PL202620B1 - Klucz do cylindra blokującego zamka oraz cylinder blokujący zamka - Google Patents

Abstract

Cylinder blokujący zamka, wyposażony jest w rdzeń, który jest zamontowany obrotowo w obsadzie (1) oraz zablokowany przed obrotem za pomocą zamków kołkowych, wyposażonych w kołki rdzeniowe i obsadowe (4, 5) zamontowane w przyporządkowanych im otworach oraz w sprężynę opartą o obsadę i przemieszczalną do położenia zwolnionego przez umieszczenie klucza (2) w kanale blokującym. Rdzeń (6) cylindra ma co najmniej jeden kołek podtrzymujący (8) umieszczony w otworze promieniowym (7) rdzenia (6) i połączony przestrzennie z zamkiem kołkowym w ten sposób, że zamek może być umieszczony między kołkiem podtrzymującym (8), a kołkiem rdzeniowym (4) przez wstawienie odstępnika (9) połączonego ruchomo z kluczem. Promieniowy otwór (7) podpierający kołek podtrzymujący (8) biegnie ukośnie względem otworu podpierającego kolek rdzeniowy (4), a kierunek ruchu odstępnika (9) biegnie ukośnie względem szerszej powierzchni klucza (2).

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest klucz dla cylindra blokującego zamka zaopatrzony we wgłębienia blokujące, współpracujące z kołkami rdzeniowymi cylindra blokującego, w którego części środkowej jest osadzony przesuwnie odstępnik. Kierunek ruchu tego odstępnika jest nachylony pod kątem ostrym względem szerszej powierzchni klucza.

Przedmiotem wynalazku jest również cylinder blokujący zamka wyposażony w osadzony w nim obrotowo rdzeń, blokowany przed obrotem za pomocą kołków rdzeniowych oraz kołków obsadowych, osadzonych w otworach rdzenia i obsady dociskanych do wewnętrznej powierzchni cylindra blokującego za pomocą sprężyn dociskowych i przemieszczanych w położenie zwolnione przez osadzenie płaskiego klucza w kanale kluczowym rdzenia. Rdzeń ten jest wyposażony w osadzony w jego promieniowym otworze kołek podtrzymujący, a ponadto między kołkiem podtrzymującym a kołkiem rdzeniowym znajduje się osadzony przesuwnie w płaskim kluczu odstępnik.

Powszechnie znane są zamki wyposażone w cylinder blokujący z osadzonym w nim obrotowo rdzeniem, zaopatrzonym w przesuwne kołki rdzeniowe, przesuwane przez odpowiednie występy płaskiego klucza w położenie zwolnione.

Z europejskiego opisu patentowego nr EP 0 029 498 znany jest klucz dla cylindra blokującego zamka, zaopatrzony w odstępnik w postaci kuli.

Z francuskiego opisu patentowego nr FR 2 762 345 A1 znany jest zamek wyposaż ony w płaski klucz uruchamiający, współpracujący przynajmniej z jednym kołkiem blokującym, osadzonym przesuwnie w rdzeniu cylindra blokującego zamka, przy czym w trzonie klucza jest osadzony popychacz z moż liwoś cią przesuwania się wzdł uż osi trzonu. W czasie wsuwania klucza do zamka popychacz opiera się na krzywkowym wierzchołku, stanowiącym końcówkę kołka blokującego, powodując w wyniku jego przesunięcia odblokowanie zamka.

Z opisu patentowego Stanów Zjednoczonych AP nr US 5 533 369 A znany jest zamek z pł askim kluczem, osadzanym w kanale obrotowego rdzenia cylindra blokującego, przy czym rdzeń ten jest blokowany za pomocą kołków blokujących, dociskanych za pomocą sprężyn do stożkowych zagłębień na powierzchni klucza. Opis podaje dwa rozwiązania konstrukcyjne zamka, a mianowicie: pierwsze, w którym koł ki blokują ce mają osie nachylone pod ką tem 45° do szerszej powierzchni klucza, i drugie, w której są do niej prostopadłe. W obydwu przypadkach osie kołków blokujących przechodzą przez oś obrotu rdzenia cylindra blokującego, przy czym stożkowe końcówki tych kołków wchodzą w stożkowe gniazda, wykonane na płaskiej powierzchni klucza. Klucz, prócz stożkowych gniazd współpracujących z kołkami blokującymi obrotowego rdzenia, jest ponadto zaopatrzony we własne kołki blokujące, osadzone przesuwnie w otworach nachylonych pod kątem 45° do jego szerszej powierzchni. Gniazda kołków blokujących płaskiego klucza są przy tym połączone ze stożkowymi końcami gniazd na kołki blokujące rdzenia cylindra blokującego w taki sposób, aby stożkowa końcówka kołka blokującego rdzenia stykała się z płaską powierzchnią kołka blokującego klucza, powodując unieruchomienie zarówno kołków rdzenia cylindra, jak i kołków klucza. Wsunięcie klucza rdzenia cylindra powoduje przemieszczenie kombinacji obydwu kołków blokujących z położenia blokującego do położenia zwolnionego, umożliwiając obrót rdzenia cylindra blokującego.

Celem wynalazku jest opracowanie takiej konstrukcji klucza, która umożliwi zwiększenie jego różnych odmian konstrukcyjnych wytwarzanych za pomocą jednego i tego samego procesu technologicznego.

Cel ten został zrealizowany w konstrukcji klucza dla cylindra blokującego zamka, który charakteryzuje się tym, że jego odstępnik, osadzony przesuwnie w nachylonej szczelinie płaskiego klucza, ma postać pierścieniowej tarczki i jest utrzymywany w tej szczelinie za pomocą czopa, przy czym nachylona szczelina znajduje się w środkowej części szerszej powierzchni płaskiego klucza.

Kierunek ruchu odstępnika jest korzystnie nachylony względem szerszej powierzchni płaskiego klucza pod kątem wynoszącym w przybliżeniu 45°.

Czop jest osadzony korzystnie w otworze płaskiego klucza, nachylonym pod kątem ostrym względem szerszej powierzchni tego klucza.

Powierzchnia obwodowa odstępnika jest korzystnie zaopatrzona w obustronne sfazowania, nachylone pod kątem 45°.

Różne kombinacje klucza są korzystnie tworzone przez osadzenie w nachylonej szczelinie odstępników w postaci pierścieniowych tarczek o różnej średnicy.

PL 202 620 B1

Klucz według wynalazku jest wyposażony w odstępnik, mający postać pierścienia osadzonego przesuwnie w szczelinie płytki klucza, nachylonej pod kątem 45° do jej szerszej powierzchni, przy czym powierzchnia obwodowa tego pierścienia tworzy dwa sfazowania pod kątem 45°, a więc o wzajemnym nachyleniu wynoszącym 90°, przy czym powierzchnia jednego z tych dwóch sfazowań współpracuje z obwiednią stożka końcówki kołka podtrzymującego, a powierzchnia drugiego z nich - z powierzchnią ściętego stożka kołka rdzeniowego, przy czym oczywiście możliwa jest również odwrotna współpraca. Dzięki temu klucz może stanowić różne odmiany uzyskane w wyniku różnych średnic pierścienia stanowiącego odstępnik.

Celem wynalazku jest również opracowanie takiej konstrukcji cylindra blokującego zamka, dostosowanej do osadzenia w jego kanale płaskiego klucza, zaopatrzonego w odstępnik w postaci pierścienia i umożliwiającego łatwą zmianę kombinacji cylindra blokującego i klucza zamka przez zmianę średnicy pierścienia odstępnika.

Cel ten zrealizowano w cylindrze blokującym zamka według wynalazku, który charakteryzuje się tym, że promieniowy otwór w rdzeniu cylindra blokującego, w którym to otworze jest osadzony kołek podtrzymujący, jest nachylony względem otworu rdzenia, w którym jest osadzony przesuwnie kołek rdzeniowy.

Po włożeniu płaskiego klucza do kanału rdzenia cylindra blokującego, końcówka kołka podtrzymującego korzystnie styka się z jednym sfazowaniem obwodowej powierzchni odstępnika płaskiego klucza, natomiast stożkowa powierzchnia końcówki kołka rdzeniowego, styka się z drugostronnym sfazowaniem tego odstępnika.

Oś promieniowego otworu w rdzeniu, w którym to otworze jest osadzony kołek podtrzymujący, tworzy korzystnie z osią otworu na kołek rdzeniowy kąt 45°.

Kanał rdzenia, przeznaczony do osadzenia w nim płaskiego klucza, ma korzystnie w przekroju poprzecznym oś prostopadłą względem osi otworu, w którym jest przesuwnie osadzony kołek rdzeniowy, przy czym kanał rdzenia łączy się z tym otworem.

Kanał rdzenia na płaski klucz ma korzystnie w przekroju poprzecznym oś równoległą do osi otworu, w którym jest przesuwnie osadzony kołek rdzeniowy.

Rdzeń cylindra według wynalazku jest korzystnie zaopatrzony w dodatkowe otwory, w których są osadzone przesuwnie dodatkowe kołki, współpracujące z wgłębieniami blokującymi na szerszej powierzchni płaskiego klucza.

Cylinder według wynalazku jest korzystnie wyposażony przynajmniej w jedną iglicę blokującą, przesuwaną przez dodatkowy kołek do wgłębienia na wewnętrznej powierzchni cylindra blokującego.

Cylinder blokujący zamka według wynalazku oraz klucz do tego cylindra jest uwidoczniony w przykładowych rozwiązaniach konstrukcyjnych na rysunku, na którym: fig. 1 przedstawia klucz z pierścieniowym odstępnikiem, współpracujący z cylindrem blokującym zamka według wynalazku; fig. 2 cylinder blokujący zamka według wynalazku, w widoku z boku; fig. 3 - cylinder blokujący zamka, w widoku z góry; fig. 4 - cylinder blokujący zamka wraz z osadzonym w nim kluczem, w przekroju wzdłuż linii IV-IV na fig. 3; fig. 5 - cylinder blokujący zamka z krótszym kołkiem rdzeniowym i odstępnikiem pierścieniowym o większej średnicy, w przekroju wzdłuż linii IV-IV na fig. 3; fig. 6 - odmianę cylindra blokującego zamka z osadzonym w nim kluczem, z rdzeniem zaopatrzonym w kanał na klucz, równoległym do osi kołka rdzeniowego, w przekroju poprzecznym; fig. 7 - cylinder blokujący zamka, podobny jak na fig. 6, lecz z krótszym kołkiem rdzeniowym i odstępnikiem o większej średnicy, w przekroju poprzecznym; fig. 8 - cylinder blokują cy zamka wraz z osadzonym w nim kluczem, w przekroju wzdłuż linii VIII-VIII na fig. 3; fig. 9 - cylinder blokujący zamka wraz z osadzonym w nim kluczem, w przekroju wzdł uż linii IX-IX na fig. 3; fig. 10 - odmianę klucza dostosowanego do cylindra blokują cego przedstawionego na fig. 9, w widoku z boku, a fig. 11 - klucz według fig. 10, w przekroju wzdłuż linii XI-XI na fig. 10.

Przedstawiony na fig. 1 płaski klucz 2 według wynalazku ma na swojej szerszej powierzchni 14 kształtowy profil zaopatrzony w dużą liczbę wgłębień blokujących 12, współpracujących z końcówkami 19 kołków rdzeniowych 4 (fig. 4), mających postać ściętych stożków. Płaski klucz 2 jest również zaopatrzony w końcu swej środkowej części 13 w nachyloną szczelinę 15, w której jest osadzony odstępnik 9 w postaci pierścienia względnie pierścieniowej tarczki, przez której otwór przechodzi czop 16, utrzymujący odstępnik 9 w tej nachylonej szczelinie 15. Średnica czopa 16, osadzonego w nachylonym otworze środkowej części 13 płaskiego klucza 2, jest mniejsza od średnicy otworu w odstępniku 9, umożliwiając jego przesuwanie się w nachylonej względem szerszej powierzchni 14 płaskiego klucza 2 szczelinie 15 w kierunku D (fig. 11). Odstępnik 9 jest zaopatrzony na swej powierzchni obwodowej

PL 202 620 B1 w dwa sfazowania 17, nachylone pod kątem 45° do szerszej powierzchni 14 płaskiego klucza 2 i tworzące wzajemnie kąt 90°. Jedno z tych sfazowań 17 styka się z mającą postać stożka ściętego powierzchnią końcówki 19 kołka rdzeniowego 4 (fig. 4 do 9). Kołek rdzeniowy 4 jest, w swej części skierowanej przeciwnie niż jego końcówka 19, naciskany w kierunku do góry przez kołek obsadowy 5, znajdujący się pod działaniem sprężyny 18, osadzonej w osiowym otworze cylindra blokującego 1 zamka.

Osadzony obrotowo w cylindrze blokującym 1 rdzeń 6 (fig. 4 i 5) jest zaopatrzony w promieniowy otwór 7, którego oś jest nachylona pod kątem ostrym względem osi kołka rdzeniowego 4. W promieniowym otworze 7 jest umieszczony kołek podtrzymujący 8, zakończony stożkową końcówką 20. Sfazowanie 17 obwodowej powierzchni odstępnika 9 ma położenie prostopadłe względem osi kołka rdzeniowego 4 i w wyniku nacisku przez końcówki 19 tego kołka 4 jest przesuwane w kierunku D (fig. 11). Dzięki temu odstępnik 9 pełni funkcję elementu dystansowego dla kołka rdzeniowego 4, przy czym w położeniu przedstawionym na fig. 4 i 5 wystaje poza obszar szerszej powierzchni 14 płaskiego klucza 2 i znajduje się częściowo wewnątrz otworu cylindra blokującego 1, stanowiącego prowadnicę kołka rdzeniowego 4.

Płaskiemu kluczowi 2 według wynalazku można łatwo nadać postać różnych odmian przez użycie odstępników 9 o różnych średnicach, do których winna być oczywiście odpowiednio przystosowana długość osiowa kołków rdzeniowych 4 cylindra blokującego 1 zamka.

Kanał 3 na płaski klucz 2, wykonany w rdzeniu 6 cylindra blokującego 1 i przedstawiony na fig. 4 i 5, ma oś prostopadłą do osi otworu, w którym jest osadzony kołek rdzeniowy 4 i jest przedłużony poza obrzeże tego otworu.

W odmianie rozwiązania konstrukcyjnego zamka przedstawionej na fig. 6 i 7, wykonany w rdzeniu 6 kanał 3 na płaski klucz 2 ma oś równoległą do osi kołka rdzeniowego 4', natomiast końcówka 19', stykająca się ze sfazowaniem 17 powierzchni obwodowej odstępnika 9, ma postać płaszczyzny nachylonej do osi tego kołka rdzeniowego 4\ Ponadto osie otworów, w których jest osadzony przesuwnie kołek rdzeniowy 42, są w tych rozwiązaniach konstrukcyjnych przesunięte względem osi cylindra blokującego 1, wskutek czego spłaszczona powierzchnia boczna końcówki 19' kołka rdzeniowego 4 styka się z szerszą powierzchnią 14 płaskiego klucza 2.

We wszystkich rozwiązaniach konstrukcyjnych zamka, przedstawionych na fig. 4 do 7, kierunek ruchu odstępnika 9 jest równoległy do kierunku osi otworu 7 w rdzeniu 6, w którym to otworze jest osadzony kołek podtrzymujący 8.

Rozwiązanie konstrukcyjne zamka z cylindrem blokującym, współpracującym z kluczem według wynalazku, przedstawione na fig. 9, jest wyposażone w kołki rdzeniowe £ i współpracujące z nimi kołki obsadowe 52, rozmieszczone wzdłuż dwóch równoległych osi znajdujących się na zewnątrz osi cylindra blokującego 1, przy czym końcówki 19' tych kołków rdzeniowych 42 są daszkowo ścięte, tworząc powierzchnie nachylone do osi tych kołków rdzeniowych 4\ Dostosowany do tych rozwiązań zamka płaski klucz 2, przedstawiony na fig. 10 i 11, jest zaopatrzony w odstępnik 9, osadzony w szczelinie 15 i utrzymywany w niej za pomocą czopa 16. Ponadto jest on zaopatrzony w dodatkowe wgłębienia blokujące 12 w postaci kształtowych wycięć. Kierunek ruchu D odstępnika 9 jest, podobnie jak w poprzednich rozwiązaniach, nachylony pod kątem 45° względem szerszej powierzchni 14 klucza 2.

Natomiast rdzeń 6 cylindra blokującego 1 zamka jest wyposażony w dodatkowe kołki 10, współpracujące z iglicami blokującymi 11, wchodzącymi w odpowiednie zagłębienia na wewnętrznej powierzchni cylindra blokującego 1 (fig. 8), w celu jego zablokowania. Iglice blokujące 11 mogą zostać przemieszczone z położenia blokującego w położenie zwolnione tylko wówczas, gdy dodatkowe kołki 10 wejdą w przyporządkowane im wgłębienia blokujące 12 na szerszej powierzchni płaskiego klucza 2.

Czop 16, utrzymujący odstępnik 9 w szczelinie 15, jest korzystnie umieszczony w otworze płaskiego klucza 2, nie prostopadłym, lecz nachylonym pod kątem ostrym względem szerszej powierzchni 14 tego klucza, przy czym może to być również otwór nieprzelotowy. Dzięki temu możliwy jest prosty montaż odstępnika 9, jak również możliwość zastosowania odstępników 9 o różnej średnicy, a dzięki temu łatwe uzyskanie różnych kombinacji kluczy.

Claims (12)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Klucz dla cylindra blokującego zamka zaopatrzony we wgłębienia blokujące, współpracujące z kołkami rdzeniowymi cylindra blokującego, w którego części środkowej jest osadzony przesuwnie

   PL 202 620 B1 odstępnik, przy czym kierunek ruchu tego odstępnika jest nachylony pod kątem ostrym względem szerszej powierzchni klucza, znamienny tym, że jego odstępnik (9), osadzony przesuwnie w nachylonej szczelinie (15) płaskiego klucza (2), ma postać pierścieniowej tarczki i jest utrzymywany w tej szczelinie za pomocą czopa (16), przy czym nachylona szczelina (15) znajduje się w środkowej części (13) szerszej powierzchni (14) płaskiego klucza (2).
2. 2. Klucz według zastrz. 1, znamienny tym, że kierunek ruchu (D) odstępnika (9) jest nachylony względem szerszej powierzchni (14) płaskiego klucza (2) pod kątem wynoszącym w przybliżeniu 45°.
3. 3. Klucz według zastrz. 1, znamienny tym, że czop (16) jest osadzony w otworze płaskiego klucza (2), nachylonym pod kątem ostrym względem szerszej powierzchni (14) tego klucza.
4. 4. Klucz według zastrz. 1, znamienny tym, że powierzchnia obwodowa odstępnika (9) jest zaopatrzona w obustronne sfazowania (17), nachylone pod kątem 45°.
5. 5. Klucz według zastrz. 1, znamienny tym, że różne kombinacje klucza są tworzone przez osadzenie w nachylonej szczelinie (15) odstępników w postaci pierścieniowych tarczek o różnej średnicy.
6. 6. Cylinder blokujący zamka wyposażony w osadzony w nim obrotowo rdzeń, blokowany przed obrotem za pomocą kołków rdzeniowych oraz kołków obsadowych, osadzonych w otworach rdzenia i obsady dociskanych do wewnętrznej powierzchni cylindra blokującego za pomocą sprężyn dociskowych i przemieszczanych w położenie zwolnione przez osadzenie płaskiego klucza określonego zastrzeżeniami 1-5 w kanale kluczowym rdzenia, przy czym rdzeń ten jest wyposażony w osadzony w jego promieniowym otworze kołek podtrzymujący, a ponadto między kołkiem podtrzymującym a kołkiem rdzeniowym znajduje się osadzony przesuwnie w płaskim kluczu odstępnik, znamienny tym, że promieniowy otwór (7) w rdzeniu (6) cylindra blokującego (1), w którym to otworze (7) jest osadzony kołek podtrzymujący (8), jest nachylony względem otworu rdzenia (6), w którym jest osadzony przesuwnie kołek rdzeniowy (4).
7. 7. Cylinder według zastrz. 6, znamienny tym, że po włożeniu płaskiego klucza (2) do kanału (3) rdzenia (6) cylindra blokującego (1), końcówka kołka podtrzymującego (8) styka się z jednym sfazowaniem (17) obwodowej powierzchni odstępnika (9) płaskiego klucza (2), natomiast stożkowa powierzchnia końcówki (19) kołka rdzeniowego (4), styka się z drugostronnym sfazowaniem (17) tego odstępnika (9).
8. 8. Cylinder według zastrz. 6, znamienny tym, że oś promieniowego otworu (7) w rdzeniu (6), w którym to otworze (7) jest osadzony kołek podtrzymujący (8), tworzy z osią otworu na kołek rdzeniowy (4) kąt 45°.
9. 9. Cylinder według zastrz. 8, znamienny tym, że kanał (3) rdzenia (6), przeznaczony do osadzenia w nim płaskiego klucza (2), w przekroju poprzecznym ma oś prostopadłą względem osi otworu, w którym jest przesuwnie osadzony kołek rdzeniowy (4), przy czym kanał (3) łączy się z tym otworem.
10. 10. Cylinder według zastrz. 8, znamienny tym, że kanał (3) rdzenia (6) na płaski klucz (2) ma w przekroju poprzecznym oś równoległą do osi otworu, w którym jest przesuwnie osadzony kołek rdzeniowy (4).
11. 11. Cylinder według zastrz. 6, znamienny tym, że jego rdzeń (6) jest zaopatrzony w dodatkowe otwory, w których są osadzone przesuwnie dodatkowe kołki (10), współpracujące z wgłębieniami blokującymi (12) na szerszej powierzchni (14) płaskiego klucza (2).
12. 12. Cylinder według zastrz. 11, znamienny tym, że jest wyposażony przynajmniej w jedną iglicę blokującą (11), przesuwaną przez dodatkowy kołek (10) do wgłębienia na wewnętrznej powierzchni cylindra blokującego (1).