PL202470B1 - Katoda z depolaryzacją tlenową dla komór membranowych do elektrolizy kwasu chlorowodorowego - Google Patents

Katoda z depolaryzacją tlenową dla komór membranowych do elektrolizy kwasu chlorowodorowego

Info

Publication number
PL202470B1
PL202470B1 PL363277A PL36327702A PL202470B1 PL 202470 B1 PL202470 B1 PL 202470B1 PL 363277 A PL363277 A PL 363277A PL 36327702 A PL36327702 A PL 36327702A PL 202470 B1 PL202470 B1 PL 202470B1
Authority
PL
Poland
Prior art keywords
platinum group
rhodium
cathode
platinum
catalytic
Prior art date
Application number
PL363277A
Other languages
English (en)
Other versions
PL363277A1 (pl
Inventor
Gian Nicola Martelli
Federico Fulvio
Original Assignee
De Nora Elettrodi Spa
Priority date (The priority date is an assumption and is not a legal conclusion. Google has not performed a legal analysis and makes no representation as to the accuracy of the date listed.)
Filing date
Publication date
Application filed by De Nora Elettrodi Spa filed Critical De Nora Elettrodi Spa
Publication of PL363277A1 publication Critical patent/PL363277A1/pl
Publication of PL202470B1 publication Critical patent/PL202470B1/pl

Links

Classifications

    • CCHEMISTRY; METALLURGY
    • C25ELECTROLYTIC OR ELECTROPHORETIC PROCESSES; APPARATUS THEREFOR
    • C25BELECTROLYTIC OR ELECTROPHORETIC PROCESSES FOR THE PRODUCTION OF COMPOUNDS OR NON-METALS; APPARATUS THEREFOR
    • C25B11/00Electrodes; Manufacture thereof not otherwise provided for
    • C25B11/04Electrodes; Manufacture thereof not otherwise provided for characterised by the material
    • C25B11/051Electrodes formed of electrocatalysts on a substrate or carrier
    • CCHEMISTRY; METALLURGY
    • C25ELECTROLYTIC OR ELECTROPHORETIC PROCESSES; APPARATUS THEREFOR
    • C25BELECTROLYTIC OR ELECTROPHORETIC PROCESSES FOR THE PRODUCTION OF COMPOUNDS OR NON-METALS; APPARATUS THEREFOR
    • C25B1/00Electrolytic production of inorganic compounds or non-metals
    • C25B1/01Products
    • C25B1/24Halogens or compounds thereof
    • C25B1/26Chlorine; Compounds thereof
    • CCHEMISTRY; METALLURGY
    • C25ELECTROLYTIC OR ELECTROPHORETIC PROCESSES; APPARATUS THEREFOR
    • C25BELECTROLYTIC OR ELECTROPHORETIC PROCESSES FOR THE PRODUCTION OF COMPOUNDS OR NON-METALS; APPARATUS THEREFOR
    • C25B11/00Electrodes; Manufacture thereof not otherwise provided for
    • C25B11/04Electrodes; Manufacture thereof not otherwise provided for characterised by the material
    • C25B11/051Electrodes formed of electrocatalysts on a substrate or carrier
    • C25B11/073Electrodes formed of electrocatalysts on a substrate or carrier characterised by the electrocatalyst material
    • C25B11/091Electrodes formed of electrocatalysts on a substrate or carrier characterised by the electrocatalyst material consisting of at least one catalytic element and at least one catalytic compound; consisting of two or more catalytic elements or catalytic compounds
    • HELECTRICITY
    • H01ELECTRIC ELEMENTS
    • H01MPROCESSES OR MEANS, e.g. BATTERIES, FOR THE DIRECT CONVERSION OF CHEMICAL ENERGY INTO ELECTRICAL ENERGY
    • H01M4/00Electrodes
    • H01M4/86Inert electrodes with catalytic activity, e.g. for fuel cells
    • H01M4/90Selection of catalytic material
    • H01M4/92Metals of platinum group
    • HELECTRICITY
    • H01ELECTRIC ELEMENTS
    • H01MPROCESSES OR MEANS, e.g. BATTERIES, FOR THE DIRECT CONVERSION OF CHEMICAL ENERGY INTO ELECTRICAL ENERGY
    • H01M4/00Electrodes
    • H01M4/86Inert electrodes with catalytic activity, e.g. for fuel cells
    • H01M4/90Selection of catalytic material
    • H01M4/92Metals of platinum group
    • H01M4/923Compounds thereof with non-metallic elements
    • HELECTRICITY
    • H01ELECTRIC ELEMENTS
    • H01MPROCESSES OR MEANS, e.g. BATTERIES, FOR THE DIRECT CONVERSION OF CHEMICAL ENERGY INTO ELECTRICAL ENERGY
    • H01M4/00Electrodes
    • H01M4/86Inert electrodes with catalytic activity, e.g. for fuel cells
    • H01M4/90Selection of catalytic material
    • H01M4/92Metals of platinum group
    • H01M4/925Metals of platinum group supported on carriers, e.g. powder carriers
    • H01M4/926Metals of platinum group supported on carriers, e.g. powder carriers on carbon or graphite
    • YGENERAL TAGGING OF NEW TECHNOLOGICAL DEVELOPMENTS; GENERAL TAGGING OF CROSS-SECTIONAL TECHNOLOGIES SPANNING OVER SEVERAL SECTIONS OF THE IPC; TECHNICAL SUBJECTS COVERED BY FORMER USPC CROSS-REFERENCE ART COLLECTIONS [XRACs] AND DIGESTS
    • Y02TECHNOLOGIES OR APPLICATIONS FOR MITIGATION OR ADAPTATION AGAINST CLIMATE CHANGE
    • Y02EREDUCTION OF GREENHOUSE GAS [GHG] EMISSIONS, RELATED TO ENERGY GENERATION, TRANSMISSION OR DISTRIBUTION
    • Y02E60/00Enabling technologies; Technologies with a potential or indirect contribution to GHG emissions mitigation
    • Y02E60/30Hydrogen technology
    • Y02E60/50Fuel cells

Landscapes

  • Chemical & Material Sciences (AREA)
  • Engineering & Computer Science (AREA)
  • Materials Engineering (AREA)
  • Chemical Kinetics & Catalysis (AREA)
  • Electrochemistry (AREA)
  • General Chemical & Material Sciences (AREA)
  • Metallurgy (AREA)
  • Organic Chemistry (AREA)
  • Inorganic Chemistry (AREA)
  • Electrolytic Production Of Non-Metals, Compounds, Apparatuses Therefor (AREA)
  • Electrodes For Compound Or Non-Metal Manufacture (AREA)
  • Inert Electrodes (AREA)
  • Catalysts (AREA)
  • Pharmaceuticals Containing Other Organic And Inorganic Compounds (AREA)

Abstract

Przedmiotem wynalazku jest katoda z depolaryzacj a tlenow a dla komór membranowych do elektrolizy kwasu chlorowodorowego, zawieraj aca oboj etne przewodz ace pod loze z na lo zon a jedn a lub wi ecej warstw katalitycznych, charakteryzuj aca si e tym, ze co najmniej jedna warstwa katalityczna zawiera siarczek rodu i co najmniej jedna warstwa katalityczna zawiera co najmniej jeden metal z grupy platynowców. Korzystnie katoda zawiera co najmniej jedn a warstw e hydrofobow a umieszczo- n a mi edzy pod lozem a warstw a katalityczn a. PL PL PL PL PL PL PL PL PL

Description

Opis wynalazku
Przedmiotem wynalazku jest katoda z depolaryzacją tlenową dla komór membranowych do elektrolizy kwasu chlorowodorowego.
Wiele ważnych procesów przemysłowych jako produkt uboczny generuje kwas chlorowodorowy: najważniejszymi spośród nich jest synteza chlorku winylu, który poddawany jest polimeryzacji do polichlorku winylu (PCW), i synteza izocyjanianów, które w reakcji z różnego typu glikolami tworzą poliuretany, szeroko wykorzystywane do pianek komórkowych i wysokiej jakości farb. Ponieważ zarówno w przypadku PCW, jak i poliuretanów przewiduje się stały wzrost produkcji w nadchodzących latach, to łatwo sobie wyobrazić, że rynek nie będzie w stanie wchłaniać rosnących ilości otrzymywanego przy tym kwasu chlorowodorowego. Spośród najważniejszych warto wspomnieć wykorzystanie kwasu chlorowodorowego w zakresie metalurgii, do wytrawiania płyt i rur, i w zakresie wiertnictwa naftowego. Dla rozwiązania tych problemów, pogarszanych jeszcze zwiększonymi utrudnieniami transportowymi, niektóre zakłady wytwórcze izocyjanianu przekazują ten kwas będący produktem ubocznym do znajdujących się w pobliżu zakładów produkcji chlorku winylu, które są wyposażone w bloki tlenochlorkowe będące w stanie przetwarzać mieszaninę kwasu, etylenu i tlenu na dichloroetan, następnie przetwarzany na chlorek winylu. Jednakowoż to rozwiązanie jest dalekie od zadowalającego, ponieważ w rzeczywistości uzależnia niewolniczo zakład produkujący izocyjaniany od zakładu produkcji chlorku winylu poprzez przerwy na konserwację, planowaną i nieplanowaną, narzucanie wielkości produkcji przez rynek PCW, którego cykle nie pokrywają się dokładnie z cyklami poliuretanów. Na tym tle elektroliza kwasu chlorowodorowego z następnym zawracaniem do ponownego wykorzystania chloru jest interesująca znacznie bardziej niż w przeszłości: ta technologia jest znana od pewnego czasu w wersji znanej jako proces Hoechst-Bayer-Uhde stosowany w pewnej liczbie zakładów przemysłowych. Zużycie energii, równoważne 1500 kWh/tonę chloru, przy gęstości prądu wynoszącej 4 kA/m2 jest w każdym razie zbyt wysokie, aby było interesujące pod względem ekonomicznym, również z punktu widzenia nakładów kapitałowych. Te są rzeczywiście szczególnie duże, ponieważ materiałem konstrukcyjnym dla elektrolizerów jest grafit lub kompozyt grafitu ze spoiwem polimerowym w postaci płyt.
W celu zmniejszenia zuż ycia energii, proponowano (General Electric Co.) zastą pienie katody do wywiązywania wodoru stosowanej w technologii Hoechst-Bayer-Uhde katodą zużywającą tlen, poniżej zwana depolaryzowaną katodą tlenową. Korzyści osiągane w wyniku tej zamiany związane są z obniżeniem napięcia komory, które odpowiada zmniejszeniu zużycia energii do 1000 - 1100 kW na tonę chloru, wartości, która czyni możliwym szerokie zastosowanie przemysłowe. Inną barierę, która stanowi duże nakłady potrzebne na materiały grafitowe, można uznać za pokonaną w konstrukcji komory elektrolizy, zawierającej depolaryzowaną katodę, która całkowicie może być wykonana z tytanu lub stopu tytanu, jak to zaproponowano w opisie patentowym US 5770035.
Katoda z depolaryzacją tlenową, w najbardziej efektywnej odmianie wykonania jest utworzona z porowatego podłoża z węgla lub włókna węglowego, na przykład TGH Toray lub PWB-3 Zoltek, powleczonego na jednej powierzchni mieszaniną hydrofobowego proszku węglowego, na przykład sadzy acetylenowej, i obojętnego spoiwa polimerowego, na przykład politetra-fluoroetylenu (PTFE). Na tę warstwę następnie nanosi się inną warstwę mieszaniny proszku katalitycznego i obojętnego spoiwa, na przykład PTFE lub polimeru jonomerycznego, na przykład Nafon® sprzedawanego przez firmę DuPont De Nemours Co. Proszek katalityczny z kolei złożony jest z cząstek katalizatora rozproszonych na nośnych cząstkach węgla, jak na przykład Vulcan XC-72. Najbardziej znanymi i najbardziej aktywnymi katalizatorami są metale z grupy platyny, a zwłaszcza sama platyna, która jest praktycznie szeroko wykorzystywana do wytwarzania katod tlenowych dla ogniw paliwowych.
Jednakowoż po zainstalowaniu katod depolaryzowanych zawierających znane katalizatory w komorach elektrolizy z kwasem chlorowodorowym jakoś ci technicznej, mianowicie zawierają cym nieuniknione zanieczyszczenia, które rozpuszczają się podczas procesu produkcji, trzeba się zmierzyć z dwoma poważ nymi problemami, które stanowi korozja platyny lub metalu równoważ nego przy wyłączeniu z ruchu, i stopniowa utrata aktywności powodowana absorpcją zanieczyszczeń na powierzchni cząstek katalitycznych.
Pierwszy problem korozji, może być rozwiązany przez zastąpienie tlenu azotem podczas przestojów i przez utrzymywanie komór z prądem ochronnym. Jest oczywiste, że takie sposoby postępowania komplikują działanie instalacji i nie są akceptowane jako korzystne przez operatorów. Ponadto,
PL 202 470 B1 również oczywiste jest, że w przypadku zatrzymań awaryjnych wspomniane powyżej procedury nie mogą być stosowane, co powoduje obniżenie jakości katalizatora.
Obydwa problemy są rozwiązywane poprzez zastosowanie katalizatora nowego rodzaju, opisanego w opisie patentowym US 6149782. Ten katalizator, składający się z przypuszczalnie nie stechiometrycznego związku rodu i siarki (RhSx) poniżej dla uproszenia nazywanego siarczkiem rodu, otrzymuje się w sposób opisany w przykładzie opisu patentowego US 6149782 przez strącanie z roztworu zawierającego rozpuszczalny związek rodu z siarkowodorem na proszku węglowym, jak na przykład Vulcan XC-72, z następną obróbką cieplną. Siarczek rodu w ten sposób otrzymany jest samoistnie odporny na korozję, a zatem nie wymaga stosowania opisanych powyżej procedur takich jak zastępowania tlenu azotem, stosowania prądów ochronnych. Ponadto siarczek rodu zachowuje niezmienioną swoją aktywność katalityczną nawet w obecności zanieczyszczeń zwykle zawartych w kwasie jakości technicznej: ta korzystna właściwość wynika prawdopodobnie ze specyficznej budowy elektronowej katalizatora i wynikającego z niej zmniejszenia energii adsorpcji zanieczyszczeń, co umożliwia utrzymywanie centrów katalitycznych w dużym stopniu dostępnych dla reakcji redukcji tlenu.
Jednakowoż, kiedy komory elektrolizy kwasu chlorowodorowego pracują przy wartościach gęstości prądu 3 kA/m2, na przykład w zakresie od 4 kA/m2 do 6 kA/m2 wymaganych do zmniejszenia nakładów inwestycyjnych, zauważalne jest powstawanie wodoru, który miesza się z podawanym tlenem. Zauważalne jest zwłaszcza, że ilość wodoru wzrasta wraz ze wzrostem gęstości prądu: ten fakt wymusza ograniczenie pracy instalacji elektrolizy do stosunkowo umiarkowanych wartości gęstości prądu, aby wodór zawarty w tlenie nie osiągnął granicy wybuchowości.
Z tego co stwierdzono powyż ej, moż na wywnioskować , że jakkolwiek problemy zwią zane z korozją i utratą własności katalitycznych wskutek zanieczyszczeń są w zasadzie rozwiązane przez stosowanie siarczku rodu jako katalizatora dla katod depolaryzowanych, to konieczne są dalsze usprawnienia niezbędne do rozwiązania problemu powstawania wodoru, w celu umożliwienia pracy instalacji elektrolizy przy dużych gęstościach prądu, przy zmniejszonych nakładach kapitałowych.
Celem niniejszego wynalazku jest usprawnienie elektrolizy technicznego kwasu chlorowodorowego, a zwłaszcza umożliwienie rozwiązania problemu powstawania wodoru niekorzystnie oddziałującego na znane w istniejącej technologii katody z depolaryzacją tlenową. Cel ten osiąga się poprzez zastosowanie katod z depolaryzacją tlenową zawierających w charakterze katalizatora siarczek rodu i metal z grupy platynowców.
Przedmiotem wynalazku jest katoda z depolaryzacją tlenową dla komór membranowych do elektrolizy kwasu chlorowodorowego, zawierająca obojętne, przewodzące podłoże z nałożoną jedną lub więcej warstw katalitycznych, charakteryzująca się tym, że co najmniej jedna warstwa katalityczna zawiera siarczek rodu i co najmniej jedna warstwa katalityczna zawiera co najmniej jeden metal z grupy platynowców.
Korzystnie katoda zawiera co najmniej jedną warstwę hydrofobową umieszczoną między podłożem a warstwą katalityczną.
W katodzie wedł ug wynalazku siarczek rodu i co najmniej jeden metal z grupy platynowców są osadzone na węglu aktywnym, korzystnie siarczek rodu i co najmniej jeden metal z grupy platynowców są zawarte w tej samej warstwie katalitycznej lub w oddzielnych warstwach katalitycznych, a warstwa katalityczna zawierająca metal z grupy platynowców jest umieszczona między warstwą katalityczną zawierającą siarczek rodu a podłożem. Korzystnie siarczek rodu i co najmniej jeden metal z grupy platynowców są zawarte w oddzielnych warstwach katalitycznych, rozmieszczonych po przeciwległych stronach podłoża. Korzystnie siarczek rodu i co najmniej jeden metal z grupy platynowców są zawarte w oddzielnych warstwach katalitycznych, a warstwa katalityczna zawierająca metal z grupy platynowców jest umieszczona między warstwą katalityczną zawierającą siarczek rodu a warstwą hydrofobową.
Katoda według wynalazku korzystnie zawiera co najmniej jedną warstwę hydrofobową umieszczoną między podłożem a warstwą katalityczną zawierającą siarczek rodu.
Korzystnie co najmniej jedna z warstw katalitycznych zawiera obojętne spoiwo polimerowe.
Korzystnie co najmniej jeden metal z grupy platynowców jest wybrany z grupy obejmującej platynę, iryd i pallad.
Cząstki siarczku rodu mają średni rozmiar zawarty w zakresie od 10 nanometrów do 100 nanometrów a cząstki co najmniej jednego metalu z grupy platynowców mają średni rozmiar zawarty w zakresie od 200 nanometrów do 500 nanometrów.
PL 202 470 B1
Korzystnie zawartość siarczku rodu jest w zakresie od 0,5 mg/cm2 do 1 mg/cm2 w przeliczeniu na metal.
Korzystnie co najmniej jeden metal z grupy platynowców występuje w ilości od 1% wagowego do 20% wagowych w przeliczeniu na zawartość siarczku rodu.
Fig. 1 przedstawia zależności potencjału od gęstości prądu dla katody depolaryzowanej tlenem w kontakcie z, odpowiednio, 0,5 - molarnym kwasem siarkowym lub 1 - molarnym kwasem chlorowodorowym, przy 50°C.
Fig. 2 przedstawia porównanie między otrzymanymi wykresami polaryzacji; w warunkach porównywalnych, dla dwóch komór wyposażonych w katodę z depolaryzacją tlenową na bazie siarczku rodu jako takiego, i z dodatkiem 5% platyny. W szczególności, na fig. 1 odnośnik 1 wskazuje wykres polaryzacji dla katody Pt w warunkach intencjodynamicznych, w 0,5 molowym kwasie siarkowym; odnośnik 2 wskazuje krzywą polaryzacji, również w warunkach intencjodynamicznych, tej samej katody w 1 molowym kwasie chlorowodorowym.
Fig. 2 przedstawia zależności napięcia komory od gęstości prądu dla dwóch podobnych komór z katodami depolaryzowanymi 3 zawierającymi odpowiednio, siarczek rodu 3, i siarczek rodu + 5% platyny 4, i zasilanych kwasem chlorowodorowym przy kontrolowanym stężeniu poniżej 15% (12% - 14%) przy 50°C i czystym tlenem przy 1013,25 hPa.
Przytoczone poniżej dane doświadczalne w założeniu są osiągane z komorą wyposażoną w membranę jonowymienną, w szczególności membranę Nafion®324 typu opisanego w opisie patentowym US 5770035.
Kiedy taka komora do technicznego kwasu chlorowodorowego, wyposażona w katodę z depolaryzacją tlenową, zawierająca siarczek rodu i zasilana czystym tlenem przy 1013,25 hPa, pracuje przy dużych wartościach gęstości prądu, przewyższającej orientacyjnie 3 kA/m2, zauważalne jest powstawanie wodoru, który miesza się z tlenem. Wodór pojawia się przy wartościach napięcia komory powyżej 1,45 wolta, i jego ilość rośnie wraz ze wzrostem gęstości prądu, co wyraźnie można potwierdzić danymi z tablicy 1.
T a b e l a 1
Techniczny HCL, 12%-14%, 60°C
Gęstość prądu (kA/ir^) Napięcie komory (V) Zawartość H2 (ppm)
3 1,22 0
4 1,35 0
5 1,48 100
5,5 1,56 400
6 1,62 1000
Dane zamieszczone w tabeli 1 otrzymano z zastosowaniem komory, w której katoda z depolaryzacją tlenową, zawierająca 30% siarczku rodu na węglu aktywnym Vulcan XC-72, sporządzona 2 zgodnie z opisem zawartym w US 6149782, dla ilości łącznej 1 mg/cm2 w przeliczeniu na metal, jest w kontakcie z membraną jonowymienną Nafion®324, natomiast anoda skł ada się z napię tej siatki tytanowej pokrytej błoną elektrokatalityczną z dwutlenku tytanu i jest utrzymywana w odstępie 2 mm od samej membrany. Komora jest zasilana kwasem chlorowodorowym, którego stężenie jest utrzymywane poniżej 15% (12% - 14%) przy 60°C.
Przyczyną tego zjawiska jest prawdopodobnie negatywne oddziaływanie chlorków na kinetykę redukcji tlenu, jak to pokazano na fig. 1. Fig. 1 ilustruje dane dotyczące zależności od gęstości prądu dla katody z folią platynową zanurzoną w pierwszym przypadku w 0,5 molowym roztworze kwasu siarkowego, a w drugim przypadku w 1 molowym roztworze kwasu chlorowodorowego, przy 55°C i przy wprowadzaniu pęcherzyków czystego tlenu przy 1013,25 hPa. Na fig. 1 zamieszczone wartości prądu mają znak ujemny, zgodnie z ogólną konwencją przypisywania tego znaku do prądów katodowych. Jak można z łatwością zauważyć, przy tych samych warunkach roboczych: ogólnej kwasowości, temperaturze, ciśnieniu, zastępowanie jonów siarczanowych jonami chlorkowymi znacznie obniża kinetykę redukcji: praktycznie, przy tych samych wartościach gęstości prądu, nadnapięcie jest znacznie większe, a w odniesieniu do poszczególnych potencjałów wyraźnie przesunięte w kierunku katodowym. Mówiąc bardziej szczegółowo, przy dużych wartościach gęstości prądu wartości potencjału predykcji tlenu spadają w zakresie wydzielania się wodoru (około < 0 woltów NHE). Przy tych samych
PL 202 470 B1 wartościach gęstości prądu w kwasie siarkowym kinetyka redukcji tlenu jest znacznie efektywniejsza, a odpowiednie potencjał y utrzymują się w zakresie wyraź nie powyż ej obszaru wydzielania się wodoru. Dane z fig. 1 otrzymano w komorze laboratoryjnej z trzema elektrodami, odpowiednio, elektrodą roboczą (w tym przypadku arkuszem platynowym), elektrodą odniesienia, i elektrodą pomocniczą: dla specjalisty jest oczywiste, że ten typ komory umożliwia bezpośrednią detekcję potencjału elektrochemicznego elektrody roboczej w funkcji gęstości prądu, a nie tylko globalnego napięcia komory, które stanowi jedyną mierzalną wielkość w przypadku komór elektrolitycznych typu opisanego w US 5770035.
Przebieg z fig. 1 w zasadzie powtarza się, kiedy arkusz platynowy jest zastąpiony płytą grafitową powleczoną mieszaniną siarczku rodu i PTFE spieczoną przy 350°C zgodnie z procedurą opisana w przykł adzie 3 z US 6149782. Siarczek rodu jest sporzą dzany w sposób opisany w przykładzie 1 z US 6149782, w szczególności łącznie z końcową obróbką cieplną przy 630°C w atmosferze obojętnej.
Twórcy stwierdzili, że katoda z depolaryzacją tlenową, w której katalizator włączony w warstwę elektrokatalityczną zawiera równocześnie siarczek rodu według US 6149782 i metal z grupy platynowców, w sposób nieoczywisty jest w stanie działać minimalizując wydzielanie się wodoru do tlenu nawet przy dużych wartościach gęstości prądu, na przykład w zakresie od 4 kA/m2 do 6 kA/m2, kiedy jest zainstalowana w komorze elektrolitycznej zasilanej technicznym kwasem chlorowodorowym.
W szczególnoś ci metalem z grupy platynowców jest sama platyna. Korzystne jest, je ż eli siarczek rodu występuje w postaci nanocząstek, o przeciętnym rozmiarze 10μm - 100μm osadzonych na 30% wag. węgla aktywnego, na przykład Vulcan XC-72. Korzystne jest osadzanie również platyny na węglu aktywnym, i jej cząstki mogą mieć ten sam przeciętny rozmiar, co wymieniony dla siarczku rodu lub, korzystnie, rozmiar większy (200 nm - 500 nm), który reprezentuje optymalny kompromis między aktywnością katalityczną a stabilnością chemiczną. Ogólna ilość rodu, wyrażona w postaci metalu, oraz platyny, może być w przybliżeniu ustalona na około 1 mg/cm2. Jakkolwiek ogólna zawartość może być znacznie mniejsza, to jednak wartości poniżej 0,5 mg/cm2 nie są szczególnie zalecane z uwagi na obniżenie aktywności katalitycznej, które powoduje występowanie większych wartości napięcia komory (większego zużycia mocy), a wartości przekraczające 1 mg/cm2 nie wydają się być interesujące przemysłowo, ponieważ marginalny zysk na napięciu komory nie może zrównoważyć zwiększenia kosztów metali szlachetnych.
W pierwszej odmianie wykonania siarczek rodu i platyna, osadzone na węglu aktywnym są sporządzane oddzielnie, a następnie mieszane mechanicznie. Tak otrzymana mieszanina jest wykorzystywana razem z odpowiednim obojętnym spoiwem, takim jak na przykład PTFE lub Nafion® do naniesienia warstwy katalitycznej katody z depolaryzacją tlenową.
Tabela 2 zawiera dane dotyczące zawartości w tlenie wodoru otrzymanego w komorze elektrolizy zasilanej technicznym kwasem chlorowodorowym 12% wag. - 14% wag., wyposażonej w katodę z depolaryzacją tlenową zawierającą siarczek rodu w warstwie katalitycznej osadzonej w 30% węglu aktywnym Vulcan XC-72 przy ogółem 1 mg/cm2 rodu w przeliczeniu na metal i platynę w 30% również na XC-72 Vulcan w proporcji 1-5-10-20% wag. w zależności od ilości rodu stanowiącego wsad. Komora jest eksploatowana przy 55°C i zasilana czystym tlenem, przy ciśnieniu 1013,25 hPa, przy czym regulowanym tak, aby zapewnić 20% nadmiar w stosunku do ilości stechiometrycznej, potrzebnej przy każdej gęstości prądu.
T a b e l a 2
HCL techniczny, 12%-14%, 60°C
Katoda depolaryzowana zawierająca jako katalizatory RhSx i Pt w mieszaninie
1% Pt 5% Pt 10% Pt 20% Pt
Gęstość Nap. Stęż. Nap. Stęż. Nap. Stęż. Nap. Stęże-
prądu komory H2 komory H2 komory H2 komory nie H2
(kA/m2) (V) ppm (V) ppm (V) ppm (V) ppm
5 1,46 100 1,47 80 1,47 50 1,45 50
5,5 1,55 380-400 1,56 200 1,56 100 1,55 100
6 1,60 1000-1200 1,60 600 1,60 200-400 1,59 200-400
Twórcy wynalazku zauważyli również, że katody z depolaryzacją tlenową zawierające jako katalizator siarczek rodu i platynę zachowują właściwość ochrony przed wydzielaniem się wodoru do tlenu
PL 202 470 B1 niezależnie od jakości kwasu podawanego do komory elektrolitycznej, czy to kwasu czystego (czystości RP) czy kwasu o jakości technicznej, zawierającego zanieczyszczenia typu nieorganicznego, na przykład jony metali lub organicznego, jak na przykład związki chlorowane o różnej masie cząsteczkowej, odpowiednio do typu instalacji z której jest otrzymywany. Stwierdzono również, że obecność platyny w warstwie katalitycznej nie oddziałuje znacznie na sprawność katod depolaryzowanych, a zatem komór, w których są one instalowane, przynajmniej w zakresie wykorzystywanych procentowych zawartości platyny (1% - 20% zawartości rodu), jak wynika z danych przedstawionych graficznie na fig. 2.
Stwierdzono również, że druga alternatywna budowa katody według wynalazku jest równie efektywna: zgodnie z tą drugą alternatywą platyna osadzona na węglu aktywnym nie jest mieszana z rodem, osadzanym również na wę glu aktywnym, jak to opisano poprzednio, lecz przeciwnie, jest stosowana z obojętnym nośnikiem polimerowym, tworząc warstwę pośrednią, znajdującą się między warstwą hydrofobową a warstwą katalityczną. Warstwa bazująca na samej platynie, może być również nanoszona na powierzchnię katody przeciwległą do tej, na której osadzona jest warstwa katalityczna zawierająca siarczek rodu („warstwa zewnętrzna”).
Katoda z depolaryzacją tlenową zaopatrzona w siarczek rodu i platynę podzielone na dwie wyróżnione warstwy, jak to opisano powyżej, wykazuje tę sama zdolność zapobiegania wydzielaniu się wodoru do tlenu, typowemu dla katody z depolaryzacją zawierającą zmieszane siarczek rodu i platynę, nanoszone w pojedynczej warstwie (tablica 2), i te same właściwości elektrochemiczne (fig. 2). Szczególnie korzystną kompozycją, chociaż nie ograniczającą niniejszego wynalazku, jest ta, która wykorzystuje zawartość siarczku rodu w warstwie katalitycznej będącej w kontakcie z membraną jonowymienną równoważną 1 mg/cm2 w przeliczeniu na metaliczny rod, i zawartość platyny w warstwie pośredniej lub warstwie zewnętrznej równoważną 0,2 mg/cm2.
Stwierdzono, że katoda z depolaryzacją tlenową zawierająca siarczek rodu i platynę, niezależnie od przyjętej struktury - czy struktury jednowarstwowej z mieszaniną siarczku rodu i platyny, czy struktury dwuwarstwowej zawierającej siarczek rodu i platynę w oddzielnych warstwach - praktycznie nie podlega oddziaływaniu przerw eksploatacyjnych, nawet bez podjęcia działań zapobiegawczych, jak wymiana tlenu na azot i stosowanie prądów ochronnych.
Ta właściwość jest w rzeczywistości raczej nieoczywista, zwłaszcza przy uwzględnieniu szybkiej utraty właściwości katalitycznych katod z depolaryzacją tlenową bazujących na samej platynie, w wyniku przerw w działaniu komór elektrolizy, co jest znane z wymienionej powyżej literatury technicznej. Utrata aktywności katalitycznej jest związana z rozpuszczaniem się cząstek platyny będących w bezpoś rednim kontakcie z membraną jonowymienną , i które stanowią zasadnicze punkty, w których zachodzi reakcja redukcji tlenu.
Mówiąc bardziej szczegółowo, oceniono, że komory depolaryzowane są podatne na uwalnianie platyny podczas pierwszych 3-5 przerw w działaniu komór, w których są one zainstalowane, kiedy te katody są typu jednowarstwowego zawierając w mieszaninie siarczek rodu i platynę.
To uwalnianie praktycznie znika przy następnych przerwach w eksploatacji. W każdym przypadku właściwość zapobiegania uwalnianiu wodoru do tlenu pozostaje, jak już stwierdzono, ogólnie nie zmieniona. Natomiast w przypadku katod według wynalazku realizowanych według alternatywnego rozwiązania z dwiema warstwami zawierającymi oddzielnie siarczek rodu i platynę (platynę w warstwie poś redniej albo zewnętrznej, siarczek rodu w warstwie katalitycznej) nie wystę puje uwalnianie. Dane odnoszące się do uwalniania platyny są zamieszczone w tablicy 3 dla trzech katod z depolaryzacją tlenową : jednej typu konwencjonalnego zawierającej sama platynę , i dwóch reprezentujących, odpowiednio, pierwsze wykonanie według wynalazku z jedną warstwą zawierającą siarczek rodu i platynę w mieszaninie oraz drugie wykonanie według wynalazku z dwiema warstwami, zawierające siarczek rodu i platynę w oddzielnych warstwach, zwłaszcza platynę w warstwie pośredniej. Te trzy katody zainstalowano w komorze typu opisanego w US 5770035, zasilanej czystym tlenem przy 1013,25 hPa i przy 12% wag. - 14% wag. kwasu chlorowodorowego jakości technicznej przy 60°C.
PL 202 470 B1
T a b e l a 3
HCL techniczny, 12%wag. - 14% wag., 60°C
Katoda z depolaryzacją tlenową zawierająca RhSx i Pt w mieszaninie lub w oddzielnych warstwach Uwalnianie Pt (straty procentowe w przypadku każdej przerwy w funkcji ilości początkowej)
Sekwencja przerw Konwencjonalna Pt Rh/Pt W mieszaninie (Rh i Pt z cz ą stkami o tej samej średnicy: 10-100 nm) Rh/Pt W mieszaninie (Pt z cząstkami o wię kszej ś rednicy: 200-500 nm) Rh/Pt W dwóch oddzielnych warstwach (Pt z cząstkami o wię kszej średnicy: 200-500 nm
1 30 25 15 1-5
2 10 - 20 10 5-10 < 1
3 10 - 20 10 5-10 < 1
Nie ograniczając zupełnie zakresu wynalazku można przyjąć, że w katodzie z depolaryzacją tlenową według wynalazku zrealizowanej zgodnie z pierwszym rozwiązaniem alternatywnym, mianowicie zawierającej siarczek rodu zmieszany z platyną w jednej warstwie, podczas przerw w eksploatacji realizowanych bez specjalnych środków zapobiegawczych, dyfuzja chloru i kwasu chlorowodorowego z przedziału anodowego przez membranę jonowymienną powoduje korozję cząstek platyny w kontakcie z membraną i w bezpo ś rednim są siedztwie, lecz nie wpł ywa na platynę w głębi warstwy.
Nie ma oddziaływania na aktywność katalityczną, którą zapewniają w zasadzie cząstki siarczku rodu będące w bezpośrednim kontakcie z membraną, które nie podlegają korozji. Natomiast w przypadku katod konwencjonalnych zawierających samą platynę, korozja cząstek będących w kontakcie z membraną eliminuje punkty katalityczne, w których odbywa się redukcja tlenu, i w wyniku tego następuje nagłe obniżenie aktywności katalitycznej (wzrost napięcia komory). W każdym przypadku rozwiązanie według niniejszego wynalazku wykazuje jeszcze większą skuteczność, kiedy cząstki platyny mieszane z siarczkiem rodu mają przeciętną średnicę znacznie większą (rzędu setek zamiast dziesiątek nanometrów). Dzięki temu aktywność platyny jest obniżona w stopniu zaniedbywalnym, a znacznie zwiększa się odporność na rozpuszczanie.
Jeżeli katody według wynalazku są wytwarzane według drugiej odmiany wykonania, to znaczy z siarczkiem rodu i platyną oddzielonymi w dwóch różnych warstwach, a zwłaszcza z platyną zawartą w warstwie pośredniej lub zewnę trznej, to sytuacja jest podobna do sytuacji w przypadku katod wytwarzanych zgodnie z pierwszą odmianą wykonania po poddaniu ich pewnej liczbie wyłączeń z pracy (z pozostałościami platyny dopiero w pewnym odstępie od membrany).
Przy tego typu rozkładzie platyny (występowaniu tylko w warstwie pośredniej lub warstwie zewnętrznej), chlor i kwas chlorowodorowy dyfundujące przez membranę nie są w stanie spowodować znacznego oddziaływania korozyjnego.
Specyficzne działanie platyny w zapobieganiu uwalnianiu wodoru do tlenu można przypisać właściwości, zgodnie z którą wodór znajdujący się razem z tlenem w porach struktury katody, którego powstawanie jest nieuniknione przy najwyższych wartościach gęstości prądu (fig. 1) adsorbowany jest na metalu dysocjując do zaadsorbowanego wodoru atomowego, który w odróżnieniu od wodoru cząsteczkowego silnie reaguje z tlenem.
Innymi słowy, platyna, działając jako katalizator i powodując rekombinację wodoru i tlenu z powstaniem wody, rzeczywiście blokuje wodór, dyfundujący w pory, zapobiegając jego uwalnianiu do tlenu. Ten mechanizm wyraźnie wykazują również inne metale z grupy platynowców, a zwłaszcza iryd i pallad (również znane jako aktywne katalizatory rekcji wodoru z tlenem), kiedy są dodawane do siarczku rodu według dwóch 10 przedstawionych rozwiązań alternatywnych.

Claims (15)

1. Katoda z depolaryzacją tlenową dla komór membranowych do elektrolizy kwasu chlorowodorowego, zawierająca obojętne przewodzące podłoże z nałożoną jedną lub więcej warstw katalitycznych, znamienna tym, że co najmniej jedna warstwa katalityczna zawiera siarczek rodu i co najmniej jedna warstwa katalityczna zawiera co najmniej jeden metal z grupy platynowców.
2. Katoda wedł ug zastrz. 1, znamienna tym, ż e zawiera co najmniej jedną warstwę hydrofobową umieszczoną między podłożem a warstwą katalityczną.
3. Katoda według zastrz. 1, znamienna tym, że siarczek rodu i co najmniej jeden metal z grupy platynowców są osadzone na węglu aktywnym.
4. Katoda według zastrz. 2, znamienna tym, że siarczek rodu i co najmniej jeden metal z grupy platynowców są osadzone na węglu aktywnym.
5. Katoda według zastrz. 1 albo 2, albo 3, albo 4, znamienna tym, że siarczek rodu i co najmniej jeden metal z grupy platynowców są zawarte w tej samej warstwie katalitycznej.
6. Katoda według zastrz. 1 albo 3, znamienna tym, że siarczek rodu i co najmniej jeden metal z grupy platynowców są zawarte w oddzielnych warstwach katalitycznych, a warstwa katalityczna zawierająca metal z grupy platynowców jest umieszczona między warstwą katalityczną zawierającą siarczek rodu a podłożem.
7. Katoda według zastrz. 1 albo 3, znamienna tym, że siarczek rodu i co najmniej jeden metal z grupy platynowców są zawarte w oddzielnych warstwach katalitycznych, rozmieszczonych po przeciwległych stronach podłoża.
8. Katoda według zastrz. 2 albo 4, znamienna tym, że siarczek rodu i co najmniej jeden metal z grupy platynowców są zawarte w oddzielnych warstwach katalitycznych, a warstwa katalityczna zawierająca metal z grupy platynowców jest umieszczona między warstwą katalityczną zawierającą siarczek rodu a warstwą hydrofobową.
9. Katoda wedł ug zastrz. 7, znamienna tym, ż e zawiera co najmniej jedną warstwę hydrofobową umieszczoną między podłożem a warstwą katalityczną zawierającą siarczek rodu.
10. Katoda według zastrz. 1 albo 2, albo 3, albo 4, znamienna tym, że co najmniej jedna z warstw katalitycznych zawiera oboję tne spoiwo polimerowe.
11. Katoda według zastrz. 1 albo 2, albo 3, albo 4, znamienna tym, że co najmniej jeden metal z grupy platynowców jest wybrany z grupy obejmują cej platynę , iryd i pallad.
12. Katoda według zastrz. 1 albo 2, albo 3, albo 4, znamienna tym, że cząstki siarczku rodu mają średni rozmiar zawarty w zakresie od 10 nanometrów do 100 nanometrów.
13. Katoda według zastrz. 1 albo 2, albo 3, albo 4, znamienna tym, że cząstki co najmniej jednego metalu z grupy platynowców mają średni rozmiar zawarty w zakresie od 200 nanometrów do 500 nanometrów.
14. Katoda według zastrz. 1 albo 2, albo 3, albo 4, znamienna tym, że zawartość siarczku rodu jest w zakresie od 0,5 mg/cm2 do 1 mg/cm2 w przeliczeniu na metal.
15. Katoda według zastrz. 1 albo 2, albo 3, albo 4, znamienna tym, że co najmniej jeden metal z grupy platynowców wystę puje w iloś ci od 1% wagowego do 20% wagowych w przeliczeniu na zawartość siarczku rodu.
PL363277A 2001-02-28 2002-02-28 Katoda z depolaryzacją tlenową dla komór membranowych do elektrolizy kwasu chlorowodorowego PL202470B1 (pl)

Applications Claiming Priority (2)

Application Number Priority Date Filing Date Title
IT2001MI000402A ITMI20010402A1 (it) 2001-02-28 2001-02-28 Nuova composizione elettrocatalitica per catodo depolarizzato ad ossigeno
PCT/EP2002/002205 WO2002068722A2 (en) 2001-02-28 2002-02-28 Electrocatalytic composition for oxygen-depolarised cathode

Publications (2)

Publication Number Publication Date
PL363277A1 PL363277A1 (pl) 2004-11-15
PL202470B1 true PL202470B1 (pl) 2009-06-30

Family

ID=11447042

Family Applications (1)

Application Number Title Priority Date Filing Date
PL363277A PL202470B1 (pl) 2001-02-28 2002-02-28 Katoda z depolaryzacją tlenową dla komór membranowych do elektrolizy kwasu chlorowodorowego

Country Status (23)

Country Link
US (1) US7074306B2 (pl)
EP (1) EP1366213B1 (pl)
JP (1) JP4159882B2 (pl)
KR (1) KR100882151B1 (pl)
CN (1) CN1243851C (pl)
AT (1) ATE275648T1 (pl)
AU (1) AU2002253089B2 (pl)
BR (1) BR0207651B1 (pl)
CA (1) CA2438031C (pl)
CZ (1) CZ297857B6 (pl)
DE (1) DE60201177T2 (pl)
DK (1) DK1366213T3 (pl)
ES (1) ES2227459T3 (pl)
GC (1) GC0000386A (pl)
HU (1) HU229638B1 (pl)
IT (1) ITMI20010402A1 (pl)
MX (1) MXPA03007715A (pl)
PL (1) PL202470B1 (pl)
PT (1) PT1366213E (pl)
RU (1) RU2280714C2 (pl)
TW (1) TW583344B (pl)
WO (1) WO2002068722A2 (pl)
ZA (1) ZA200305522B (pl)

Families Citing this family (15)

* Cited by examiner, † Cited by third party
Publication number Priority date Publication date Assignee Title
US9315912B2 (en) * 2006-11-29 2016-04-19 Industrie De Nora S.P.A. Carbon-supported metal sulphide catalyst for electrochemical oxygen reduction
TWI429785B (zh) * 2007-02-22 2014-03-11 Industrie De Nora Spa 氧之電化學還原用觸媒及製法和氣體擴散電極
DE102007044171A1 (de) * 2007-09-15 2009-03-19 Bayer Materialscience Ag Verfahren zur Herstellung von Graphitelektroden für elektrolytische Prozesse
DE102008015902A1 (de) * 2008-03-27 2009-10-01 Bayer Technology Services Gmbh Verfahren zur Sauerstoffreduktion
DE102008015901A1 (de) 2008-03-27 2009-10-01 Bayer Technology Services Gmbh Elektrolysezelle zur Chlorwasserstoffelektrolyse
JP4966267B2 (ja) * 2008-07-22 2012-07-04 Sumco Techxiv株式会社 リチャージ装置、原料供給装置、及びインゴット引上げ装置
CN102212841A (zh) * 2010-04-06 2011-10-12 北京化工大学 一种应用于电解行业的金属氧阴极
DE102013009230A1 (de) 2013-05-31 2014-12-04 Otto-von-Guericke-Universität Verfahren und Membranreaktor zur Herstellung von Chlor aus Chlorwasserstoffgas
WO2018013796A1 (en) 2016-07-14 2018-01-18 University Of Kansas Continuous process for the ozonolysis of lignin to yield aromatic monomers
BR112019008041A2 (pt) 2016-10-21 2019-07-02 Nantenergy Inc elétrodo de combustível corrugado
WO2019133702A1 (en) * 2017-12-29 2019-07-04 Staq Energy, Inc. Long life sealed alkaline secondary batteries
MA53343A (fr) 2018-07-27 2022-03-23 Form Energy Inc Électrodes négatives pour cellules électrochimiques
US12234329B2 (en) 2019-06-20 2025-02-25 University Of Kansas Methods for forming lignin prepolymers and lignin resins
US12294086B2 (en) 2019-07-26 2025-05-06 Form Energy, Inc. Low cost metal electrodes
KR20240141800A (ko) 2022-01-28 2024-09-27 폼 에너지 인코퍼레이티드 양면 밀봉형 기체 확산 전극

Family Cites Families (11)

* Cited by examiner, † Cited by third party
Publication number Priority date Publication date Assignee Title
DD137365A5 (de) * 1976-03-31 1979-08-29 Diamond Shamrock Techn Elektrode
US4082651A (en) * 1976-05-10 1978-04-04 Uop Inc. Hydrocarbon conversion with a sulfided acidic multimetallic catalytic composite
EP0097154A1 (en) * 1981-12-28 1984-01-04 Diamond Shamrock Corporation Electrocatalytic electrode
EP0174413A1 (en) * 1984-09-17 1986-03-19 Eltech Systems Corporation Composite catalytic material particularly for electrolysis electrodes and method of manufacture
GB9316930D0 (en) * 1993-08-13 1993-09-29 Ici Plc Electrode
IT1282367B1 (it) * 1996-01-19 1998-03-20 De Nora Spa Migliorato metodo per l'elettrolisi di soluzioni acquose di acido cloridrico
EP0791974B2 (en) * 1996-02-28 2005-08-17 Johnson Matthey Public Limited Company Catalytically active gas diffusion electrodes comprising a nonwoven fibrous structure
US6149782A (en) * 1999-05-27 2000-11-21 De Nora S.P.A Rhodium electrocatalyst and method of preparation
US6402930B1 (en) * 1999-05-27 2002-06-11 De Nora Elettrodi S.P.A. Process for the electrolysis of technical-grade hydrochloric acid contaminated with organic substances using oxygen-consuming cathodes
US6855660B2 (en) * 2001-11-07 2005-02-15 De Nora Elettrodi S.P.A. Rhodium electrocatalyst and method of preparation
DE10234806A1 (de) * 2002-07-31 2004-02-19 Bayer Ag Elektrochemische Zelle

Also Published As

Publication number Publication date
DE60201177D1 (de) 2004-10-14
US20040069622A1 (en) 2004-04-15
US7074306B2 (en) 2006-07-11
PT1366213E (pt) 2004-12-31
JP4159882B2 (ja) 2008-10-01
WO2002068722A2 (en) 2002-09-06
JP2004525260A (ja) 2004-08-19
WO2002068722A3 (en) 2002-11-14
EP1366213A2 (en) 2003-12-03
ITMI20010402A1 (it) 2002-08-28
MXPA03007715A (es) 2004-03-10
KR20030082614A (ko) 2003-10-22
RU2280714C2 (ru) 2006-07-27
HUP0303263A3 (en) 2011-04-28
GC0000386A (en) 2007-03-31
KR100882151B1 (ko) 2009-02-06
CA2438031C (en) 2009-07-14
DK1366213T3 (da) 2005-01-17
BR0207651A (pt) 2004-06-01
CN1243851C (zh) 2006-03-01
HUP0303263A2 (hu) 2004-01-28
HU229638B1 (en) 2014-03-28
PL363277A1 (pl) 2004-11-15
CZ20032301A3 (cs) 2004-03-17
CA2438031A1 (en) 2002-09-06
BR0207651B1 (pt) 2012-06-12
ATE275648T1 (de) 2004-09-15
TW583344B (en) 2004-04-11
AU2002253089B2 (en) 2006-06-15
EP1366213B1 (en) 2004-09-08
DE60201177T2 (de) 2005-09-22
ES2227459T3 (es) 2005-04-01
RU2003128967A (ru) 2005-03-10
CN1492947A (zh) 2004-04-28
CZ297857B6 (cs) 2007-04-18
ZA200305522B (en) 2004-07-19

Similar Documents

Publication Publication Date Title
PL202470B1 (pl) Katoda z depolaryzacją tlenową dla komór membranowych do elektrolizy kwasu chlorowodorowego
US6402930B1 (en) Process for the electrolysis of technical-grade hydrochloric acid contaminated with organic substances using oxygen-consuming cathodes
CN1154752C (zh) 气体扩散电极用催化剂
KR100634038B1 (ko) 로듐 전극촉매 및 이의 제조방법
KR20110009091A (ko) 염화수소 전기분해용 전기분해 전지
AU2002253089A1 (en) Electrocatalytic composition for oxygen-depolarised cathode
DE2844496A1 (de) Herstellung von halogenen durch elektrolyse von alkalimetallhalogeniden
CZ307526B6 (cs) Vylepšený elektrokatalyzátor sulfidu rhodia a způsob jeho přípravy
WO2017174563A1 (de) Bifunktionelle elektrode und elektrolysevorrichtung für die chlor-alkali-elektrolyse