PL203813B1 - Układ szyn prądowych dla lamp i element łączący dla łączenia przesyłowych profili prądowych w układzie szyn prądowych dla lamp - Google Patents

Description

Opis wynalazku

Wynalazek dotyczy układu szyn prądowych dla lamp, składającego się z kilku szyn nośnych, dających się wzajemnie łączyć w sposób modułowy, jak również z utrzymywanego przez szyny nośne przesyłowego profilu prądowego. Ponadto wynalazek dotyczy elementu łączącego dla łączenia przesyłowych profili prądowych w układzie szyn prądowych dla lamp.

Układy szyn prądowych lub wstęg świetlnych znajdują szerokie zastosowanie w licznych postaciach, bowiem w odróżnieniu od lamp (źródeł oświetlenia) zainstalowanych lub wbudowanych na stałe oferują one wysoką elastyczność przy indywidualnym planowaniu struktur oświetleniowych, zwłaszcza tych, które odpowiadać mają specyficznym wymaganiom. Istniejące układy szyn prądowych złożone są z wielu poszczególnych elementów zestawianych według zasady klocków, co stwarza możliwość dopasowania całego urządzenia do przestrzennych warunków oświetlanego miejsca. Znane są układy wstęg świetlnych, przy pomocy których tworzone być mogą struktury nie tylko dwuwymiarowe, ale także trójwymiarowe.

Podstawowy szkielet układu szyn prądowych tworzony jest przez szyny nośne zestawiane w taki sposób, że tworzą one pożądaną strukturę, która służy do zamocowania przewodów doprowadzających prąd, przewodów sterujących i poszczególnych lamp. Szyny nośne muszą z tego względu wykazywać wysoką stateczność, to też wykonane są zazwyczaj z metalu. Szyny te mogą mieć różne kształty przekroju, istnieją na przykład szyny nośne z profilem „Y” albo profilem „A”. Najbardziej rozpowszechnione są jednak szyny nośne z profilem „U”, które do struktury nośnej, np. pokrycia (stropu) pomieszczenia lub jego ścian, mocowane są środkową ścianką profilu. Do szyn nośnych zostają przymocowane poszczególne moduły lampowe, przy czym zazwyczaj długość poszczególnej szyny nośnej wynosi wielokrotność długości modułu lampowego. Na przykład, gdy moduły lampowe mają długość 1,5 metra, oferowane są szyny nośne o długości 3 lub 4,5 metra. Tego typu stosunki długości, wyrażone liczbami całkowitymi, są dobierane przy kształtowaniu układu wstęgi oświetleniowej dla uproszczenia planowania.

W celu zapewnienia zasilania lamp w prą d wewną trz szyn noś nych lub na ich powierzchni prowadzone są odpowiednie przewody. Dodatkowo, obok przewodów zapewniających zasilanie lamp w prąd, przewidziane być mogą też przewody inne, służące przekazywaniu sygnałów sterujących, dzięki którym powstaje możliwość wykonywania, przy pomocy stosownego układu sterującego, kontroli świecenia poszczególnych lamp i ich przyćmiewania.

W dobrze znanym układzie wstęgi świetlnej, który rozprowadzany jest pod firmową nazwą „Lichtband-system ZX”, przewody biegną w postaci sieci poprowadzonej wewnątrz szyn nośnych o kształcie „U”, a w regularnych odstępach, odpowiadających długości modułu lampowego, zainstalowane są węzły odgałęźne. Te odgałęźne węzły są wciśnięte w szyny nośne w taki sposób, że przekroje tylne zaczepiają o odpowiednie, skierowane do wnętrza występy szyn nośnych. Moduły lampowe mogą więc być montowane w tych tylko miejscach, które określone są obecnością węzłów odgałęźnych, metodą osadzenia i zamocowania na otwartych do dołu szynach nośnych. Realizacja połączeń przewodów następuje przy pomocy elementów kontaktowych znajdujących się na modułach lampowych. Elementy te zawierają styki przyłączeniowe, które podczas osadzania modułu lampowego na szynie nośnej wnikają w otwory węzła odgałęźnego i tam wchodzą w kontakt z odpowiednimi przewodami. Moduły lampowe są ponadto wyposażone w zacisk obrotowy, który po osadzeniu modułu zostaje przekręcony zapewniając w ten sposób pewność mechanicznego zamocowania na szynach nośnych.

W opisanym układzie szyn prądowych moduły lampowe mogą jednak być lokowane tylko w tych miejscach, które oznaczone są węzłami odgałęźnymi, bowiem w innych miejscach nie jest możliwe uzyskanie kontaktu z siecią elektryczną. Aby uniknąć takich ograniczeń i aby uzyskać większą elastyczność w rozmieszczaniu poszczególnych lamp opracowane zostały układy szyn prądowych, w których na szynach nośnych umieszczany jest przesyłowy profil prądowy. Profil ów składa się z podł uż nych członów z materiał u nieprzewodzą cego - zazwyczaj tworzywa sztucznego - zawierają cych biegnące wzdłuż szyn nośnych rowki, które są dostępne od strony kontaktowej i służą do układania w nich drutów zasilania w prąd i/lub do przekazywania sygnałów sterujących. Ponieważ w tym przypadku nieizolowane druty leżą co najmniej na długości pojedynczego członu przesyłowego profilu prądowego, od strony kontaktowej całkowicie odsłonięte, w obszarze tym lampa może być zainstalowana w dowolnym miejscu. Stwarza to większą swobodę przy planowaniu i realizowaniu układu wstęgi świetlnej.

PL 203 813 B1

Długość poszczególnych członów przesyłowego profilu prądowego jest dostosowywana do długości szyny nośnej. Oznacza to, że przy zestawianiu dwu szyn nośnych musi być też dokonywane złączenie obu przesyłowych profili prądowych. Złączenie to prezentuje jednak problem, bowiem w obszarze tym musi być zapewnione, że nie istnieje możliwość niezamierzonego dotknięcia drutu. Stosowna norma wymaga w tej sprawie, aby próbny drut o grubości 1 mm przy prostym wydłużeniu nie mógł trafić na żaden z drutów instalacji. W znanych systemach szyn prądowych złączenie na tych przekrojach następuje z pomocą tzw. łącznika szeregowego, który jednak, sam w sobie, możliwości stworzenia styku nie zapewnia.

Z kolei w opisie DE 19539958 ujawniono styk do przewodzenia prą du elektrycznego w przewodniku, posiadający element stykowy z materiału przewodzącego z dwiema zasadniczo równoległymi elementami powierzchniowymi rozmieszczonymi tak, że w położeniu włączenia są z przeciwnych stron dociskane do przewodnika. Wolne końce równoległych elementów powierzchniowych są przy tym połączone ze sobą za pomocą U-kształtnego elementu łączącego, który pomiędzy ramionami ma odstęp większy od grubości przewodnika. Z kolei odstęp pomiędzy równoległymi elementami powierzchniowymi elementu stykowego jest mniejszy od grubości przewodnika. W rozwiązaniu tym siła wymagana do zapewnienia styku w położeniu włączenia jest zapewniana przez elastyczność materiału przewodzącego elementu stykowego.

Zadaniem niniejszego wynalazku jest zaproponowanie techniki, która w lampowym układzie szyn prądowych z przesyłowym profilem prądowym umożliwi zapewnienie styków także w przekrojach między dwoma szynami nośnymi.

Przedmiotem wynalazku jest zatem układ szyn prądowych dla lamp, składający się z kilku szyn nośnych, dających się wzajemnie łączyć w sposób modułowy, jak również z utrzymywanego przez szyny nośne przesyłowego profilu prądowego, zaopatrzonego w biegnące wzdłuż szyn nośnych rowki, do których dostęp jest możliwy od strony kontaktowej, a w których umieszcza się druty do dostarczania prądu i/lub do przekazywania sygnałów sterujących, przy czym układ posiada element łączący do łączenia przesyłowych profili prądowych należących do dwóch sąsiadujących z sobą szyn nośnych, charakteryzujący się tym, że element łączący ma rowkowe wgłębienia o kształcie odpowiadającym rowkom w przesyłowych profilach prądowych, w których to wgłębieniach umieszczony jest łącznik metalowy, do którego z obu stron mogą być dołączane druty przeznaczone do umieszczenia w rowkach przesyłowych profili prądowych i połączenia ze sobą a przy tym element łączący tworzy powierzchnię kontaktową dostępną za pośrednictwem wgłębień rowkowych.

W jednym z korzystnych wariantów realizacji układu szyn prądowych według wynalazku łączniki metalowe składają się z podłużnych płytek kontaktowych, na końcach których jest umieszczony U-kształtny element sprężynowy do zaciskania drutów przyłączanych do łącznika metalowego. W innym korzystnym wariancie realizacji układu szyn prądowych według wynalazku szyna nośna jest U-kształtna, a przesyłowy profil prądowy umieszczony jest na wewnętrznych stronach obu ścian bocznych nośnej szyny. W korzystniejszym wariancie realizacji układ szyn prądowych według wynalazku zawiera U-kształtną szynę łącznikową do łączenia dwóch szyn nośnych, wchodzącą do wnętrza obu szyn nośnych i posiadającą ramiona, na których umieszczony jest element łączący. W szczególnie korzystnym wariancie realizacji układu szyn prądowych według wynalazku szyna łącznikowa zawiera zatrzaski sprężynowe, które przy montażu wchodzą odpowiadające im otwory w szynach nośnych, jak również w szynie łącznikowej. W najkorzystniejszym przypadku zatrzaski sprężynowe umieszczone na końcu szyny łącznikowej stanowią część składową elementu ryglującego szyny, ukształtowanego w taki sposób, że pod działaniem siły wywieranej od góry na element ryglujący szyny zatrzaski sprężynowe zostają wciągnięte do wnętrza szyny łącznikowej. W innym korzystnym wariancie realizacji układu szyn prądowych według wynalazku w przestrzeni wewnątrz U-kształtnej szyny nośnej znajdują się urządzenia do obsługi lamp, jak również stosowne elementy kontaktowe. W jeszcze innym korzystnym wariancie realizacji układ szyn prądowych według wynalazku zawiera element kontaktowy z wieloma stykami przyłączeniowymi do podłączenia lampy do układu szyn prą dowych, przy czym element kontaktowy jest wprowadzony do otworu szyny nośnej i częściowo przekręcany do wprowadzenia styków przyłączeniowych w rowki przesyłowego profilu prądowego i zetknięcia ich z drutami przeznaczonymi do przyłączenia. W szczególnie korzystnym przypadku co najmniej jeden ze styków przyłączeniowych jest ruchomy w pionie. W innym szczególnie korzystnym przypadku na elemencie kontaktowym znajdują się elementy ryglujące, które poprzez przekręcenie chwytają za wystające części szyny nośnej.

PL 203 813 B1

W następnym korzystnym wariancie realizacji układu szyn prądowych według wynalazku utrzymywany przez szynę nośną przesyłowy profil prądowy składa się z co najmniej, dwóch utrzymujących druty elementów, połączonych ze sobą i posiadających rowki do umieszczenia w nich drutów, przy czym elementy utrzymujące druty podczas łączenia z występami znajdującymi się na ich końcach pokrywając się wzajemnie w taki sposób, że w obszarze połączenia tworzą odpowiadające rowkom kanały otwarte ku stronie kontaktowej. W szczególnie korzystnym przypadku elementy utrzymujące druty zawierają elementy ryglujące, które ograniczają względny ruch wzdłużny dwóch połączonych ze sobą elementów do uprzednio określonego luzu.

Przedmiotem wynalazku jest również element łączący dla łączenia przesyłowych profili prądowych w układzie szyn prądowych dla lamp, przy czym przesyłowe profile prądowe posiadają rowki przebiegające w kierunku wzdłużnym i posiadające dostęp od strony kontaktowej, przeznaczone do umieszczania w nich drutów do dostarczania prądu i/lub przekazywania sygnałów sterujących, charakteryzujący się tym, że element łączący zawiera rowkowe wgłębienia odpowiadające rowkom przesyłowych profili prądowych, w których to wgłębieniach łącznik metalowy jest umieszczony w taki sposób, że druty przeznaczone do umieszczenia w rowkach i przesyłowych profili prądowych i połączenia ze sobą mogą być dołączane z obu stron, a ponadto każdy łącznik metalowy tworzy powierzchnię kontaktową dostępną za pośrednictwem wgłębienia rowkowego. W korzystnym przypadku łączniki metalowe składają się z podłużnych płytek kontaktowych, na końcach których jest umieszczony U-kształtny element sprężynowy do zaciskania drutów przyłączanych do łącznika metalowego.

W elemencie łączącym zastosowanym w układzie szyn prądowych według wynalazku styk w obszarze elementu łączącego zapewniony jest przez zetknięcie styków przyłączeniowych jednego z modułów lampowych (przewidzianych do przyłączenia do układu szyn prądowych) z górnymi powierzchniami metalowego łącznika. Luka między dwoma przesyłowymi profilami prądowymi dwu szyn nośnych zostaje zamknięta przez element łączący, zbudowany wprawdzie z nieprzewodzącego materiału, ale zaopatrzony w metalowe łączniki. Zapewnia to możliwość montowania modułu lampowego w dowolnym miejscu całej długości układu szyn prądowych, gdyż w obszarze przejś ciowym powierzchnie kontaktowe dla zapewnienia kontaktu ze stykami przyłączeniowymi modułu lampowego tworzą łączniki metalowe. Kształt wgłębień w elemencie łączącym, podobnie jak i kształt rowków w przesyłowym profilu prądowym, jest dobierany w taki sposób, aby zapewniona była wymagana ochrona przed niezamierzonym dotknięciem drutów.

Inne realizacyjne szczegóły wynalazku zależą od stawianych wymagań.

Na przykład, jak wskazano powyżej, łączniki metalowe mogą zawierać podłużne płytki kontaktowe lub sprężynowe elementy o kształcie „U”, umieszczone na obu ich końcach, przy pomocy których wprowadzone druty zostają zakleszczone i dociśnięte do płytki kontaktowej. Rozwiązanie takie zapewnia ponadto, że w przypadku cieplnego rozszerzenia przesyłowego profilu prądowego, wykonanego z tworzywa sztucznego, nie nastąpi niepożądane przesunięcie drutów w rowkach a może nawet ich wysunięcie na zewnątrz. Gdy przesyłowe profile prądowe znajdują się we wnętrzu szyn nośnych o kształcie „U”, wówczas mechaniczne połączenie dwóch sąsiadujących szyn nośnych jest najlepiej realizowane za pomocą krótkiej szyny łączeniowej, również o kształcie „U”, wsuwanej po połowie długości do obu szyn nośnych. Elementy łączące umieszczone są w takim przypadku na bocznych ściankach szyny łączeniowej. W pobliżu jednego lub obu końców szyny łączeniowej mogą być umieszczone sprężynowe zatrzaski, które w złożonym stanie szyn nośnych i szyny łączeniowej wchodzą w istniejące w nich odpowiednie otwory. W ten prosty sposób zostaje zagwarantowane, że dwie szyny nośne zostają solidnie złączone przy pomocy szyny łączeniowej, ale dla ich rozłączenia wystarczy po prostu tylko nacisk na zatrzaski sprężynowe.

Inny szczególny wariant realizacji wynalazku opisany powyżej odnosi się do ukształtowania przesyłowego profilu prądowego umieszczanego w każdej poszczególnej szynie nośnej. Kształtowniki z tworzywa sztucznego, które tworzą ten profil, wykonywane są zazwyczaj technologią wytłaczania. Elementy z tworzyw sztucznych wytwarzane tą metodą mogą być wykonane z ograniczoną dokładnością ponieważ tworzywo sztuczne po opuszczeniu dyszy wyciskowej bardzo szybko się ochładza i zmienia kształt. W następstwie tego jednoczęściowy odcinek przesyłowego profilu prądowego może być wytwarzany tylko do określonego stopnia złożoności. Niezwykle kosztowne jest zwłaszcza wytwarzanie bardzo długich odcinków profili.

Rozwiązanie według niniejszego wynalazku zapewnia możliwość wytwarzania przesyłowego profilu prądowego znacznie mniejszym kosztem i łatwego dopasowywania tego profilu do długości szyny nośnej. Jest to możliwe dzięki temu, że profil taki składa się z co najmniej dwu spojonych z sobą

PL 203 813 B1 i wykonanych z materiału nieprzewodzą cego elementów utrzymujących druty, rowki których służą do ich układania. Elementy utrzymujące druty są na swych końcówkach ukształtowane w ten sposób, że przy wzajemnym spajaniu istniejące na samym końcu występy zachodzą na siebie w taki sposób, że w obszarze złącza obydwu elementów utrzymujących druty utworzone zostają kanały otwarte w stronę kontaktową, odpowiadające rowkom w profilu. Dostęp do tych kanałów istnieje tylko od strony kontaktowej, a ponieważ obejmują one rowki elementów utrzymujących druty i elementu łączącego, norma bezpieczeństwa spełniona jest również w tych obszarach. W ten sposób możliwość uzyskania łatwego ale bezpiecznego kontaktu z drutami uzyskuje się na całej długości szyny, w której się one znajdują.

To, że przesyłowy profil prądowy może być zestawiany z pewnej liczby elementów utrzymujących druty, zapewnia możliwość oferowania szyn nośnych o różnej długości, wyposażonych w przesyłowy profil prądowy zmontowany tylko z elementów utrzymujących druty o jednakowej długości, jako, że przesyłowy profil prądowy może być dopasowywany do długości szyny nośnej tylko zmianą liczby elementów utrzymujących druty. Konsekwencją tej cechy jest wyraźne obniżenie nakładów na produkcję. Co więcej, znika konieczność korzystania z długich, ciągnionych i niepodzielnych elementów z tworzyw sztucznych, których wytwarzanie jest drogie. W przeciwień stwie do tego, elementy utrzymujące druty można uzyskiwać technologią wtryskową, która jest łatwiejsza i korzystniejsza ekonomicznie.

W przypadku części z tworzyw sztucznych należ y zwracać szczególną uwagę na to, ż e mogą one być wystawiane na działanie promieniowania cieplnego, którego w żadnym razie nie można lekceważyć, zwłaszcza jeśli części znajdują się w pobliżu urządzeń włączających lampy, umieszczonych we wnętrzu szyn nośnych. Efektem takiego promieniowania jest możliwość rozszerzania się części z tworzyw sztucznych, lub ich kurczenia - przy braku promieniowania. Problem tkwi w tym, że współczynnik rozszerzalności tworzywa sztucznego jest na ogół ok. 10x większy niż odpowiedni współczynnik dla metalu, a więc poszczególne elementy utrzymujące druty mogą wyraźnie zmieniać swą długość, natomiast druty znajdujące się w przesyłowym profilu prądowym będą swoją długość zachowywać bez zmiany. Z tego powodu elementy utrzymujące druty mogą na swoich końcach mieć elementy ryglujące, które przy zestawianiu dwu elementów utrzymujących druty wchodzą jeden w drugi i ograniczają do założonego wcześniej luzu wzajemne podłużne przesunięcia (zbliżenia lub oddalenia). W sytuacji, kiedy elementy utrzymujące druty ochładzają się i wzajemnie się ciągną, oddalają się wprawdzie od siebie do ustalonej wcześniej maksymalnej odległości, ale wciąż z zachowaniem ochrony od dotknięcia. Kiedy zaś elementy utrzymujące druty nagrzewają się, następuje ich zbliżenie. W ten sposób przesył owy profil prądowy, cho ć zmontowany z kilku elementów, staje się niewraż liwy na temperaturę i wykazuje cechy struktury jednolitej. W najkorzystniejszym rozwiązaniu elementy utrzymujące druty mają długość ok. 500 mm, przy czym dopuszczalny luz, w zakresie którego dwa graniczące z sobą elementy utrzymujące druty mogą się wzajemnie przemieszczać, wynosi ok. 8 mm, co dla występujących w układzie szyn prądowych różnic temperatury zazwyczaj wystarcza.

Dalszy szczegół realizacyjny odnosi się do możliwie prostego zapewnienia kontaktu drutów wewnątrz mającej kształt „U” szyny nośnej z modułem lampowym. Dla tego celu moduł lampowy zawiera element kontaktowy z pewną liczbą styków przyłączeniowych a połączenie jest realizowane w taki sposób, że element kontaktowy zostaje wprowadzony do szyny noś nej od jej otwartej strony a następnie częściowo przekręcony - najlepiej o 45°. Przekręcenie to sprawia, że styki przyłączeniowe zostają wprowadzone do rowków przesyłowego profilu prądowego i zetknięte ze znajdującymi się tam drutami. Element kontaktowy może być przy tym tak rozwiązany, że co najmniej jeden z jego styków przyłączeniowych jest regulowany co do wysokości. Ponieważ druty, które znajdują się w przesyłowym profilu prądowym pełnią różne funkcje, więc przez przesuwanie styków przyłączeniowych można osiągnąć dowolne połączenia. Stwarza to możliwość przypisania lampom przyłączonym do układu szyn prądowych różnych funkcji, np. służenia przez część lamp tylko celom awaryjnym. Na elemencie kontaktowym możliwe jest ponadto przewidywanie elementów ryglujących, które przy przekręcaniu elementu kontaktowego i realizowaniu jego styku z drutami chwytają za wystające części szyny nośnej, przez co równocześnie staje się możliwe mechaniczne zamocowanie elementu na szynie nośnej.

W ten sposób, z pomocą prostego ruchu ręki, zostaje zrealizowane nie tylko połączenie elektryczne, ale także mechaniczne zamocowanie modułu lampowego.

Przedmiot rozwiązania w przykładach wykonania zilustrowano na rysunku, na którym:

Fig. 1 przedstawia szynę nośną układu szyn prądowych z nasadzonym na nią elementem kontaktowym (w przekroju);

Fig. 2 przedstawia pokazaną na Fig. 1 szynę nośną bez elementu kontaktowego (w przekroju);

PL 203 813 B1

Fig. 3 przedstawia element utrzymujący druty w widoku perspektywicznym;

Fig. 4 przedstawia pokazany na Fig. 3 element utrzymujący druty (w przekroju);

Fig. 5 przedstawia obszar przejściowy między dwoma zestawionymi z sobą elementami utrzymującymi druty w widoku od strony kontaktowej;

Fig. 6 przedstawia obszar przejściowy między dwoma elementami utrzymującymi druty w widoku od strony tylnej;

Fig. 7 przedstawia układ elementu łączącego według wynalazku i szyny łączeniowej, służących połączeniu dwu szyn nośnych;

Fig. 8 przedstawia budowę elementu łączącego;

Fig. 9a przedstawia widok jednego z metalowych łączników zastosowanych w elemencie łączącym;

Fig. 9b przedstawia widok elementu sprężynowego metalowego łącznika pokazanego na Fig. 9a; i

Fig. 10 przedstawia perspektywiczny widok przedstawionego na Fig. 1 elementu kontaktowego.

Podstawową częścią pokazanego na Fig. 1 układu szyn prądowych jest szyna nośna 1, wykonana z metalu lub blachy, mająca w przekroju kształt „U”, która - przy użyciu nie pokazanych na rysunku środków mocujących - może być przymocowywana swoją środkową ścianką 2 do nośnika, np. konstrukcji sufitu pomieszczenia lub jego ściany. Przysłonięcie otwartej dolnej strony szyny nośnej 1 następuje przy pomocy szyny przykrywającej 5. W pokazanym przypadku ta szyna przykrywająca 5 stanowi część składową mocowanego na szynie nośnej 1 modułu lampowego, przy czym na Fig. 1 element kontaktowy 50 modułu lampowego pokazany jest tylko w postaci obrotowego wybieraka, nie pokazano natomiast innych części składowych tego modułu, np. lampy lub urządzenia sterującego albo obsługowego, którym może być przykładowo elektroniczny przyrząd wstępnego włączania (EVG). Wnętrze szyny nośnej 1 służy w tym przypadku również jako pomieszczenie dla urządzeń obsługowych lamp. Te części szyny nośnej 1, na których nie są umieszczane żadne lampy, mogą być także, ze względów na optyczną estetykę, jak również ze względów bezpieczeństwa, zakrywane szyną przykrywającą 5 mocowaną przy pomocy zatrzasków lub szybkich złącz.

W pokazanym przykładzie do wewnę trznych stron obu ścianek bocznych 3a i 3b szyny nośnej 1 przymocowane są przesyłowe profile prądowe, utworzone z pewnej liczby wykonanych z tworzywa sztucznego i wzajemnie zespolonych elementów 10 utrzymujących druty, które zawierają po dwa obrzeża boczne 10a i 10b oraz liczne rowki dla pomieszczenia drutów 6. W prawym obrzeżu 10a znajduje się pięć drutów 6, natomiast po lewej stronie przebiega sześć drutów 6.

Druty 6 znajdujące się w prawym obrzeżu 10a mogą, licząc od góry, pełnić przykładowo następujące funkcje:

Prąd awaryjny 1

Prąd awaryjny 2

Przewód neutralny (zerowy) standardowej sieci

D1 = przewód sterujący dla sterowania oświetleniem

D2 = przewód sterujący dla sterowania oświetleniem

Funkcjami przewodów 6 umieszczonych w lewym obrzeżu 10b mogą być np.:

Faza prądu awaryjnego 1

Faza prądu awaryjnego 2

Faza standardowa 2

Faza standardowa 1

Ziemia

Zarówno liczba użytych drutów jak i ich ułożenie oraz funkcja są tu przedstawione tylko przykładowo i mogą być dostosowywane do indywidualnych potrzeb.

Na drodze łączenia odpowiednich drutów 6 przyłączonym do nich lampom mogą być przypisane pożądane funkcje, na przykład wybrana lampa może być użyta jako oświetlenie awaryjne. Jeśli dla sterowania oświetleniem użyje się obu przewodów sterujących zostaje stworzona możliwość utworzenia z nich układu typu „Bus”, przy pomocy którego można dokonywać sterowania dużą liczbą lamp sygnałami cyfrowymi - co jest znane z bardziej złożonych systemów oświetleniowych.

Zapewnienie kontaktu na drutach 6 następuje przy pomocy pewnej liczby umieszczonych na elemencie kontaktowym 50 w postaci wybieraka obrotowego styków przyłączeniowych 53 i 54, które wchodzą w odpowiednie rowki 11 i stykają się w nich z drutami 6. Aby umożliwić zmienne i proste kontaktowanie możliwe jest np. umieszczenie na wybieraku obrotowym styku przyłączeniowego 53 z pomocą elementu noś nego 55 w taki sposób, ż e moż liwa staje się regulacja wysokoś ci. Przez proPL 203 813 B1 ste przesuwanie elementu nośnego 55 może być wtedy lampie przyłączonej do układu szyn prądowych przypisana pożądana funkcja. Dla uziemienia w szczelinie 63 elementu kontaktowego 50 w postaci wybieraka obrotowego przewidziany jest element drutowy 62, którego koniec 62b kontaktuje się z przewidzianym dla uziemiania lewym dolnym drutem 6. Dokładne rozwiązanie i sposób działania elementu kontaktowego 50 zostaną dokładniej opisane dalej. Jeśli idzie o zasilanie układu szyn prądowych z sieci, to może ono być realizowane na przykład przy pomocy odpowiednio zaadaptowanego wybieraka obrotowego, który może być umieszczony w dowolnym miejscu wzdłuż urządzenia.

Pewne mocowanie obu obrzeży 10a i 10b elementu 10 utrzymującego druty następuje przy pomocy pewnej liczby prowadnic od 121 do 124, które współpracują z odpowiednimi rowkami prowadzącymi od 41 do 44 znajdującymi się w nośnej szynie 1 o kształcie „U”. Elementy 10 utrzymujące druty dołączane szeregowo do przesyłowego profilu prądowego są w czasie montażu wsuwane podłużnie do szyny nośnej 2. Na tylnej stronie obrzeży 10a i 10b, tzn. na przeciwnej niż strona kontaktowa stronie rowków 11, znajduje się pewna liczba wsporników 16, których zadaniem jest zapewnienie stabilnego ułożenia rowków 11 wewnątrz szyny nośnej 2, tak aby przy kontaktowaniu nie były wypychane. W ten sposób jest wspomagane niezawodne kontaktowanie drutów 6.

Połączenie obu obrzeży 10a i 10b następuje w regularnych odstępach z pomocą łączników 13 umieszczanych na środkowej ściance szyny nośnej 1. Łączniki 13 zawierają wystające do dołu zgrubienia 15, które razem z wystającą poziomo z prawego obrzeża 10a horyzontalną ścianką 14 tworzą dodatkową pustą przestrzeń 8. Przestrzeń ta może być wykorzystana do ułożenia w niej dodatkowych kabli lub przewodów. Pozioma ścianka 14 ma ponadto za zadanie utrudniać wprowadzanie z boku do szyny nośnej elementu kontaktowego 50, sprawa ta wyjaśniona jest dalej.

Jak widać na Fig. 2 kształt rowków 11 elementu 10 utrzymującego druty jest tak dobrany, aby zapewniona była ochrona przed jego dotknięciem. Na Fig. 2 widać też szynę prądową 1 z umieszczonym na niej przesyłowym profilem prądowym ale bez elementu kontaktowego 50 w postaci wybieraka obrotowego. Wspomniana już norma bezpieczeństwa wymaga, aby druty 6 umieszczone w profilu prądowym nie spoczywały w nim na tyle swobodnie, by próbny drut o średnicy 1 mm przy prostym wsunięciu mógł trafić na druty 6 przewodzące prąd.

Na pokazanym schemacie, do miejsca umieszczenia z lewej strony w dole drutu 6 drut próbny 7 dotrzeć może tylko pod kątem. Jak wynika z Fig. 2 szerokości, głębokości i kształty otworów rowków 11 są tak wymierzone, że nawet przy najmniejszym kącie wejścia próbnego drutu 7 nie może dojść do kontaktu z żadnym z drutów 6. W ten sposób unika się nieumyślnego dotknięcia drutów 6 i wymagania stosownej normy bezpieczeństwa są spełnione.

Przed objaśnieniem przewidzianego wynalazkiem połączenia dwu szyn nośnych i należących do nich przesyłowych profili prądowych należy omówić - korzystając z pomocy od Fig. 3 do Fig. 6 konkretne rozwiązanie tworzących przesyłowy profil prądowy elementów 10 utrzymujących druty. Perspektywiczny widok takiego elementu 10 utrzymującego druty pokazany jest na Fig. 3. Istotnymi częściami elementu 10 utrzymującego druty są obrzeża 10a i 10b, w których znajdują się rowki 11 dla ułożenia drutów. Obrzeża te są wzajemnie połączone łącznikami 13. W ten sposób, z pomocą horyzontalnej ścianki 14 i wystających z łączników 13 zgrubień 15, może zostać stworzona wspomniana już przestrzeń 8. Może być ona wykorzystana do ułożenia w niej dodatkowych kabli lub przewodów niezbędnych dla pracy urządzenia. Na obu obrzeżach 10a i 10b znajdują się prowadnice od 121 do 124, które przy osadzaniu wchodzą w znajdujące się w nośnej szynie 1 wycięcia od 41 do 44. Fig. 3 i Fig. 4 pokazują element utrzymujący druty 10 bezpośrednio po wyprodukowaniu. Aby móc wprowadzić element utrzymujący druty 10 do szyny nośnej 1 obrzeża 10a i 10b zostają złożone obrotem do dołu o kąt 90° wokół obu linii A i B (patrz Fig. 4) i dopiero potem element jest wsuwany do szyny nośnej 1. Układ pokazany na Fig. 1 i Fig. 2 odnosi się do stanu po tej czynności.

Obydwa obrzeża 10a i 10b mają na swoich końcach występy 17 lub 22, z pomocą których dwa wzajemnie zespolone elementy 10 utrzymujące druty wzajemnie się łączą i przebywają. Na jednym z dwu końców przewidziane są ponadto głowice ryglujące 18, które pozwalają na podłużne oddalanie się od siebie dwu złączonych elementów 10 utrzymujących druty tylko na określoną maksymalną odległość. Dzięki temu przesyłowy profil prądowy, zestawiony z pewnej liczby elementów 10 utrzymujących druty, jest elastyczny na długość, w następstwie czego wywołane różnicami temperatury zmiany długości poszczególnych, wykonanych z tworzywa sztucznego elementów utrzymujących druty, mogą zostać skompensowane.

Wyjaśnić to mają Fig. 5 i Fig. 6, pokazujące w powiększeniu dwa zestawione elementy utrzymujące druty, jeden od strony kontaktowej (Fig. 5), drugi zaś od strony przeciwnej (Fig. 6). Części nale8

PL 203 813 B1 żące do pierwszego elementu 10 utrzymującego druty sana rysunkach oznaczone indeksem 1, natomiast należące do drugiego elementu 10 oznaczone są indeksem 2. Po spojeniu obu elementów 101 i 102 utrzymują cych druty elementy te zostają ze sobą złączone, częściowo na siebie zachodzą c, w taki sposób, że występ 171 pierwszego elementu utrzymującego druty 101 i występ 222 drugiego elementu utrzymującego druty 102 utworzą kanał 23 łączący rowki 11 obu elementów utrzymujących druty 101 i 102. Tak jak rowki 11, tak również utworzone w ten sposób w obszarze połączenia kanały 23 są dostępne tylko od strony kontaktowej, czyli od góry, natomiast nie są dostępne z boku. W ten sposób wymagania dotyczące ochrony przed dotknięciem są spełnione także w rejonie kanałów 23.

Z Fig. 6 wynika wniosek, ż e obie gł owice ryglują ce 182 zezwalają na oddalenie się obu elementów 101 i 102 utrzymujących druty tylko do maksymalnej odległości, która jest określona w ten sposób, że znajdujące się na końcach głowic ryglujących 18 i sterczące w bok ryglujące występy 192 dochodzą do ograniczników 201 i opierają się o nie. Długość tej założonej wcześniej maksymalnej odległości, jak również długość mających na siebie zachodzić występów 17 i 22, jest określana w ten sposób, że nawet przy maksymalnym oddaleniu obu elementów 101 i 102 utrzymujących druty mają wciąż istnieć kanały 23 i zapewniona ma być ochrona od dotknięcia. Z drugiej strony końce obu elementów 101 i 102 utrzymujących druty mogą się do siebie zbliż ać aż do spotkania się ich czołowych powierzchni 211 i 212. Oznacza to, że obydwa elementy 101 i 102 utrzymujące druty mogą się względem siebie przesuwać w ramach określonego luzu, utrzymując jednak przez cały czas ochronę przed dotknięciem. W ten sposób są kompensowane zmienności długości poszczególnych elementów 10 utrzymujących druty, które pod wpływem podwyższonej temperatury rozszerzają się, natomiast pod wpływem temperatury niskiej kurczą się. Ma to szczególne znaczenie w związku z tym, że w przeciwieństwie do elementów 10 utrzymujących druty, które są wykonane z tworzywa sztucznego, ułożone w nich druty 6 nie są w stanie wykonywać równie dużych jak te elementy zmian długości, gdyż współczynnik temperaturowy metalu wynosi zaledwie 1/10 współczynnika rozszerzalności tworzywa sztucznego. Przy długości pojedynczego elementu 10 utrzymującego druty wynoszącej ok. 500 mm dopuszczalny luz, w ramach którego mogą przesuwać się są siadują ce z sobą elementy 10 utrzymują ce druty, wynosi ok. 8 mm.

Przedstawione elementy 10 utrzymujące druty mogą być wytwarzane z tworzywa sztucznego prostą technologią odlewu wtryskowego, która charakteryzuje się taniością. Wystarcza ponadto wytwarzanie elementów 10 utrzymujących druty tylko w jednej jedynej długości, bowiem w celu utworzenia przesyłowego profilu prądowego dla różnych długości szyn prądowych wystarczy dobranie tylko odpowiedniej liczby elementów 10 utrzymujących druty, co także wyraźnie redukuje koszt wytworzenia całego układu. Wspomniane zachodzące na siebie występy mogą oczywiście być kształtowane inaczej niż w opisie.

Przy stosowaniu przedstawionych elementów utrzymujących druty można sobie wyobrazić, że najpierw montowane byłyby szyny nośne układu i dopiero na końcu wyposażane byłyby w niezbędne przesyłowe profile prądowe, bo zapewnienie kontaktowania na całej długości układu szyn prądowych byłoby przy tej metodzie możliwe. Na ogół jednak montaż odbywa się z wykorzystaniem już wyposażonych szyn nośnych, w których zamontowane są kompletne przesyłowe profile prądowe z drutami.

Niniejszy wynalazek pozwala na zapewnienie poprawnego kontaktowania również i w obszarach łączeń dwu tak wyposażonych szyn nośnych. Dla tego celu przewidziane jest stosowanie elementu łączącego, który zawiera rowkowate wycięcia stanowiące odpowiednik rowków w przesyłowym profilu prądowym, dostępne z obu czołowych stron elementu łączącego. Jest to przedstawione schematycznie na Fig. 7. Dla mechanicznego połączenia dwu sąsiadujących szyn nośnych 1 stosowana jest krótka szyna łączeniowa 30 o kształcie przekroju „U”, na którą z obu stron nasuwane są przewidziane do złączenia szyny nośne 1. Nie pokazany na rysunku szczegół zapewnia, że dwie szyny nośne 1, złączone szyną łączeniową 30, nadal mogą być rozłączalne. W tym celu każda z szyn nośnych może mieć w swojej górnej części jeden lub więcej otworów. W podobne otwory zaopatrzona jest też szyna łączeniowa 30, wystają przez nie zatrzaski sprężynowe. Zaskakują one w otwory szyny nośnej 1 gdy tylko szyna łączeniowa 30 znajdzie się w szynie nośnej w odpowiedniej pozycji. Aby móc ponownie uwolnić szynę nośną 1 i szynę łączeniową 30 wystarczy na zatrzaski sprężynowe wywrzeć nacisk. Takie rozłączne połączenie działa dwustronnie, co oznacza, że szyna łączeniowa 30 ma również podobne otwory w pobliżu obu swych końców, również wyposażone w zatrzaski sprężynowe. Alternatywą dla dwustronnie rozłącznego połączenia jest oczywiście możliwość istnienia sprężynowego zatrzasku tylko po jednej stronie opisanego złącza z obecnością zwykłego połączenia śrubowego na drugim końcu szyny łączeniowej 30.

PL 203 813 B1

Szczególnie korzystnym wariantem tego rozwiązania jest, gdy umieszczone na końcach szyny łączeniowej 30 zatrzaski sprężynowe należą do wspólnego elementu ryglowania szyn, ulokowanego na środkowej ściance szyny łączeniowej 30 i gdy zatrzaski sprężynowe w górnej części ścianek bocznych wystają przez otwory na boki. Element ryglowania szyn jest wtedy tak ukształtowany, że zatrzaski sprężynowe pod działaniem siły wywieranej na element od góry zostają wciągane do środka szyny łączeniowej 30. Przez dodatkowy otwór, który jest przewidziany w środkowej ściance szyny nośnej 1 element ryglowania szyn jest łatwo dostępny od góry i może być obsługiwany np. przy pomocy śrubokręta. Dla uzyskania rozłączenia połączenia wystarczy więc prosty ruch ręki.

Nie przedstawione na Fig. 7 - ze względu na przejrzystość - elementy utrzymujące druty 10 są w obszarze połączenia ukształ towane nieco inaczej, a to po to, aby uwzglę dnić umieszczenie dodatkowo w szynie nośnej 1 szyny łączeniowej 30. Załóżmy na przykład, że w obszarze tym elementy 10 utrzymujące druty nie mają żadnych wsporników 16. Dla zrealizowania połączenia przesyłowych profili prądowych na ściankach bocznych 30a i 30b szyny łączeniowej 30 są przewidziane elementy łączące 31, które zawierają wspomniane wcześniej wgłębienia 32. Wewnątrz tych wgłębień 32 znajdują się łączniki metalowe, które z obu stron zostają połączone z przewidzianymi do spojenia drutami. Kształt otworów tych wgłębień 32 jest dobrany w taki sposób, że i one spełniają kryterium bezpieczeństwa ochrony przed dotknięciem. W celu połączenia z elementem łączącym 31 sąsiadujące z nim elementy utrzymujące druty są również na swoich końcach zmodyfikowane.

W zaprezentowanym przykł adzie po obu stronach szyny łączeniowej 30 umieszczone są identyczne elementy łączące 31, każdy z sześcioma wgłębieniami 32. Oznacza to, że najwyższe wgłębienie 32 umieszczonego po prawej stronie elementu łączącego 31 pozostaje nieobsadzone, gdyż odpowiednie obrzeże 10a ma tylko pięć rowków 11 dla utrzymywania pięciu drutów 6. Jest sprawą oczywistą, że zastosowanie znaleźć mogą też stosowne elementy łączące, dokładnie odpowiadające strukturze elementów utrzymujących druty.

Dokładniejsza postać elementu łączącego 31 jest przedstawiona na Fig. 8. Element ten składa się z części bazowej 33, mającej kształt sześcioboku, otwartego od dolnej strony. Do części tej, właśnie od dołu, są wprowadzane łączniki metalowe 35. Do istniejących w części bazowej 33 wgłębień 32 dostęp istnieje z obu czołowych stron przez lejkowate otwory 36, dzięki czemu, przy wprowadzaniu drutu w te otwory, uzyskiwane jest ich połączenie z łącznikiem metalowym 35. Po osadzeniu łączników metalowych 35 część bazowa 33 zostaje od dolnej strony zamknięta pokrywą 34. Uzyskanie przez moduł lampowy kontaktu w obszarze elementu łączącego 31 następuje przez to, że styki przyłączeniowe elementu kontaktowego zostają dociśnięte do górnej powierzchni płytki kontaktowej 37 metalowego łącznika 35. Na końcu metalowego łącznika 35 zadanie to zostaje przejęte ponownie przez druty, nie powstaje więc żadna luka, w której kontaktowanie nie byłoby możliwe.

Dokładniej ukształtowanie metalowego łącznika 35 jest pokazane na Fig. 9a i Fig. 9b. Łącznik ten składa się z podłużnej, na końcach nieco wygiętej do dołu, płytki kontaktowej 37, zadaniem której jest przejmować prąd elektryczny z drutów i kierować dalej. Na końcach płytki kontaktowej 37 znajduje się element sprężynowy 38 o kształcie „U”, który najlepiej jeśli jest wykonany ze stopu chromoniklowego i który jest osobno pokazany na Fig. 9b. Ten element sprężynowy 38 stanowi wygięty do środka zatrzask sprężynowy 39, który drut wprowadzony do metalowego łącznika 35 zakleszcza i dociska do kontaktowej płytki 37 dostatecznie silnie z uwagi na elektryczne opory przejś cia występujące na styku. W ten sposób unika się też tego, że przy towarzyszących zmieniającym się warunkom termicznym odkształceniach (wydłużaniu lub skracaniu) przesyłowego profilu prądowego druty mogłyby przesuwać się lub nawet wydostać z rowków. Odwrócona od drutów strona płytki kontaktowej 37, składającej się z ocynkowanej miedzi, tworzy powierzchnię kontaktową dla styku z elementami kontaktowymi. Płytka kontaktowa 37, dla poprawienia styku między nią i drutami, ma na swojej dolnej stronie lekko łukowate lub trójkątne wgłębienia 43.

Zamocowanie elementów sprężynowych 38 na końcach płytki kontaktowej 37 następuje przy pomocy wycięć 40 znajdujących się na bocznych ściankach sprężynowego elementu 38, w które wnikają występy 41 płytki kontaktowej 37. Stabilne umieszczenie łączników metalowych 35 w elemencie łączącym 31 jest wspomagane przez to, że na pokrywie 34 znajdują się wykonane z tworzywa sztucznego czopy 42, które po osadzeniu pokrywy 34 naciskają od dołu na płytki kontaktowe 37 metalowego łącznika 35. A że czopy 42 wchodzą także w boczne wycięcia 43 wygiętych ku dołowi bocznych ścianek płytki kontaktowej 37, więc równocześnie wstrzymywane jest boczne przesunięcie metalowego łącznika 35. Czopy 42 stanowią też zaporę ograniczającą wydostawanie się drutów na zewnątrz. Przedstawiony tu element łączący zamyka lukę między elementami utrzymującymi druty, jakie wcho10

PL 203 813 B1 dzą w skład sąsiadujących przesyłowych profilu prądowych, przez co staje się możliwym zestawianie wyposażonych, gotowych do użytku szyn prądowych 1, zawierających przesyłowe profile prądowe pozwalające na kontaktowanie w dowolnym miejscu, łącznie z obszarami łączeń.

Zastosowanie opisanego elementu łączącego nie jest bynajmniej ograniczone do przedstawionego przykładu, w którym mowa jest o elementach utrzymujących druty.

Na przykład przedstawiony na od Fig. 7 do Fig. 9b element łączący może być zastosowany we wspomnianym wcześniej układzie wstęgi świetlnej, w którym przewidywane do połączenia przesyłowe profile prądowe są wytworzone jednostkowo technologią wyciskania.

Alternatywą dla wspomnianego zastosowania, dla zasilania sieci, adaptowanego wybieraka obrotowego może też być mocowany na czołowej stronie szyny nośnej i współpracujący z łącznikami metalowymi włącznik sieciowy, który łączyłby druty układu szyn prądowych z przewodami sieci.

W zakończeniu należy, w oparciu o Fig. 1 do Fig. 10, objaśnić dokładną budowę i sposób funkcjonowania tego elementu kontaktowego 50, który ukształtowany został jako wybierak obrotowy. Fig. 10 pokazuje perspektywiczny widok elementu kontaktowego 50 w postaci wybieraka obrotowego z umieszczoną na jego spodzie pokrywającą szyną 5. Istotną część składową elementu kontaktowego 50 w postaci wybieraka obrotowego stanowią styki przyłączeniowe 53 i 54 umieszczone na zewnętrznej stronie cylindrycznego korpusu bazowego 61, które są przestawialne co do wysokości w celu zapewnienia styku różnych drutów według określonego wcześniej schematu. Dalsze, wprawdzie już nie dowolnie dobierane, ale realizowane według wcześniejszych ustaleń kontakty na uziemienie, zapewnione są elementem drutowym 62. Ów element drutowy 62 jest poprowadzony w jednej z przewidzianych na korpusie bazowym 61 szczelin 63, przy czym koniec 62a elementu drutowego 62, dzięki swemu kształtowi, jest unieruchamiany zaciskowo w pokrywającej szynie 5 modułu lampowego. Drugi koniec 62b wystaje na bok na wysokości drutu uziemiającego. Poza tym element kontaktowy 50 w postaci wybieraka obrotowego ma w swojej dolnej części dwa wystające na boki elementy ryglujące 52.

Doprowadzanie do kontaktowania drutów 6 przesyłowego profilu prądowego jest realizowane w ten sposób, ż e zwią zany z moduł em oś wietleniowym element kontaktowy 50 w postaci wybieraka obrotowego wprowadzany jest do dolnego otworu szyny nośnej 1. Jak widać z Fig. 1 cylindryczny korpus bazowy 61 ma różne wysokości, a tylko umieszczona na prawej stronie szyny nośnej 1 pozioma ścianka 14 przeszkadza aby element kontaktowy 50 nie został wprowadzony do szyny nośnej w pozycji odwróconych stron.

Po wprowadzeniu elementu kontaktowego 50 w postaci wybieraka obrotowego zostaje on przekręcony o ok. 45°, w następstwie czego wystające w bok elementy ryglujące 52 zaczepią o sterczące do środka części szyny nośnej 1 lub przesyłowego profilu prądowego i zapewnią pewność mechanicznego zamocowania modułu lampowego. Równocześnie styki przyłączeniowe 53 i 54 zostają wkręcone w rowki 11 elementu utrzymującego druty, dzięki czemu uzyskany zostaje pożądany elektryczny kontakt. Jak już wspomniano, niektóre lub wszystkie styki są przemieszczane w pionie co do wysokości. W przedstawionym przykładzie następuje to w taki sposób, że element nośny 55 styku przyłączeniowego 53 ma swobodę przemieszczania się pionowo wewnątrz szyn prowadzących 56 i 57. Aby był o to moż liwe element noś ny 55, jak również cylindryczny korpus bazowy 61 z prowadnicami 56 i 57, są tak ukształtowane, że element nośny 55 może zająć pozycję odpowiadającą drutom 6, to zaś ułatwi zajęcie dokładnej pozycji przez elementy przyłączeniowe 53.

Szczelina 63 tworzy dla elementu drutowego 62 opór i sprawia, że koniec 62b elementu drutowego 62 podczas przekręcania elementu kontaktowego 50 w postaci wybieraka obrotowego zostaje dociśnięty do lewego dolnego drutu 6, przewidzianego dla uziemienia. W ten sposób wytworzone zostaje uziemienie między metaliczną szyną przykrywającą 5, która stanowi część składową modułu lampowego, i metaliczną szyną nośną 1. Niezbędne jest przy tym, aby element drutowy 62 miał określoną wytrzymałość, jest więc pożądane, żeby materiałem jego był ocynkowany drut stalowy albo drut chromoniklowy (CrNi).

Umieszczona w dole wybieraka obrotowego szyna przykrywająca (5) zamyka dół szyny nośnej 1, co zapewnia także niedostawanie się kurzu. W okolicy elementów kontaktowych 50 szyna przykrywająca ma podłużną szczelinę, do której, w pozycji ryglowania, wprowadzony być może do góry zacisk obrotowy 58. Wiąże się on z szyną przykrywającą 5 i w ten sposób uzyskane zostaje kompletne zamknięcie szyny nośnej 1.

Przykrywająca szyna 5 jest stosowana także w miejscach, w których nie są umieszczane żadne moduły lampowe. W przypadku, gdy jednak moduł lampowy jest mocowany, szyna przykrywająca 5 jest jednocześnie uchwytem dla pewnych elementów modułu lampowego. Na górnej części szyny

PL 203 813 B1 przykrywającej 5 mogą być np. umieszczane urządzenia wstępnego włączania lamp, które w ten sposób są ukryte wewnątrz profilu „U” szyny nośnej. Przedstawiony element kontaktowy 50 w postaci wybieraka obrotowego umożliwia na prostej drodze zarówno zapewnienie kontaktowania odpowiednich drutów, jak i mechaniczne mocowanie modułu lampowego w układzie szyn prądowych. Zastosowanie przedstawionego elementu kontaktowego 50 w postaci wybieraka obrotowego jest szczególnie korzystne w prezentowanym rozwiązaniu, w którym zapewnianie swobodnego kontaktowania z drutami jest umożliwiane na całej długości układu szyn prądowych, bowiem wybierak ten może być stosowany wyjątkowo elastycznie i zawsze może być z instalacji wymontowany.

Niniejszy wynalazek prezentuje więc sobą bardzo sprawny system szyn prądowych, który - po raz pierwszy - daje możliwość całkowicie swobodnego rozmieszczania modułów lampowych i zapewniania ich kontaktowania z zasilającą siecią. Następstwem tego jest też to, że dla umożliwienia właściwego rozmieszczenia modułów lampowych wewnątrz układu szyn prądowych także poszczególne moduły nie muszą być dopasowywane do określonych długości elementów szynowych. Jeśli idzie o szyny prą dowe, to wynalazek nie ogranicza się bynajmniej do stosowania pokazanych na przykł adzie szyn o profilu „U”. Na przykład elementy utrzymujące druty mogą znaleźć zastosowanie także w szynach prądowych o innych profilach, np. o profilu „A” lub profilu „Y”. To samo odnosi się dla przedstawionego elementu łączącego. Ponadto wynalazek zapewnia możliwość wyraźnego obniżenia kosztów wytwarzania, bowiem elementy utrzymujące druty mogą być wyprodukowane dużo prostszą i szybszą technologią niż w przypadku znanych przesył owych profili prą dowych. Przedkł adany wynalazek stwarza ponadto możliwość uniknięcia problemów, jakie powstają w związku z wywołanymi różnicami temperatur zmianami długości i przemieszczeniami części wykonanych z tworzyw sztucznych.

Claims (14)

1. Układ szyn prądowych dla lamp, składający się z kilku szyn nośnych, dających się wzajemnie łączyć w sposób modułowy, jak również z utrzymywanego przez szyny nośne przesyłowego profilu prądowego, zaopatrzonego w biegnące wzdłuż szyn nośnych rowki, do których dostęp jest możliwy od strony kontaktowej, a w których umieszcza się druty do dostarczania prądu i/lub do przekazywania sygnałów sterujących, przy czym układ posiada element łączący do łączenia przesyłowych profili prądowych należących do dwóch sąsiadujących z sobą szyn nośnych, znamienny tym, że element łączący (31) ma rowkowe wgłębienia (32) o kształcie odpowiadającym rowkom (11) w przesyłowych profilach prądowych, w których to wgłębieniach (32) umieszczony jest łącznik metalowy (35), do którego z obu stron mogą być dołączane druty (6) przeznaczone do umieszczenia w rowkach (11) przesyłowych profili prądowych i połączenia ze sobą a przy tym element łączący (31) tworzy powierzchnię kontaktową dostępną za pośrednictwem wgłębień rowkowych (32).

2. Układ szyn prądowych według zastrz. 1, znamienny tym, że łączniki metalowe (35) składają się z podłużnych płytek kontaktowych (37), na końcach których jest umieszczony U-kształtny element sprężynowy (38) do zaciskania drutów (6) przyłączanych do łącznika metalowego (35).

3. Układ szyn prądowych według zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, że szyna nośna (1) jest U-kształtna, a przesyłowy profil prądowy umieszczony jest na wewnętrznych stronach obu ścian bocznych (3a, 3b) nośnej szyny (1).

4. Układ szyn prądowych według zastrz. 3, znamienny tym, że zawiera U-kształtną szynę łącznikową (30) do łączenia dwóch szyn nośnych (1), wchodzącą do wnętrza obu szyn nośnych (1) i posiadającą ramiona (30a, 30b), na których umieszczony jest element łączący (31).

5. Układ szyn prądowych według zastrz. 4, znamienny tym, że szyna łącznikowa (30) zawiera zatrzaski sprężynowe, które przy montażu wchodzą odpowiadające im otwory w szynach nośnych (1), jak również w szynie łącznikowej (30).

6. Układ szyn prądowych według zastrz. 5, znamienny tym, że zatrzaski sprężynowe umieszczone na końcu szyny łącznikowej (30) stanowią część składową elementu ryglującego szyny, ukształtowanego w taki sposób, że pod działaniem siły wywieranej od góry na element ryglujący szyny zatrzaski sprężynowe zostają wciągnięte do wnętrza szyny łącznikowej (30).

7. Układ szyn prądowych według zastrz. 3, znamienny tym, że w przestrzeni wewnątrz U-kształtnej szyny nośnej znajdują się urządzenia do obsługi lamp, jak również stosowne elementy kontaktowe.

PL 203 813 B1

8. Ukł ad szyn prą dowych wedł ug zastrz. 3, znamienny tym, ż e zawiera element kontaktowy (50) z wieloma stykami przyłączeniowymi (53, 54) do podłączenia lampy do układu szyn prądowych, przy czym element kontaktowy (50) jest wprowadzony do otworu szyny nośnej (1) i częściowo przekręcany do wprowadzenia styków przyłączeniowych (53, 54) w rowki (11) przesyłowego profilu prądowego i zetknięcia ich z drutami (6) przeznaczonymi do przyłączenia.

9. Ukł ad szyn prą dowych wedł ug zastrz. 8, znamienny tym, ż e co najmniej jeden ze styków przyłączeniowych (53) jest ruchomy w pionie.

10. Układ szyn prądowych według zastrz. 8 albo 9, znamienny tym, że na elemencie kontaktowym (50) znajdują się elementy ryglujące (52), które poprzez przekręcenie chwytają za wystające części szyny nośnej (1).

11. Układ szyn prądowych według zastrz. 1, znamienny tym, że utrzymywany przez szynę nośną (1) przesyłowy profil prądowy składa się z co najmniej, dwóch utrzymujących druty elementów (10, 101, 102), połączonych ze sobą i posiadających rowki (11) do umieszczenia w nich drutów (6), przy czym elementy (10, 101, 102) utrzymujące druty podczas łączenia z występami (17, 22) znajdującymi się na ich końcach pokrywając się wzajemnie w taki sposób, że w obszarze połączenia tworzą odpowiadające rowkom (11) kanały (23) otwarte ku stronie kontaktowej.

12. Układ szyn prądowych według zastrz. 11, znamienny tym, że elementy (10, 101, 102) utrzymujące druty zawierają elementy ryglujące (18, 19), które ograniczają względny ruch wzdłużny dwóch połączonych ze sobą elementów (10, 101, 102) do uprzednio określonego luzu.

13. Element łączący dla łączenia przesyłowych profili prądowych w układzie szyn prądowych dla lamp, przy czym przesyłowe profile prądowe posiadają rowki przebiegające w kierunku wzdłużnym i posiadają ce dostęp od strony kontaktowej, przeznaczone do umieszczania w nich drutów do dostarczania prądu i/lub przekazywania sygnałów sterujących, znamienny tym, że element łączący (31) zawiera rowkowe wgłębienia (32) odpowiadające rowkom (11) przesyłowych profili prądowych, w których to wgłębieniach (32) łącznik metalowy (35) jest umieszczony w taki sposób, że druty (6) przeznaczone do umieszczenia w rowkach (11) i przesyłowych profili prądowych i połączenia ze sobą mogą być dołączane z obu stron, a ponadto każdy łącznik metalowy (35) tworzy powierzchnię kontaktową dostępną za pośrednictwem wgłębienia rowkowego (32).

14. Element łączący według zastrz. 13, znamienny tym, że łączniki metalowe (35) składają się z podł u ż nych pł ytek kontaktowych (37), na koń cach których jest umieszczony U-kształ tny element sprężynowy (38) do zaciskania drutów (6) przyłączanych do łącznika metalowego (35).