PL195848B1 - Zespół blokady bezwładnościowej, zwłaszcza elementów wyposażenia kabiny samochodu - Google Patents

Abstract

1. Zespól blokady bezwladnosciowej, zwlaszcza elementów wyposazenia kabiny samochodu zawie- rajacy element bezwladnosciowy o odpowiednio uksztaltowanych powierzchniach roboczych spelnia- jacych wraz z powierzchniami wspólpracujacymi warunek klinowania, umieszczony ruchowo w gniez- dzie w poblizu elementu, który ma byc zablokowany po wystapieniu przyspieszenia skierowanego do przodu lub do tylu przekraczajacego ustalona war- tosc, utrzymywany w polozeniu biernym z ustalona sila przez zaczep wspólpracujacy z odpowiednim wglebieniem na elemencie bezwladnosciowym, znamienny tym, ze element bezwladnosciowy (5), ma postac plaskiego elementu zblizonego do wycin- ka kolowego i jest umieszczony z mozliwoscia wyko- nywania ruchu obrotowego na osi (8), przy czym powierzchnie robocze (9), umiejscowione sa na czesci lukowej wycinka kolowego i rozdzielone sa obszarem polozenia biernego (10) o mniejszej odleglo- sci od osi (8) niz powierzchnie robocze (9), ponadto w poblizu kazdej z powierzchni roboczych (9) ele- mentu bezwladnosciowego (5) gniazdo (7) zaopa- trzone jest w scianki (6) o parametrach zapewniaja- cych wraz z powierzchnia zwiazana z osia (8) spel- nienie warunku klinowania. PL PL PL PL

Description

Przedmiotem wynalazku jest zespół blokady bezwładnościowej znajdujący zastosowanie w elementach wyposażenia wnętrza samochodu takich jak na przykład zagłówek, a którego zadaniem jest uniemożliwienie zmiany położenia na przykład zagłówka w razie wypadku drogowego.

Znany jest zespół blokady bezwładnościowej na przykład z polskiego opisu patentowego nr 194 396, który stanowi element bezwładnościowy umieszczony przesuwnie w odpowiednio ukształtowanym gnieździe w bezpośrednim sąsiedztwie elementu, który ma być zablokowany w razie wypadku drogowego. Element bezwładnościowy ma postać płaskiego wydłużonego elementu, którego podstawy tworzą równoległe płaszczyzny a powierzchnie robocze dostosowane są kształtem do współpracujących z nimi: powierzchni ścianki bocznej gniazda i elementu, który ma być zablokowany, przy czym spełniony musi być warunek klinowania tj. kąt pomiędzy przynajmniej dwiema stycznymi do współpracujących powierzchni w punktach ich styku, leżących po przeciwnych stronach elementu bezwładnościowego jest mniejszy od minimalnego kąta tarcia dla pary współpracujących powierzchni o większym kącie tarcia. W położeniu biernym element bezwładnościowy utrzymywany jest z ustaloną siłą przez zaczep związany z gniazdem współpracujący z odpowiednim wgłębieniem na jednej z płaskich podstaw. Również z polskiego opisu zgłoszeniowego nr P-334435 (opublikowanego w BUP nr 3/2001) znany jest zespół blokady bezwładnościowej zastosowany do pochylnego zagłówka siedzenia samochodowego, który zawiera przemieszczający się ruchem posuwistym z położenia spoczynkowego do położenia blokowania element bezwładnościowy przyporządkowany mechanizmowi zmiany pochylenia zagłówka. Przemieszczenie elementu bezwładnościowego w obu wspomnianych przykładach z pozycji spoczynkowej do pozycji blokowania odbywa się pod wpływem siły bezwładności działającej na ten element po przekroczeniu ustalonego przyspieszenia w kierunku do przodu lub do tyłu.

Celem wynalazku jest opracowanie zespołu blokady bezwładnościowej funkcjonującej niezawodnie i równocześnie nie stwarzającej trudności wykonawczych.

Istotą wynalazku jest skonstruowanie zespołu blokady bezwładnościowej, której element bezwładnościowy ma postać płaskiego elementu zbliżonego do wycinka kołowego i umieszczony jest w pobliżu elementu, który ma być blokowany w ustalonym położeniu w gnieździe na osi z możliwością wykonywania ruchu obrotowego wokół tej osi. Powierzchnie robocze elementu bezwładnościowego umiejscowione są na obwodzie wycinka kołowego i współpracują z odpowiednio ukształtowanym fragmentem gniazda albo w drugiej odmianie - bezpośrednio z elementem blokowanym spełniając każdorazowo warunek klinowania. Powierzchnie robocze przedzielone są obszarem odpowiadającym położeniu spoczynkowemu elementu bezwładnościowego.

Zespół bezwładnościowej blokady według wynalazku może być stosowany do unieruchamiania w razie wypadku w ustalonym położeniu różnych elementów wyposażenia samochodu. Może być umieszczony w tulei prowadzącej wspornika zagłówka zaopatrzonego w wgłębienia, z którymi współpracuje umieszczona w tej tulei sprężyna. W tym przypadku przemieszczenie elementu bezwładnościowego z pozycji biernej do pozycji czynnej - blokowania uniemożliwia niekontrolowane wyjście sprężyny z wgłębienia na wsporniku. Podobnie zespół blokady może służyć do blokowania położenia kątowego zagłówka pochylnego.

Przedmiot wynalazku został bliżej objaśniony w przykładach wykonania na rysunku, którego fig. 1 przedstawia przekrój kołnierza tulei prowadzącej wspornika zagłówka, fig. 2 - przekrój pionowy zagłówka pochylnego płaszczyzną przechodzącą przez wzdłużne osie wsporników, fig. 3 - przekrój A-A zagłówka z fig. 2, a fig. 4 przedstawia przekrój B-B zagłówka z fig. 2.

Zespół blokady bezwładnościowej umieszczony jest w kołnierzu 1 tulei prowadzącej w pobliżu wspornika 2 zaopatrzonego w szereg wgłębień odpowiadających różnym ustawieniom wysokości zagłówka. W wgłębieniu umieszczona jest sprężyna 3 ustalająca skokowo wysokość zagłówka. Umieszczony w pobliżu sprężyny 3 zespół bezwładnościowej blokady składa się z elementu bezwładnościowego 5 i odpowiednio ukształtowanych ścianek 6 gniazda 7 w kołnierzu 1 tulei. Element bezwładnościowy 5 umieszczony jest z możliwością wykonywania ruchu obrotowego na osi 8. Element bezwładnościowy 5 ma postać płaskiej kształtki zbliżonej do wycinka kołowego, przy czym powierzchnie robocze 9 położone są na obrzeżu i rozdzielone są obszarem 10 o mniejszej odległości od osi obrotu 8, który odpowiada położeniu biernemu elementu bezwładnościowego 5. Powierzchnie robocze 9 elementu bezwładnościowego 5 i współpracujące z nimi ścianki 6 gniazda 7 wraz z powierzchnią związaną z osią 8 spełniają warunek klinowania. Element bezwładnościowy 5 w położeniu biernym utrzyPL 195 848 B1 mywany jest z określoną siłą przez zaczep 11 związany z gniazdem 7, który współdziała z odpowiednim wgłębieniem wykonanym na elemencie bezwładnościowym 5. Działanie tulei z zespołem blokady bezwładnościowej jest następujące. W celu zmiany wysokości ustawienia zagłówka i wysunięciu sprężyny 3 z zagłębienia w wsporniku 2 przemieszcza się poduszkę zagłówka w żądane położenie. W tym czasie element bezwładnościowy 5 utrzymywany przez zaczep 11 znajduje się w położeniu spoczynkowym, a obszar 10 znajduje się naprzeciw sprężyny 3 nie stykając się z nią. W razie wypadku drogowego, gdy przyspieszenie przekroczy ustaloną wartość, element bezwładnościowy 5 zostaje uwolniony z zaczepu 11 i wykonuje ruch obrotowy wokół osi 8 a jedna z jego powierzchni roboczych 9 zbliża się do odpowiedniej ścianki 6 gniazda 7 i klinuje się pomiędzy ścianką 6 i powierzchnią związaną z osią 8. Równocześnie druga powierzchnia robocza 9 zbliża się do sprężyny 3 i zmniejsza luz pomiędzy sprężyną 3 a wspornikiem 2. Wtym położeniu sprężyna 3 jest zablokowana i nie dopuszcza do zmiany położenia zagłówka zabezpieczając głowę człowieka w czasie wypadku drogowego.

Drugą wersję rozwiązania zespołu blokady bezwładnościowej na przykładzie zagłówka pochylnego przedstawiają figury 2-4 rysunku.

Wsporniki 2 zagłówka, z których co najmniej jeden zaopatrzony jest w wgłębienia ustawcze, są trwale zamocowane w oparciu fotela samochodu. Poduszka zagłówka ma wewnątrz szkielet przesuwny 12 i szkielet obrotowy 13. Ze szkieletem przesuwnym 12 związany jest układ regulacji wysokości położenia zagłówka, a ze szkieletem przesuwnym 12 i obrotowym 13 związany jest układ regulacji położenia kątowego zagłówka. Szkielet przesuwny 12 zawiera prowadnice wsporników 2 i związane z nimi sprężyny 3', które wchodzą do zagłębień wsporników 2. W pobliżu co najmniej jednej sprężyny 3' umieszczony jest zespół blokady bezwładnościowej składający się z części sprężyny 3' i elementu bezwładnościowego 5' umieszczonego z możliwością wykonania ruchu obrotowego na osi 8' utrzymywanego z zadaną siłą w położeniu biernym przez zaczep 11' związany ze szkieletem przesuwnym 12, współdziałający z odpowiednim wgłębieniem na elemencie bezwładnościowym 5'. Element bezwładnościowy 5'ma postać płaskiej kształtki zbliżonej do wycinka kołowego, przy czym powierzchnie robocze 9' położone są na obrzeżu i rozdzielone są obszarem 10' o mniejszej odległości od osi obrotu 8', który odpowiada położeniu biernemu elementu bezwładnościowego 5'. Powierzchnie robocze 9' elementu bezwładnościowego 5'i współpracująca z nimi część sprężyny 3' spełniają warunek klinowania.

Układ regulacji kątowej poduszki zagłówka zawiera związany ze szkieletem obrotowym 13 zębaty segment ustawczy 14, z którego wrębami współdziała sprężyna ustawcza 15 osadzona w szkielecie przesuwnym 12. W pobliżu zębatego segmentu ustawczego 14 umieszczony jest na poziomej osi 8 z możliwością wykonywania ruchu obrotowego element bezwładnościowy 5 utrzymywany w pozycji biernej z ustaloną siłą przez zaczep 11. Element bezwładnościowy 5 ma postać zbliżoną do płaskiego wycinka kołowego, a jego powierzchnie robocze 9 rozdzielone są obszarem położenia biernego 10. Powierzchnie robocze 9 w położeniu czynnym współpracują ze sprężyną ustawczą 15. Działanie zespołów blokady bezwładnościowej jest następujące. W celu zmiany wysokości ustawienia zagłówka przemieszcza się poduszkę zagłówka w żądane położenie, w którym pozostaje ona po wejściu sprężyny 3'do wrębu wspornika 2. W tym czasie element bezwładnościowy 5' utrzymywany przez zaczep 11' znajduje się w położeniu spoczynkowym, a obszar 10' znajduje się naprzeciw sprężyny 3' nie stykając się z nią. W przypadku przekroczenia ustalonego granicznego przyspieszenia zaczep 11' uwalnia element bezwładnościowy 5', który dokonując obrotu wokół osi 8' jedną ze swych powierzchni roboczych 9' styka się ze znajdującą się we wrębie wspornika 2 sprężyną 3'i przy spełnionym warunku klinowania blokuje się pomiędzy sprężyną 3'a powierzchnią związaną z osią 8', dociska sprężynę 3' do wrębu i uniemożliwia jego opuszczenie. Również w układzie regulacji kątowej w razie przekroczenia ustalonego przyspieszenia zaczep 11 uwalnia element bezwładnościowy 5, który dokonując obrotu względem osi 8 jedną ze swych powierzchni roboczych 9 styka się ze sprężyną ustawczą 15 i przy spełnionym warunku klinowania uniemożliwia wyjście sprężyny ustawczej 15 z wrębu segmentu ustawczego 14.

Opisane powyżej przykłady nie wyczerpują wszystkich możliwości zastosowania zespołów blokad bezwładnościowych według wynalazku.

Claims (2)

1. Zespół blokady bezwładnościowej, zwłaszcza elementów wyposażenia kabiny samochodu zawierający element bezwładnościowy o odpowiednio ukształtowanych powierzchniach roboczych

PL 195 848 B1 spełniających wraz z powierzchniami współpracującymi warunek klinowania, umieszczony ruchowo w gnieździe w pobliżu elementu, który ma być zablokowany po wystąpieniu przyspieszenia skierowanego do przodu lub do tyłu przekraczającego ustaloną wartość, utrzymywany w położeniu biernym z ustaloną siłą przez zaczep współpracujący z odpowiednim wgłębieniem na elemencie bezwładnościowym, znamienny tym, że element bezwładnościowy (5), ma postać płaskiego elementu zbliżonego do wycinka kołowego i jest umieszczony z możliwością wykonywania ruchu obrotowego na osi (8), przy czym powierzchnie robocze (9), umiejscowione są na części łukowej wycinka kołowego i rozdzielone są obszarem położenia biernego (10) o mniejszej odległości od osi (8) niż powierzchnie robocze (9), ponadto w pobliżu każdej z powierzchni roboczych (9) elementu bezwładnościowego (5) gniazdo (7) zaopatrzone jest w ścianki (6)o parametrach zapewniających wraz z powierzchnią związaną z osią (8) spełnienie warunku klinowania.

2. Zespół blokady bezwładnościowej, zwłaszcza elementów wyposażenia kabiny samochodu zawierający element bezwładnościowy o odpowiednio ukształtowanych powierzchniach roboczych spełniających wraz z powierzchniami współpracującymi warunek klinowania, umieszczony ruchowo w pobliżu elementu, który ma być zablokowany po wystąpieniu przyspieszenia skierowanego do przodu lub do tyłu przekraczającego ustaloną wartość, utrzymywany w położeniu biernym z ustaloną siłą przez zaczep współpracujący z odpowiednim wgłębieniem na elemencie bezwładnościowym, znamienny tym, że element bezwładnościowy (5', 5) ma postać płaskiego elementu zbliżonego do wycinka kołowego i jest umieszczony z możliwością wykonywania ruchu obrotowego na osi (8', 8) przy czym powierzchnie robocze (9', 9) umiejscowione są na części łukowej wycinka kołowego i rozdzielone są obszarem położenia biernego (10', 10) o mniejszej odległości od osi (8', 8) niż powierzchnie robocze (9', 9), ponadto jako powierzchnię współpracującą z powierzchniami roboczymi (9', 9) elementu bezwładnościowego (5', 5) spełniającą wraz z powierzchnią związaną z osią (8', 8) warunek klinowania ma część blokowanego elementu sprężystego (3', 15).