Dawka sumująca LD50 wyliczone wg zawartości składni- ków[D-sum.**)]	WWD***)
Środek wg wynalazku o składzie:	0,0067	0,3731	55,7
bromfenwinfos 86,2%		0,3722
alfa-cypermetryna 13,8%		0,0009
Środek wg wynalazku o składzie::	0,03458	0,4277	12,4
bromfenwinfos 99%		0,4275
alfa-cypermetryna 1%		0,000062
Środek wg wynalazku o składzie::	0,00088	0,01046	11,9
bromfenwinfos 1%		0,00432
alfa-cypermetryna 99%		0,00614
Pojedyncze koncentraty,
bromfenwinfos 100%	0,4318
alfa-cypermetryna 100%	0,0062

- D-eksp = Dawka eksperymentalna preparatu powodująca 50% śmiertelności (LD₅₍,) D-sum = Dawka sumująca teoretyczna preparatu powodująca 50% śmiertelności (LD₅q)

WWDD - sum.

D - eksp.

189 467

Wskaźniki Wzmożenia Działania WWD , będące ilorazem działania sumującego i działania eksperymentalnego, niezależnie od składu procentowego komponentów środka, wynoszące od 11,9 do 55,7 świadczą o bardzo dużym efekcie synergistycznym składników mieszaniny w odniesieniu

Tabela 2.

Aktywność owadobójcza mieszaniny alfa-cypermetryny z bromfcnwinfosem w zwalczaniu muchy domowej (Musca domestica L )

Składniki biologicznie czynne (sbc) w [%]	Dawka eksperymentalna LD50 w pg/osobnika [D-eksp.*)]	Dawka sumująca LD50 wyliczone wg zawartości składników[D-sum. **)]	WWD***)
Środek wg wynalazku o składzie:	0,00561	0,12537	22,4
bromfenwinfos 86,2%		0,12508
alfa-cypermetryna 13,8%		0,00033
Środek wg wynalazku o składzie:	0,01797	0,14370	8,0
bromfenwinfos 99%		0,14365
alfa-cypermetryna 1%		0,000024
Środek wg wynalazku o składzie:	0,00088	0,00383	4,4
bromfenwinfos 1%		0,00145
alfa-cypermetryna 99%		0,00238
Pojedyncze koncentraty:
bromfenwinfos 100%	0,1451
alfa-cypermetryna 100%	0,0024

- D-eksp = Dawka eksperymentalna preparatu powodująca 50% śmiertelności (LD50)

- D-sum. = Dawka sumująca teoretyczna preparatu powodująca 50% śmiertelności (LD50) ‘•'r⁰'.·'.¹'

D - kksp.

Również w przypadku muchy domowej Wskaźniki Wzmożenia Działania mieszaniny świadczą o znacznym efekcie synergistycznym zachodzącym między komponentami środka.

Przykład II.

Środek w postaci roztworu emulgującego (EC) otrzymuje się przez rozpuszczenie 5,35 części wagowych bromfenwinfosu, 0,85 części wagowych alfa-cypermetryny i 10 części wagowych piperonylobutoksydu oraz 10 części wagowych emulgatora stanowiącego mieszaninę polioksyetylenowego oleju rycynowego i soli wapniowej kwasu dodecylobenzenosulfonowego i alkoholu izobutylowego w 5,8 częściach wagowych acetofenolu i 78 częściach mieszaniny węglowodorów aromatycznych znanych pod nazwą Solvesso 100.

Przykład III.

Środek w postaci dyfuzora aerozolowego otrzymuje się poprzez rozpuszczenie 1,07 części wagowych bromfenwinfosu, 0,17 części wagowych alfa-cypermetryny i 2,00 części wagowych pipreonylobutoksydu oraz 96,76 części wagowych mieszaniny estrów dimetylowego bursztynianu, dimetylowego glutaranu, dimetylowego edypinianu (Orgasol), następnie wprowadzenie otrzymanego roztworu do pojemników aerozolowych w ilości 100 g na jeden pojemnik, zamknięcie go zaworem aerozolowym i dopełnienie gazem nośnym tzw. propelentem, którym jest/ mieszanina propanu i butanu znana pod nazwą Drivosol w ilości 100g na jeden

189 467 pojemnik, co daje następujące stężenia substancji biologicznie czynnych: bromfenwinfos 0,535% i alfa-cypermetryna 0,085%.

Przykład IV

Środek w postaci proszku zawiesinowego (WP) otrzymuje się przez mieszanie 5,35 części wagowych bromfenwinfosu, 0,85 części wagowych alfa-cypermetryny i 10 części wagowych sumy składników środków powierzchniowo czynnych ligninosulfonianów sodu (Borrespersa Na), produktów kondensacji formaldehydowej kwasu beta-naftalenosulfonowego (Dyspergator NNO) i niejonowych adduktów tlenku etylenu i alkilofenoli (Rokafenol N-8) razem z 83,80 częściami wagowymi mieszaniny nośników składających się z syntetycznej krzemionki i kaolinu użytych w stosunku jak 1:3. Całość miele się w młynie strumieniowym.

189 467

Departament Wydawnictw UP RP Nakład 50 egz Cena 2,00 zł

Claims (1)

1. Zastrzeżenie patentowe

   Środek owadobójczy zawierający oprócz substancji biologicznie czynnej stały lub ciekły nośnik, rozpuszczalnik oraz ewentualnie znane i stosowane dodatki: synergetyki, adiuwanty, emulgatory, dyspergatory, zwilżacze, środki przyczepne, środki przeciwpienne, inhibitory rozkładu substancji biologicznie czynnych, stabilizatory, barwniki, substancje zapachowe, znamienny tym, ze jako substancję biologicznie czynną zawiera mieszaninę od 0,001% do 99,999% wagowych (1RS,3RS)-3-(2,2-dichlorow'inylo)-2,2-dimetylocyklopropanokarboksylant (SR)-(x-cyjano-3-fenoksyben/.ylu (alfa-cypermetryna) i od 0,001% do 99,999% wagowych fosforanu (Z,E)-2-bromo-1-(2,4-dichlorofenylo)winylodietylu (bromfenwinfos).