PL193103B1 - Narzędzie kształtowe do zamykania pojemników - Google Patents

Abstract

1. Narz edzie kszta ltowe do zamykania pojemni- ków, zw laszcza butelek, za pomoc a zawieraj acych koron e i wychodz acy z niej p laszcz, zamkni ec z materia lu g lebokot locznego, korzystnie blachy aluminiowej lub stalowej, z zachodz aca podczas zamykania za zamkni ecie tulej a, zawieraj ac a form e do t loczenia z odcinkiem glebokiego t loczenia, który podczas zamykania dochodzi od zewn atrz do obsza- ru przej sciowego pomi edzy koron a i p laszczem za- mkni ecia i poddaje obszar przej sciowy procesowi g lebokiego t loczenia, przy czym nalezaca do tulei forma do t loczenia zawiera wkl esly odcinek kszta lto- wania, który wspó lpracuje z obszarem przej sciowym odcinka kszta ltowania, znamienne tym, ze we- wn etrzna powierzchnia odcinka kszta ltowania (27) formy (31) do t loczenia - widziana w przekroju wzd lu znym - jest zakrzywiona w kszta lcie luku ko la, w zwi azku z czym umieszczona wewn atrz zamkni ecia (37) uszczelka (49) jest doci sni eta równomiernie, bez pustek lub szczelin powietrznych, do zewn etrznej powierzchni (51) pojemnika i szczelnie przylega do odpowiedniej wewn etrznej powierzchni zamkni ecia. PL PL PL

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest narzędzie kształtowe do zamykania pojemników, zwłaszcza butelek.

Znane jest zamykanie pojemników względnie butelek zamknięciami z materiału głębokotłocznego, korzystnie blachy aluminiowej lub stalowej. Do tego celu stosuje się narzędzia kształtowe zwane przez specjalistów również „nurnikami - które na wylocie pojemnika kształtują kołpak zamykający, zaopatrzony w koronę i wychodzący z niej płaszcz. Tego rodzaju narzędzie kształtowe jest znane z US-A-3 793 800. Przy zamykaniu butelek obszar przejściowy pomiędzy koroną i płaszczem zamknięcia poddaje się procesowi głębokiego tłoczenia, aby uszczelkę umieszczoną w obszarze korony dopasować optymalnie do wylotu pojemnika względnie butelki.

Okazało się, że przy zamykaniu pojemników za pomocą tego typu narzędzi lub sposobów pomiędzy uszczelką i zamknięciem pozostają pustki z pęcherzykami powietrza. Powoduje to nierównomierne uszczelnienie, co oznacza, że wewnątrz pojemnika powstają nie dające się dokładnie określić nadciśnienia. Poza tym siły potrzebne do pierwszego otwarcia zamknięcia są bardzo nierównomierne.

Celem wynalazku jest zaproponowanie narzędzia kształtowego do zamykania pojemników, zwłaszcza butelek, które nie wykazuje wspomnianych wyżej wad.

Narzędzie kształtowe do zamykania pojemników, zwłaszcza butelek, za pomocą zawierających koronę i wychodzący z niej płaszcz, zamknięć z materiału głębokotłocznego, korzystnie blachy aluminiowej lub stalowej, z zachodzącą podczas zamykania za zamknięcie tuleją, zawierającą formę do tłoczenia z odcinkiem głębokiego tłoczenia, który podczas zamykania dochodzi od zewnątrz do obszaru przejściowego pomiędzy koroną i płaszczem zamknięcia i poddaje obszar przejściowy procesowi głębokiego tłoczenia, przy czym należąca do tulei forma do tłoczenia zawiera wklęsły odcinek kształtowania, który współpracuje z obszarem przejściowym odcinek kształtowania, według wynalazku charakteryzuje się tym, że wewnętrzna powierzchnia odcinka kształtowania formy do tłoczenia - widziana w przekroju wzdłużnym - jest zakrzywiona w kształcie łuku koła, w związku z czym umieszczona wewną trz zamknię cia uszczelka jest dociś nię ta równomiernie, bez pustek lub szczelin powietrznych, do zewnętrznej powierzchni pojemnika i szczelnie przylega do odpowiedniej wewnętrznej powierzchni zamknięcia.

Korzystnie stanowiący część formy do tłoczenia odcinek głębokiego tłoczenia jest usytuowany bliżej przedniej krawędzi tulei niż odcinek kształtowania.

Korzystnie odcinek głębokiego tłoczenia i odcinek kształtowania stykają się ze sobą bezpośrednio.

Korzystnie promień krzywizny łuku koła wynosi 1,0 do 2,0 mm, korzystnie 1,3 do 1,7 mm, zwłaszcza 1,5 mm.

Korzystnie forma do tłoczenia zawiera skos naprowadzający, usytuowany pomiędzy przednią krawędzią tulei i odcinkiem głębokiego tłoczenia.

Korzystnie skos naprowadzający i odcinek głębokiego tłoczenia przechodzą w siebie wzajemnie bezpośrednio lub korzystnie poprzez odcinek centrujący.

Narzędzie kształtowe według wynalazku charakteryzuje się tym, że jest zaopatrzone w tuleję, zawierającą formę do tłoczenia. Forma ta ma odcinek głębokiego tłoczenia, który podczas zamykania dochodzi od zewnątrz do obszaru przejściowego pomiędzy koroną i płaszczem zamknięcia i poddaje ten obszar procesowi głębokiego tłoczenia. Poza tym forma do tłoczenia ma, zwany poniżej w skrócie odcinkiem kształtowania, odcinek kształtowania końcowego, który - w przekroju wzdłużnym - ma zakrzywioną w kształcie łuku koła powierzchnię wewnętrzną i współpracuje z obszarem przejściowym, poddając go dodatkowemu procesowi kształtowania. Narzędzie kształtowe jest zatem dostosowane do tego, by przy zamykaniu pojemnika poddawać obszar przejściowy zamknięcia z materiału głębokotłocznego zarówno procesowi głębokiego tłoczenia, jak też procesowi kształtowania. Obszar przejściowy pomiędzy koroną i płaszczem zamknięcia uzyskuje zatem ostateczny kształt nie tylko w procesie głębokiego tłoczenia, lecz jest formowany dodatkowo w określony sposób przez odcinek kształtowania. Istnieje zatem możliwość bardzo dokładnego oddziaływania na kształt obszaru przejściowego. Dzięki temu obszar przejściowy można tak dopasować kształtem do zarysu zewnętrznego względnie wylotu zamykanego pojemnika, że umieszczona wewnątrz zamknięcia uszczelka jest bardzo równomiernie, zwłaszcza zaś bez jakichkolwiek pustych przestrzeni względnie pęcherzy powietrza, dociskana do zewnętrznej powierzchni pojemnika i przylega szczelnie do wewnętrznej powierzchni zamknięcia. Parametry uszczelnienia mieszczą się zatem w wąskim przedziale tolerancji. Poza tym siły potrzebne do pierwszego otwarcia zamknięcia są bardziej równomierne.

PL 193 103 B1

Jeżeli narzędzie kształtowe charakteryzuje się specjalnym kształtem formy do tłoczenia, polegającym na tym, że odcinek głębokiego tłoczenia jest usytuowany bliżej przedniej krawędzi tulei niż odcinek kształtowania, wówczas przy zamykaniu pojemników tuleję przesuwa się w kierunku zamknięcia tak, że jej przednia krawędź - widziana w kierunku ruchu - znajduje się z przodu. Wskutek tego również odcinek głębokiego tłoczenia jest usytuowany z przodu i dochodzi do przejściowego obszaru zamknięcia jeszcze przed odcinkiem kształtowania. Zamknięcie jest zatem wychwytywane przez odcinek głębokiego tłoczenia i poddawane najpierw procesowi głębokiego tłoczenia, zanim zostanie ostatecznie uformowane przez odcinek kształtowania.

Za pomocą tego narzędzia kształtowego można realizować sposób zamykania pojemników, który charakteryzuje się tym, że obszar przejściowy pomiędzy koroną i płaszczem zamknięcia poddaje się w trakcie zamykania głębokiemu tłoczeniu i że ten obszar przejściowy poddaje się dodatkowemu procesowi kształtowania. Głębokie tłoczenie i późniejsze kształtowanie powodują takie uformowanie zamknięcia na pojemniku, że jest on szczelnie zamknięty, zaś panujące w pojemniku ciśnienia, przy których zachodzi wypchnięcie zamknięcia, leżą w wąskim zakresie tolerancji. Poza tym osiągane są bardziej równomierne wartości sił potrzebnych do pierwszego odkręcenia zamknięcia.

Narzędzie kształtowe służy do wytwarzania zamknięcia z materiału głębokotłocznego, które charakteryzuje się tym, że jest głęboko tłoczone i kształtowane w obszarze przejściowym pomiędzy koroną i płaszczem. W porównaniu do zamknięć jedynie głęboko tłoczonych jest to o tyle korzystne, że pozwala optymalnie uszczelnić zamykany pojemnik. To z kolei pozwala utrzymać w wąskich granicach wartości ciśnienia wewnątrz pojemnika.

Jedne części obszaru przejściowego mogą być głęboko tłoczone i dodatkowo kształtowane, podczas gdy inne są wyłącznie głęboko tłoczone. Pozwala to w optymalny sposób dopasować obszar przejściowy do konkretnych warunków.

Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykładzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia, nazywane również nurnikiem, narzędzie kształtowe, przeznaczone do zamykania pojemników, zwłaszcza butelek, za pomocą zamknięć z materiału głębokotłocznego, fig. 2 - dolną część tulei w przekroju wzdłużnym, oraz fig. 3 - część zamknięcia w przekroju wzdłużnym.

Narzędzia kształtowe omawianego tutaj rodzaju są w zasadzie znane. Służą one do umieszczania na pojemniku zamknięcia, złożonego z korony i wychodzącego z niej płaszcza, przy czym umieszczona wewnątrz zamknięcia uszczelka jest dociskana do wylotu pojemnika. Celem zamocowania zamknięcia wygniata się od zewnątrz w powierzchni jego płaszcza gwint przy użyciu odpowiedniego narzędzia.

Narzędzia kształtowe i narzędzia do wygniatania gwintu są znane, w związku z czym ich zasadnicza funkcja nie będzie tu bliżej opisywana.

Narzędzie kształtowe 1, przedstawione w przekroju wzdłużnym na fig. 1, zawiera tuleję 3, która celem zamknięcia pojemnika zachodzi za zamknięcie i kształtuje obszar przejściowy pomiędzy koroną i płaszczem zamknięcia. Wewnętrzna średnica tulei 3 jest w zwią zku z tym tak dobrana, że tuleja co najmniej swym - na fig. 1 dolnym - obszarem zachodzi za zamknięcie. Tuleja ma przednią krawędź 5, stanowiącą jej dolne ograniczenie.

Tuleja 3 otacza wewnętrzną przestrzeń 7, w której umieszczony jest wypychacz 9, przemieszczany w kierunku osi symetrii 11 narzędzia kształtowego 1. Na fig. 1 płytkowy wypychacz 9 znajduje się w swojej najniższej pozycji, w której jego odstęp względem przedniej krawędzi 5 jest najmniejszy. W tym poło żeniu wypychacz 9 jest zabezpieczony kołkiem 13 przed wypadnięciem z wewnętrznej przestrzeni 7. Wypychacz 9 jest dociskany przez co najmniej jeden element sprężysty 15, w tym przypadku sprężynę śrubową, ze skierowaną w dół siłą wstępnego docisku. W przedstawionym tutaj przykładzie wykonania wokół osi symetrii 11 rozmieszczonych jest kilka elementów sprężystych 15, 15'. Są one umieszczone w wybraniach względnie otworach 17, 17', w zasadzie równoległych do osi symetrii 11 i znajdujących się w korpusie 19 tulei 3. Usytuowanie i kształt wypychaczy 9 opisanego tutaj rodzaju jest znane, w związku z czym nie będzie tutaj bliżej opisywane.

W pobliżu przedniej krawędzi 5 tulei 3 znajduje się skos naprowadzający 21, który - na fig. 1 rozszerza się stożkowo z góry do dołu, zatem jego wewnętrzna powierzchnia ma kształt stożkowego płaszcza. Skos naprowadzający 21 służy do tego, by przy nasadzaniu narzędzia kształtowego 1 na zamknięcie ułatwić jego wejście w tuleję 3.

Ze skosem naprowadzającym 21 połączony jest odcinek głębokiego tłoczenia 23, który ma wystający w kierunku osi symetrii 11, zwany również progiem ciągowym, promień głębokiego tłoczenia 25, którego zewnętrzna powierzchnia jest wypukła, czyli wchodzi w wewnętrzną przestrzeń 7.

PL 193 103 B1

Wewnętrzna powierzchnia progu ciągowego 25 tworzy w przekroju wzdłużnym łuk koła, zwłaszcza o promieniu równym 0,8 mm.

Z odcinkiem głębokiego tłoczenia 23 połączony jest odcinek kształtowania 27, którego wewnętrzna powierzchnia -widziana od strony wewnętrznej przestrzeni 7 - jest wklęsła. Promień krzywizny tego odcinka kształtowania 27 wynosi 1,0 do 2,0 mm, korzystnie 1,3 do 1,7 mm. Szczególnie korzystny jest promień krzywizny równy 1,5 mm, ponieważ zapewnia on wyjątkowo dobrą szczelność i bardzo równomierne siły otwierania. Dotyczy to butelek, zamkniętych przy użyciu zamknięcia gwintowanego z materiału głębokotłocznego i mających w obszarze wylotu średnicę równą około 25 mm. Promień krzywizny na odcinku kształtowania 27 można dobierać w zależności od wymiarów zamykanych pojemników. Podane tutaj dane liczbowe dotyczą dostępnych na rynku, szklanych butelek na soki i napoje zawierające kwas węglowy, zwłaszcza wodę mineralną.

Dolna część tulei 3, obwiedziona kółkiem 29, nazywana jest również formą 31 do tłoczenia, opisaną bliżej w odniesieniu do fig. 2.

Na figurze 2 ukazana jest w przekroju wzdłużnym dolna część tulei 3, zwłaszcza jej przednia krawędź 5 z połączoną z nią formą 31 do tłoczenia. Te same części opatrzone są tymi samymi odnośnikami, w związku z czym można się tutaj odnieść do opisu fig. 1.

Na figurze 2 widać wyraźnie, że z przedniej krawędzi 5 wychodzi skos naprowadzający 21, biegnący stożkowo w kierunku osi symetrii 11. Skos naprowadzający 21 jest połączony bezpośrednio z przednią krawędzią 5 i rozszerza się w jej kierunku na zasadzie lejka. Skos naprowadzający 21 przechodzi w odcinek centrujący 33, mający w zasadzie cylindryczny kształt. Nad tym odcinkiem centrującym 33 leży próg ciągowy 25, którego wewnętrzna powierzchnia, jak już wspomniano, wchodzi w przekroju wzdłużnym na kształt łuku koła do wnętrza tulei 3. Próg ciągowy 25 odcinka głębokiego tłoczenia 23 wystaje pod kątem 90° względem odcinka centrującego 33. Możliwe są jednak również kąty większe lub mniejsze niż 90°. W przedstawionym tutaj przykładzie wykonania próg ciągowy 25 przechodzi przez cylindryczny obszar częściowy 35, zaliczający się również do odcinka głębokiego tłoczenia 23, bezpośrednio we wklęsły odcinek kształtowania 27.

W przedstawionym tutaj przykł adzie wykonania widać wyraź nie, ż e przy nasadzaniu tulei 3 na nie przedstawione tutaj zamknięcie najpierw działa skos naprowadzający 21, który wraz z odcinkiem centrującym 33 odpowiada za to, by zamknięcie wchodziło centrycznie do wnętrza tulei 3. Bezpośrednio po nasadzeniu tulei 3 na zamknięcie jego obszar przejściowy, leżący pomiędzy koroną i płaszczem, znajduje się wewnątrz tulei w obszarze odcinka centrującego 33.

Na figurze 3 ukazana jest w przekroju wzdłużnym część zamknięcia 37, nasadzonego na pojemnik 39, na przykład butelkę ze szkła. Wyraźnie widać tutaj obszar przejściowy 41, leżący pomiędzy zamykającą wylot pojemnika koroną 45 i wychodzącym z niej płaszczem 47 zamknięcia 37. Pomiędzy koroną 45 i częściami obszaru przejściowego 41, wewnątrz zamknięcia 37 umieszczona jest uszczelka, która nie tylko zamyka poziomy obszar wylotu 43, lecz sięga do bocznej powierzchni 51 pojemnika. Poniżej obszaru przejściowego 41 widoczne jest zgrubienie 53, korzystnie radełkowane, co z jednej strony służy wzmocnieniu zamknięcia 37, z drugiej zaś ułatwia jego uchwycenie.

Wewnętrzna średnica tulei 3, z której widoczne są jedynie części formy 31 do tłoczenia, jest dopasowana do zewnętrznej średnicy zamknięcia 33. Przed nasadzeniem tulei 3 na zamknięcie 37 jego zewnętrzna średnica jest większa niż wewnętrzna średnica w cylindrycznym obszarze częściowym 35. Dzięki temu dopasowaniu wymiarów próg ciągowy 25 odcinka 23 głębokiego tłoczenia tak współpracuje z zamknięciem 37 względnie jego obszarem przejściowym 41, że można go poddać operacji głębokiego tłoczenia.

W pł aszczu 47 zamknię cia 37 po głębokim tł oczeniu i kształ towaniu wzglę dnie koń cowym kształtowaniu obszaru przejściowego 41 wygniata się gwint 57, kształtując w ten sposób płaszcz na zewnętrznym gwincie 58 pojemnika 39 i mocując pewnie zamknięcie 37 na pojemniku 39.

Poniżej opisana zostanie bardziej szczegółowo funkcja objaśnionego na podstawie figur narzędzia kształtowego 1, sposób zamykania pojemników za pomocą głębokotłocznego zamknięcia oraz zamknięcie 37.

Celem zamknięcia pojemnika 39 na jego wylot 43 nasadza się zamknięcie 37. Płaszcz 47 zamknięcia 37 nie jest przy tym jeszcze zaopatrzony w gwint, natomiast znajduje się na nim obwodowe zgrubienie 53.

Po nasadzeniu zamknięcia 37 na pojemnik 39 narzędzie kształtowe opuszcza się na zamknięcie 37. Na figurze 1 widać, że dociskacz 59 narzędzia kształtowego 1 zabezpiecza zamknięcie 37 do chwili, gdy wejdzie ono w tuleję 3. Najpierw skos naprowadzający 21 sprawia, że zamknięcie 37

PL 193 103 B1 wchodzi centrycznie w wewnętrzną przestrzeń 7 tulei 3. Przed obróbką zamknięcia 37 za pomocą narzędzia kształtowego 1 zewnętrzna średnica obszaru przejściowego 41 jest większa niż wewnętrzna średnica w cylindrycznym obszarze częściowym 35. Wskutek tego próg ciągowy 25 dochodzi do obszaru przejściowego 41, który podlega głębokiemu tłoczeniu przy dalszym opuszczaniu tulei 3 względem - wykonanego z głębokotłocznego materiału, zwłaszcza blachy aluminiowej lub stalowej - zamknięcia 37. Dochodzi przy tym jedynie do względnego przemieszczania się zamknięcia 37 i tulei 3. Możliwe byłoby zatem również teoretycznie wprowadzanie zamknięcia 37 do wewnętrznej przestrzeni 7 tulei 3.

Z objaśnień do figury 2 wynika, że próg cią gowy 25 dochodzi do obszaru przejś ciowego 41, zanim zacznie pracować odcinek kształtowania 27. Podczas opuszczania tulei 3 względem zamknięcia 37 obszar przejściowy 41 podlega wyłącznie głębokiemu tłoczeniu, dopóki próg ciągowy 25 i cylindryczny obszar przejś ciowy 35 współpracują z obszarem przejś ciowym 41. Jednak przy dalszym opuszczaniu również odcinek kształtowania 27 zaczyna współpracować z obszarem przejściowym 41, kształtując dodatkowo ten obszar. Na zakończenie tuleja 3 znajduje się względem zamknięcia 37 w pozycji ukazanej na fig. 3. W ten sposób osiągnęła ona maksymalne przemieszczenie w odniesieniu do swej pozycji wyjściowej, zaś operacja głębokiego tłoczenia, podobnie jak operacja kształtowania, jest zakończona.

W typowych zamknięciach i pojemnikach wzgl ędnie butelkach wymagana głębokość tłoczenia wynosi około 2,6 mm. Stąd wynika, że przy opuszczaniu tulei 3 względem zamknięcia 37 na pierwszym odcinku, wynoszącym około 0,8 mm, zachodzi wyłącznie głębokie tłoczenie obszaru przejściowego 41 za pomocą progu ciągowego 25 oraz głębokie tłoczenie za pomocą cylindrycznego obszaru częściowego 35, wynoszące około 0,3 mm. Przy tej głębokości tłoczenia zakrzywiony obszar wewnętrznej powierzchni odcinka kształtowania 27 dochodzi do obszaru przejściowego 41, w związku z czym, podczas gdy obszar przejś ciowy jest dalej głęboko tł oczony, w jego obszarze zachodzi również proces kształtowania. Aby osiągnąć głębokość tłoczenia wynoszącą około 2,6 mm, dla odcinka kształtowania 27 dobiera się promień równy około 1,5 mm.

Głębokość tłoczenia w typowych zamknięciach 37 butelek o średnicy 25 mm jest znormalizowana i wynosi 2,6 mm. Wysokość cylindrycznego obszaru częściowego 35, mierzona w kierunku osi symetrii 11, zależy zatem od doboru promieni progu ciągowego 25 i odcinka kształtowania 27. Jeżeli wybierze się promienie większe od podanych wyżej, wówczas wysokość cylindrycznego obszaru częściowego 35 może być praktycznie równa zeru. W tym przypadku proces głębokiego tłoczenia jest dokonywany przez próg ciągowy 25, ewentualnie także przez pierwszy, połączony z nim, obszar odcinka kształtowania 27.

Zamknięcie 37 charakteryzuje się zatem tym, że część obszaru przejściowego 41, stykająca się bezpośrednio z płaszczem 47, podlega wyłącznie głębokiemu tłoczeniu. Chodzi tutaj o cylindryczną część obszaru przejściowego 41, stykającą się z obwodowym zgrubieniem 53. Nad tą częścią obszar przejściowy 41 jest poddawany zarówno głębokiemu tłoczeniu, jak też kształtowaniu.

Na figurze 3 widać wyraźnie, że uszczelka 49 jest przykładana względnie dociskana z jednej strony bez pustek do zewnętrznej powierzchni pojemnika 39, również do bocznej powierzchni 51 oraz że pomiędzy wewnętrzną powierzchnią zamknięcia 37 względnie obszaru przejściowego 41 i uszczelką 49 również nie wystę pują puste przestrzenie. Uszczelka jest zatem w całym obszarze przejściowym 41 dociskana od zewnętrz do pojemnika 39, co zapewnia jego szczelne zamknięcie. Uszczelka 49 przylega do biegnącej poziomo wokół wylotu 43 powierzchni F pojemnika 39, poza tym w obszarze bocznej powierzchni 51, usytuowanej poniżej tej powierzchni F. Takie usytuowanie uszczelki 49 zapewnia tak zwane boczne uszczelnienie pojemnika 39.

Ponieważ pomiędzy pojemnikiem 39 i uszczelką 49 z jednej strony oraz pomiędzy uszczelką i wewnę trzną powierzchnią obszaru przejś ciowego 41 z drugiej strony nie występują puste przestrzenie, zmniejsza się siła potrzebna do nakręcenia zamknięcia. Poza tym ma tu miejsce ciasne uszczelnienie, co oznacza, że w każdym przypadku, dla przekraczającego wyraźnie przedział tolerancji nadciśnienia wewnątrz pojemnika 39, może zachodzić tak zwane odpowietrzanie, w ramach którego płyny i/lub gazy mogą wydostawać się z wnętrza pojemnika 39 obok uszczelki 49.

Claims (6)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Narzędzie kształtowe do zamykania pojemników, zwłaszcza butelek, za pomocą zawierających koronę i wychodzący z niej płaszcz, zamknięć z materiału głębokotłocznego, korzystnie blachy aluminiowej lub stalowej, z zachodzącą podczas zamykania za zamknięcie tuleją, zawierającą formę do tłoczenia z odcinkiem głębokiego tłoczenia, który podczas zamykania dochodzi od zewnątrz do obszaru przejściowego pomiędzy koroną i płaszczem zamknięcia i poddaje obszar przejściowy procesowi głębokiego tłoczenia, przy czym należąca do tulei forma do tłoczenia zawiera wklęsły odcinek kształtowania, który współpracuje z obszarem przejściowym odcinka kształtowania, znamienne tym, że wewnętrzna powierzchnia odcinka kształtowania (27) formy (31) do tłoczenia - widziana w przekroju wzdłużnym - jest zakrzywiona w kształcie łuku koła, w związku z czym umieszczona wewnątrz zamknięcia (37) uszczelka (49) jest dociśnięta równomiernie, bez pustek lub szczelin powietrznych, do zewnętrznej powierzchni (51) pojemnika i szczelnie przylega do odpowiedniej wewnętrznej powierzchni zamknięcia.
2. 2. Narzędzie kształtowe według zastrz. 1, znamienne tym, że stanowiący część formy (31) do tłoczenia odcinek głębokiego tłoczenia (23) jest usytuowany bliżej przedniej krawędzi (5) tulei (3) niż odcinek kształtowania (27).
3. 3. Narzędzie kształtowe według zastrz. 1 albo 2, znamienne tym, że odcinek głębokiego tłoczenia (23) i odcinek kształtowania (27) stykają się ze sobą bezpośrednio.
4. 4. Narzędzie kształtowe według zastrz. 1, znamienne tym, że promień krzywizny łuku koła wynosi 1,0 do 2,0 mm, korzystnie 1,3 do 1,7 mm, zwłaszcza 1,5 mm.
5. 5. Narzędzie kształtowe według zastrz. 1, znamienne tym, że forma (31) do tłoczenia zawiera skos naprowadzający (21), usytuowany pomiędzy przednią krawędzią (5) tulei (3) i odcinkiem głębokiego tłoczenia (23).
6. 6. Narzędzie kształtowe według zastrz. 5, znamienne tym, że skos naprowadzający (21) i odcinek głębokiego tłoczenia (23) przechodzą w siebie wzajemnie bezpośrednio lub korzystnie poprzez odcinek centrujący (33).