PL194981B1 - Urządzenie wężowe do dojarki mechanicznej - Google Patents

Abstract

1. Urz adzenie w ezowe do dojarki mecha- nicznej, sprezyste i elastyczne, posiadaj ace cz esc w ezow a, przynajmniej pierwsz a cz esc ko ncow a i kana l, przebiegaj acy wzd lu z urz a- dzenia w ezowego przez pierwsz a cz es c ko n- cow a i cz esc w ezow a, oraz posiadaj ace cz esc przej sciow a pomi edzy pierwsz a cz escia ko n- cow a i cz escia w ezow a, przy czym pierwsza cz esc ko ncowa urz adzenia wezowego w za- montowanym stanie s lu zy do po laczenia z ru- rowym cz lonem lacz acym, dzi eki zastosowaniu cz lonu lacz acego wprowadzonego w kana l, znamienne tym, ze kana l (5) przechodzi przez cz esc przejsciow a (4) i przekrój poprzeczny kana lu (5) w cz esci przej sciowej (4) ma kszta lt nieko lowy w stanie niezamontowanym, za s kszta lt ko lowy w stanie zamontowanym. PL PL PL PL PL PL PL

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest urządzenie wężowe do dojarki mechanicznej.

Znane jest urządzenie wężowe do dojarki mechanicznej posiadające część wężową, przynajmniej pierwszą część końcową i kanał przebiegający wzdłuż urządzenia wężowego poprzez pierwszą część końcową i część wężową. Takie urządzenie wężowe jest giętkie i elastyczne. Pierwsza część końcowa urządzenia wężowego w zamontowanym stanie jest dostosowana do połączenia z rurowym członem łączącym poprzez wprowadzenie tego członu w kanał. Ponadto, takie urządzenie wężowe posiada część przejściową, umieszczoną pomiędzy pierwszą częścią końcową i częścią wężową.

Takie urządzenia wężowe występują w krótkim przewodzie mlecznym, normalnie wytwarzanym z materiału gumopodobnego, i przebiegającym pomiędzy kubkiem udojowym a złączem kubka udojowego członu dojarki mechanicznej. Krótki przewód mleczny może być oddzielnym wężem lub częścią wkładki kubka udojowego, którą montuje się w powłoce kubka udojowego. Gdy przewód mleczny występuje na członie łączącym złącza kubka udojowego, który zwykle wykonuje się jako ukośnie ściętą złączkę rurową, profil wewnętrznego przekroju poprzecznego przewodu mlecznego ulega odkształceniu w taki sposób, że następuje zmniejszenie powierzchni przekroju poprzecznego, tzn. powstaje przewężenie w obszarze bezpośrednio na zewnątrz złączki. Przewężenie utrudnia swobodny przepływ mleka przez przewód mleczny.

Literatura patentowa przytacza liczne dokumenty opisujące takie urządzenia wężowe, które tworzą krótki przewód mleczny pomiędzy kubkiem udojowym dojarki mechanicznej i złączem kubka udojowego.

W opisie US-2,341,953 ujawniono krótki przewód mleczny posiadający zgrubienie wystające promieniowo z przewodu mlecznego bezpośrednio na zewnątrz ukośnie ściętej złączki. Zgrubienie zapobiega uszkadzaniu węża przy opadnięciu w dół kubka udojowego dojarki mechanicznej.

W opisie US-2,694,379 przedstawiono wąż wkładki kubka udojowego o zmniejszonej grubości materiału w obszarze bezpośrednio na zewnątrz części łączącej. Ma to na celu poprawę zamknięcia węża przy zawiśnięciu w dół kubka udojowego.

W opisie US-3/643,630 ujawniono wąż wkładki kubka udojowego posiadający zagięty koniec, przeznaczony do połączenia ze złączką. Zagięcie ma na celu poprawę zamykania węża wkładki kubka udojowego i zapewnienie swobodnego przepływu mleka w położeniu dojenia.

Urządzenie wężowe do dojarki mechanicznej, sprężyste i elastyczne, posiadające część wężową, przynajmniej pierwszą część końcową i kanał, przebiegający wzdłuż urządzenia wężowego przez pierwszą część końcową i część wężową, oraz posiadające część przejściową pomiędzy pierwszą częścią końcową i częścią wężową, przy czym pierwsza część końcowa urządzenia wężowego w zamontowanym stanie służy do połączenia z rurowym członem łączącym, dzięki zastosowaniu członu łączącego wprowadzonego w kanał, według wynalazku charakteryzuje się tym, że kanał przechodzi przez część przejściową i przekrój poprzeczny kanału w części przejściowej ma kształt niekołowy w stanie niezamontowanym, zaś kształt kołowy w stanie zamontowanym.

Korzystnie urządzenie w zamontowanym stanie jest dostosowane do połączenia z członem łączącym, przy czym człon łączący posiada ukośnie ściętą powierzchnię końcową i jest wprowadzony do części przejściowej.

Korzystnie człon łączący posiada zewnętrzną powierzchnię, która w przekroju ma kształt okrągły.

Korzystnie kanał w niezamontowanym stanie ma w przekroju kształt jajowaty.

Korzystnie kształt przekroju poprzecznego kanału tworzy pierwszą część o promieniu r i drugą część odsuniętą na zewnątrz.

Korzystnie urządzenie jest dostosowane do umieszczenia w obróconym położeniu względem członu łączącego, i w tym położeniu druga część w zmontowanym stanie jest zwrócona w stronę ukośnie ściętej powierzchni końcowej.

Korzystnie promień jest stały.

Korzystnie kanał posiada podłużną oś symetrii i odległość pomiędzy drugą częścią i tą osią symetrii jest większa niż promień w przekroju poprzecznym części przejściowej.

Korzystnie odległość wzrasta wzdłuż części przejściowej w kierunku od pierwszej części końcowej do wartości maksymalnej, i następnie odległość maleje w kierunku części wężowej.

Korzystnie pierwsza część końcowa posiada powierzchnię końcową, która ma część ściętą.

Korzystnie druga część kanału i część ścięta są ustawione prostoliniowo jedna za drugą w przedłużeniu urządzenia wężowego.

PL 194 981 B1

Korzystnie urządzenie przynajmniej w części przejściowej posiada zewnętrzną powierzchnię, która w przekroju poprzecznym jest kołowa.

Korzystnie w części przejściowej ma większą grubość ściany, niż w pierwszej części końcowej i w części wężowej.

Korzystnie urządzenie posiada zgrubienie wokół urządzenia wężowego na długości urządzenia wężowego w całej części przejściowej.

Korzystnie zgrubienie wystaje w kierunku urządzenia wężowego na większej długości w drugiej części niż w pierwszej części.

Korzystnie urządzenie posiada na zewnętrznej stronie rowki przebiegające w kierunku podłużnym urządzenia wężowego w całej części przejściowej, przy czym w części przejściowej przekrój poprzeczny urządzenia wężowego ma kształt koła zębatego.

Dzięki nieściśliwości elastycznych i giętkich materiałów, obejmujących elastomery, na przykład kauczuk naturalny i syntetyczny, można zaprojektować kanał o niesymetrycznym, niekołowym przekroju poprzecznym, gdzie odkształcenie w zamontowanym stanie, tj. gdy część końcowa urządzenia wężowego zostanie włożona w człon łączący, powoduje uzyskanie kołowego kształtu w przekroju poprzecznym dla całej części przejściowej kanału, tzn. w obszarze bezpośrednio za członem łączącym.

W przykładzie wykonania wynalazku, człon łączący posiada ukośnie ściętą powierzchnię końcową, tzn. końcówka tworzy pierścieniową powierzchnię pochyloną względem podłużnej osi symetrii rurowego członu łączącego, w którym urządzenie wężowe w zmontowanym stanie dostosowano do połączenia z członem łączącym w taki sposób, że człon łączący wchodzi w część przejściową. Zewnętrzna powierzchnia członu łączącego może być okrągła w przekroju poprzecznym.

Zgodnie z następnym przykładem wykonania wynalazku wspomniany kształt przekroju poprzecznego kanału tworzy pierwszą część posiadającą promień, i drugą część odsuniętą na zewnątrz. Jest to przekrój o kształcie jajowym, który przyjmuje zasadniczo kołowy profil po wprowadzeniu w kanał ukośnie ściętej złączki rurowej, zwłaszcza gdy urządzenie wężowe jest tak obrócone względem członu łączącego, że druga część w zamontowanym stanie jest skierowana w stronę ukośnie ściętej powierzchni końcowej. Ponadto, wspomniany promień może być stały.

Zgodnie z następnym przykładem kanał posiada oś podłużną, a odległość pomiędzy drugą częścią i wspomnianą osią jest większa od promienia w przekroju poprowadzonym poprzez część przejściową. Odległość ta może wzrastać na długości części przejściowej w kierunku od pierwszej części końcowej do uzyskania wartości maksymalnej, i następnie zmniejszać się w kierunku części wężowej.

Zgodnie z następnym przykładem wykonania wynalazku część końcowa urządzenia wężowego posiada powierzchnię końcową z ukośnym ścięciem. Dzięki ścięciu, które może być płaskie lub wklęsłe, uzyskano możliwość oparcia powierzchni końcowej urządzenia wężowego o zewnętrzną powierzchnię złącza kubka udojowego, nawet jeśli złącze to zawiera wystające części zmniejszające odległość krótkiego węża. Ponadto, ścięta część umożliwia obrotową orientację urządzenia wężowego, gdy ma być zamontowane w członie łączącym. W ten sposób druga część kanału i część ścięta ustawiają się w linii prostej, w przedłużeniu urządzenia wężowego.

Zgodnie z następnym przykładem wykonania wynalazku urządzenie wężowe posiada przynajmniej w części przejściowej zewnętrzną powierzchnię, która w przekroju poprzecznym jest okrągła. Korzystnie, urządzenie wężowe może również mieć w części przejściowej większą grubość ściany niż w pierwszej części końcowej urządzenia wężowego. Zwiększa to wytrzymałość urządzenia wężowego w obszarze ulegającym zużyciu wskutek częstego zginania urządzenia wężowego, na przykład w zastosowaniu przewodu mlecznego. Korzystnie, urządzenie wężowe posiada zgrubienie wokół urządzenia wężowego oraz w kierunku podłużnym urządzenia wężowego, zasadniczo w całej części przejściowej. Poprzez zwiększenie długości zgrubienia w kierunku podłużnym na drugiej części w porównaniu z częścią pierwszą uzyskano dodatkową poprawę wytrzymałości części przejściowej. Częściowe przedłużenie zgrubienia sprzyja uzyskaniu okrągłego przekroju poprzecznego kanału po wprowadzeniu pierwszej części końcowej urządzenia wężowego na złącze kubka udojowego.

Zgodnie z następnym przykładem wykonania wynalazku urządzenie wężowe posiada na zewnętrznej powierzchni rowki przebiegające w kierunku podłużnym urządzenia wężowego zasadniczo na całej części przejściowej w taki sposób, że w przekroju poprzecznym części przejściowej powstaje kształt koła zębatego. Rowki takie, a dokładniej podłużne występy pomiędzy rowkami również poprawiają wytrzymałość w części przejściowej, ulegającej większym naprężeniom zginającym.

PL 194 981 B1

Przedmiot wynalazku uwidoczniono w przykładzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przykład wykonania urządzenia wężowego według wynalazku, w widoku perspektywicznym; fig. 2 - przedstawia część wężową urządzenia według fig. 1 w niezamontowanym stanie, w przekroju podłużnym; fig. 3 - urządzenie wężowe, w przekroju III-III według fig. 2; fig. 4 - część urządzenia wężowego według fig. 1, w rzucie z boku; fig. 5 - urządzenie wężowe w zamontowanym stanie, w przekroju podłużnym odpowiadającym przekrojowi według fig. 2.

Na fig. 1 pokazano urządzenie wężowe w postaci wkładki kubka udojowego 1 do kubka udojowego członu dojarki mechanicznej. Wkładka kubka udojowego 1 składa się z części górnej 1a przeznaczonej do wprowadzenia w powłokę kubka udojowego oraz z części dolnej 1b, która tworzy krótki przewód mleczny pomiędzy kubkiem udojowym i złączem kubka udojowego członu dojarki mechanicznej. Część górna 1a posiada otwór, w który wchodzi strzyk podczas dojenia zwierzęcia.

Obecny wynalazek przedstawiono w odniesieniu do wkładki kubka udojowego 1, nawet jeśli wynalazek znajduje zastosowanie do innych urządzeń wężowych przeznaczonych do zamontowania na końcówkach rur.

Dolna część 1b wkładki kubka udojowego 1 posiada część końcową 2, część wężową 3 oraz część przejściową 4, którą umieszczono pomiędzy częścią końcową 2 i częścią wężową 3, patrz również fig. 2-4.

Opisaną wkładkę kubka udojowego 1 wytwarza się jednoczęściowe z giętkiego lub elastycznego materiału gumowego. Tego rodzaju materiały gumowe są zasadniczo nieściśliwe, tzn. objętość materiału pozostaje stała niezależnie od tego, czy podlega odkształceniom.

We wkładce kubka udojowego 1 występuje kanał 5 przechodzący poprzez pierwszą część końcową 2, część wężową 3 oraz część przejściową 4. Kanał 5 wkładki kubka udojowego 1 służy do transportu mleka z kubka udojowego do złącza kubka udojowego, w celu zasilania członu odbierającego mleko poprzez długi przewód mleczny.

W położeniu spoczynkowym, pokazanym na fig. 1, wkładka kubka udojowego 1 przebiega wzdłuż osi podłużnej x, patrz fig. 2 i 4. Wkładka kubka udojowego 1 ma kształt okrągły, widziany w dowolnym przekroju poprzecznym prostopadłym do osi podłużnej x. Oś podłużna tworzy środek kanału 5 w pierwszej części końcowej 2 i w części wężowej 3, gdy wkładka kubka udojowego 1 znajduje się w stanie spoczynkowym. Grubość ścianki wkładki kubka udojowego 1 jest zasadniczo stała na długości części końcowej 2 oraz części wężowej 3. W części przejściowej 4 grubość ścianki wkładki kubka udojowego 1 jest większa niż w części końcowej 2 i w części wężowej 3.

W zamontowanym stanie wkładka kubka udojowego 1 jest przewidziana do połączenia z członem łączącym 7 w postaci złączki rurowej. Złączka rurowa 7 tworzy człon wlotowy złącza kubka udojowego pokazanego odnośnikiem 8 na fig. 5. Wkładkę kubka udojowego 1 mocuje się do złączki rurowej 7, poprzez wprowadzenie tej złączki w kanał 5. Złączka rurowa posiada, jak pokazano na fig. 5, ukośnie ściętą powierzchnię końcową, tzn. oś podłużna x pochyla się względem powierzchni końcowej o kąt ostry α. Wkładkę kubka udojowego 1 montuje się do złączki rurowej w taki sposób, by wystawała do oparcia o zewnętrzną ścianę 8a złącza kubka udojowego 8. Część końcowa 2 powierzchni końcowej posiada ścięcie 9. Jak pokazano na fig. 5, ścięcie 9 będzie opierać się o zewnętrzną powierzchnię 8b złącza kubka udojowego. Zewnętrzna powierzchnia 8b tworzy część złącza kubka udojowego 8 wystającą w górę z zewnętrznej ściany 8a i spełniającą różne funkcje, na przykład zaworu zamykającego. Ścięcie 9 może być zasadniczo płaską powierzchnią lub zakrzywioną powierzchnią wklęsłą. W rezultacie, ścięcie 9 umożliwia w pokazanym przykładzie przesunięcie wkładki kubka udojowego 1 do zetknięcia z zewnętrzną ścianą 8a złącza kubka udojowego 8, tzn. do określonego położenia złączki rurowej 7 w kanale 5 w podłużnym kierunku wkładki kubka udojowego, gdy wkładka ta znajduje się w zamontowanym stanie, jak pokazano na fig. 5.

W zamontowanym stanie powierzchnia końcowa złączki rurowej 7 znajduje się w części przejściowej 4. Bardziej dokładnie, zewnętrzny punkt powierzchni końcowej złączki rurowej 7 znajduje się w części przejściowej 4 łączącej się z częścią wężową 3, a wewnętrzny punkt powierzchni końcowej złączki rurowej 7, tzn. punkt umieszczony bliżej złącza kubka udojowego 8, znajduje się w części przejściowej 4 łączącej się z częścią końcową 2. Powierzchnia końcowa bądź otwór złączki rurowej 7 rozciąga się zatem na zasadniczej długości części przejściowej 4.

Jak wynika z fig. 2 i 3, kanał 5 w zmontowanym stanie ma niekołowy kształt przekroju poprzecznego w części przejściowej 4. Dokładniej biorąc, kanał 5 ma kształt jajowaty, utworzony przez pierwszą część 10 o zasadniczo stałym przekroju r oraz przez zewnętrznie wystającą drugą część 11. Odległość od ściany kanału drugiej części 11 do podłużnej osi x jest większa od promienia r w dowolPL 194 981 B1 nym przekroju poprzecznym poprowadzonym przez część przejściową 4. Bardziej dokładnie, odległość a nie jest stała, lecz wzrasta od wartości promienia r do wartości maksymalnej pokazanej na fig. 3, i ponownie maleje do wartości promienia r. Korzystnie, ścianka kanału drugiej części 11 ma promień mniejszy od promienia r, którego środek przesunięto od podłużnej osi x w kierunku drugiej części 11. W drugiej części 11 wkładka kubka udojowego 11 ma zatem mniejszą grubość ścianki niż w pierwszej części 10, w przekroju poprzecznym poprowadzonym poprzez część przejściową. Z fig. 2 wynika również, że odległość a zmienia się w kierunku podłużnym x wkładki kubka udojowego 1 od wartości odpowiadającej płomieniowi r w obszarze granicznym pomiędzy częścią wężową 3 i częścią przejściową 4 do maksymalnej wartości, i ponownie maleje do wartości promienia r w obszarze granicznym pomiędzy częścią przejściową 4 i częścią przejściową 2. Dzięki zaproponowanemu kształtowi poprzecznego przekroju części przejściowej 4 w niezamontowanym stanie cały kanał 5 będzie miał, gdy wkładka kubka udojowego 1 jest zamontowana w złączce rurowej 7, okrągły kształt przekroju poprzecznego; patrz fig. 5.

W celu uzyskania kształtu możliwie zbliżonego do kołowego w kanale 5 w pobliżu złączki rurowej 7 powierzchnię końcową lub otwór złączki rurowej 7 zwrócono ku drugiej części końcowej 11 kanału 5. Istotna jest orientacja wkładki kubka udojowego 1 nie tylko w kierunku podłużnym, lecz także w odpowiednim położeniu obrotowym. Orientację ułatwia ścięcie 9, które korzystnie można wykonać w taki sposób, aby znajdowało się w tym samym kątowym położeniu, co druga część 11 w stosunku do podłużnej osi x.

Jak wynika z fig. 1,2, 4 i 5, wkładka kubka udojowego 1 posiada zgrubienie 13 wokół podłużnej osi x na całej części przejściowej. W zgrubieniu 13 występuje część zgrubienia 13' posiadająca na długości części obwodu części przejściowej 4 większą długość w kierunku x wkładki kubka udojowego 1. Wydłużoną część zgrubioną 13' umieszczono w drugiej części 11, na przykład w pierwszej części 10. Jak pokazano na fig. 1 i 4, wkładka kubka udojowego 1 posiada w części przejściowej 4, tzn. na zgrubieniu 13 podłużne wgłębienia lub rowki 14 na zewnętrznej stronie, przez co wkładka kubka udojowego ma w poprzecznym przekroju kształt koła zębatego w części przejściowej 4. Rowki 14 przebiegają równolegle do siebie wzdłuż podłużnej osi x, a pomiędzy sąsiednimi rowkami 14 utworzono podłużny występ 15. Rowki 14 nie są pokazane na fig. 2, 3 i 5.

Wynalazek nie ogranicza się do przedstawionego przykładu wykonania, lecz może być zmieniony i zmodyfikowany w zakresie poniższych zastrzeżeń. Zwłaszcza należy zauważyć, że wynalazek znajduje również zastosowanie w innych urządzeniach wężowych, niż wkładka kubka udojowego 1. Przykładowo, można go zastosować w długim przewodzie mlecznym pomiędzy złączem kubka udojowego oraz członem gromadzenia mleka lub do innych węży dojarki mechanicznej bądź węży, które nie są przeznaczone do transportu mleka, lecz innych cieczy bądź gazów.

Claims (16)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Urządzenie wężowe do dojarki mechanicznej, sprężyste i elastyczne, posiadające część wężową, przynajmniej pierwszą część końcową i kanał, przebiegający wzdłuż urządzenia wężowego przez pierwszą część końcową i część wężową, oraz posiadające część przejściową pomiędzy pierwszą częścią końcową i częścią wężową, przy czym pierwsza część końcowa urządzenia wężowego w zamontowanym stanie służy do połączenia z rurowym członem łączącym, dzięki zastosowaniu członu łączącego wprowadzonego w kanał, znamienne tym, że kanał (5) przechodzi przez część przejściową (4) i przekrój poprzeczny kanału (5) w części przejściowej (4) ma kształt niekołowy w stanie niezamontowanym, zaś kształt kołowy w stanie zamontowanym.
2. 2. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że w zamontowanym stanie jest dostosowane do połączenia z członem łączącym (7), przy czym człon łączący (7) posiada ukośnie ściętą powierzchnię końcową i jest wprowadzony do części przejściowej (4).
3. 3. Urządzenie według zastrz. 2, znamienne tym, że człon łączący (7) posiada zewnętrzną powierzchnię, która w przekroju ma kształt okrągły.
4. 4. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że kanał (5) w niezamontowanym stanie ma w przekroju kształt jajowaty.
5. 5. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że kształt przekroju poprzecznego kanału (5) tworzy pierwszą część (10) o promieniu (r) i drugą część (11) odsuniętą na zewnątrz.
6. 6. Urządzenie według zastrz. 2 albo 5, znamienne tym, że jest dostosowane do umieszczenia w obróconym położeniu względem członu łączącego (7), i w tym położeniu druga część (11) w zmontowanym stanie jest zwrócona w stronę ukośnie ściętej powierzchni końcowej.

   PL 194 981 B1
7. 7. Urządzenie według zastrz. 5, znamienne tym, że promień (r) jest stały.
8. 8. Urządzenie według zastrz. 5, znamienne tym, że kanał (5) posiada podłużną oś symetrii (x) i odległość (a) pomiędzy drugą częścią (11) i tą osią symetrii (x) jest większa niż promień (r) w przekroju poprzecznym części przejściowej (4).
9. 9. Urząddenie wedłuu zastrz. 8, zr^ć^r^if^r^r^e; tym, żż odległość (a) wzrasta wzzłuu ccęści przejściowej (4) w kierunku od pierwszej części końcowej (2) do wartości maksymalnej, i następnie odległość (a) maleje w kierunku części wężowej (3).
10. 10. Urzeddeniewzdług zestrz.1 ,zrnmieenneym. żż pienazze cceśćkodńcwz )2)pośiaSa poo wierzchnię końcową, która ma część ściętą (9).
11. 11. wzdług zestrz. 5 albo 10. zznmieenn tym, żż drrgg cceść (11) (55 i część ścięta (9) są ustawione prostoliniowo jedna za drugą w przedłużeniu urządzenia wężowego.
12. 12. Urzeddenie wzdług ζπι&ζ. T zzamieenn tym, żż przzyajmniej w ccrę^ przejśćiowzj (4) posiada zewnętrzną powierzchnię, która w przekroju poprzecznym jest kołowa.
13. 13. Urzeddenie wzdług ζπ&ζ. T zznmieenn tym, zż w ccrę^ przejśćiowzj (() mm więęszą grubość ściany, niż w pierwszej części końcowej (2) i w części wężowej (3).
14. 14. Urzeddeniewzdług gastrz. 1 zamieennrym, żż p ośiaSa e 11) wzdSłu rzeddenia wężowego na długości (x) urządzenia wężowego w całej części przejściowej (4).
15. 15. Urzeddeniewzdług zasSz. 5albo 1 1,zznmieennrym. żż zzrugieniej 11) wwstajew kiemuku (x) urządzenia wężowego na większej długości w drugiej części (11) niż w pierwszej części (10).
16. 16. Urzeddaniewzdrug gastrz. . 1 zznmieennrym. żż p mala n a zawzętrzaejstrodienowZi ( 114 przebiegające w kierunku podłużnym (x) urządzenia wężowego w całej części przejściowej (4), przy caym w części przejściowej (4) przekrój poprzeczny urządzenia wężowego ma kształt koła zębatego.