PL204564B1 - Urządzenie elektroterapeutyczne - Google Patents

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest urządzenie elektroterapeutyczne do oddziaływania przede wszystkim na ciało ludzkie prądami elektrycznymi o określonej częstotliwości i amplitudzie, zaopatrzone w co najmniej dwie dołączane elektrody płaskie dołączane do leczonego ciała w celu zamknięcia obwodu prądowego, przy czym do poddawanego zabiegowi ciała doprowadza się prąd roboczy, o modulowanej równocześnie amplitudzie i częstotliwości.

Tego rodzaju urządzenie znane jest z japońskiego zgłoszenia patentowego JP 5-212 126 A.

Z kolei w opisie patentowym US 5,573,552 przedstawiono aparaturę do zastosowań elektroterapeutycznych, w których do ciała pacjenta przykładany jest prąd o ustalonym natężeniu. W jednym etapie terapii, częstotliwość tego prądu zmieniana jest w zakresie 1-100 kHz i tylko wtedy może być wybrane inne natężenie. Istnieje pewien próg pobudzenia, po przekroczeniu którego terapia jest ukierunkowana. Za każdym razem, gdy zastosowane zostanie pełne pasmo częstotliwości, terapia, według tego wynalazku, może prowadzić w obszary, w których prąd zaczyna być dokuczliwy dla pacjenta, gdy prąd zbyt narasta ponad próg pobudzenia (Fig. 1a w opisie patentowym US 5,573,552). Ponieważ częstotliwość jest zawsze utrzymywana w poziomej linii, tzn. natężenie jest zawsze jednakowe, taką terapię nazywamy „poziomą. I tylko taką terapię zapewnia aparatura przedstawiona w opisie patentowym US 5,573,552.

Podobne urządzenie, bez równoczesnej modulacji amplitudy i częstotliwości znane jest z europejskiego opisu patentowego EP 0 659 099 B1.

W przypadku znanego urządzenia elektroterapeutycznego rozróżnia się dwie metody pobudzania:

- uzależniona od polaryzacji „polaryzacyjna zasada pobudzania,

- niezależ na od polaryzacji „apolaryzacyjna zasada pobudzania,

Polaryzacyjna zasada pobudzania dotyczy prądów o małych częstotliwościach od 0 do 200 Hz, a apolaryzacyjna zasada pobudzania odnosi się do tak zwanych ś rednioczę stotliwo ś ciowych prą dów w zakresie okoł o 1 kHz do 100 kHz.

Przy ustaleniu progów w podwójnie logarytmicznym układzie współrzędnych jako funkcji częstotliwości, przy czym amplitudy napięcia, bądź prądu przedstawiane są jako wartości rzędnych, a częstotliwości jako wartości odciętych, otrzymuje się przebieg w zasadzie liniowy. Przebieg jest jednak liniowo rosnący tylko w przybliżeniu przy czym ze wzrostem wartości częstotliwości względnie szybciej zwiększają się wartości progowe natężenia, tak że wzrost przebiegu przy wzroście częstotliwości jest odpowiednio mniejszy. Inaczej mówiąc, w przybliżeniu liniowo rosnąca krzywa nieco zwisa.

Wspomniany tylko w przybliżeniu liniowy przebieg krzywej reprezentuje progi pobudzania, a więc pewną uzależnioną od częstotliwości progową wartość intensywności, której przekroczenie wyzwala potencjały czynnościowe.

Częstotliwość, z którą te progi są przekraczane przy powtarzających się zmianach amplitudy, określa częstość wyzwalania wspomnianych potencjałów czynnościowych przy procesie stymulacji uzależnionym od amplitudy.

Podstawą zakresu oddziaływania leczniczego prądów są ich parametry fizyczne i wynikające z nich oddziaływania na funkcje struktur poddawanych leczeniu systemów biologicznych.

Tego rodzaju parametrami prądu są przede wszystkim częstotliwość z jej modulacjami i częstotliwości modulacji, oraz parametry natężeniowe, jak napięcie, natężenie prądu, moc, oddziałujące lokalnie natężenia pola, gęstość prądu, gęstość mocy itp., jak również z kolei ich modulacja jako modulacja amplitudy z częstotliwością modulacji amplitudy i głębokość modulacji.

Prądy o małych częstotliwościach wskutek słabej sprzęgalności przez naskórek i wynikających stąd niskich progów bólowych są prawie nietolerowalne. Prądy niskoczęstotliwościowe mają przy tym często składową stałą stwarzającą różne problemy.

Wadom prądów o małej częstotliwości i prądu stałego można zaradzić przez tak zwaną „stymulację poziomą w zakresie średnich częstotliwości między 1 kHz a 100 kHz za pomocą urządzenia znanego z opisu EP 0 659 099 B1. Zasada polega na tym, że we wspomnianym układzie współrzędnych dokonuje się poziomej niskoczęstotliwościowej zmiany częstotliwości nośnej, tak że następuje przechodzenie między pewną wartością nadprogową i podprogową zakresu częstotliwości nośnej, to znaczy średnie częstotliwości nośne modulowane są częstotliwościowo z małą częstotliwością.

Urządzenie znane z opisu EP 0 659 099 powoduje to, że przy tak zwanej wolnej poziomej modulacji częstotliwości nieuniknione są stosunkowo długie przerwy w delikatnym odczuwaniu. W tych przerwach należy oczekiwać jedynie łagodnych oddziaływań na przemianę materii.

PL 204 564 B1

Celem niniejszego wynalazku jest opracowanie urządzenia elektroterapeutycznego, pozwalającego na wyeliminowanie wspomnianych powyżej wad urządzeń znanych, i zapewniającego równocześnie pewien standard bezpieczeństwa w połączeniu z podwyższoną wygodą przeprowadzania zabiegów i w rozszerzonym zakresie zastosowań.

Urządzenie elektroterapeutyczne posiadające nastawnik częstotliwości oraz co najmniej jeden wzmacniacz, do którego podłączone są co najmniej dwie płaskie elektrody do przykładania do ciała człowieka dla zamknięcia obwodu prądowego przez ciało, w którym to obwodzie prąd doprowadzany do ciała jest o amplitudzie i częstotliwości modulowanych jednocześnie charakteryzuje się tym, że zawiera generator prądowy i oscylator połączone ze sobą i jednocześnie z urządzeniem superpozycyjnym, przy czym do generatora podłączone jest ogniwo nastawcze do nastawienia amplitudy prądu generatora, zaś do oscylatora podłączony jest nastawnik częstotliwości. Ogniwo i nastawnik są połączone ze sobą i jednocześnie z mikroprocesorem, który jest połączony z pamięcią roboczą. Do urządzenia superpozycyjnego podłączony jest co najmniej jeden wzmacniacz.

Korzystnie urządzenie zawiera co najmniej dwa wzajemnie niezależne obwody prądowe.

Korzystnie urządzenie zawiera co najmniej trzy wzajemnie niezależne obwody prądowe.

Dzięki urządzeniu, będącym przedmiotem wynalazku, generowany jest prąd roboczy, który w zakresie czę stotliwoś ci ś rednich od 1 kHz do 100 kHz jest modulowany jednocześ nie w amplitudzie, jak i w częstotliwości, i podawany jest do poddawanego oddziaływaniu ciała. Dzięki temu urządzeniu osiąga się połączenie z jednej strony zalet i możliwości stymulacji poziomej i pionowej w jeden proces.

Za pomocą urządzenia według niniejszego wynalazku prowadzona jest elektroterapia w oparciu o wybór zakresu czę stotliwoś ci, który w wię kszej części odpowiada górnemu zakresowi czę stotliwości odbieranych przez ucho młodego zdrowego człowieka jako tony wysokie. Terapia taka nazywana jest wysokotonową terapią częstotliwością. Wybór tych pasm częstotliwości zapewnia, że przy niskich częstotliwościach unika się zmniejszenia sprzężenia dla mocy, i zapewnia się odpowiedni odstęp od progu występowania migotania komór serca. Wyższe częstotliwości ze względu na wysokie progi prawnie dopuszczalnych intensywności byłyby jedynie słabsze lub nawet nie powodowałyby żadnych oddziaływań neurofizjologicznych i mogłyby przy nieprawidłowym pomiarze prądu powodować niebezpieczeństwo uszkodzeń skóry wskutek przegrzania.

Urządzenie według niniejszego wynalazku nadaje się, przede wszystkim, do leczenia bolesnych schorzeń stawowych (zapalenie stawów), bólów pleców i karku oraz chorób kręgosłupa, nadwerężenia mięśni, bólów i obrzęków po urazach i operacjach (między innymi po ustaniu działania anastetyków miejscowych), normalnych, opóźnionych i niezadowalających procesów zdrowienia (na przykład wylewów, złamania kości, owrzodzenia podudzi i wrzodów uciskowych), chorób żył i obrzęków.

Poza tym, urządzenie według niniejszego wynalazku można wykorzystać do współdziałania w celu uzyskania znieczulenia miejscowego.

Elektroterapeutyczne urządzenie według niniejszego wynalazku oddziałuje dodatkowo za pośrednictwem elektrochemicznego wstrząsowego na ułatwienia przemiany materii, ponieważ przez zintensyfikowanie procesów dyfuzyjnych dochodzi do poprawienia doprowadzania i odprowadzania substancji do i od tkanek żywych, do podwyższenia prawdopodobieństwa uzyskania zjawisk rezonansowych, jak również do uzyskania oddziaływań imitujących działanie hormonów przez wpływ na tworzenie cAMP w komórkach.

Przy wykorzystaniu niemodulowanych prądów o częstotliwościach odpowiadających tonom wysokim urządzenie może być stosowane do lokalnych blokad nerwów - na przykład w leczeniu bólu lub do znieczulania miejscowego. Ponadto za pomocą urządzenia według niniejszego wynalazku można osiągnąć znacznie wyższe stopnie dopasowania mocy.

Urządzenie zapewnia równoczesną modulację amplitudy i częstotliwości prądu roboczego, tak że przechodzi ona na przemian między pierwszą wartością graniczną przy małej częstotliwości f0 i górnej lub dolnej amplitudzie AO lub AU prądu roboczego iB a drugą wartością graniczną przy dużej częstotliwości f0 i dolną lub górną amplitudą AU lub AO prądów roboczych iB, przy czym przechodzi albo w zasadzie równolegle do konkretnego poziomu pobudzenia leczonego pacjenta, albo przecina ten poziom pod zadanym kątem.

Urządzenie elektroterapeutyczne umożliwia zabieg leczniczy, przy którym oddziaływanie prądowe wewnątrz pasma częstotliwości z łatwością może być stabilizowane jako podprogowe lub nadprogowe, z modulacją częstotliwości i amplitudy.

Przy tym dostarczanie prądu roboczego odbywa się przez sterowanie/regulację napięcia bądź prądu tak, że łatwe jest zwiększenie prądu roboczego powyżej progu i zmniejszenie poniżej tego progu.

PL 204 564 B1

Przy tym korzystne jest, jeżeli urządzenie jest parametryzowane w ten sposób, że najpierw ustawiana jest pierwsza wartość graniczna przy dolnej częstotliwości, w taki sposób, że amplituda prądu przy stałej częstotliwości rośnie dopóty, dopóki pacjent nie osiągnie lekkiego odczuwania. Ta wartość zostaje zapamiętana jako dolna wartość graniczna w pamięci roboczej urządzenia elektroterapeutycznego. Następnie przy określonej wstępnie częstotliwości górnej następuje ustawienie górnej wartości granicznej tak, że przy stałej częstotliwości górnej następuje podwyższenie amplitudy prądu lub napięcia dopóty, dopóki pacjent nie zauważy ponownie lekkiego działania czuciowego. Wartość ta zostaje zapamiętana jako górna wartość graniczna. Przy przedstawieniu prądu bądź napięcia w skali podwójnie logarytmicznej w funkcji częstotliwości otrzymana lekko wznosząca się krzywa jest krzywą prądu roboczego. Uzależniony od częstotliwości prąd roboczy zostaje następnie dopasowany pod względem modulacji częstotliwości i amplitudy tej krzywej do zadanego czasu zabiegu.

Za pomocą urządzenia elektroterapeutycznego można realizować przepływ na przemian podprogowy i nadprogowy przez leczone pobudzane komórki. Przy tym kąty przecinania się prostej reprezentującej prąd roboczy w podwójnej skali logarytmicznej można nastawiać, korzystnie, w zależności od pożądanego lub koniecznego pobudzenia. Duży kąt przecięcia - a więc w zakresie między 45 a 90 stopni - oznacza tzw. pobudzenie twarde; niewielki kąt przecięcia, a więc w zakresie między 0 stopni a 45 stopni - oznacza tzw. pobudzenie miękkie. Pobudzenie twarde pożądane jest na przykład przy uśmierzaniu bólu przez wytwarzanie przeciwpodrażnienia, pobudzanie miękkie, kiedy zachodzi potrzeba ukierunkowanego oddziaływania na poszczególne grupy mięśni.

Przy tym możliwe jest dokonanie na nowo parametryzacji urządzenia elektroterapeutycznego w taki sposób, że w zakresie zadanej dolnej częstotliwoś ci granicznej zostaje ustawiona i zapamiętana pierwsza wartość graniczna przy pewnym nadprożowym oddziaływaniu odpowiedniej amplitudy napięcia, a następnie zostaje ustawiona i zapamiętana druga wartość graniczna na częstotliwości oznaczonej jako górna częstotliwość graniczna przy pewnej amplitudzie napięcia odpowiadającej oddziaływaniu podprogowemu.

Przy tym, jak już wspomniano amplituda napięcia zabiegu względem logarytmicznie wyrażonej częstotliwości prądu roboczego jest prostą przecinającą próg pobudzenia.

Urządzenie elektroterapeutyczne posiada co najmniej jeden generator prądowy 2 do wytwarzania prądu roboczego. Dodatkowo stosuje się jednostkę przetwarzającą z odpowiednią jednostką pamięci do samoczynnego przechodzenia kroków zabiegu, jak również do zapamiętywania potrzebnych wartości granicznych. Dostarczanie prądów roboczych modulowanych według niniejszego wynalazku odbywa się za pośrednictwem co najmniej dwóch płaskich elektrod (13, 14, 15) połączonych z urządzeniem elektroterapeutycznym.

Urządzenie elektroterapeutyczne może dodatkowo być zaopatrzone w sterowanie czasowe, jak również wyłącznik automatyczny.

W korzystnej odmianie wykonania urządzenie elektroterapeutyczne jest zaopatrzone w kilka, a co najmniej w dwa wzajemnie niezależne od siebie obwody sterowania lub regulacji. Dzięki temu można obsługiwać wielu pacjentów równocześnie i niezależnie, różnymi zabiegami.

W szczególnie korzystnej odmianie wykonania urządzenie elektroterapeutyczne posiada co najmniej trzy wzajemnie niezależne obwody prądowe do wytwarzania różnych prądów roboczych.

Przy tym różnica częstotliwości między poszczególnymi prądami powinna zawierać się w niezwykle wąskim zakresie, od 1/60 Hz do 1/5 Hz. W odróżnieniu od zwykłych urządzeń z prądami interferencyjnymi do wytwarzania niskoczęstotliwościowych modulacji amplitudy ta niewielka różnica częstotliwości zapewnia bardzo długi okres powtarzania. Powodem tego jest odpowiednio wolna zmiana kierunku przenikania linii pola wytwarzanego przez zastosowane obwody prądowe w ciele pacjenta. Okres zmienności linii pola odpowiada w przybliżeniu okresowi poruszania się naczyń. Ta tak zwana wolna stereointerferencja umożliwia okresowe uwzględnianie dających się odróżnić obszarów poddawanych terapii.

Urządzenie elektroterapeutyczne zapewnia również otrzymywanie częstotliwości stosowanej w ramach tak zwanej terapii częstotliwościami odpowiadającymi tonom wysokim odtwarzanym aparaturą elektroakustyczną.

Urządzenie elektroterapeutyczne jest przy tym połączone z odpowiednim urządzeniem do odtwarzania stosowanych częstotliwości.

Urządzenie elektroterapeutyczne dodatkowo posiada filtr górnoprzepustowy do odfiltrowywania krytycznych niskich częstotliwości, jak również wzmacniacz (10, 11, 12) do otrzymywania prądów roboczych, z odpowiednim ograniczeniem mocy.

PL 204 564 B1

Urządzenie elektroterapeutyczne może być łączone funkcjonalnie z urządzeniem do sterowania instalacji świetlnej o zmiennych barwach do barwnej wizualizacji zapamiętanych częstotliwości.

Wynalazek poniżej opisano dokładnie w odniesieniu do rysunków. Na rysunku:

Fig. 1 przedstawia urządzenie elektroterapeutyczne w postaci schematu blokowego, fig. 2 - wykres w przypadku oddziaływania podprogowego, fig. 3 - wykres w przypadku oddziaływania nadprogowego i podprogowego, a fig. 4 - inne urządzenie elektroterapeutyczne w postaci schematu blokowego.

Na fig. 1 ma postać schematu blokowego urządzenia elektroterapeutycznego 1. Urządzenie 1 zawiera generator prądowy 2, przy czym amplituda prądu jest nastawiana za pomocą ogniwa nastawczego 3. Ponadto stosowany jest oscylator 4, który połączony jest z nastawnikiem częstotliwości 5. Ogniwo nastawcze 3 i nastawnik częstotliwości 5 są sterowane przynajmniej pośrednio za pośrednictwem wyjść mikroprocesora 6, który ma połączenie dla danych zapamiętanych w pamięci roboczej 7. Za pośrednictwem generatora prądowego i nastawnika częstotliwości 5, odbywa się ustawienie prądu roboczego IB, jego amplitudy, bądź natężenia przez ogniwo nastawcze 3, i jego częstotliwości f przez nastawnik 5 częstotliwości, zgodnie z programem leczenia, który sterowany jest za pomocą mikroprocesora 6, z wartościami zapisanymi w pamięci roboczej 7. W ten sposób wytwarzany prąd roboczy IB może być wykorzystywany w trzech lub więcej rozróżnialnych obwodach prądowych, generowanych przez urządzenie do 8 superpozycji.

Każdy obwód prądowy przy tym ma własną jednostkę wzmacniającą 10 do 12 z własną generacją częstotliwości za pomocą odpowiedniego ogniwa nastawczego. Częstotliwości mogą być generowane całkowicie niezależnie lub w określonej zależności wzajemnej.

Do wyjść wzmacniacza mogą być przyłączane elektrody płaskie 13 - 15 do połączenia z poddawanym zabiegowi ciałem.

Zamiast przedstawionych na fig. 1 trzech obwodów prądowych urządzenie elektroterapeutyczne może również być wyposażone w obwód pojedynczy lub w jeszcze więcej niezależnych obwodów prądowych.

Przy tym te niezależne obwody prądowe mogą być całkowicie samowystarczalne, a więc nieutworzone za pomocą superpozycji. Układowe ukształtowanie tej odmiany wykonania przedstawiono na fig. 4.

Fig. 2 przedstawia wykres, uzyskany przy stosowaniu urządzenia, w przypadku oddziaływania podprogowego, tj. poniżej progu odczuwania. W przypadku wykresu na fig. 2 przedstawiono amplitudę prądu A w funkcji częstotliwości naniesionej w skali logarytmicznej. Urządzenie wykorzystywane jest do terapii odbywającej się wewnątrz pewnego zakresu częstotliwości średnich od 4.096 Hz do 32.768 Hz, który oznaczono jako pasmo FB częstotliwości terapii. Pasmo częstotliwości terapii FB obejmuje trzy oktawy O₁ - O₃, wewnątrz których może zmieniać się częstotliwość terapii. Wewnątrz tego układu współrzędnych amplitudy prądu i częstotliwości w skali logarytmicznej, indywidualny próg RS pobudzenia pacjenta można nanieść w postaci linii prostej.

Próg RS pobudzenia oznacza uzależnioną od częstotliwości i amplitudy wartość graniczną dla pobudzanych komórek, powyżej której samoczynnie powstaje przynajmniej jeden potencjał zadziałania. Wewnątrz maksymalnego możliwego pasma częstotliwości fB można, zależnie od pacjenta i stosowanego leczenia wybrać pewną górną i dolną wartość częstotliwości, fU i fO, między którymi modulowany jest w amplitudzie i modulacji prąd roboczy IB.

Pasmo częstotliwości między górną i dolną częstotliwością graniczną stanowi równocześnie pasmo FBR odpowiednie dla przeprowadzania terapii.

Na fig. 3 przedstawiono wykres, uzyskany przy stosowaniu urządzenia, w przypadku oddziaływania nadprogowego i podprogowego, poza wzmożeniem przemiany materii dodatkowo i wywieraniu oddziaływania pobudzającego.

Przy tym prąd roboczy IB parametryzuje się w ten sposób, że najpierw w obszarze dolnej częstotliwości granicznej fu dobiera się amplitudę maksymalną napięcia lub prądu A0 w ten sposób, że w tym zakresie maksymalna amplituda AU jest ustawiona wyraźnie powyżej progu pobudzenia. Następnie w toku parametryzacji wprowadza się górną częstotliwość graniczną f0, przy czym przyporządkowana tej górnej częstotliwości granicznej f0 wartość amplitudy AU prądu roboczego +IB otrzymuje się z amplitudy A0 prądu przyporządkowanej częstotliwości dolnej. Dolna amplituda A0 może stanowić 50 procent górnej amplitudy A0 prądu roboczego iB. W każdym razie dolna amplituda przyporządkowana górnej częstotliwości granicznej f0 znajduje się wyraźnie poniżej progu RS pobudzenia. Prąd roboczy iB w toku zabiegu wewnątrz odnośnego pasma częstotliwości fBR jest modulowany tak, że fazy

PL 204 564 B1 nadprogowości i podprogowości następują po sobie z odpowiednim synchronizowanym z częstotliwością i częstotliwością modulacji amplitudy okresowym wyzwalaniem potencjałów czynnościowych. Również w tym przypadku następuje przechodzenie przez odnośne pasmo częstotliwości fBR w dyskretnych krokach, przy czym czas oddziaływania amplitud prądu przyporządkowanych do poszczególnych częstotliwości może być dobrany całkowicie różny.

Ponadto poszczególne kolejne przebiegi przez odnośne pasmo fBR mogą odbywać się z różną szybkością. W niniejszym przykładzie odnośne pasma częstotliwości obejmuje dwie oktawy.

W obu dobranych tylko dla przykładu sposobach każdy z ustawionych zakresów częstotliwościowych znajduje się przynajmniej w większej części w zakresie słyszalnym. Dla zapewnienia terapii całościowej jest celowe wyposażenie urządzenia elektroterapeutycznego 1 w urządzenia do odtwarzania częstotliwości słyszalnych i udostępnienie ich pacjentom. W rozwiązaniu alternatywnym do sterowania urządzenia elektroterapeutycznego 1 wykorzystuje się dobrane utwory muzyczne, tak że prądy robocze iB dobierane są w zależności od ukształtowania harmonicznego wybranego utworu muzycznego. W tym przypadku konieczne jest wyposażenie urządzenia elektroterapeutycznego w filtr górnoprzepustowy do uwypuklenia, lub zależnie i natężenia, osłabienia miejscowo i systemicznie mniej znośnych niskich częstotliwości, i jednostek wzmacniających 10 do 12 w ograniczniki mocy dla zapobieżenia przekroczeniu dopuszczalnego dla ciała poziomu mocy przekazywanej zgodnie z dynamiką poszczególnych utworów muzycznych.

Dodatkowo dla terapii całościowej, można do urządzenia elektroterapeutycznego dodatkowo przyporządkować urządzenie do wizualizacji stosowanych częstotliwości, na przykład za pomocą odpowiednio sterowanych urządzeń z barwnymi światłami.

Claims (3)

1. Urządzenie elektroterapeutyczne posiadające nastawnik częstotliwości oraz co najmniej jeden wzmacniacz, do którego podłączone są co najmniej dwie płaskie elektrody do przykładania do ciała człowieka dla zamknięcia obwodu prądowego przez ciało, w którym to obwodzie prąd doprowadzany do ciała jest o amplitudzie i częstotliwości modulowanych jednocześnie, znamienne tym, że zawiera generator prądowy (2) i oscylator (4) połączone ze sobą i jednocześnie z urządzeniem superpozycyjnym (8), przy czym do generatora (2) podłączone jest ogniwo nastawcze (3) do nastawienia amplitudy prądu generatora, zaś do oscylatora (4) podłączony jest nastawnik częstotliwości (5), przy czym ogniwo (3) i nastawnik (5) są połączone ze sobą i jednocześnie z mikroprocesorem (6), który jest połączony z pamięcią roboczą (7), a do urządzenia superpozycyjnego (8) podłączony jest co najmniej jeden wzmacniacz (10, 11, 12)

2. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że zawiera co najmniej dwa wzajemnie niezależne obwody prądowe.

3. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że zawiera co najmniej trzy wzajemnie niezależne obwody prądowe.