PL196363B1 - Kłódka zatrzaskowa - Google Patents

Abstract

l. Kłódka zatrzaskowa składająca się z korpusu oraz z usytuowanych w jego otworach bębenkowego mechanizmu zamykającego, pałąka lub trzpienia zakończonego zaczepem i zespołu zatrzaskowego, znamienna tym, że zespół zatrzaskowy stanowi kulka (6) osadzona w gnieździe (7) na wysokości zaczepu (5), dopychacz (9) umieszczony pod kulką (6) w otworze (12) o osi zasadniczo równoległej do podłużnej osi otworu zaczepowego (8) oraz element obrotowy (13) zaopatrzony w czoło oporowe (14) i wgłębienie (15) usytuowany prostopadle do zaczepu (5) a ponadto tym, że otwór zaczepowy (8) u wejścia zaczepu (5) ma pierścieniowe wybranie (16) o średnicy (D) większej od średnicy (d) otworu zaczepowego (8) a wchodząca część pałąka (2) lub trzpienia (4) w pierścieniowe wybranie (16) ma średnicę dostosowaną do średnicy (D).

Description

Przedmiotem wynalazku są nowe fenylobenzamidynowe pochodne 3-metylo-5-amino-4-karboksyizotiazolu i ich farmaceutycznie dopuszczalne sole, sposób ich wytwarzania, zastosowanie w lecznictwie i zawierające je środki farmaceutyczne.

Nowe pochodne mogą znaleźć zastosowanie w przemyśle farmaceutycznym do wytwarzania leków o działaniu przeciwzapalnym, przeciwbólowym i przeciwwirusowym.

Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NSAID) stanowią powszechnie znaną klasę środków przeciwzapalnych, przeciwgorączkowych i przeciwbólowych, których główne wskazanie lecznicze obejmuje objawowe łagodzenie stanów zapalnych, gorączki i łagodnego do umiarkowanego bólu. Poważne ograniczenie ich zastosowania stanowi potencjalna toksyczność w stosunku do układu żołądkowojelitowego, mogąca prowadzić do występowania działań niepożądanych, takich jak perforacja i krwawienie.

Poznanie mechanizmu działania NSAID, polegającego na hamowaniu enzymu cykooksygenazy (COX), a następnie odkrycie indukowanej syntetazy prostaglandyny, nazywanej cyklooksygenazą 2 (COX-2), spowodowało wzrost zainteresowania opracowywaniem nowych leków przeciwzapalnych.

Z polskich opisów patentowych 70257, 122568 i 167891 znane są pochodne kwasu 3-metylo-5-benzoiloaminoizotiazolo-4-karboksylowego odznaczające się silnym działaniem przeciwwirusowym, przeciwzapalnym i przeciwnowotworowym.

Obecnie okazało się, że wywodzące się z kwasu 3-metylo-5-benzoiloaminoizotiazolo-4-karboksylowego nowe związki wykazują interesujące własności biologiczne, co czyni je przydatnymi do stosowania w lecznictwie. Związki według wynalazku znajdują zastosowanie jako środki o działaniu przeciwzapalnym, przeciwwirusowym i przeciwbólowym, nie wykazując przy tym toksyczności żołądkowej i nerkowej klasycznych NSAID.

Nowe związki przedstawione są wzorem I, w którym R1 oznacza atom wodoru, chloru lub niższą grupę alkoksylową; R2, R3 i R4 są takie same lub różne i oznaczają atom wodoru, niższą grupę alkoksylową lub grupę dimetyloaminową.

Przez „niższą grupę alkoksylową” należy rozumieć grupę zawierającą od 1do 3 atomów węgla.

Nowe pochodne fenylobenzamidynowe 3-metylo-5-amino-4-karboksyizotiazolu różnią się od znanych i opisanych dotychczas w wymienionych patentach i doniesieniach źródłowych (Z. Machoń: Dissert. Pharm. 1969 2, 135; 1969 4, 325; 1970 6,395 oraz A. Jnglodt, Z. Machoń i inni: Arch. Immun. Therap. Exper. 1983 31, 579-689) obecnością wolnej grupy karboksylowej w pozycji 4 pierścienia izotiazolowego oraz ugrupowania fenylobenzamidynowego w pozycji 5.

Szczególnie korzystną nową pochodną okazał się związek o wzorze la, w którym podstawniki R1, R2 i R4 stanowią atom wodoru, a R3 oznacza grupę etoksylową, czyli 5-N-(3-metylo-4-karboksyizotiazolo)-N'-(p-etoksyfenylobenzamidyna).

Większość niesteroidowych leków przeciwzapalnych powoduje zmniejszenie hemolizy błon erytrocytarnych. W badaniach skriningowych nowy związek la wykazał silniejszy wpływ na stabilizację błon erytrocytarnych, niż znany lek przeciwzapalny Ibuprofen. Ponadto badania in vitro wykazały, iż związek ten silnie hamuje obrzęk kończyn szczurów i myszy w teście karageninowym oraz zmniejsza masę wytworzonej ziarniny w teście ziarninowania. Stwierdzono również silne działanie przeciwbólowe związku la porównywalne do działania Ibuprofenu.

Działanie ulcerogenne nowego związku la w dawkach 100 i 300 mg/kg jest wielokrotnie niższe w porównaniu z Ibuprofenem, jednym z najsłabiej działających ulcerogennie NSAID.

Związek la charakteryzuje się również bardzo niską toksycznością ostrą, wynoszącą po podaniu p.o. u myszy: LD50 >2000 mg/kg masy ciała, a po podaniu dootrzewnowym: 1404 mg/kg masy ciała; LD50 u szczura p.o. i i.p.: > 2000 mg/kg masy ciała.

Wynalazek obejmuje także fizjologicznie dopuszczalne sole związków o wzorze I, w szczególności sole addycyjne utworzone z kwasami mineralnymi lub z kwasami organicznymi.

Przykłady odpowiednich kwasów mineralnych stanowią kwas chlorowodorowy, bromowodorowy, siarkowy, azotowy i fosforowy. Przykłady odpowiednich kwasów organicznych stanowią kwas maleinowy, fumarowy, bursztynowy, itakonowy, cytrakonowy, szczawiowy, benzoesowy, p-aminobenzoesowy, askorbinowy, octowy, propionowy, winowy, salicylowy, cytrynowy, glukonowy, mlekowy, migdałowy, cynamonowy, aspartamowy, metanosulfonowy, etanodisulfonowy, benzenosulfonowy, toluenosulfonowy, glikolowy, glutaminowy, stearynowy lub palmitynowy.

PL 196 363 B1

Nowe związki i ich sole mogą znaleźć zastosowanie do leczenia i łagodzenia wszystkich stanów o podłożu zapalnym, a zatem stanów bólowych, stanów zapalnych i gorączkowych o różnej etiologii, symptomów związanych z grypą i innymi infekcjami wirusowymi, przeziębieniami i katarem nosa, przy bólach kręgosłupa, głowy, zębów, w bolesnym miesiączkowaniu, przy skręceniu stawów, w zapaleniach mięśni i stawów, łącznie z reumatoidalnym zapaleniem stawów, przy nerwobólach i przy zabiegach chirurgicznych. Ponadto przewiduje się zastosowanie nowych związków do leczenia demencji, łącznie z demencją starczą, zwłaszcza związaną z chorobą Alzheimera.

Pochodne według wynalazku oraz ich sole mogą być podawane pacjentowi same, jednak korzystne jest podawanie ich w postaci środków farmaceutycznych.

Środek farmaceutyczny o działaniu przeciwbólowym i przeciwzapalnym zawiera terapeutycznie skuteczną ilość co najmniej jednego związku o wzorze I lub jego farmaceutycznie dopuszczalnej soli oraz co najmniej jeden farmaceutycznie akceptowalny nośnik i/lub rozcieńczalnik.

Środek farmaceutyczny według wynalazku podaje się choremu wymagającemu leczenia w dogodnej postaci farmaceutycznej dawki jednostkowej, odpowiednią dla rodzaju środka drogą podawania, na przykład doustnie, pozajelitowo (dożylnie, domięśniowo bądź podskórnie) albo przezskórnie.

Dobór dawki leku i schematu dawkowania zależy od rodzaju choroby, wieku, wagi i stanu zdrowia chorego i może być określony przez specjalistę w oparciu o znane schematy leczenia i profilaktyki stanów zapalnych. Odpowiednia dawka związku według wynalazku może wynosić od 0,1 do 1000 mg/kg dziennie, korzystnie od 0,5 do 100 mg/kg dziennie. Odpowiednia dawka może być podawana choremu raz lub kilka razy dziennie, sama lub w połączeniu z innymi substancjami leczniczymi. Substancje takie można podawać jednocześnie w postaci preparatu skojarzonego lub w postaci niezależnych preparatów, lub też kolejno po sobie w ustalonej przez specjalistę kolejności i odstępach czasu.

Środkowi farmaceutycznemu według wynalazku można nadać różnorodne postaci farmaceutyczne, dobrze znane specjalistom, np. z wydawnictwa Remington's Pharmaceutical Sciences, wyd. 18, Mack Publ. Co.

Postaci farmaceutyczne leków do podawania drogą doustną obejmują tabletki, pigułki, proszki, granulki, peletki lub kapsułki. Tabletki i granulki zawierają składnik aktywny w połączeniu ze stałymi dopuszczalnymi farmaceutycznie nośnikami, takimi jak laktoza, sacharoza, mannitol, sorbitol, dekstroza, fosforany wapnia i sodu; substancjami granulującymi i dezintegrującymi, takimi jak skrobia kukurydziana lub ziemniaczana, żelatyna, metyloceluloza, poliwinylopirolidon; substancjami poślizgowymi, takimi jak stearynian magnezu, talk, kwas stearynowy. Tabletki lub granulki można powlekać lub przetwarzać w inny sposób dla uzyskania jednostki dawkowania zapewniającej rozpad w odpowiednim miejscu przewodu pokarmowego lub korzystne przedłużone działanie. Do wytwarzania takich warstw zabezpieczających lub powlekających można stosować szereg różnych substancji, obejmujących różnorodne kwasy polimeryczne i mieszaniny kwasów polimerycznych z takimi substancjami jak szelak, alkohol cetylowy lub octan celulozy.

Kapsułki żelatynowe mogą zawierać składnik aktywny rozpuszczony lub zawieszony np. w oleju kukurydzianym lub w innych olejach roślinnych.

Pochodne fenylobezamidynowe o wzorze I mogą być także stosowane zewnętrznie w postaci kremów i maści, żeli i plastrów transdermalnych zawierających typowe składniki i podłoża dla tych form farmaceutycznych umożliwiające wchłanianie leku przez skórę.

Postaci środków farmaceutycznych do iniekcji i wlewów obejmują jałowe roztwory wodne, wodno-organiczne i niewodne, zawiesiny, substancje suche oraz tabletki do sporządzania roztworów lub implantacji. Do sporządzania zawiesiny używa się substancji pomocniczych zapewniających równomierne rozproszenie substancji leczniczej w fazie ciekłej, takich jak polisorbaty, lecytyna, kopolimery polioksyetylenu z polioksypropylenem, peptyzatorów, takich jak fosforany, polifosforany i cytryniany, rozpuszczalnych w wodzie polimerów takich jak karboksymetyloceluloza, metyloceluloza, poliwinylopirolidon, gumy lub żelatyna. Środki do iniekcji mogą zawierać farmaceutycznie dopuszczalne substancje pomocnicze, takie jak środki nadające odpowiedni odczyn pH i buforujące, zmieniające toniczność i konserwujące. Substancje suche przeznaczone są do przygotowania roztworu lub zawiesiny ex tempore, przez rozcieńczenie za pomocą odpowiedniego rozpuszczalnika.

Nowe fenylobenzamidynowe pochodne o wzorze I, w którym R1 oznacza atom wodoru, chloru lub niższą grupę alkoksylową; R2, R3 i R4 są takie same lub różne i oznaczają atom wodoru, niższą grupę alkoksylową lub grupę dimetyloaminową otrzymać można z laktonu o wzorze II. Lakton o wzorze II wytwarza się z odpowiednich pochodnych kwasu 3-metylo-5-benzoiloamino-4-izotiazolokarboksylowego o wzorze III.

PL 196 363 B1

Laktonizację odpowiednich pochodnych kwasów 3-metylo-5-benzoiloaminoizotiazolo-4-karboksylowych o wzorze III prowadzi się w znany sposób albo czynnikiem chlorującym, takim jak na przykład chlorek tionylu, chlorek sulfurylu, trójchlorek fosforu, pięciochlorek fosforu lub tlenochlorek fosforu, [metoda A] albo za pomocą chloromrówczanu metylu, etylu lub propylu [metoda B] albo też za pomocą dicykloheksylokarbodiimidu (DCC) [metoda C]. Środowisko reakcji stanowią rozpuszczalniki organiczne typu węglowodorów aromatycznych, zwłaszcza benzen, toluen, ksylen, ewentualnie chloroform, chlorek metylenu, lub czterochlorek węgla oraz dimetyloformamid. Reakcję prowadzi się w temperaturze wrzenia rozpuszczalnika, z wyjątkiem zastosowania DCC, kiedy reakcja przebiega w temperaturze pokojowej.

Sposób wytwarzania nowych pochodnych fenylobenzamidynowych o wzorze I, w którym R1 oznacza atom wodoru, chloru lub niższą grupę alkoksylową; R2, R3 i R4 są takie same lub różne i oznaczają atom wodoru, niższą grupę alkoksylową lub grupę dimetyloaminową, polega na reakcji laktonu o wzorze II, gdzie R1 ma znaczenie podane dla wzoru I z aminą aromatyczną o wzorze IV, w którym R2, R3 i R4 mają znaczenie zdefiniowane dla wzoru I, przez ogrzewanie w środowisku rozpuszczalników organicznych. Korzystnie stosuje się rozpuszczalniki aprotonowe, takie jak czterochlorek węgla, chlorek metylenu, benzen, toluen, ksylen.

Zgodnie z wynalazkiem reakcję prowadzi się w ten sposób, że do aminy aromatycznej rozpuszczonej w bezwodnym rozpuszczalniku w temperaturze wrzenia dozuje się lakton II. Mieszaninę reakcyjną utrzymuje się we wrzeniu przez kilka godzin, po czym produkt wyodrębnia się w znany sposób, oczyszcza i ewentualnie przeprowadza w farmaceutycznie dopuszczalną sól.

Wynalazek ilustrują następujące przykłady.

P r z y k ł a d 1

6-Fenylo-3-metyloizotiazolo[5,4-d]4H-1,3-oksazyn-4-on (Laktoz II, R1 = H)

Metoda A

Do kolby okrągłodennej z chłodnicą zwrotną wprowadzono 11,3 g kwasu 3-metylo-5-benzoiloaminoizotiazolo-4-karboksylowego (wzór III R1 = H), 226 ml toluenu (suszony nad sodem), 33,1 cm³ chlorku tionylu i mieszaninę ogrzewano w temperaturze wrzenia przez 8 godzin. Następnie mieszaninę odparowano do sucha pod zmniejszonym ciśnieniem. Uzyskany osad rozpuszczono w chlorku metylenu, roztwór wysycono gazowym amoniakiem do reakcji lekko alkalicznej na lakmus. Wytrącony osad odsączono, a przesącz oddestylowano pod zmniejszonym ciśnieniem. Uzyskano 7,8 g laktonu II (R1=H), który oczyszczano przez krystalizację z etanolu. T.t. 130-2°C. Wydajność 75,2%. Analiza elementarna dla wzoru: C12H8N2O2S (262,28)

Obliczono: %C - 59,00; %H - 3,31; %N - 11,46

Znaleziono: %C - 59,21; %H- 3,31; %N - 11,21.

P r z y k ł a d 2

6-p-Chlorofenylo-3-metyloizotiazolo[5,4-d]4H-1,3-oksazyn-4-on (Lakton II, R1 = Cl)

Metoda B

Do kolby płaskodennej z chłodnicą zwrotną i mieszadłem magnetycznym wprowadzono 20 g (0,067 mola) kwasu 5-(p-chlorobenzoilo)amino-3-metylo-4-izotiazolokarboksylowego (wzór III, R1 = Cl), 120 cm³ bezwodnego chlorku metylenu i 10 cm³ (0,092 mola) bezwodnej pirydyny. Całość ogrzewano i we wrzeniu wprowadzono porcjami 25 g chloromrówczanu etylu, kontynuując ogrzewanie przez 10 godzin. Następnie mieszaninę reakcyjną odparowano do sucha na wyparce próżniowej. Do pozostałości dodano 500 cm³ wody i mieszano przez godzinę. Osad odsączono i wprowadzono przy mieszaniu do 500 cm³ roztworu 5%-owego wodorotlenku sodowego. Zawartość mieszano przez 15 minut, po czym ponownie odsączono osad. Uzyskano 18,25 g surowego produktu (97,73% wyd.) laktonu II (R1 = Cl), który po wysuszeniu oczyszczano przez krystalizację z etanolu.

P r z y k ł a d 3

6-p-Metoksyfenylo-3-metyloizotiazolo[5,4-d]4H-1,3-oksazyn-4-on (Lakton II, R1 = OMe)

Metoda C

Do 20 g (0,068 mola) kwasu 5-(p-metoksybenzoilo)amino-3-metylo-4-izotiazolokarboksylowego (wzór III, R1 = OMe) dodano 600 cm³ bezwodnego dimetyloformamidu (DMF), do uzyskanego roztworu dodano 14 g N,N-dicykloheksylokarbodiimidu (DCC) i całość mieszano w temperaturze pokojowej przez 24 godziny. Wydzielony osad N,N-dicykloheksylomocznika (DCK) odsączono, a przesącz odparowano do sucha pod zmniejszonym ciśnieniem. Pozostałość rozpuszczono w 120 cm³ chloroformu, następnie odsączono od zanieczyszczeń i roztwór odparowano do sucha na wyparce rotacyjnej. Otrzymano 11,7 g laktonu II (R1=OMe), wyd. 60%, który krystalizowano z etanolu. T.t. 148-149°C.

PL 196 363 B1

Przykład 4

5-N-(3-metylo-4-karboksyizotiazolo)-N'-(p-etoksyfenylobenzamidyna) (związek Ia, R1=R2=R4=H, R3=OEt)

W kolbie okrągłodennej z chłodnicą zwrotną umieszczono 300 ml bezwodnego tetrachlorku węgla i rozpuszczono 22,5 g świeżo przedestylowanej p-fenetydyny, ogrzewając całość do temperatury wrzenia. Następnie wprowadzono 19,5 g 6-fenylo-3-metyloizotiazolo[5,4-d]-4H-1,3-oksazyn-4-onu i ogrzewano 6 godzin, przy ciągłym mieszaniu. Po zakończonej reakcji mieszaninę schłodzono do temp. 5-10°C i pozostawiono w tej temperaturze na 12 godzin. Wydzielony osad odsączono, a po zagęszczeniu roztworu uzyskano dodatkowo surowy produkt; łącznie 16,8 g jasnożółtego osadu (51,13% wyd.) o t.t. 197°C (rozkł.). Surowy produkt oczyszczano przez krystalizację z etanolu.

Analiza elementarna dla wzoru Ia: C20H19N3O3S (381,4)

Obliczono: %C- 62,98, %H- 5,02, %N - 11,02;

Znaleziono: %C- 62,87, %H- 5,30, %N - 10,70.

TLC CHCl3:CH3OH (9,5:0,5): Rf =0,4.

Przykład 5.

Postępując analogicznie jak w przykładzie 4 otrzymano związki Ib, Ic, Id, Ie, If, których temp. topnienia podano w tabeli.

Nr zw.	R1	R2	R3	R4	t.t. (°C)
Ia	H	H	-OEt	H	197 (rozkł.)
Ib	H	-OMe	-OMe	-OMe	172
Ic	ci	-OMe	H	H	143-145
Id	-Ome	-OMe	H	H	128-130
Ie	-Ome	-OEt	H	H	138-140
If	-Ome	-N(CH3)2	H	H	169-171

Badania farmakologiczne

Aktywność przeciwzapalną związków według wynalazku określano w badaniach in vivo na szczurach (samice szczepu Wistar) i myszach (samice szczepu 129/AoBoy) oraz in vitro. Zwierzętom podawano preparaty p.o. w postaci zawiesiny w 0,5% roztworze metylocelulozy w wodzie destylowanej, w dawkach 1, 10 i 100 mg/kg m.c. Jako związek referencyjny stosowano Ibuprofen (kwas a-metylo-4-(metylopropylo)-fenylooctowy) produkcji Polfa Kutno.

Test hamowania obrzęku indukowanego karageniną

Badania wykonano wg metody podanej przez Wintera, Risley'a i Nussa (Proc. Soc. Exp. Biol. Med. 1962, 111:544). Obrzęk kończyny indukowano przez podskórne podanie 0,05 ml 1% zawiesiny karageniny w 0,9% NaCl ogrzanej do temperatury 37°C do okolicy podeszwowej lewej tylnej łapy szczura. Preparaty podawano 1 godzinę przed iniekcją karageniny, dożołądkowo przy pomocy zgłębnika w objętości 0,5 ml sporządzonej zawiesiny na kilogram masy ciała zwierzęcia (n=7). Kontrolna grupa zwierząt (n=5) otrzymywała równoważną objętość zawiesiny metylocelulozy. Grubość kończyny mierzono przy pomocy grubościomierza („Schnelltester”) przed (grubość wyjściowa) oraz 1, 3, 6 i 24 godz. po wstrzyknięciu karageniny. Przyrost grubości łapy szczura w kolejnych pomiarach w stosunku do grubości wyjściowej wyrażał intensywność obrzęku.

Średnie wyniki względnego (w stosunku do grubości wyjściowej) przyrostu grubości łapy dla każdej grupy porównywano z odpowiednimi wartościami dla grupy kontrolnej. Efekt przeciwzapalnego działania preparatów wyrażano odsetkiem hamowania przyrostu grubości łapy (H) obliczanym wg wzoru

H = (AK-AP)/AKx 100%

H - procent hamowania przyrostu grubości łapy;

ΔK - względny średni przyrost grubości łapy w grupie kontrolnej;

ΔP - względny średni przyrost grubości łapy w grupie badanej.

Wynikiprzedstawiono wtabeli1.

PL 196 363 B1

T ab el a 1.

Wpływ preparatu la i Ibuprofenu na obrzęk kończyny indukowany karageniną

Preparat	Dawka [mg/kg m.c.]	Hamowanie przyrostu grubości łapy [%]
1 h*	3 h	6 h	0-6 h**
la	1	31,9	36,9	39,7	36,9
	10	37,3	37,2	39,7	37,9
	100	47,4	44,5	46,5	45,5
Ibuprofen	1	12,7	36,2	22,0	27,8
	10	9,4	45,8	31,4	34,6
	100	51,2	62,1	63,4	60,1

* czas od iniekcji karageniny ** obliczone względem powierzchni pola pod krzywą

U zwierząt kontrolnych w 3 i 6 godzinie po iniekcji karageniny obserwowano maksymalny obrzęk, grubość kończyny w tym czasie zwiększyła się od 20 do 60% w porównaniu z wartością przed iniekcją karageniny.

Związek la podobnie jak Ibuprofen wywierał silne działanie p/zapalne. Obserwowany w dawce 100 mg/kg m.c. maksymalny efekt p/zapalny był o ok. 25% niższy niż Ibuprofenu, natomiast w dawkach niższych (1 i 10 mg/kg m.c.) działał silniej niż Ibuprofen. Obliczona z równania Hilla teoretyczna dawka powodująca 40% (ED40) zahamowanie przyrostu grubości łapy w teście karageninowym w czasie pierwszych 6 godzin od iniekcji karageniny dla preparatu la (ED40=9,4 mg/kg m.c.) była niższa niż dla Ibuprofenu (ED40=12,0 mg/kg m.c.).

Test ziarninowania (granulacyjny)

Odczyn ziarninowania wg Meiera, Shulera i Dasaulles'a fe (Experientia 1950, 6: 469-471) wywoływano przez implantowanie 2 fragmentów bawełnianej nici chirurgicznej o ciężarze 5 mg podskórnie w okolicę klatki piersiowej szczurów. Badane preparaty podawano zwierzętom (n=7) po 24 i 48 godzinach od implantacji nitek. Kontrolna grupa zwierząt (n=5) otrzymywała równoważną objętość zawiesiny metylocelulozy. Wszczepione nitki wraz z wytworzoną ziarniną wypreparowywano po 7 dniach, ważono i obliczano średnią wagę pary wypreparowanych nitek. Rezultaty przedstawiono w tabeli 2.

T ab el a 2.

Wpływ preparatu la i Ibuprofenu na proces ziarninowania wywołany implantacją bawełnianej nici chirurgicznej

Preparat	Dawka [mg/kg m.c.]	Względna średnia masa uzyskanej ziarniny* [%]
la	1	67,0
	10	74,4
	100	76,4
Ibuprofen	1	83,0
	10	64,4
	100	64,9

* w porównaniu do średniej masy ziarniny w grupie kontrolnej

Związek la i Ibuprofen zmniejszały znamiennie (test ANOVA, p<0,05) masę wytworzonej ziarniny w całym zakresie podanych dawek od około 20% do 35%.

PL 196 363 B1

Działanie przeciwbólowe

Ocenę działania przeciwbólowego badanych preparatów przeprowadzono w oparciu o tzw. „metodę gorącej płytki” Woolfe'a i MacDonalda (Jeske J. Farmakologiczne metody badania leków, PZWL Warszawa, 1955). Reakcję bólową wywoływał bodziec cieplny - gorąca płytka o temp. 53°C. Po 30, 60 i 90 minutach od podania preparatów wykonywano test, mierząc czas wystąpienia reakcji na bodziec cieplny (czas latencji). Wydłużenie czasu latencji powyżej 20% wartości wyjściowej przyjęto za dodatni wynik testu.

Wyniki przedstawiono wtabeli3.

T ab el a 3.

Działanie przeciwbólowe preparatu la i Ibuprofenu w teście gorącej płytki

Preparat	Dawka [mg/kg m.c.]	Średni czas latencji [s]
		Wstępny	Po 30 min	Po 60 min	Po 90 min	Po 120 min
la	1	13,0	15,2	14,6	20,2	23,0
(n=5)	10	12,4	13,0	18,0	15,8	16,0
	100	18,0	23,8	18,2	22,0	20,2
Ibuprofen	1	16,6	18,4	20,8	22,2	20,6
(n=5)	10	16,6	17,2	28,8	20,4	21,2
Kontrola**	100	17,0	22,0	18,4	21,0	30,6
	-	15,4	16,4	17,1	17,7	17,7

* podkreślono wartości czasu latencji wydłużone (działanie przeciwbólowe) powyżej 20% pomiaru wstępnego ** wyniki średnie czasów latencji łącznie 42 myszy (w podgrupach po 3 myszy) z jednej serii eksperymentów

Wydłużenie czasu reakcji na bodziec cieplny powyżej 20% wartości wyjściowej po 30 min. od podania związku la, podobnie jak Ibuprofenu, obserwowano w dawce 100 mg/kg m.c. znaczące działanie p/bólowe preparatu la we wszystkich zastosowanych dawkach (1, 10 i 100 mg/kg m.c.) obserwowano po 90 minutach. Działanie p/bólowe Ibuprofenu we wszystkich dawkach obserwowano po 90 i 120 min. od podania.

Wpływ na błony komórkowe

Efekt stabilizowania błon erytrocytów mierzono wg. metody opracowanej przez Seeman'a i Weinstein'a (Biochem Pharmacol. 1966, 15, 1753-1766) zmodyfikowanej przez Inglot i Wolną (Biochem Pharmacol. 1968, 17, 269-279). Stabilizowanie błon komórkowych jest charakterystyczne dla niektórych związków o działaniu przeciwzapalnym. Użyto erytrocytów króliczych. Preparaty rozpuszczano

-3 2 w DMSO i następnie rozcieńczano buforem fosforanowym. Stosowano stężenia od 10^-3 do 10² mg/ml. W teście tym, w środowisku hipotonicznego buforu fosforanowego, w którym ustala się wartość 50% hemolizy erytrocytów, dodanie preparatów zwiększa hemolizę (labilizacja) lub ją zmniejsza (stabilizacja błonerytrocytarnych). Wynikiprzedstawiononawykresie1.

Znaczące, bardzo silne stabilizujące in vitro błonę erytrocytów działanie, związek la wywierał w najwyższym zastosowanym stężeniu, tj. 100 mg/ml. Ibuprofen nie wpływał znacząco na błony erytrocytów w tym teście.

Działanie ulcerogenne

Ocenę działania ulcerogennego preparatu la przeprowadzono na szczurach samicach szczepu WISTAR o masie ciała 150-250 g. Ulcerogenny wpływ preparatu na błonę śluzową żołądków szczurów porównywano z działaniem Ibuprofenu i odnoszono do stanu błony śluzowej kontrolnej grupy zwierząt.

Liczba szczurów w poszczególnych grupach wynosiła n=5. Wykonano po 2 niezależne eksperymenty.

Preparat la podawano szczurom p.o. w postaci zawiesiny 3% Tween w H2O w objętości 0,7 ml/kg m.c. co 24 godziny przez 5 kolejnych dni. Kontrolna grupa zwierząt otrzymywała zawiesinę 3% Tween w H2O w objętości 0,7 ml/kg m. c. w takich samych odstępach czasu. Badane grupy zwie8

PL 196 363 B1 rząt i zwierzęta grupy kontrolnej na 12 h przed podaniem pierwszej dawki umieszczano w klatkach uniemożliwiających koprofagię. Na 12 h przed i 10h po podaniu dawki zwierzętom odstawiano pokarm, pozostawiając swobodny dostęp do wody. W 24 h po podaniu ostatniej dawki zwierzęta dekapitowano, wypreparowywano żołądki i oceniano zmiany błony śluzowej w mikroskopie biologicznym. Stopień uszkodzenia błony śluzowej żołądka oceniano w skali 1-5:

0° - bez zmian lub przekrwienie małego / + / lub średniego /++/ stopnia;

1° - przekrwienie dużego stopnia /+++/ lub obecność nadżerek;

2° - obecność 1-2 owrzodzeń;

3° - obecność 3-4 owrzodzeń;

4° - obecność 5-10 owrzodzeń;

5° - powyżej 10 owrzodzeń lub krwawienie do światła żołądka.

Stopień przekrwienia oceniano w skali 0-3:

- brak /-/;

- przekrwienie małego stopnia /+/;

- przekrwienie średniego stopnia /++/;

- przekrwienie dużego stopnia /+++/.

Analizę statystyczną przeprowadzono przy użyciu oprogramowania Microsoft Excel 5.0 i STATISTICA for Windows rei. 4.0 w modelu ANOVA. Hipotezy testowano na poziomie istotności 0,05.

Wyniki obserwacji 2 niezależnych obserwatorów po 24 h od ostatniego podania preparatu, oceniające stopień przekrwienia błony śluzowej żołądka w skali od /-/ do /+++/, ilość nadżerek i owrzodzeń oraz obecność krwawienia do światła żołądka, przedstawiono na wykresach 2 i 3.

Po podaniu preparatu la w dawce 100 mg/kg m.c. nie obserwowano owrzodzeń bony śluzowej szczurów. Po podaniu tej samej dawki Ibuprofenu, u 6 na 10 obserwowanych zwierząt wystąpiły owrzodzenia lub krwawienie (wartość średnia z 2 eksperymentów 1,3 owrzodzeń u szczura). Po podaniu preparatu la w dawce 300 mg/kg m.c. u 2 na 10 zwierząt wystąpiły owrzodzenia błony śluzowej żołądka (wartość średnia 0,15), zaś po podaniu tej samej dawki Ibuprofenu uszkodzenia wystąpiły u6na10 zwierząt (wartość średnia 1,95). Uszkodzenie błony śluzowej w postaci różnie nasilonego przekrwienia i nadżerek obserwowano we wszystkich badanych grupach zwierząt. Nie obserwowano statystycznie znamiennej różnicy w stopniu uszkodzenia błony śluzowej po podaniu preparatu la w dawce 100 i 300 mg/kg m.c. w porównaniu z kontrolną grupą zwierząt. Ibuprofen w wyższym stopniu uszkadzał błonę śluzową szczurów niż preparat la (różnice znamienne statystycznie).

Przykład 6.

Środki farmaceutyczne

Przykładowy skład tabletki:

Substancja aktywna: związek la	100mg
Substancje pomocnicze:
Skrobia kukurydziana	40mg
Koloidalny dwutlenek krzemu	2mg
Kwas stearynowy	2mg
Povidon K-30	6mg
Skrobia zżelatynizowana	10mg
Celuloza mikrokrystaliczna	40 mg
Laktoza	400 mg
Masa całkowita:	600mg
Przykładowy skład kapsułki:
Substancja aktywna - związek la	100mg
Substancje pomocnicze:
Skrobia kukurydziana	20mg
Krzemionka koloidalna	2mg
Talk	3mg
Mannitol	200mg
Masa całkowita:	325mg

PL 196 363 B1

Claims (10)

1. Fenylobenzamidynowe pochodne 3-metylo-5-amino-4-karboksyizotiazolu przedstawione wzorem ogólnym I,w którym R1 oznacza atom wodoru, chloru lub C1-C3 grupę alkoksylową; R2, R3 i R4 są takie same lub różne i oznaczają atom wodoru, C1-C3 grupę alkoksylową lub grupę dimetyloaminową oraz ich farmaceutycznie dopuszczalne sole.

2. Pochodna według zastrz. 1, którą stanowi 5-N-(3-metylo-4-karboksyizotiazolo)-N'-(p-etoksyfenylobenzamidyna).

3. Sposób wytwarzania fenylobenzamidynowych pochodnych 3-metylo-5-amino-4-karboksyizotiazolu o wzorze ogólnym I, w którym R1 oznacza atom wodoru, chloru lub C1-C3 grupę alkoksylową; R2, R3 i R4 są takie same lub różne i oznaczają atom wodoru, C1-C3 grupę alkoksylową lub grupę dimetyloaminową, znamienny tym, że lakton o wzorze II, gdzie R1 ma znaczenie podane dla wzoru I, poddaje się reakcji z aminą aromatyczną o wzorze III, w którym R2, R3 i R4 mają znaczenie zdefiniowane dla wzoru I, ogrzewając je w środowisku rozpuszczalników organicznych, surowy produkt wyodrębnia się i oczyszcza w znany sposób, po czym ewentualnie przeprowadza się w farmaceutycznie dopuszczalną sól.

4. Sposób według zastrz. 3, znamienny tym, że lakton o wzorze II dozuje się do roztworu aminy aromatycznej o wzorze III w bezwodnym rozpuszczalniku aprotonowym.

5. Sposób wytwarzania laktonu o wzorze II, w którym R1 oznacza atom wodoru, chloru lub C1-C3 grupę alkoksylową, znamienny tym, że laktonizuje się pochodną kwasu 3-metylo-5-benzoiloaminoizotiazolo-4-karboksylowego o wzorze III, gdzie R1 ma znaczenie jak we wzorze II w obecności:

a) czynnika chlorującego, korzystnie chlorku tionylu, chlorku sulfurylu, trójchlorku fosforu, pięciochlorku fosforu lub tlenochlorku fosforu; albo

b) chloromrówczanu C1-C3 alkilu, korzystnie chloromrówczanu metylu, etylu lub propylu; albo

c) dicykloheksylokarbodiimidu.

6. Sposób według zastrz. 5, znamienny tym, że reakcję laktonizacji prowadzi się w rozpuszczalniku organicznym wybranym spośród węglowodorów aromatycznych, chlorowcowanych węglowodorów alifatycznych i dimetyloformamidu.

7. Zastosowanie fenylobenzamidynowej pochodnej 3-metylo-5-amino-4-karboksyizotiazolu zdefiniowanej w zastrz. 1 oraz jej farmaceutycznie dopuszczalnych soli do wytwarzania środka farmaceutycznego do leczenia chorób o podłożu zapalnym.

8. Środek farmaceutyczny o działaniu przeciwbólowym, przeciwzapalnym i przeciwwirusowym zawierający farmaceutycznie akceptowalne nośniki i/lub rozcieńczalniki, znamienny tym, że substancję aktywną stanowi fenylobenzamidynowa pochodna 3-metylo-5-amino-4-karboksyizotiazolu zdefiniowana w zastrz. 1 lub jej farmaceutycznie dopuszczalna sól.

9. Środek według zastrz. 8, znamienny tym, że ma postać odpowiednią do podawania doustnie.

10. Środek według zastrz. 8, znamienny tym, że ma postać tabletki lub kapsułki.

PL 196 363 B1

Rysunki

PL 196 363 B1 średnia ilość owrzodzeń

Fig.2. Działanie ulcerogenne preparatu la na błonę śluzową żołądka szczura po podaniu doustnym

PL 196 363 B1 stopień uszkodzenia błony śluzowej ra Kontrola

2,05

100 mg/kg 300 mg/kg * różnica w porównaniu z Ibuprofenem znamienna statystycznie (p < 0,01) różnica w porównaniu z kontrolą nieznamienna statystycznie ** różnica w porównaniu z Ibuprofenem znamienna statystycznie (p < 0,02) różnica w porównaniu z kontrolą nieznamienna statystycznie

Fig. 3. Stopień uszkodzenia błony śluzowej żołądka szczura przez preparat la