PL198496B1 - Nowy związek, metylofuryloanalog farnezolu - Google Patents

Abstract

Nowy związek, 3,7-dimetylo-9-(5-metyloforan-2-ylo)-nona-2,6-dien-1-ol o wzorze 1.

Description

Przedmiotem wynalazku jest nowy związek, metylofuryloanalog farnezolu, o zapachu kwiatowym, podobnym do zapachu farnezolu.

Farnezol jest acyklicznym seskwiterpenowym alkoholem występującym w przyrodzie, m.in. w olejku petitgrain Bigarade oraz ambretowym. Jest on powszechnie stosowany w kompozycjach zapachowych i aromatach spożywczych, a nadto wykazuje również wysoką aktywność biologiczną w stosunku do patogennej mikroflory.

Wynalazek dotyczy nowego związku, 3,7-dimetylo-9-(5-metylofuran-2-ylo)-nona-2,6-dien-1-olu o wzorze 1, który stanowi metylofuryloanalog farnezolu, zawierają cy w miejsce reszty izobutenylowej farnezolu podstawnik metylofurylowy. Związek według wynalazku charakteryzuje się przyjemnym, kwiatowym zapachem podobnym do zapachu naturalnego farnezolu, jego lotność jest znacznie mniejsza w porównaniu z lotnością farnezolu, a nadto wykazuje wyższą od farnezolu rozpuszczalność w rozpuszczalnikach wodno/alkoholowych, co jest wła ściwością pożądaną z punktu widzenia zastosowania w środkach perfumeryjnych. Nowy związek znajduje zastosowanie jako składnik kompozycji zapachowych, imitujących naturalne zapachy kwiatowe oraz fantazyjnych. Właściwości fizykochemiczne i spektralne nowego związku są następujące:

temperatura wrzenia 403-408 K przy ciśnieniu 0,08 kPa;

MS (izomeru cis/cis): 230(M±18, 2), 147(2), 135 (2), 108(4), 96(10), 95(100), 67(3), 77(2), 67(4), 43(10), 41(10);

MS (izomeru cis/trans): 248 M⁺, 0), 135(2), 108(2), 96(10), 95(100), 79(3), 67(4), 53(2), 43(7), 41(7);

MS (izomeru trans/cis), 248M⁺, 0), 135(2), 108(3), 96(10), 95(100), 77(3), 67(4), 53(2), 43(10), 41(19);

MS (izomeru trans/trans), 248(M⁺, 0), 135(2), 108(3), 96(10), 95(100), 77(2), 67(4), 53(2), 43(9), 41(10);

¹H NMR(DCl3), δ: 5,84(m, 2H), 5,40(m, 1H), 5,15(m, 1H), 4,10(m, 2H), 2,65(m, 2H), 2,28 m, 2H), 2,25(s, 3H), 2,01(m, 4H), 1,75-1,62(6H),

3,7-Dimetylo-9-(5-metylofuran-2-ylo)-nona-2,6-dien-1-ol o wzorze 1 można otrzymać, w postaci mieszaniny czterech izomerów cis/trans, z 3-metylo-5-(5-metylofuran-2-ylo)-pent-1-1n-3-olu o wzorze 2 traktując go w pierwszym etapie acetylooctanem etylu. Powstały w tej reakcji keton poddaje się reakcji Grignard'a z bromkiem winylomagnezowym, a następnie działaniu tribromku fosforu (PBr3), w wyniku czego powstaje bromopochodna, na którą działa się octanem potasowym, co prowadzi do powstania octanu 3,7-dimetylo-9-(5-metylofuran-2-ylo)-nona-2,6-dien-1-olu. W drodze hydrolizy alkalicznej tego octanu otrzymuje się 3,7-dimetylo-9-(5-metylo-furan-2-ylo)-nona-2,6-dien-1-ol z wydajnością około 50% w przeliczeniu na związek wyjściowy o wzorze 2.

Przedmiot wynalazku ilustruje poniższy przykład.

P r z y k ł a d

Mieszaninę 0,1 mola 3-metylo-5-(5-metylofuran-2-ylo)-pent-1-1n-3-olu i 0,2 mola acetylooctanu etylu ogrzewano w czasie 3 godzin do temperatury 180°C. W trakcie reakcji wydzielał się ditlenek węgla oraz oddestylowywano etanol. Po zakończeniu reakcji odparowano nadmiar acetylooctanu etylu i oddestylowano produkt reakcji w temperaturze wrzenia 383-398 K przy 0,40 kPa. 0,048 mola otrzymanego ketonu wkroplono w czasie 2 godzin do roztworu 0,05 mola bromku winylomagnezowego w 50 ml tetrahydrofuranu utrzymują c temperaturę okoł o 35°C. Po zakoń czeniu reakcji dodano nasycony roztwór chlorku amonowego i produkt ekstrahowano trzykrotnie toluenem. Ekstrakt produktu, po przemyciu wodą i odparowaniu rozpuszczalnika, destylowano w temperaturze 390-393 K przy ciśnieniu 0,13 kPa. Do mieszaniny 0,04 mola otrzymanego alkoholu w 60 cm³ eteru dietylowego, schłodzonej do -20°C wkroplono podczas mieszania 0,03 mola PBr3. Po zakończeniu wkraplania mieszano zawartość kolby w tej temperaturze w czasie 1,5 godziny, po czym mieszaninę reakcyjną wylano na 40 cm³ wody i rozdzielono warstwy. Warstwę organiczną przemyto 3 porcjami po 25 cm³ wody, 50 cm³ 1% roztworu Na2SO3, ponownie wodą i suszono. Po oddestylowaniu eteru do pozostałości dodano 70 cm³ dimetyloformamidu i 0,03 mola octanu potasu, po czym całość ogrzewano mieszając w czasie 1,5 godziny w temperaturze 95°C. Po ochłodzeniu do mieszaniny dodano 70 cm³ eteru dietylowego, warstwę organiczną przemyto wodą do odczynu obojętnego, suszono, a następnie destylowano. 0,03 Mola otrzymanej mieszaniny cis/trans octanów metylofuryloanalogów farnezolu ogrzewano w czasie 3 godzin w temperaturze wrzenia z 0,03 mola KOH i 25 cm³ metanolu. Po ochł odzeniu mieszaninę wylano na 15 cm³ wody i ekstrahowano 5 porcjami chlorku metylenu. Połączone warstwy organiczne przemyto do odczynu obojętnego, suszono i destylowano.

PL 198 496 B1

Otrzymano, z wydajnością 85%, mieszaninę czterech cis/trans metylofuryloanalogów farnezolu o wzorze 1, o wyżej podanych właściwościach fizykochemicznych i spektralnych.

Claims (1)

1. Nowy związek, 3,7-dimetylo-9-(5-metyloforan-2-ylo)-nona-2,6-dien-1-ol o wzorze 1.