PL203236B1 - Środek chwastobójczy, sposób zwalczania szkodliwych roślin, zastosowanie środka chwastobójczego i sposób jego wytwarzania - Google Patents

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku są środek chwastobójczy, sposób zwalczania szkodliwych roślin, zastosowanie środka chwastobójczego do zwalczania szkodliwych roślin i sposób jego wytwarzania.

Do zwalczania niepożądanych szkodliwych roślin użytkownik ma do dyspozycji dużą liczbę herbicydów, które mogą znaleźć zastosowanie zależnie od biologicznych właściwości tych herbicydów, rodzaju zwalczanych szkodliwych roślin i rodzaju roślin użytkowych. Chwastobójcze substancje czynne są przy tym formułowane tak, że umożliwia to ich optymalne stosowanie i wysoką skuteczność działania. Stosuje się przy tym różne środki pomocnicze, takie jak środki zwilżające, środki dyspergujące, środki emulgujące, środki przeciwpieniące, rozpuszczalniki lub wypełniacze.

Pewność i stopień zwalczenia szkodliwych roślin zmienia się jednak w zależności od czynników środowiskowych, takich jak temperatura, wilgotność powietrza i gleby, oświetlenie, opady lub rodzaj gleby, co przy słabszym działaniu może prowadzić do stosowania dodatkowych zabiegów względnie, przy przedawkowaniu, do uszkodzenia roślin użytkowych.

Wyższa skuteczność działania przynosi również korzyści ekologiczne. Dla uniknięcia słabszego działania użytkownik często zwiększa ilość stosowanej substancji czynnej. Wadą tego sposobu postępowania jest jednak to, że zwiększa się wymywanie do gleby lub do wód powierzchniowych substancji czynnej wpływającej na faunę gleby.

W publikacji Adjuvants for Agrochemicals, CRC Press, Inc. (1992) strony 261 - 271, opisano wpływ środków pochłaniających wilgoć na różne pestycydy. W publikacji WO 89/02570 ujawniono, że środki pochłaniające wilgoć w połączeniu z silikonowymi środkami powierzchniowo czynnymi mogą zwiększać skuteczność działania herbicydów.

W publikacji WO 89/12394 ujawniono ś rodek chwastobójczy zawierający dopuszczalny w rolnictwie związek chwastobójczy, środek pochłaniający wilgoć, silikonowy środek powierzchniowo czynny oraz ewentualnie obojętne środki pomocnicze i wodę. Jako korzystne związki chwastobójcze wymieniono acifluorfen, oksyfluorfen, laktofen, imazachin, N-fosfonometyloglicyny jak również fosaminę, haloksyfop, imazapyr, mefluidyd, metsulfuron, pikloram, chizalofop i imidazolinony.

Istniała potrzeba dostarczenia środka chwastobójczego o zwiększonej skuteczności i zwiększonej pewności działania. Nieoczekiwanie stwierdzono, że taki środek chwastobójczy można uzyskać w wyniku połączenia sulfonoamidów z silikonowymi ś rodkami powierzchniowo czynnymi i ś rodkami pochłaniającymi wilgoć.

Wynalazek dotyczy środka chwastobójczego zawierającego

a) jedną lub większą liczbę chwastobójczych substancji czynnych z grupy sulfonoamidów działających na rośliny trawiaste, o ogólnym wzorze (I) i/lub ich soli

gdzie

R¹ oznacza grupę CO-R^a, w której R^a oznacza OH, C1-C4-alkoksyl lub NR^bR^c, gdzie R^b i R^c są jednakowe lub różne i niezależnie oznaczają atom wodoru lub C1-C4-alkil;

R² oznacza atom chlorowca lub grupę (A)n-NR^dR^e, w której n oznacza 0 lub 1, A oznacza grupę CR'R'', w której R' i R'' są jednakowe lub różne i niezależnie oznaczają atom wodoru lub C1-C4-alkil, R^d oznacza atom wodoru lub C1-C4-alkil, a R^e oznacza acyl;

R³ oznacza atom wodoru lub C1-C4-alkil;

X i Y są jednakowe lub róż ne i niezależ nie oznaczają C1-C6-alkil, C1-C6-alkoksyl lub grupę C1-C6-alkilotio, przy czym każda z trzech wymienionych grup jest ewentualnie podstawiona jednym lub większą liczbą podstawników wybranych z grupy obejmującej atom chlorowca, C1-C4-alkoksyl i grupę C1-C4-alkilotio, albo oznaczają C3-C6-cykloalkil, C2-C6-alkenyl, C2-C6-alkinyl, C3-C6-alkenyloksyl lub C3C6-alkinyloksyl, korzystnie C1-C4-alkil lub C1-C4-alkoksyl; a

Z oznacza CH lub N;

b) jeden lub większą liczbę silikonowych środków powierzchniowo czynnych, oraz

PL 203 236 B1

c) jeden lub większą liczbę środków pochłaniających wilgoć.

Korzystnie środek chwastobójczy jako składnik a) zawiera jedną lub większą liczbę chwastobójczych substancji czynnych wybranych z grupy obejmującej mezosulfuron metylowy, sól sodową mezosulfuronu metylowego, jodosulfuron metylowy, sól sodową jodosulfuronu metylowego, foramsulfuron i sól sodową foramsulfuronu.

Korzystnie środek chwastobójczy dodatkowo zawiera jeden lub większą liczbę innych składników wybranych z grupy obejmującej agrochemiczne substancje czynne, substancje dodatkowe zwykle stosowane w ochronie roślin i środki pomocnicze stosowane przy formułowaniu preparatów.

Wynalazek dotyczy również sposobu zwalczania szkodliwych roślin polegającego na tym, że środek chwastobójczy zdefiniowany powyżej stosuje się przedwschodowo, powschodowo albo przedi powschodowo na roś liny, części roś lin, nasiona roś lin lub powierzchnię , na której rosną roś liny, np. na powierzchnię uprawną.

Korzystnie sposób zwalczania szkodliwych roślin służy do selektywnego zwalczania szkodliwych roślin w uprawach roślin.

Wynalazek dotyczy także zastosowania środka chwastobójczego zdefiniowanego powyżej do zwalczania szkodliwych roślin.

Wynalazek dotyczy również sposobu wytwarzania środka chwastobójczego zdefiniowanego powyżej, polegającego na tym, że miesza się składniki a), b) i c); korzystnie składniki a), b) i c) miesza się z wytworzeniem mieszanki zbiornikowej.

Sulfonoamidy działające na rośliny trawiaste, zawarte w środku chwastobójczym według wynalazku, jako składnik a) stanowią sulfonoamidy, długotrwale hamujące wzrost szkodliwych roślin jednoliściennych. W szczególności są to sulfonoamidy zalecane przez producentów do stosowania przeciw szkodliwym roślinom jednoliściennym, np. w broszurach dotyczących produktów lub w Pesticide Manual, wydanie 12, British Crop Protection Councel.

Szczególnie odpowiednimi substancjami czynnymi z grupy sulfonoamidów działających na rośliny trawiaste są np. sulfonylomoczniki działające na rośliny trawiaste, takie jak flukarbazon (MKH 6561), prokarbazon (MKH 6562), sulfosulfuron, rimsulfuron, nikosulfuron, flupirsulfuron, jodosulfuron metylowy, foramsulfuron (Agrow nr 338, PJB Publications Ltd. 1999, strona 26) oraz mezosulfuron metylowy i/lub jego sole (Agrow nr 347, PJB Publications Ltd. 2000, strona 22).

Przykładami sulfonylomoczników o wzorze (I) i/lub ich soli są mezosulfuron metylowy, sól sodowa mezosulfuronu metylowego, jodosulfuron metylowy, sól sodowa jodosulfuronu metylowego, foramsulfuron i sól sodowa foramsulfuronu.

Solami sulfonoamidów a), takich jak sulfonylomoczniki, są np. związki, w których atom wodoru w grupie -SO2-NH- jest zastąpiony kationem nadającym się do stosowania w rolnictwie. Takimi solami są np. sole metali, zwłaszcza sole metali alkalicznych lub sole metali ziem alkalicznych, zwłaszcza sole sodowe i potasowe, jak również sole amonowe lub sole z aminami organicznymi. Sole można również wytworzyć przez przyłączenie kwasu do grupy zasadowej, takiej jak np. grupa aminowa i alkiloaminowa. Odpowiednimi kwasami są mocne kwasy nieorganiczne i kwasy organiczne, np. HCl, HBr, H2SO4 lub HNO3.

Silikonowy środek powierzchniowo czynny jako składnik b) w środku chwastobójczym według wynalazku stanowi środek powierzchniowo czynny zawierający co najmniej jeden atom krzemu, korzystnie zawierający 2 - 2000 atomów krzemu.

Silikonowe środki powierzchniowo czynne b) zawarte w środkach chwastobójczych według wynalazku stanowią przykładowo kopolimery dimetylopolisilokasanowe modyfikowane politlenkiem alkilenu, jakie np. są sprzedawane pod nazwą handlową Silwet firmy Witco/Osi Corp., poprzednio Union Carbide Corporation (USA). Są to substancje powierzchniowo czynne zawierające odrębne segmenty hydrofilowe (przyciągające wodę) i hydrofobowe (odpychające wodę). Są one określone następującym ogólnym wzorem (I)

CH, | 3	CH, 1 3		CH, 1	CH, 1 3
H,C—Si-0- 3 1	Si-O-		Si—0— |	— Si-CH, 1 3
ch3	| _ CH3 _	X	ch3	CH, y

O (C₂H₄O)_a(C₃H₆O)_bZ _(I)

PL 203 236 B1 w którym a oznacza liczbę całkowitą 3 - 24, b oznacza liczbę całkowitą 0 - 15, x oznacza liczbę całkowitą 0 - 3, y oznacza liczbę całkowitą 1 - 5, a Z oznacza atom wodoru, C1-C3-alkil lub grupę acylową o 2 - 4 atomach węgla.

Do silikonowych środków powierzchniowo czynnych Silwet należą również produkty opisane w prospekcie Union Carbide pod tytułem „Silicones For the Agricultural Industry” SUI-356, 6/84, 5M i w „Surface Active Copolymers”, SUI-394A, 7/85-5M, również firmy Union Carbide.

Innymi odpowiednimi silikonowymi środkami powierzchniowo czynnymi, które można stosować zgodnie z wynalazkiem, są np. SF-1188 (General Electric Company, Silicone Products Division, Rubber & Fluid Products Department, Waterford, NY 12188), Silwet L-7607, glikole silikonowe Q2-5309, Q2-5152, Q2-5852 i Q2-5853 firmy Dow Corning Corporation, Midland, MI, jak również mieszaniny tych środków i podobne do nich produkty.

Silikonowe środki powierzchniowo czynne o wzorze (I) opisano szczególnie w opisie patentowym US 3299112. Szczególnie korzystny silikonowy środek powierzchniowo czynny jest określony wzorem Me3SiO[MeO(C2H4O)7C3H6SiMeO]SiMe3, w którym Me = metyl.

Odpowiednimi silikonowymi środkami powierzchniowo czynnymi b) są również glikole silikonowe, np. o ogólnym wzorze (II):

Me

I

Me₃SiO(SiO)SiMe₃

R(OCH₂CH₂)_mOZ ,_TT.

w którym Me oznacza metyl, R oznacza dwuwartościową grupę alkilenową o 2 - 6 atomach węgla, taką jak etylen, trimetylen, tetrametylen lub heksametylen, korzystnie trimetylen, m oznacza liczbę całkowitą 3 - 24, a Z oznacza atom wodoru, C1-C3-alkil lub grupę acylową o 2 - 4 atomach węgla, korzystnie grupę acetoksylową.

Wyżej opisane glikole silikonowe są znane i można je wytwarzać np. przez sprzęganie odpowiednich glikoli mających końcową grupę allilową ze strukturą bis-siloksanu z atomem wodoru przy centralnym atomie krzemu, przy czym strukturę bis-siloksanu można przedstawić następującym wzorem (gdzie Me = metyl):

Tę reakcję sprzęgania prowadzi się zazwyczaj w obecności katalizatora platynowego. Wiadomo, że w takiej reakcji sprzęgania część glikolu z końcową grupą allilową nie ulega przereagowaniu i w końcowym produkcie, jakim jest glikol silikonowy, pozostaje jako zanieczyszczenie. Środki chwastobójcze zawierające takie zanieczyszczenia również są objęte zakresem wynalazku.

Jako silikonowe środki powierzchniowo czynne b) w środkach według wynalazku są również przydatne terpolimery glikol silikonowy-alkan silikonowy. Związki te można przedstawić np. następującym ogólnym wzorem (IV):

R R

w którym podstawniki R są takie same lub różne i oznaczają C1-C6-alkil, A oznacza C7-C30-alkil, G oznacza ugrupowanie glikolu o wzorze -R'(OCH2CH2)mOZ, w którym R' oznacza dwuwartościową grupę C1-C6-alkilenową, Z oznacza atom wodoru, C1-C3-alkil lub grupę C2-C4-acylową, a m oznacza liczbę całkowitą 8 - 100; Q są takie same lub różne i są wybrane ze znaczeń wymienionych dla grupy A, ugrupowań glikolu G i grup alkilowych R; x oznacza liczbę całkowitą 0 - 100, y oznacza liczbę całkowitą 0 - 25, a z oznacza liczbę całkowitą 0 - 50, przy czym suma x + y + z jest > 1.

PL 203 236 B1

Szczególnie korzystny terpolimer glikol silikonowy-alkan silikonowy o wzorze (IV), przydatny do stosowania zgodnie z wynalazkiem jako silikonowy środek powierzchniowo czynny, jest określony następującym ogólnym wzorem (V):

w którym Me oznacza metyl.

Wyżej opisany terpolimer glikol silikonowy-alkan silikonowy można wytworzyć znanymi sposobami. Przykładowo odpowiedni glikol mający końcową grupę allilową można poddać reakcji sprzęgania z α-alkenem, z wytworzeniem siloksanu z funkcyjnymi grupami SiH, o następującym ogólnym wzorze (VI):

R

I

Q'R₂SiO(SiR₂O)_x(SiRO)_y+zSiR₂Q' ^H (VI) w którym R, x, y i z mają znaczenie podane powyżej dla wzoru (IV), a Q' są takie same lub różne i oznaczają atom wodoru lub mają znaczenie podane dla R.

W celu wytworzenia wyżej opisanego, szczególnie korzystnego terpolimeru glikol silikonowy-alkan silikonowy 0,77 mola α-dodecenu i 1,90 mola glikolu z końcową grupą allilową, o wzorze CH2=CHCH2((OCH2CH2)24OC(O)CH3, poddaje się reakcji z 1 molem siloksanu z funkcyjnymi grupami SiH, o ogólnym wzorze (VII)

Me

I

Me₃SiO(SiO)_{2 1000}SiMe₃ I ' ^R (VII) w którym R=H, C1-C6-alkil, C1-C6-hydroksyalkil, w wyniku czego otrzymuje się 1 mol terpolimeru. Sprzęganie prowadzi się w obecności katalizatora platynowego, w temperaturze około 20 - 150°C. Reakcję korzystnie prowadzi się w rozpuszczalniku, takim jak toluen lub izopropanol.

Innymi korzystnymi silikonowymi środkami powierzchniowo czynnymi b) są polialkilosiloksany np. typu związków o wzorze (VII), takie jak Tegopren® firmy Goldschmidt oraz E® i SE® firmy Wacker, jak również Rhodorsil® i Silcolapse® firmy Rhodia oraz Bevaloid® firmy Dow Corning.

Środek pochłaniający wilgoć w kontekście niniejszego wynalazku stanowi związek, który jest w stanie fizycznie pochłaniać i/lub magazynować wodę. Korzystnymi środkami pochłaniającymi wilgoć są np. związki higroskopijne.

Środki chwastobójcze według wynalazku mogą zawierać np. następujące substancje jako środki pochłaniające wilgoć c): MgSO4, alkohole wielowodorotlenowe, takie jak glikol etylenowy, glikol propylenowy, butanodiol, gliceryna i pentaerytryt, jak również ich etery i estry, np. etery glikolu etylenowego, etery glikolu propylenowego lub estry gliceryny; poliglikole etylenowe, takie jak poliglikole etylenowe (korzystnie o masie cząsteczkowej 500 - 60000), poliglikole propylenowe (korzystnie o masie cząsteczkowej 600 - 75000) oraz kopolimery tlenku etylenu (EO) i tlenku propylenu (PO), np. z jednostkami EO-PO, EO-PO-EO lub PO-EO-PO; cukry, takie jak heksozy, pentozy, melasy, alkilopolisacharydy i ksantany, np. Maltitole® firmy Salim Oleo Chemicals, takie jak Maltitol®75; żelatyna; pochodne celulozy, takie jak rozpuszczalne w wodzie sole kwasu ligninosulfonowego lub hydroksycelulozy; kwas

PL 203 236 B1 cytrynowy i pochodne kwasu cytrynowego, takie jak sole kwasu cytrynowego, np. cytryniany metali alkalicznych, metali ziem alkalicznych i amonu, takie jak cytrynian Na; kwas mlekowy i pochodne kwasu mlekowego, takie jak sole kwasu mlekowego, np. mleczany metali alkalicznych, metali ziem alkalicznych i amonu, takie jak mleczan Na, np. w postaci racematu (DL) lub oddzielnych izomerów optycznych, np. D-mleczanu Na i L-mleczanu Na; kwas winowy i pochodne kwasu winowego, takie jak sole kwasu winowego, np. winiany metali alkalicznych, metali ziem alkalicznych i amonu, takie jak winian Na, np. w postaci racematu (kwas gronowy) lub oddzielnych izomerów optycznych, np. (+)winianu Na i (-)winianu Na; kwas asparaginowy i pochodne kwasu asparaginowego, takie jak sole kwasu asparaginowego, np. asparginiany metali alkalicznych, metali ziem alkalicznych i amonu, takie jak asparginian Na, np. w postaci racematu (DL) lub oddzielnych izomerów optycznych, np. D-asparginianu Na i L-asparginianu Na; bursztyniany, takie jak Triton® firmy Rohm und Haas; związki poliwinylowe, takie jak modyfikowany poliwinylopirolidon, taki jak Luviskol® firmy BASF i Agrimer® firmy ISP lub pochodne polioctanu winylu, takie jak Mowilith® firmy Clariant lub polimaślan winylu, taki jak Lutonal® firmy BASF, Vinnapas® i Pioloform® firmy Wacker, albo modyfikowane polialkohole winylowe, takie jak Mowiol® firmy Clariant. Korzystnymi środkami pochłaniającymi wilgoć są alkohole wielowodorotlenowe, takie jak glikol etylenowy lub glikol propylenowy, jak również kwas mlekowy i pochodne kwasu mlekowego, takie jak sole kwasu mlekowego, np. mleczany metali alkalicznych, metali ziem alkalicznych i amonu, takie jak mleczan Na, np. w postaci racematu (DL) lub oddzielnych izomerów optycznych, np. D-mleczanu Na i L-mleczanu Na.

Środki chwastobójcze według wynalazku zwykle zawierają:

a) 0,0001 - 99% wag., korzystnie 0,1 - 95% wag., jednego lub większej liczby sulfonoamidów działających rośliny trawiaste,

b) 0,1 - 97% wag. jednego lub większej liczby silikonowych środków powierzchniowo czynnych, oraz

c) 0,1 - 90% wag. jednego lub większej liczby środków pochłaniających wilgoć.

Środki chwastobójcze według wynalazku wykazują doskonałe działanie chwastobójcze. Dzięki lepszemu zwalczaniu szkodliwych roślin przez środki chwastobójcze według wynalazku, możliwe jest zmniejszenie dawki stosowanego środka i/lub zwiększenie marginesu bezpieczeństwa. Jest to cenne zarówno ze względów ekonomicznych, jak i ekologicznych.

W korzystnej postaci wynalazku środek chwastobójczy cechuje si ę tym, ż e zawiera synergicznie działającą ilość połączenia związku chwastobójczego a) ze środkiem powierzchniowo czynnym b) i środkiem pochłaniającym wilgoć c). Należy tu przede wszystkim podkreślić, że nawet w przypadku kompozycji, przy takich dawkach nanoszenia lub stosunkach wagowych a): b): c), przy których nie w każdym przypadku bezproblemowo można wykazać działanie synergiczne, np. ze względu na to, że poszczególne składniki są stosowane w połączeniu zazwyczaj w bardzo różniących się dawkach, albo z uwagi na to, ż e zwalczanie szkodliwych roś lin jest bardzo skuteczne już w wyniku działania pojedynczych składników, to i tak działanie środka chwastobójczego według wynalazku ma z natury charakter synergiczny.

Środki chwastobójcze według wynalazku wytwarza się zwykłymi sposobami, np. przez mielenie, mieszanie, rozpuszczanie lub dyspergowanie poszczególnych składników.

Składniki a), b) i c) środka chwastobójczego według wynalazku mogą być składnikami gotowego do użycia preparatu, który stosuje się w zwykły sposób, np. w postaci cieczy opryskowej, albo można je formułować oddzielnie i mieszać z wytworzeniem mieszanki zbiornikowej, bądź też można je stosować kolejno po sobie. Jeśli składniki formułuje się oddzielnie, to składniki a), b) i c) można formułować pojedynczo, albo formułować razem składniki a) i b), a) i c) lub b) i c), a trzeci składnik formułować oddzielnie.

Środki chwastobójcze według wynalazku można formułować w różny sposób, w zależności od ustalonych parametrów biologicznych i/lub fizykochemicznych. Możliwymi preparatami są na przykład: proszki do zawiesin (WP), proszki rozpuszczalne w wodzie (SP), koncentraty rozpuszczalne w wodzie, koncentraty do emulgowania (EC), emulsje (EW), takie jak emulsje oleju w wodzie i wody w oleju, roztwory do rozpylania, koncentraty zawiesinowe (SC), dyspersje na bazie oleju lub wody, roztwory mieszające się z olejem, zawiesiny kapsułek (CS), preparaty pyliste (DP), preparaty do zaprawiania nasion, granulaty do rozsiewania i granulaty doglebowe, granulaty (GR) w postaci mikrogranulatów, granulatów do rozpylania, granulatów powlekanych i granulatów adsorpcyjnych, granulaty dyspergowalne w wodzie (WG), granulaty rozpuszczalne w wodzie (SG), preparaty ULV, mikrokapsułki i woski.

Poszczególne rodzaje preparatów są w zasadzie znane i opisane np. w publikacjach: Winnacker-Kiichler, „Chemische Technologie, tom 7, C. Hauser Verlag Miinchen, wydanie 4, 1986, Wade van

PL 203 236 B1

Valkenburg, „Pesticide Formulations”, Marcel Dekker, N.Y., 1973; K. Martens, „Spray Drying” Handbook, wydanie 3, 1979, G. Goodwin Ltd. London.

Niezbędne środki pomocnicze, takie jak materiały obojętne, środki powierzchniowo czynne, rozpuszczalniki i inne substancje dodatkowe są również znane i opisane np. w publikacjach: Watkins, „Handbook of Insecticide Dust Diluents and Carriers”, wydanie 2, Darland Books, Caldwell N.J., H.v. Olphen, „Introduction to Clay Colloid Chemistry”; wydanie 2, J. Wiley & Sons, N.Y.; C. Marsden, „Solvents Guide”; wydanie 2, Interscience, N.Y. 1963; McCutcheon's „Detergents and Emulsifiers Annual”, MC Publ. Corp., Ridgewood N.J.; Sisley i Wood, „Encyklopedia of Surface Active Agents”,

Chem. Publ. Co. Inc., N.Y. 1964; Schonfeldt, „Grenzflachenaktive Athylenoxidaddukte, Wiss. Verlagsgesell., Stuttgart 1976; Winnacker-Kiichler, „Chemische Technologie, tom 7, C. Hauser Verlag Miinchen, wydanie 4, 1986.

Na bazie tych preparatów można wytwarzać również specjalne mieszaniny z innymi agrochemicznymi substancjami czynnymi, takimi jak insektycydy, akarycydy, herbicydy, fungicydy, środki zabezpieczające, nawozy sztuczne i/lub regulatory wzrostu, np. w postaci preparatu gotowego do użycia lub mieszanki zbiornikowej.

Proszki do zawiesin stanowią preparaty jednorodnie dyspergowalne w wodzie, zawierające oprócz herbicydu a) i/lub środka powierzchniowo czynnego b) i/lub środka pochłaniającego wilgoć c), rozcieńczalniki lub obojętne substancje oraz ewentualnie dodatkowe jonowe i/lub niejonowe środki powierzchniowo czynne (środki zwilżające, środki dyspergujące), inne niż silikonowy środek powierzchniowo czynny b), np. polioksyetylenowane alkilofenole, polioksyetylenowane alkohole tłuszczowe, polioksyetylenowane aminy tłuszczowe, siarczany polioksyetylenowanych alkoholi tłuszczowych, alkanosulfoniany, alkilobenzenosulfoniany, ligninosulfoniany sodu, 2,2'-dinaftylometano-6,6'-disulfonian sodu, dibutylonaftalenosulfonian sodu lub oleilometylotaurynian sodu. W celu wytworzenia proszku do zawiesin herbicydy a) i/lub środki powierzchniowo czynne b) i/lub środki pochłaniające wilgoć c) dokładnie rozdrabnia się w zwykłych urządzeniach, takich jak młyny młotkowe, młyny pneumatyczne i młyny powietrzne strumieniowe, i jednocześnie lub następnie miesza się ze środkami pomocniczymi.

Koncentraty do emulgowania wytwarza się przez rozpuszczenie herbicydu a) i/lub środka powierzchniowo czynnego b) i/lub środka pochłaniającego wilgoć c) w rozpuszczalniku organicznym, np. w butanolu, cykloheksanonie, dimetyloformamidzie, ksylenie lub w wysokowrzących związkach aromatycznych lub węglowodorach lub mieszaninach rozpuszczalników organicznych, z dodatkiem jednego lub większej liczby jonowych i/lub niejonowych środków powierzchniowo czynnych (środków emulgujących). Jako środki emulgujące można stosować np.: sól wapniową kwasu alkiloarylosulfonowego, taką jak dodecylobenzenosulfonian Ca, lub niejonowe środki emulgujące, takie jak estry kwasów tłuszowych i poliglikoli, etery polioksyetylenowo-alkiloarylowe, oksyetylenowane alkohole tłuszczowe, produkty kondensacji tlenku propylenu i tlenku etylenu, etery alkilowe polioksyetylenu, estry sorbitanu, takie jak np. estry sorbitanu i kwasu tłuszczowego lub polioksyetylenowane estry sorbitanu, takie np. jak polioksyetylenowane estry sorbitanu i kwasu tłuszczowego.

Preparaty pyliste otrzymuje się przez zmielenie herbicydu a) i/lub środka powierzchniowo czynnego b) i/lub środka pochłaniającego wilgoć c) z dokładnie rozdrobnionymi substancjami stałymi, np. talkiem, naturalnymi glinami, takimi jak kaolin, bentonit i pirofilit, albo z ziemią okrzemkową.

Bazą koncentratów zawiesinowych może być woda lub olej. Można je wytwarzać np. przez mielenie na mokro w dostępnych w handlu młynkach perełkowych, ewentualnie z dodatkiem innych środków powierzchniowo czynnych oprócz silikonowych związków powierzchniowo czynnych b), które wymieniono powyżej przy innych rodzajach preparatów.

Emulsje, np. emulsje olej w wodzie (EW) można wytwarzać np. z użyciem mieszadeł, młynów koloidalnych i/lub mieszarek statycznych, z użyciem wodno-organicznych rozpuszczalników oraz ewentualnie środków powierzchniowo czynnych innych niż silikonowy środek powierzchniowo czynny b), jak to przykładowo wspomniano powyżej w przypadku innych typów preparatów.

Granulaty można wytwarzać przez natryskiwanie herbicydu a) i/lub środka powierzchniowo czynnego b) i/lub środka pochłaniającego wilgoć c) na chłonną, granulowaną, obojętną substancję, albo przez nanoszenie koncentratów substancji czynnych na powierzchnię nośników, takich jak piasek, kaolinit lub granulowany materiał obojętny, za pomocą środków klejących, np. polialkoholu winylu, poliakrylanu sodu, jak również olejów mineralnych. Można również granulować odpowiednie herbicydy a) i/lub środki powierzchniowo czynne b) i/lub środki pochłaniające wilgoć w sposób zwykle

PL 203 236 B1 stosowany przy wytwarzaniu granulowanych nawozów sztucznych, ewentualnie w mieszaninie z nawozami sztucznymi.

Granulaty dyspergowalne w wodzie zazwyczaj wytwarza się zwykłymi sposobami, takimi jak suszenie rozpyłowe, granulowanie w złożu fluidalnym, granulowanie talerzowe, mieszanie w wysokoobrotowych mieszarkach i wytłaczanie, bez stosowania stałego materiału obojętnego.

Opis wytwarzania granulatów talerzowych, fluidalnych, wytłaczanych i natryskiwanych można znaleźć np. w publikacjach „Spray-Drying Handbook”, wydanie 3, 1979, G. Goodwin Ltd., London; J.E. Browning, „Agglomeration”, Chemical and Engineering 1967, strony 147 i następne; „Perry's Chemical Engineer's Handbook”, wydanie 5, McGraw-Hill, New York 1973, str. 8 - 57.

Dalsze szczegóły formułowania środków ochrony roślin można znaleźć np. w publikacjach G.C. Klingman, „Weed Control as a Science”, John Wiley and Sons, Inc., New York, 1961, strony 81 - 96 oraz J.D. Freyer, S.A. Evans, „Weed Control Handbook”, wydanie 5, Blackwell Scientific Publications, Oxford, 1968, strony 101 - 103.

Ponadto wymienione preparaty substancji czynnej zawierają ewentualnie zwykłe substancje pomocnicze, takie jak środki zwiększające przyczepność, środki zwilżające, środki dyspergujące, środki emulgujące, środki zwiększające penetrację, środki konserwujące, środki zapobiegające zamarzaniu, rozpuszczalniki, wypełniacze, nośniki i środki barwiące, środki przeciwpieniące, środki zmniejszające parowanie oraz regulatory pH i regulatory lepkości.

Środki chwastobójcze według wynalazku można stosować przed- lub powschodowo, np. przez opryskiwanie. Dzięki stosowaniu środków według wynalazku do zwalczania chwastów, można znacznie zmniejszyć zużycie preparatów.

Stosowane zgodnie z wynalazkiem związki chwastobójcze a) zwykle nanosi się razem ze środkiem powierzchniowo czynnym lub środkami powierzchniowo czynnymi b) i środkiem pochłaniającym wilgoć lub środkami pochłaniającymi wilgoć c), albo nanosi się je kolejno, korzystnie w postaci cieczy opryskowej, zawierającej w skutecznych ilościach związki chwastobójcze a), środki powierzchniowo czynne b) i środki pochłaniające wilgoć c) oraz ewentualnie inne, zwykłe substancje pomocnicze. Ciecz opryskową wytwarza się korzystnie na bazie wody i/lub oleju, np. wysokowrzącego węglowodoru, takiego jak nafta lub parafina. Środek chwastobójczy według wynalazku można stosować w postaci mieszanki zbiornikowej, albo preparatu gotowego do użycia.

W proszkach do zawiesin stężenie substancji czynnej wynosi np. około 10 - 90% wag., a resztę do 100% wag. stanowią zwykłe składniki preparatów. W koncentratach do emulgowania stężenie substancji czynnej może wynosić około 1 - 90, korzystnie 5 - 80% wag.. Preparaty w postaci pyłu zawierają 1 - 30% wag., korzystnie zazwyczaj 5 - 20% wag. substancji czynnej. Roztwory do opryskiwania zawierają około 0,05 - 80, korzystnie 2 - 50% wag. substancji czynnej. W przypadku granulatów dyspergowalnych w wodzie zawartość substancji czynnej zależy częściowo od tego czy związek czynny jest w postaci ciekłej, czy stałej, oraz od tego, jakie stosuje się pomocnicze środki granulujące, wypełniacze i tym podobne substancje. W granulatach dyspergowalnych w wodzie zawartość substancji czynnej wynosi np. 1 - 95% wag., korzystnie 10 - 80% wag.

Udział środka powierzchniowo czynnego b) w stężonych preparatach nie może być oczywiście dowolnie zwiększany, bez niekorzystnego wpływu na trwałość preparatu. W stężonych preparatach stosunek wagowy substancja chwastobójcza a) : środek powierzchniowo czynny b) wynosi na ogół od 1000 : 1 do 1 : 10000, korzystnie 200 : 1 do 1 : 200; stosunek wagowy substancja chwastobójcza a) : środek pochłaniający wilgoć c) wynosi na ogół od 1000 : 1 do 1 : 10000, korzystnie 200 : 1 do 1 : 200; a stosunek wagowy środek powierzchniowo czynny b) : środek pochłaniający wilgoć c) wynosi na ogół od 1000 : 1 do 1 : 1000, korzystnie 200 : 1 do 1 : 200.

Przy stosowaniu stosunek wagowy substancja chwastobójcza a) : środek powierzchniowo czynny b) mieści się na ogół w zakresie od 1000 : 1 do 1 : 100000, korzystnie 200 : 1 do 1 : 1000, w zależności od skutecznoś ci działania substancji chwastobójczej. Przy stosowaniu stosunek wagowy substancja chwastobójcza a) : środek pochłaniający wilgoć c) mieści się na ogół w zakresie od 1000 : 1 do 1 : 100000, korzystnie 200 : 1 do 1:200, w zależności od skuteczności działania substancji chwastobójczej. Przy stosowaniu stosunek wagowy środek powierzchniowo czynny b) : środek pochłaniający wilgoć c) mieści się na ogół w zakresie od 1000 : 1 do 1 : 1000, korzystnie 200 : 1 do 1 : 200.

Przy stosowaniu stężenie substancji chwastobójczej a) na ogół wynosi 0,0001 - 20% wag., korzystnie 0,01 - 3% wag., w stosowanym środku, np. w cieczy opryskowej stosowanej w ilości 5 - 4000 litrów/ha, korzystnie 100 - 600 litrów/ha. Stężenie środka powierzchniowo czynnego b) na ogół wynosi 0,001 - 5% wag., korzystnie 0,1 - 2,0% wag., zwłaszcza 0,1 - 0,5% wag., w stosowanym środku,

PL 203 236 B1 np. w cieczy opryskowej stosowanej w ilości 5 - 4000 litrów/ha, korzystnie 100 - 600 litrów/ha. Stężenie środka pochłaniającego wilgoć c) na ogół wynosi 0,001 - 20% wag., korzystnie 0,01 - 5% wag., w stosowanym środku, np. w cieczy opryskowej stosowanej w ilości 5 - 4000 litrów/ha, korzystnie 100 - 600 litrów/ha.

Środki chwastobójcze według wynalazku oprócz środków powierzchniowo czynnych b) mogą zawierać jeszcze inne jonowe i niejonowe środki powierzchniowo czynne, takie jak środki powierzchniowo czynne na bazie związków aromatycznych, np. związki powierzchniowo czynne typu benzenów i fenoli, podstawionych jedn ą lub wię kszą liczbą grup alkilowych i nastę pnie przeprowadzonych w dalsze pochodne, albo ś rodki powierzchniowo czynne na bazie związków niearomatycznych, np. na bazie związków heterocyklicznych, olefinowych, alifatycznych lub cykloalifatycznych, np. powierzchniowo czynne pochodne pirydyny, pirymidyny, triazyny, pirolu, pirolidyny, furanu, tiofenu, benzoksazolu, benztiazolu i triazolu, podstawionych jedną lub większą liczbą grup alkilowych, a następnie przeprowadzone w dalsze pochodne.

Przykładami aromatycznych środków powierzchniowo czynnych są:

1) fenole, etery fenylowo-C1-C4-alkilowe lub oksyalkilenowane fenole (czyli etery fenoli z glikolem poli(oksy)alkilenowym), np. z 1 - 50 jednostkami oksyalkilenowymi w części poli(oksy)alkilenowej cząsteczki, przy czym część alkilenowa ma w każdym przypadku 1 - 4 atomy C, korzystnie fenol poddany reakcji z 3 - 10 molami tlenku alkilenu,

2) polialkilofenole lub oksyalkilenowane polialkilofenole (czyli etery polialkilofenoli z glikolem poli(oksy)alkilenowym), np. zawierające 1 - 12 atomów C na grupę alkilową i 1 - 150 jednostek oksyalkilenowych w części poli(oksy)alkilenowej cząsteczki, korzystnie tri-n-butylofenol lub triizobutylofenol, poddane reakcji z 1 - 50 molami tlenku etylenu,

3) poliarylofenole lub oksyalkilenowane poliarylofenole (czyli etery poliarylofenoli z glikolem poli(oksy)alkilenowym), np. oksyalkilenowany tristyrylofenol, zawierający 1 - 150 jednostek oksyalkilenowych w części poli(oksy)alkilenowej cząsteczki, korzystnie tristyrylofenol poddany reakcji z 1 - 50 molami tlenku etylenu,

4) związki, będące formalnie produktami reakcji cząsteczek opisanych w pkt. 1) do 3) z kwasem siarkowym lub kwasem fosforowym i ich sole powstałe przez zobojętnienie odpowiednimi zasadami, np. kwaśny ester kwasu fosforowego i trioksyetylenowanego fenolu, kwaśny ester kwasu fosforowego i nonynofenolu poddanego reakcji z 9 molami tlenku etylenu oraz zoboję tniony trietanoloaminą ester kwasu fosforowego i produktu reakcji 20 moli tlenku etylenu z 1 molem tristyrylofenolu, jak również

5) kwaśne polialkilobenzenosulfoniany i poliarylobenzenosulfoniany, zobojętnione odpowiednimi zasadami, np. zawierające 1 - 12 atomów C w grupie alkilowej względnie zawierające do 3 jednostek styrenu w grupie poliarylowej, korzystnie (liniowy) kwas dodecylobenzenosulfonowy i jego rozpuszczalne w oleju sole, takie jak np. sól izopropyloamoniowa kwasu dodecylobenzenosulfonowego.

W przypadku jednostek oksyalkilenowych korzystne są jednostki oksyetylenowe, oksypropylenowe i oksybutylenowe, zwłaszcza jednostki oksyetylenowe.

Korzystnymi środkami powierzchniowo czynnymi z grupy środków powierzchniowo czynnych na bazie związków aromatycznych są w szczególności np. fenol poddany reakcji z 4 - 10 molami tlenku etylenu, dostępny w handlu np. pod nazwą Agrisol® (Akcros), triizobutylofenol poddany reakcji z 4 - 50 molami tlenku etylenu, dostępny w handlu np. pod nazwą Sapogenat® (Clariant), nonylofenol poddany reakcji z 4 - 50 molami tlenku etylenu, dostępny w handlu np. pod nazwą Arkopal® (Clariant), tristyrylofenol poddany reakcji z 4 - 150 molami tlenku etylenu, np. Soprophor®CY/8 (Rhodia) i kwaśny (liniowy) dodecylobenzenosulfonian, dostępny w handlu np. pod nazwą Marlon® (H^s).

Przykłady niearomatycznych środków powierzchniowo czynnych przedstawiono poniżej, przy czym symbol EO oznacza jednostki tlenku etylenu, PO oznacza jednostki tlenku propylenu, a BO oznacza jednostki tlenku butylenu:

α.1) Alkohole tłuszczowe zawierające 10 - 24 atomów węgla, z 0 - 60 EO i/lub 0 - 20 PO i/lub 0 - 15 BO w dowolnej kolejności. Końcowe grupy hydroksylowe tych związków mogą być zablokowane grupą alkilową, cykloalkilową lub acylową o 1 - 24 atomach węgla. Przykładami tego rodzaju związków są: Genapol® C, L, O, T, UD, UDD, X firmy Clariant, Plurafac® i Lutensol® A, AT, ON, TO firmy BASF, Marlipal® 24 i O13 firmy Condea, Dehypon® firmy Henkel, Ethylan® firmy Akzo-Nobel, przykładowo Ethylan CD 120, albo Synperonic® firmy Unichem, np. Synperonic® A7.

α.2) Anionowe pochodne produktów opisanych w pkt. a.1) w postaci karboksylanów, sulfonianów, siarczanów i fosforanów eterów oraz ich sole nieorganiczne (np. metali alkalicznych i metali ziem

PL 203 236 B1 alkalicznych) i organiczne (np. na bazie amin lub alkanoloamin), takie jak Genapol®LRO, Sandopan®, Hostaphat/Hordaphos® firmy Clariant.

Kopolimery składające się z jednostek EO, PO i/lub BO, takie np. jak kopolimery blokowe, jak Pluronic® BASF i Synperonic® firmy Uniquema o masie cząsteczkowej od 400 do 10⁸.

Addukty tlenku alkilenu z alkoholami C1-C9, takie jak Atlox®5000 firmy Uniquema lub Hoe®-S3510 firmy Clariant.

Anionowe pochodne produktów opisanych w pkt. α.3) i α.4), w postaci karboksylanów, sulfoninów, siarczanów i fosoranów eterów, oraz ich sole nieorganiczne (np. metali alkalicznych i metali ziem alkalicznych) i organiczne (np. na bazie amin lub alkanoloamin)

α.3) Alkoksylany kwasów tłuszczowych i triglicerydów, takie jak Serdox®NOG firmy Condea lub Emulsogen® firmy Clariant, sole alifatycznych, cykloalifatycznych i olefinowych kwasów karboksylowych i kwasów polikarboksylowych, jak również estrów kwasów α-sulfotłuszczowych, takie jakie dostępne są w firmie Henkel.

α.4) Alkoksylany amidów kwasów tłuszczowych, takie jak Comperlan® firmy Henkel lub Amam® firmy Rhodia.

Addukty tlenku alkilenu z alkinodiolami, takie jak Surfynol® firmy Air Products. Pochodne cukrów, takie jak amino- i amidocukry firmy Clariant, glucytole firmy Clariant, alkilopoliglykozydy w postaci APG® firmy Henkel, albo estry sorbitanowe pod nazwą handlową Span® lub Tween® firmy Uniquema, albo estry lub etery cyklodekstryny firmy Wacker.

α.5) Powierzchniowo czynne pochodne celulozy, alginianów, pektyny i żywicy guar, takie jak Tylose® firmy Clariant, Manutex® firmy Kelco i pochodne żywicy guar firmy Cesalpina.

Addukty tlenku alkilenu na bazie polioli, takie jak Polyglykol® firmy Clariant. Powierzchniowo czynne poliglicerydy i ich pochodne firmy Clariant.

α.6) Sulfobursztyniany, alkanosulfoniany, parafino- i olefinosulfoniany, takie jak Netzer IS®, Hoe®S1728, Hostapur®OS, Hostapur®SAS firmy Clariant, Triton®GR7ME i GR5 firmy Union Carbide, Empimin® firmy Albright und Wilson, Marlon®PS65 firmy Condea.

α.7) Sulfosukcynoamiany, takie jak Aerosol® firmy Cytec lub Empimin® firmy Albright und Wilson. α.8) Addukty tlenku alkilenu z aminami tłuszczowymi, czwartorzędowymi związkami amoniowymi, zawierającymi 8 - 22 atomów węgla (C8-C22), takie np. jak Genamin®C, L, O, T firmy Clariant. α.9) Powierzchniowo czynne dwubiegunowe związki, takie jak taurydy, betainy i sulfobetainy, takie jak Tegotain® firmy Goldschmidt, Hostapon®T i Arkopon®T firmy Clariant.

α.10) Perfluorowe lub polifluorowe związki powierzchniowo czynne, takie jak Fluowet® firmy

Clariant, Bayowet® firmy Bayer, Zonyl® firmy DuPont i tego rodzaju produkty firm Daikin i Asahi Glass.

α.11) Powierzchniowo czynne sulfonoamidy, np. firmy Bayer.

α.12) Powierzchniowo czynne pochodne poliakrylowe i polimetakrylowe, takie jak Sokalan® firmy BASF.

α.13) Powierzchniowo czynne poliamidy, takie jak modyfikowana żelatyna lub pochodne polikwasu asparaginowego firmy Bayer i ich pochodne.

α.14) Powierzchniowo czynne polimery na bazie bezwodnika kwasu maleinowego i/lub produktów reakcji bezwodnika kwasu maleinowego, jak również kopolimery zawierające bezwodnik kwasu maleinowego i/lub produkty reakcji bezwodnika kwasu maleinowego, takie jak Agrimer®VEMA firmy ISP.

α.15) Powierzchniowo czynne pochodne wosków montana, polietylenowego i polipropylenowego, takie jak woski Hoechst® lub Licowet® firmy Clariant.

α.16) Powierzchniowo czynne fosfoniany i fosfiniany, takie jak Fluowet®-PL firmy Clariant. α.17) Poli lub perchlorowcowane związki powierzchniowo czynne, takie jak np. Emulsogen®-1557 firmy Clariant.

Ewentualnie obecne w środku chwastobójczym według wynalazku środki powierzchniowo czynne inne niż środki powierzchniowo czynne b) są korzystnie związkami typu siarczanów eterów C8-C20-alkilowych polioksyalkilenu, zwłaszcza siarczanów eterów C10-C18-alkilowych polioksyalkilenu, korzystnie stosowanymi w postaci soli, np. soli metali alkalicznych, takich jak sole sodowe lub potasowe i/lub soli amonowych, a także soli metali ziem alkalicznych, takich jak sole magnezowe, przy czym korzystnie zawierają one w części oksyalkilenowej 2 - 5 jednostek tlenku etylenu. Szczególnie korzystna jest np. sól sodowa siarczanu oksyalkilenowanego C12/C14-alkoholu tłuszczowego (nazwa handlowa np. Genapol® LRO, firma Clariant GmbH).

PL 203 236 B1

Środki chwastobójcze według wynalazku oprócz składników a), b) i c) zawierają korzystnie jeszcze dodatkowo wodę i ewentualnie rozpuszczalnik organiczny i formułuje się je w postaci wodnego koncentratu dyspersji lub emulsji, albo jako mieszankę zbiornikową w postaci rozcieńczonej dyspersji lub roztworu, o stopniu rozcieńczenia aż do gotowej do użycia cieczy opryskowej. Szczególnie korzystny jest środek chwastobójczy przygotowany jako mieszanka zbiornikowa, zawierający korzystne do stosowania ilości substancji chwastobójczej a), środka powierzchniowo czynnego b) i środka pochłaniającego wilgoć c).

Możliwe są również mieszaniny lub preparaty mieszane z innymi substancjami czynnymi, takimi jak np. insektycydy, akarycydy, herbicydy, fungicydy, środki zabezpieczające, nawozy sztuczne i/lub regulatory wzrostu.

Przed stosowaniem stężone preparaty będące w postaci występującej w handlu ewentualnie rozcieńcza się w zwykły sposób, przy czym proszki do zawiesin, koncentraty do emulgowania, dyspersje i dyspergowalne w wodzie granulaty rozcieńcza się np. wodą. Preparatów pylistych, granulatów do rozpylania i granulatów adsorpcyjnych, roztworów do oprysku, jak również cieczy opryskowych wytwarzanych jako mieszanki zbiornikowe, zazwyczaj przed stosowaniem nie rozcieńcza się innymi obojętnymi substancjami. Jednakże korzystne lub niezbędne może być dodawanie do cieczy opryskowej dodatkowych ilości substancji powierzchniowo czynnych b), środków pochłaniających wilgoć c) i/lub innych zwykłych substancji pomocniczych, zwłaszcza samoemulgujących olejów lub olejów parafinowych.

Wymagana dawka herbicydów a) zależy od warunków zewnętrznych, takich jak temperatura i wilgotność, oraz od rodzaju stosowanego herbicydu. Ilość ta może zmieniać się w szerokich granicach, np. od 0,001 do 10 kg/ha lub jeszcze więcej substancji czynnej, a korzystnie w zakresie 0,005 - 5 kg/ha.

Środki chwastobójcze według wynalazku wykazują doskonałe działanie chwastobójcze w stosunku do szerokiego spektrum ważnych z punktu widzenia gospodarki szkodliwych roślin jednoi dwuliściennych. Objęte są tym również trudne do zwalczania chwasty wieloletnie, które wypuszczają pędy z kłączy, korzeni lub innych trwałych części roślin. Jest przy tym obojętne, czy substancje stosuje się przed siewem, przedwschodowo lub powschodowo. Wchodząc w szczegóły można wymienić kilku przedstawicieli chwastów jedno- i dwuliściennych, które można zwalczać z użyciem środków chwastobójczych według wynalazku, bez jakiegokolwiek ograniczenia w stosunku do określonych rodzajów chwastów.

Środki według wynalazku skutecznie działają na chwasty jednoliścienne np. Avena, Lolium, Alopecurus, Phalaris, Echinochloa, Digitaria, Setaria oraz chwasty z gatunku Bromus, takie jak Bromus catharticus, Bromus secalinus, Bromus erectus, Bromus tectorum i Bromus japonicus oraz z gatunku Cyperus z grupy roślin jednorocznych, a spośród gatunków roślin wieloletnich Agropyron, Cynodon, Imperata i Sorghum oraz wieloletnie gatunki Cyperus.

W przypadku chwastów dwuliściennych spektrum działania rozciąga się na gatunki, takie jak np. rośliny jednoroczne Galium, Viola, Veronica, Lamium, Stellaria, Amaranthus, Sinapis, Ipomoea, Matricaria, Abutilon i Sida oraz rośliny wieloletnie Convolvulus, Cirsium, Rumex i Artemisia.

Szkodliwe rośliny występujące w specyficznych warunkach uprawy ryżu, takie jak np. Echinochloa, Sagittaria, Alisma, Eleocharis, Scirpus i Cyperus, również są wyjątkowo skutecznie zwalczane przez środki według wynalazku.

Gdy środki chwastobójcze według wynalazku stosuje się na powierzchnię gleby przed kiełkowaniem, to albo całkowicie uniemożliwia się wzejście chwastów, albo chwasty rosną do stadium liścienia, po czym całkowicie zatrzymuje się ich wzrost i chwasty zamierają całkowicie po upływie trzech do czterech tygodni.

Przy powschodowym stosowaniu środków chwastobójczych według wynalazku na zielone części roślin, bardzo szybko po zabiegu również występuje drastycznie zatrzymanie wzrostu i chwasty pozostają w stadium wzrostu istniejącym w momencie stosowania środka, albo po pewnym czasie całkowicie zamierają, wskutek czego szkodliwa dla roślin uprawnych konkurencja chwastów zostaje usunięta bardzo wcześnie i na długi czas.

Chociaż środki chwastobójcze według wynalazku wykazują doskonałe działanie chwastobójcze w stosunku do chwastów jedno- i dwuliściennych, rośliny użytkowe ważne gospodarczo, np. rośliny dwuliścienne, takie jak soja, bawełna, rzepak, buraki cukrowe, zwłaszcza soja, albo rośliny zbożowe, takie jak pszenica, jęczmień, żyto, ryż lub kukurydza, są uszkadzane tylko nieznacznie lub nie są

PL 203 236 B1 uszkadzane w ogóle. Zatem związki według wynalazku bardzo dobrze nadają się do selektywnego zwalczania wzrostu niepożądanych roślin w uprawach rolniczych roślin użytkowych lub roślin ozdobnych.

Poza tym środki chwastobójcze według wynalazku wykazują znakomite właściwości regulowania wzrostu roślin użytkowych. Wpływają one regulująco na przemianę materii roślin, a więc mogą być stosowane do celowego wpływania na zawartość różnych substancji w roślinach i do ułatwiania zbiorów, np. przez wywoływanie wysychania i skrócenie wzrostu. Poza tym nadają się one również do ogólnego regulowania i hamowania niepożądanego wzrostu wegetatywnego, bez niszczenia przy tym roślin. Hamowanie wzrostu wegetatywnego odgrywa wielką rolę w wielu uprawach roślin jedno- i dwuliściennych, gdyż można przez to zmniejszyć lub całkowicie zapobiec wyleganiu tych roślin.

Ze względu na właściwości chwastobójcze i regulujące wzrost roślin, środki chwastobójcze według wynalazku mogą być również stosowane do zwalczania szkodliwych roślin w uprawach genetycznie zmodyfikowanych roślin, znanych lub takich, które dopiero pojawią się w przyszłości. Rośliny transgeniczne zwykle odznaczają się określonymi korzystnymi cechami, zwłaszcza odpornością na działanie określonych pestycydów, przede wszystkim określonych herbicydów, odpornością na choroby lub czynniki chorobotwórcze u roślin, takie jak określone owady lub drobnoustroje, takie jak grzyby, bakterie lub wirusy. Inne szczególne właściwości dotyczą np. plonów, pod względem ich ilości, jakości, możliwości przechowywania, składu i zawartości specjalnych składników. Znane są na przykład rośliny transgeniczne o podwyższonej zawartości skrobi lub zmienionej jakości skrobi, albo rośliny o innym składzie kwasów tłuszczowych w zbieranych plonach.

Korzystne jest stosowanie środków według wynalazku w gospodarczo ważnych uprawach transgenicznych roślin użytkowych i ozdobnych, np. zbóż, takich jak pszenica, jęczmień, żyto, owies, proso, ryż i kukurydza, albo uprawy buraków cukrowych, bawełny, soi, rzepaku, ziemniaków, pomidorów, grochu i innych warzyw. Korzystnie można stosować środki według wynalazku w uprawach roślin użytkowych odpornych na fitotoksyczne działanie środków chwastobójczych względnie takich, którym taką odporność nadano metodami inżynierii genetycznej.

Przy stosowaniu środków chwastobójczych według wynalazku w uprawach roślin transgenicznych, oprócz działania przeciw szkodliwym roślinom obserwowanego w innych uprawach, występuje często działanie specyficzne dla upraw roślin transgenicznych, np. zmienione lub specyficznie rozszerzone spektrum chwastów jakie mogą być zwalczane, zmienione ilości jakie mogą być stosowane, a także korzystnie dobra możliwość łączenia z herbicydami, na które są odporne uprawy roślin transgenicznych, oraz wpływ na wzrost i plon transgenicznych roślin użytkowych.

Zatem wynalazek dotyczy także zastosowania środków według wynalazku jako środków chwastobójczych przeznaczonych do zwalczania szkodliwych roślin, korzystnie w uprawach roślin, przy czym te uprawy mogą być uprawami roślin transgenicznych.

Środki chwastobójcze według wynalazku mogą być również stosowane nieselektywnie do zwalczania niepożądanego wzrostu roślin, np. na plantacjach, obrzeżach dróg, placach, terenach przemysłowych i szlakach kolejowych.

Ze względu na stosowanie stosunkowo niewielkich ilości środków chwastobójczych według wynalazku, ich tolerancja zwykle jest bardzo dobra. W szczególności, dzięki specjalnym kompozycjom według wynalazku osiąga się obniżenie bezwzględnych dawek stosowanych środków, w porównaniu do stosowania pojedynczych chwastobójczych substancji czynnych.

Wynalazek dotyczy więc również sposobu zwalczania szkodliwych roślin, korzystnie selektywnego zwalczania szkodliwych roślin w uprawach roślinach użytkowych, charakteryzującego się tym, że chwastobójczo skuteczną ilość substancji chwastobójczej a), w połączeniu z co najmniej jednym środkiem powierzchniowo czynnym b) i co najmniej jednym środkiem pochłaniającym wilgoć c) stosuje się np. przedwschodowo, powschodowo albo przed- i powschodowo, korzystnie przedwschodowo, razem lub kolejno po sobie, nanosząc je na rośliny, części roślin, nasiona roślin lub powierzchnię, na której rosną rośliny, np. na powierzchnię uprawną.

W korzystnym wariancie sposobu zwalczania substancje chwastobójcze a) stosuje się w ilości 0, 1 - 400 g substancji czynnej na hektar, korzystnie 0,5 - 200 g substancji czynnej na hektar. Korzystne jest poza tym stosowanie substancji czynnej w postaci gotowego preparatu, albo w postaci mieszanek zbiornikowych, przy czym poszczególne składniki, np. w postaci preparatów miesza się razem w zbiorniku z wodą, w wyniku czego uzyskuje się ciecz opryskową.

Ponieważ tolerancja roślin użytkowych na środki według wynalazku jest nadzwyczajnie dobra, przy jednoczesnym bardzo skutecznym zwalczaniu szkodliwych roślin, to można je uważać za działające

PL 203 236 B1 selektywnie. W korzystnej postaci tego sposobu środki chwastobójcze z połączeniami substancji czynnej stosuje się do selektywnego zwalczania niepożądanych roślin.

W razie potrzeby, dla zwiększenia tolerancji i/lub selektywności środków chwastobójczych według wynalazku, można je korzystnie stosować w mieszaninie, albo oddzielnie czasowo, kolejno po sobie, razem ze środkami zabezpieczającymi z odtrutkami.

Środkami zabezpieczającymi lub odtrutkami dla środków chwastobójczych według wynalazku są związki znane np. z EP-A-333131 (ZA-89/1960), EP-A-269 806 (US-A-4891057), EP-A-346 620 (AU-A-89/34951) i międzynarodowych zgłoszeń patentowych PCT/EP 90/01966 (WO-91108202) i PCT/EP 90102020 (WO-911078474) oraz przytoczonej tam literatury, albo można je wytworzyć zgodnie z opisanymi tam sposobami. Inne odpowiednie środki zabezpieczające są znane z EP-A94349 (US-A-4902304), EP-A-191736 (US-A-4881966) i EP-A-0492366 i przytoczonej tam literatury.

Z tego względu w korzystnej postaci środki chwastobójcze według wynalazku zawierają dodatkowo jeden lub większą liczbę związków nadających się jako środki zabezpieczające lub odtrutki.

Szczególnie korzystnymi odtrutkami lub środkami zabezpieczającymi, albo grupami związków nadających się jako środki zabezpieczające lub odtrutki w wyżej opisanych środkach chwastobójczych według wynalazku są między innymi:

a) Związki typu kwasu dichlorofenylopirazolino-3-karboksylowego, korzystnie takie związki jak 1-(2,4-dichlorofenylo)-5-(etoksykarbonylo)-5-metylo-2-pirazolino-3-karboksylan etylu (związek S1-1, mefenpir dietylowy) i pokrewne związki, opisane w publikacji międzynarodowego zgłoszenia

WO 91/07874 (PCT/EP 90102020);

b) Pochodne kwasu dichlorofenylopirazolokarboksylowego, korzystnie takie związki jak 1-(2,4-dichlorofenylo)-5-metylopirazolo-3-karboksylan etylu (związek S1-2), 1-(2,4-dichlorofenylo)-5-izopropylopirazolo-3-karboksylan etylu (związek S1-3), 1-(2,4-dichlorofenylo)-5-(1,1-dimetyloetylo)pirazolo-3-karboksylan etylu (związek S1-4), 1-(2,4-dichlorofenylo)-5-fenylopirazolo-3-karboksylan etylu (związek S1-5) i związki pokrewne, opisane w EP-A-0333131 i EP-A-0269806;

c) Związki typu kwasów triazolokarboksylowych, korzystnie takie związki jak 1-(2,4-dichlorofenylo)-5-trichlorometylo-(1H)-1,2,4-triazolo-3-karboksylan etylu (związek S1-6, fenchlorazol) i związki pokrewne (patrz EP-A-0174562 i EP-A-0346620);

d) Związki typu kwasu dichlorobenzylo-2-izoksazolino-3-karboksylowego, związki typu kwasu 5-benzylo- lub 5-fenylo-2-izoksazolino-3-karboksylowego, korzystnie takie związki jak 5-(2,4-dichlorobenzylo)-2-izoksazolino-3-karboksylan etylu (związek S1-7) lub 5-fenylo-2-izoksazolino-3-karboksylan etylu (związek S1-8) i związki pokrewne, opisane w publikacji WO 91/08202 (PCT/EP 90/01966);

e) Związki typu kwasu 8-chinolinoksyoctowego, korzystnie takie związki jak (5-chloro-8-chinolinoksy)octan (1-metyloheks-1-ylu) (S2-1, klokwintocet meksylowy), (5-chloro-8-chinolinoksy)octan (1,3-dimetylobut-1-ylu) (S2-2), (5-chloro-8-chinolinoksy)octan 4-alliloksybutylu (S2-3), (5-chloro-8-chinolinoksy)octan 1-alliloksyprop-2-ylu (S2-4), (5-chloro-8-chinolinoksy)octan etylu (S2-5), (5-chloro-8-chinolinoksy)octan metylu (S2-6), (5-chloro-8-chinolinoksy)octan allilu (S2-7), 5-chloro-8-chinolinoksy)octan 2-(2-propylidenoiminoksy)-1-etylu (S2-8), (5-chloro-8-chinolinoksy)octan 2-okso-prop-1-ylu (S2-9) i związki pokrewne, opisane w EP-A-0086750, EP-A-0094349 i EP-A-0191736 lub EP-A-0492366;

f) Związki typu kwasu (5-chloro-8-chinolinoksy)malonowego, korzystnie związki takie jak (5-chloro-8-chinolinoksy)malonian dietylu, (5-chloro-8-chinolinoksy)malonian diallilu, (5-chloro-8-chinolinoksy)malonian metylowo-etylowy i związki pokrewne, opisane i zaproponowane w EP-A-0582198;

g) Substancje czynne typu pochodnych kwasu fenoksyoctowego lub kwasu fenoksypropionowego lub aromatycznych kwasów karboksylowych, takie jak np. kwas 2,4-dichlorofenoksyoctowy (i jego estry) (2,4-D), kwas 4-chloro-2-metylofenoksypropionowy (i jego estry) (mekoprop), MCPA lub kwas 3,6-dichloro-2-metoksybenzoesowy (i jego estry) (dikamba);

h) Związki typu kwasu 5,5-difenylo-2-izoksazolino-3-karboksylowego, korzystnie 5,5-difenylo-2-izoksazolino-3-karboksylan etylu (S3-1, izoksadifen etylowy);

i) Związki znane jako środki zabezpieczające, np. dla ryżu, takie jak fenchloryna (= 4,6-dichloro-2-fenylopirymidyna, Pesticide Manual, wydanie 11, 1997, str. 511 - 512), dimepiperat (= piperydyno-1-tiokarboksylan S-1-metylo-1-fenyloetylu, Pesticide Manual, wydanie 11, 1997, str. 404-405), dajmuron (= 1-(1-metylo-1-fenyloetylo)-3-p-tolilomocznik, Pesticide Manual, wydanie 11, 1997, str. 330), kumyluron (= 3-(2-chlorofenylometylo)-1-(1-metylo-1-fenyloetylo)mocznik, JP-A-60/087254), metoksyfenon (= 3,3'-dimetylo-4-metoksybenzofenon, CSB (= 1-bromo-4-(chlormetylosulfonylo)benzen, CAS-Reg. nr 54091-06-4).

Co najmniej niektóre z wymienionych związków są ponadto opisane w EP-A-0640587.

PL 203 236 B1

j) Inna ważna grupa związków nadających się jako środki zabezpieczające lub odtrutki jest znana z WO 95107897.

Środki zabezpieczające (odtrutki) z powyższych grup a) - j) zmniejszają działanie fitotoksyczne lub zapobiegają takiemu działaniu, jakie można zaobserwować przy stosowaniu środków chwastobójczych według wynalazku w uprawach roślin użytkowych, bez ujemnego wpływu na skuteczność działania przeciw szkodliwym roślinom. Dzięki temu zakres stosowania środków chwastobójczych według wynalazku może być znacznie rozszerzony, a zwłaszcza dzięki stosowaniu środków zabezpieczających możliwe staje się wykorzystywanie środków chwastobójczych, które do tej pory mogły być stosowane w ograniczonym zakresie lub z niewystarczającym skutkiem, czyli kompozycji, które bez środków zabezpieczających stosowano w niskich dawkach o wąskim zakresie działania, co prowadziło do niewystarczającego zwalczania szkodliwych roślin.

Składniki a), b) i c) środków chwastobójczych według wynalazku i wspomniane środki zabezpieczające można stosować razem (jako gotowe preparaty lub preparaty do sporządzania mieszanki zbiornikowej), albo oddzielnie w dowolnej kolejności po sobie. Stosunek wagowy środka zabezpieczającego do herbicydu (związku(ów) o wzorze (I) i/lub jego/ich soli) może zmieniać się w szerokich granicach i korzystnie wynosi od 1 : 100 do 100 : 1, zwłaszcza od 1 : 100 do 50 : 1. Optymalne ilości herbicydu(ów) i środka(ów) zabezpieczającego(ych) zwykle zależą od rodzaju środka chwastobójczego i/lub od stosowanego środka zabezpieczającego, jak również od rodzaju chronionych roślin.

W zależności od właściwości środki zabezpieczające można stosować do wstępnego traktowania materiału siewnego roślin użytkowych (zaprawianie nasion), albo można je wprowadzić przed siewem do bruzdy, albo razem z mieszaniną chwastobójczą stosować ją przed wzejściem lub po wzejściu roślin.

Stosowanie przedwschodowe obejmuje zarówno traktowanie powierzchni uprawnej przed zasiewem, jak i traktowanie tej powierzchni zasianej, ale jeszcze nie porosłej roślinami. Korzystne jest wspólne stosowanie środka zabezpieczającego i mieszaniny chwastobójczej. Można w tym celu stosować mieszanki zbiornikowe lub preparaty gotowe do użycia.

Potrzebne dawki środka zabezpieczającego zmieniają się w szerokich granicach w zależności od wskazań i stosowanego herbicydu i wynoszą zwykle 0,001 - 1 kg, korzystnie 0,005 - 0,2 kg substancji czynnej na hektar.

Środki chwastobójcze według wynalazku można nanosić w zwykły sposób, np. z użyciem wody jako nośnika, przy czym ilość cieczy opryskowej wynosi około 5 - 4000 litrów/ha. Można również stosować te środki w tak zwanym procesie małoobjętościowym i ultramałoobjętościowym (ULV), jak również stosować je w postaci granulatów i mikrogranulatów.

Korzystnie stosuje się środki chwastobójcze, w których składniki a), b) i c) występują w ilościach działających synergistycznie. Zakresem wynalazku są objęte również mieszaniny jednej lub większej liczby substancji chwastobójczych a) z jednym lub większą liczbą środków powierzchniowo czynnych b) i jednym lub większą liczbą środków pochłaniających wilgoć c).

Ponadto, dla polepszenia właściwości środki chwastobójcze według wynalazku mogą dodatkowo zawierać, zwykle w niewielkich ilościach, jeden, dwa lub większą liczbę agrochemicznych substancji czynnych, różnych od herbicydu a) (np. herbicydów, insektycydów, fungicydów, środków zabezpieczających).

Tak więc uzyskuje się liczne możliwości łączenia ze sobą szeregu substancji czynnych i wspólnego ich stosowania do zwalczania szkodliwych roślin w uprawach roślin użytkowych, bez odchodzenia od istoty wynalazku.

W korzystnej postaci wynalazku przykładowo można łączyć ze sobą różne substancje czynne o wzorze (I), np.

mezosulfuron metylowy + jodosulfuron metylowy, mezosulfuron metylowy + sól sodowa jodosulfuronu metylowego, mezosulfuron metylowy + foramsulfuron, mezosulfuron metylowy + sól sodowa foramsulfuronu, sól sodowa mezosulfuronu metylowy + jodosulfuron metylowy, sól sodowa mezosulfuronu metylowy + sól sodowa jodosulfuronu metylowego, sól sodowa mezosulfuronu metylowego + foramsulfuron, sól sodowa mezosulfuronu metylowego + sól sodowa foramsulfuronu, foramsulfuron + jodosulfuron metylowy, foramsulfuron + sól sodowa jodosulfuronu metylowego, sól sodowa foramsulfuronu + jodosulfuron metylowy, sól sodowa foramsulfuronu + sól sodowa jodosulfuronu metylowego.

PL 203 236 B1

Wyżej opisane mieszaniny substancji czynnych korzystnie łączy się z silikonowym środkiem powierzchniowo czynnym, takim jak Silwet® (Witco/Osi Corp.), jako składnikiem b), oraz z pochodną kwasu mlekowego, taką jak mleczan sodu, jako składnikiem c). Poza tym mogą one korzystnie zawierać jeden lub większą liczbę środków zabezpieczających, zwłaszcza takich jak mefenpir dietylowy (S1-1), klokwintocet meksylowy (S2-1) i izoksadifen etylowy (S3-1).

Podsumowując można stwierdzić, że środki chwastobójcze według wynalazku wykazują doskonałe działanie chwastobójcze i w korzystnej postaci występuje działanie ponadaddytywne (synergiczne). Przy tym działanie w połączeniach jest silniejsze niż działanie poszczególnych składników, w przypadku ich samodzielnego stosowania.

Takie działanie umożliwia między innymi zmniejszenie dawek nanoszenia, zwalczanie szerszego spektrum chwastów szerokolistnych i niepożądanych traw, uzupełnienie zakresu działania takich środków, szybsze i pewniejsze działanie, dłuższy czas działania, całkowite zwalczanie szkodliwych roślin za pomocą tylko jednego lub niewielu zabiegów oraz zwiększenie odstępu czasowego między zabiegami. Wymienione właściwości są wymagane w praktycznym zwalczaniu chwastów, dla utrzymywania upraw rolniczych w stanie wolnym od niepożądanych roślin konkurencyjnych, a zatem dla zapewnienia dobrych ilościowo i jakościowo plonów i/lub ich podwyższenia. W przypadku mieszanin według wynalazku poziom techniczny, po względem opisanych właściwości, jest przez wyraźnie przekroczony. Mieszaniny te wykazują znacznie polepszoną pewność działania w różnych warunkach środowiskowych.

Wynalazek ilustrują następujące przykłady.

P r z y k ł a d 1

Przygotowanie cieczy opryskowej

Poszczególne składniki: herbicyd, środek powierzchniowo czynny i środek pochłaniający wilgoć, w ilościach podanych w poniższej tabeli, odpowiadających stosowanym dawkom, dodano w trakcie mieszania do wody, stosowanej w ilości 300 litrów/ha, w wyniku czego otrzymano jednorodną ciecz opryskową. Jako herbicyd zastosowano mezosulfuron metylowy, w postaci 20% proszku dyspergowalnego w wodzie. Jako środek powierzchniowo czynny zastosowano Silwet® L77 (Wacker), a jako środek pochłaniający wilgoć mleczan sodu, w postaci 50-procentowego roztworu wodnego (Merck KGaA, Darmstadt).

P r z y k ł a d 2

Skuteczność działania na szkodliwe trawy

Nasiona szkodliwych roślin AVEFA i LOLMU wysiano w glebie piaszczysto-gliniastej w okrągłych doniczkach typu 13, umieszczonych w komorze o kontrolowanym otoczeniu, po czym umiarkowanie podlano je. W czasie całego eksperymentu nawodniano podłoże tylko minimalnie. Utrzymywano dzienną temperaturę 18°C i nocną temperaturę 16°C, przy czym przez dodatkowe oświetlenie lampą sodową (około 7000 lx) osiągnięto jednakową długość dnia 16 godzin. Wilgotność względna wynosiła 50%. W cztery tygodnie po wysianiu w laboratoryjnym urządzeniu taśmowym do opryskiwania rośliny potraktowano cieczą opryskową sporządzoną zgodnie z przykładem 1. Zużycie wody w czasie opryskiwania preparatem wynosiło 300 l/ha. Po opryskiwaniu rośliny ponownie umieszczono w komorze o kontrolowanym otoczeniu. W 14 dni po zastosowaniu środka chwastobójczego dokonano oceny wzrokowej według skali procentowej, przy czym 0% oznacza całkowity brak uszkodzenia, a 100% oznacza wyginiecie wszystkich roślin. Wyniki podano w tabeli 1.

T a b e l a

	Uszkodzenie (%)
Składniki	g s.c./ha	AVEFA	LOLMU
Mezosulfuron	60	22	18
Mezosulfuron	60	32	36
+ Silwet ®L77	50
Mezosulfuron	60	68	60
+ Silwet ®L77	50
+ Mleczan Na	150

Skróty:

g s.c./ha = gramy substancji czynnej/hektar AVEFA = Avena fatua LOLMU = Lolium multiflorum Mezosulfuron = mezosulfuron metylowy

Claims (8)

1. Środek chwastobójczy, znamienny tym, że zawiera

a) jedną lub większą liczbę chwastobójczych substancji czynnych z grupy sulfonoamidów działających na rośliny trawiaste, o ogólnym wzorze (I) i/lub ich soli gdzie

R¹ oznacza grupę CO-R^a, w której R^a oznacza OH, C1-C4-alkoksyl lub NR^bR^c, gdzie R^b i R^c są jednakowe lub różne i niezależnie oznaczają atom wodoru lub C1-C4-alkil;

R² oznacza atom chlorowca lub grupę (A)n-NR^dR^e, w której n oznacza 0 lub 1, A oznacza grupę CR'R'', w której R' i R'' są jednakowe lub różne i niezależnie oznaczają atom wodoru lub C1-C4-alkil, R^d oznacza atom wodoru lub C1-C4-alkil, a R^e oznacza acyl;

R³ oznacza atom wodoru lub C1-C4-alkil;

X i Y są jednakowe lub różne i niezależnie oznaczają C1-C6-alkil, C1-C6-alkoksyl lub grupę C1-C6-alkilotio, przy czym każda z trzech wymienionych grup jest ewentualnie podstawiona jednym lub większą liczbą podstawników wybranych z grupy obejmującej atom chlorowca, C1-C4-alkoksyl i grupę C1-C4-alkilotio, albo oznaczają C3-C6-cykloalkil, C2-C6-alkenyl, C2-C6-alkinyl, C3-C6-alkenyloksyl lub C3-C6-alkinyloksyl, korzystnie C1-C4-alkil lub C1-C4-alkoksyl; a

Z oznacza CH lub N;

b) jeden lub większą liczbę silikonowych środków powierzchniowo czynnych, oraz

c) jeden lub większą liczbę środków pochłaniających wilgoć.

2. Środek chwastobójczy według zastrz. 1, znamienny tym, że jako składnik a) zawiera jedną lub większą liczbę chwastobójczych substancji czynnych wybranych z grupy obejmującej mezosulfuron metylowy, sól sodową mezosulfuronu metylowego, jodosulfuron metylowy, sól sodową jodosulfuronu metylowego, foramsulfuron i sól sodową foramsulfuronu.

3. Środek chwastobójczy według zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, że dodatkowo zawiera jeden lub większą liczbę innych składników wybranych z grupy obejmującej agrochemiczne substancje czynne, substancje dodatkowe zwykle stosowane w ochronie roślin i środki pomocnicze stosowane przy formułowaniu preparatów.

4. Sposób zwalczania szkodliwych roślin, znamienny tym, że środek chwastobójczy, zdefiniowany w zastrz 1 - 3, stosuje się przedwschodowo, powschodowo albo przed- i powschodowo na rośliny, części roślin, nasiona roślin lub powierzchnię, na której rosną rośliny, np. na powierzchnię uprawną.

5. Sposób według zastrz. 4, znamienny tym, że służy do selektywnego zwalczania szkodliwych roślin w uprawach roślin.

6. Zastosowanie środka chwastobójczego zdefiniowanego w zastrz. 1 - 3 do zwalczania szkodliwych roślin.

7. Sposób wytwarzania środka chwastobójczego zdefiniowanego w zastrz. 1 - 3, znamienny tym, że miesza się składniki a), b) i c).

8. Sposób według zastrz. 7, znamienny tym, że składniki a), b) i c) miesza się z wytworzeniem mieszanki zbiornikowej.