PL191554B1 - Nowe sole pirolidyniowe pochodne aminoestru kwasu β-(3,5-di-t-butylo-4-hydroksy)fenylopropionowego - Google Patents

Abstract

Nowe sole pirolidyniowe pochodne aminoestru kwasu e-(3,5-di-t-butylo-4-hydroksy)fenylopropionowego o wzorze przedstawionym na rysunku, w którym R=CnH2n+1 a X oznacza atom Br, lub R = CH2OCnH2n+1 a X oznacza atom Cl, zaś n oznacza 8, 10, 12, 14, 16 atomów węgla.

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku są nowe sole pirolidyniowe pochodne aminoestru kwasu β-(3,5-όΐ+ butylo-4-hydroksy)fenylopropionowego. Nowe pochodne wykazują działanie zapobiegające utlenianiu błon biologicznych i są przeznaczone do stosowania.

Związki te zawierające długą hydrofobową część w postaci łańcucha alkilowego i fragment antyutleniacza w postaci fenolu z zawadą przestrzenną w formie podstawnika 2,6-di-t-butylo-4-hydroksyfenylowego o własnościach zmiatacza wolnych rodników.

Znane są zmiatacze wolnych rodników z grupy fenoli z zawadą przestrzenną, na przykład 2,6-di-t-bytylo-p-krezol (BHT), czy tokoferole, o różnym zastosowaniu jako antyutleniacze. Znane są również związki posiadające w swojej strukturze podstawnik alkilowy przy azocie, charakteryzujące się silnym działaniem grzybobójczym, bakteriobójczym i glonobójczym, hamującym pędy boczne tytoniu, oddziałujące na błony biologiczne oraz znane jako związki powierzchniowo czynne.

Wynalazek dotyczy nowych soli pirolidyniowych pochodnych aminoestru kwasu β-(3,5^ϊ-Ι> butylo-4-hydroksy)-fenylopropionowego o wzorze przedstawionym na rysunku, na którym R = CnH2n+1 a X oznacza atom Br, lub R = CH2OCnH2n+1 a X oznacza atom C1, zaś n oznacza 8, 10, 12, 14, 16 atomów węgla.

Korzystne związki o wzorze przedstawionym na rysunku obejmują bromki N-(3,5-di-t-butylo-4hydroksy)-fenyloetylokarboetoksy-N-alkilo-pirolidyniowe, oraz chlorki N-(3,5-di-t-butylo-4-hydroksy)fenyloetylokarboetoksy-N-alkoksymetylo-piperydyniowe.

Nowe związki według wynalazku wytwarza się przez działanie bromku alkilowego lub eteru chlorometyloalkilowego na ester 2-(N-pirolidyno)etylowy kwasu β-(3,5-di-t-butylo-4-hydroksy)fenylopropionowego, który otrzymuje się w reakcji transestryfikacji estru metylowego kwasu β-(3,5^ϊt-butylo-4-hydroksy)fenylopropionowego N-pirolidyno-etanolem. Ester metylowy kwasu β-(3,5^ϊ-Ι> butylo-4-hydroksy)fenylopropionowego otrzymuje się w reakcji alkilowania 2,6-di-t-butylofenolu akrylanem metylu w obecności LiH.

Związki stanowiące przedmiot wynalazku zostały przebadane na działanie zapobiegające utlenianiu błon biologicznych. Badania prowadzono na pozbawionych hemoglobiny erytrocytach świńskich.

Przedmiot wynalazku wytwarza się według opisanych poniżej przykładów.

Przykład I: Synteza estru metylowego kwasu β-(3,5-di-t-bytylo-4-hydroksy)fenylopropionowego (I).

103 g (0,5 mola) 2,6-di-t-butylofenolu rozpuszcza się w 50 ml dimetyloformamidu (DMF) dodaje się 0,4 g (0,05 mola) LiH. Po około 15minutach wkrapla się przy mieszaniu 43 g (0,5 mola) akrylanu metylu. Mieszaninę reakcyjną ogrzewa się pod chłodnicą zwrotną przez 7 godzin w temperaturze 130°C. Po ochłodzeniu do temperatury pokojowej zawartość kolby wlewa się do zlewki zawierającej 250 ml wody i zakwasza stężonym HCl. Wydzielony osad odsącza się i odmywa zimnym heksanem (3 x 20 ml) a następnie suszy na powietrzu. Otrzymano 118,6 g produktu co stanowi 81% wydajności teoretycznej. Jasno kremowy proszek o temperaturze topnienia 79-81°C.

Widmo ¹H NMR: (300MHz, CDCfe, δ ppm); 1,427 (18H, s, t-Bu); 2,576-2,629 (2H, t, -CH₂COO-); 2,844-2,897 (2H, t, Ar-CH2); 3,698 (3H, s, -CH3); 5,069 (1H, s, OH); 6,989(2H, s, Ar).

Przykład II. Synteza estru 2-(N-pirolidyno)etylowego (II)

Do 14,6 g I (0,05mola) dodaje się 7,5 g (0,65mola) N-(2-hydroksyetylo)-pirolidyny i katalityczną ilość NaOH. Mieszaninę ogrzewa się na wyparce rotacyjnej w temperaturze 60°C przez 2 godz., następnie w temperaturze 80°C przez 1,5 godz., oraz w temperaturze 90°C przez 1godz., odpędzając jednocześnie powstający w trakcie reakcji metanol. Roztwór schłodzono do temperatury pokojowej anastępnie dodaje się 200 ml wody. Otrzymany roztwór ekstrahuje się w rozdzielaczu eterem dietylowym (3x50 ml). Roztwór eterowy suszy się bezwodnym MgSO4. Po odsączeniu MgSO4 przez roztwór eterowy przepuszcza się gazowy chlorowodór. Otrzymany chlorowodorek odsącza się iprzemywa niewielką ilością bezwodnego eteru. Po wysuszeniu otrzymuje się 10,7g chlorowodorku. Biały proszek o temperaturze topnienia 170-173°C. Otrzymany chlorowodorek rozpuszcza się w wodzie irozłożono go nasyconym roztworem NaHCO3. Wydzielony osad wolnego aminoestru odsącza się isuszy w temperaturze pokojowej. Otrzymano 7,85 g produktu co stanowi 42% wydajności teoretycznej. Kremowy proszek o temperaturze topnienia 67-69°C.

Widmo ¹HNMR aminoestru (II) : (300 MHz, CDCl₃, δ ppm); 1,4864 (18H, s, t-Bu); 2,1194-2,1690 (4H, m, -CH2CH2-); 2,6600-2,899 (6H, m, -CH2-N(CH2)2; 3,2667-3,3006 (2H, t, -CH2COO); 3,68923,7582 (2H, m, Ar-CH2-); 4,5772-4,6117 (2H, t, COOCH2-); 5,0960 (1H, s, OH); 6,9847 (2H, s, Ar).

PL 191 554 B1

P r z y kł a d III: Synteza bromku N-(3,5-di-t-butylo-4-hydroksy)fenyloetylokarboetoksy-N-dodecylo-pirolidyniowego.

1,2 g (0,0032 mola) estru 2-(N-pirolidyno)etylowego rozpuszcza się w 10 ml acetonu i dodaje do niego 0,8 g (0,0032 mola) bromku dodecylowego. Mieszaninę ogrzewa się w temperaturze wrzenia przez 4 godz., i pozostawia na noc w temperaturze pokojowej. Wydzielony osad odsącza się i odmywa eterem etylowym. Otrzymano 1,0 g produktu co stanowi 50,2% wydajności teoretycznej. Biały proszek o temperaturze topnienia 185-187°C.

Widmo ¹H NMR: (300 MHz, CDCl3, δ ppm); 0,8715 (3H, t, CH3-alkil); 1,2651 (20H, s, (CH2)10); 1,4291 (18H, s, t-Bu); 1,8308-1,8786 (6H, m, - CH2-CH2- oraz N-CH2-alkil); 2,6620-2,8759 (6H, m, -CH2-N(CH2)2); 3,2965 (2H, t, -CH2COO); 3,3846-3,4301 (2H, m, Ar-CH2-); 4,6055 (2H, t, COOCH2-); 5,0971 (1H, s, OH); 6,9864 (2H, s, Ar).

P r z y kł a d IV: Synteza chlorku N-(3,5-di-t-butylo-4-hydroksy)fenyloetylokarboetoksy-Ndecyloksymetylo-pirolidyniowego.

1,2 g (0,0032 mola) aminoestru II rozpuszcza się w 10 ml bezwodnego eteru dietylowego i dodaje się 0,0032 mola roztworu benzenowego eteru decylochlorometylowego. Mieszaninę pozostawia się na noc w temperaturze pokojowej. Wydzielony osad odsącza się i odmywa eterem etylowym. Otrzymano 0,95 g produktu co stanowi 46,4% wydajności teoretycznej. Biały proszek o temperaturze topnienia 183-185°C.

Widmo ¹H NMR: (300 MHz, CDCl3, δ ppm); 0,8810 (3H, t, CH3-alkil); 1,258 (16H, s, -(CH2)8-); 1,429 (18H, s, t-Bu); 1,831-1,878 (6H, m, -CH2-CH2-, oraz N-CH2-alkil); 2,658-2,711 (4H, m, -N-(CH2)2); 2,849-2,876 (2H, m, N-CH2-O-alkil); 3,261-3,278 (2H, t, -CH2COO); 3,521 (2H, m, Ar-CH2-); 3,385 (2H, t, -O-CH2-alkil); 4,592-4,626 (2H, t, COO-CH2-); 5,093 (1H, s, OH); 6,9864 (2H, s, Ar)

Tabela.

Własności związków objętych wzorem ogólnym przedstawionym na rysunku

LP	R	n	X	Temp. topnienia
1	CnH2n+1	8	Br	181-183
2	CnH2n+1	10	Br	177-179
3	CnH2n+1	12	Br	185-187
4	CnH2n+1	14	Br	187-189
5	CnH2n+1	16	Br	188-190
6	CH2OCnH2n+1	8	Cl	176-178
7	CH2OCnH2n+1	10	Cl	172-174
8	CH2OCnH2n+1	12	Cl	183-185
9	CH2OCnH2n+1	14	Cl	184-186
10	CH2OCnH2n+1	16	Cl	186-188

Zastrzeżenie patentowe

Claims (1)

1. Nowe sole pirolidyniowe pochodne aminoestru kwasu e-(3,5-di-t-butylo-4-hydroksy)fenylopropionowego o wzorze przedstawionym na rysunku, w którym R=CnH2n+1 a X oznacza atom Br, lub R = CH2OCnH2n+1 a X oznacza atom Cl, zaś n oznacza 8, 10, 12, 14, 16 atomów węgla.