PL204843B1

PL204843B1 - Alkaliczna, gotowa do użycia, kompozycja czyszcząca i odkażająca oraz sposób czyszczenia i dezynfekowania twardej powierzchni

Info

Publication number: PL204843B1
Application number: PL363373A
Authority: PL
Inventors: Andrew Francis Colurciello; Albert Thomas Weibel; Mark Timothy Bennett
Original assignee: Reckitt Benckiser Inc
Priority date: 2000-12-15
Filing date: 2001-11-19
Publication date: 2010-02-26
Also published as: BR0116170A; MXPA03005309A; US20040072711A1; AR031806A1; US6750190B2; CN1237161C; EP1349910B1; DE60114235D1; AU2002223079A1; ES2247003T3; CA2431741A1; US6933267B2; GB2370042A; ZA200304587B; US20040224867A1; WO2002048299A1; PL363373A1; DE60114235T2; ATE307183T1; EP1349910A1

Description

Przedmiotem wynalazku jest alkaliczna, gotowa do użycia, kompozycja czyszcząca i odkażająca oraz sposób czyszczenia i dezynfekowania twardych powierzchni.

Bardziej konkretnie, kompozycje czyszczące i odkażające, są wolne od czynników chelatujących opartych na organicznych kwasach, a zwłaszcza od czynników chelatujących zawierających azot i szczególnie przeznaczone są do usuwania plam po zwarzakach mydła na twardych powierzchniach.

Kompozycje według wynalazku są przede wszystkim odpowiednie do stosowania jako kompozycje „gotowe do użycia”, jak również jako kompozycje w nieciśnieniowym pojemniku zaopatrzonym w urzą dzenie do rozpylania z uruchamianym ręcznie spustem pompują cym.

Jak wiadomo, w technice, twarde powierzchnie w łazienkach (obejmujące armaturę łazienkową, a zwłaszcza umywalki, kabiny prysznicowe i wanny) są na ogół narażone na gromadzenie się plam ze zwarzaków mydła. Powierzchnie takie są zwykle wykonane z materiałów takich jak płytki (glazurowane i nieglazurowane), marmur, ceramika i emaliowana porcelana. Do tych ostatnich nale żą powierzchnie z europejskiej porcelany, które zazwyczaj są podatne na uszkodzenia lub odbarwienia na skutek stosowania szczególnie agresywnych kompozycji czyszczących, zwłaszcza o niskim pH. A zatem, do czyszczenia takich powierzchni niepożądane jest stosowanie kwaśnych kompozycji czyszczących. Tak więc, korzystne jest stosowanie alkalicznych kompozycji czyszczących, jednakże większość z nich nie jest wystarczająco dobra dla skutecznego czyszczenia plam ze zwarzaków mydła. Z uwagi na tę wadę, w technice zastosowano wymóg wprowadzenia skutecznej iloś ci czynnika chelatują cego, który na ogół oparty jest na jednym lub więcej związkach organicznych kwasów, zwłaszcza na związkach organicznych zawierających azot, które zawierają wiele grup kwasu karboksylowego. Takie czynniki chelatujące obejmują kwas glukonowy, kwas winowy, kwas cytrynowy, kwas szczawiowy, kwas mlekowy, kwas etylenodiamino mono-, di- lub tri-octowy, kwas etylenodiaminotetraoctowy, kwas N-hydroksyetyloetylenodiaminotrioctowy, kwas nitrylotrioctowy, kwas dietylenotriaminopentaoctowy oraz ich rozpuszczalne w wodzie sole, szczególnie sole metali alkalicznych, a zwł aszcza sole sodowe.

Aczkolwiek takie czynniki chelatujące, a zwłaszcza zawierające azot, są na ogół znane w technice jako skuteczne do usuwania plam ze zwarzaków mydła, stosowaniu ich towarzyszą rosnące obawy o środowisko. Szczególnie pożądane jest wyeliminowanie stosowania czynników chelatujących opartych na organicznych kwasach, a zwłaszcza na związkach organicznych zawierających azot, które zawierają wiele grup kwasu karboksylowego, a przede wszystkim na kwasach etylenodiamino mono-, di- lub tri-octowych i kwasie etylenodiaminotetraoctowym.

Zgodnie z tym, opracowano gotową do użycia, alkaliczną kompozycję czyszczącą i odkażającą, która jest wolna od czynnika chelatującego opartego na czynnikach chelatujących zawierających azot i jest szczególnie odpowiednia do stosowania jako kompozycja „gotowa do użycia”, jak również jako kompozycja w nieciśnieniowym pojemniku zaopatrzonym w urządzenie do rozpylania z uruchamianym ręcznie spustem pompującym, a zwłaszcza przeznaczona jest do skutecznego usuwania plam ze zwarzaków mydła na twardych powierzchniach.

Zgodnie z tym, opracowano kompozycję obejmującą:

środek powierzchniowo czynny oparty na tlenku aminy;

niejonowy środek powierzchniowo czynny oparty na alkoksylowanym alkoholu;

składnik zarodnikobójczy, korzystnie kationowy zarodnikobójczy środek powierzchniowo czynny, a najkorzystniej mieszający się z wodą lub rozpuszczalny w wodzie czwartorzędowy związek amoniowy o właściwościach zarodnikobójczych;

składnik stanowiący organiczny rozpuszczalnik, korzystnie eter glikolowy; węglan, korzystnie węglan metalu alkalicznego lub metalu ziem alkalicznych; wodorotlenek, korzystnie wodorotlenek metalu alkalicznego lub metalu ziem alkalicznych; ewentualnie małą ilość jednego lub więcej konwencjonalnych dodatków, obejmujących czynniki koloryzujące, substancje zapachowe, zmętniacze, zagęszczacze, czynniki regulujące pH, bufory; oraz wodę.

Przedmiotem wynalazku jest alkaliczna, gotowa do użycia, kompozycja czyszcząca i odkażająca, która jest wolna od czynnika chelatującego opartego na organicznym kwasie i jest szczególnie przeznaczona do skutecznego usuwania plam ze zwarzaków mydła na powierzchniach twardych, która charakteryzuje się tym, że zawiera

0,4 - 0,6% wagowych środka powierzchniowo czynnego opartego na tlenku aminy,

0,6 - 0,9% wagowych środka powierzchniowo czynnego opartego na alkoksylowanym alkoholu,

PL 204 843 B1

0,05 - 0,1% wagowego czwartorzędowego związku amoniowego o wzorze strukturalnym

CHj

Ra-N-Rj

CH₃

Xw którym

R2 i R3 oznaczają takie same lub różne grupy C8-C12 alkilowe, albo R2 oznacza C12-C16 alkil,

C8-C18 alkiloetoksyl, C8-18 alkilofenoloetoksyl, R3 oznacza benzyl, a X oznacza halogenek albo anion metosiarczanowy,

- 8% wagowych skł adnika stanowią cego organiczny rozpuszczalnik,

- 3% wagowych wę glanu metalu alkalicznego lub metalu ziem alkalicznych

0,1 - 0,2% wagowych wodorotlenku metalu alkalicznego lub metalu ziem alkalicznych, ewentualnie jeden lub więcej dodatków, obejmujących czynniki koloryzujące, substancje zapachowe, zmętniacze, zagęszczacze, czynniki regulujące pH, bufory, oraz do zbilansowania wodę. Korzystnie kompozycja wolna jest od zawierających azot czynników chelatujących; niejonowym środkiem powierzchniowo czynnym opartym na alkoksylowanym alkoholu jest alifatyczny alkohol C12-C16, zawierający średnio około 8 - 10 moli etoksylowania na mol alkoholu; zawiera jeden lub więcej środków powierzchniowo czynnych opartych na tlenkach aminy o wzorze strukturalnym

R₂—N—>0

R1 w którym:

każdy R1 niezależnie oznacza prostołańcuchową lub rozgałęzioną grupę C1-C4 alkilową, ale korzystnie obydwa R1 oznaczają grupy metylowe, a

R2 oznacza prostołańcuchową lub rozgałęzioną grupę C8-C18 alkilową, a korzystnie grupę C8-C12 alkilową;

łączna ilość środków powierzchniowo czynnych nie przekracza 1,5% wagowych kompozycji; zawiera 0,4 - 0,6% wagowych środka powierzchniowo czynnego opartego na tlenku aminy,

0,6 - 0,9% wagowych niejonowego środka powierzchniowo czynnego opartego na alkoksylowanym alkoholu,

0,05 - 0,1% wagowych czwartorzędowego związku amoniowego stanowiącego składnik zarodnikobójczy,

- 8% wagowych eteru glikolu jako organicznego rozpuszczalnika,

- 3% wagowych skł adnika stanowią cego w ę glan,

0,1 - 0,2% wagowych stanowiącego wodorotlenek, co najmniej 80% wagowych, a korzystnie 82% wagowych wody, oraz ewentualnie jeden lub więcej spośród dodatków obejmujących substancje koloryzujące, substancje zapachowe, zmętniacze, czynniki zagęszczające, czynniki regulujące pH, bufory, przy czym łączna ilość środków powierzchniowo czynnych nie przekracza 1,5% wagowych. Przedmiotem wynalazku jest także sposób czyszczenia i dezynfekowania twardej powierzchni, obejmujący etap nanoszenia na twardą powierzchnię skutecznej ilości określonej wyżej kompozycji czyszczącej i odkażającej.

Zgodnie ze szczególnie korzystnymi realizacjami, całkowita ilość środków powierzchniowo czynnych nie przekracza 2,0% wagowych, bardziej korzystnie nie przekracza 1,75% wagowych, a jeszcze korzystniej nie przekracza 1,25% wagowych.

Nieoczekiwaną i korzystną cechą kompozycji według wynalazku jest to, że bardzo skuteczne czyszczenie zwarzaków mydła i odkażanie twardych powierzchni uzyskuje się stosując gotową do użycia

PL 204 843 B1 kompozycję, która zawiera tak niski poziom środków powierzchniowo czynnych i jednocześnie jest wolna od czynników chelatujących opartych na związkach kwasów organicznych, zwłaszcza jest wolna od związków organicznych zawierających azot, a szczególnie od związków, które zawierają wiele grup kwasu karboksylowego.

Kompozycje według wynalazku zawierają jeden lub więcej środków powierzchniowo czynnych opartych na tlenkach aminy. Korzystnie środek powierzchniowo czynny oparty na tlenku aminy określa wzór:

ι¹

R₂—N—>0

Ri w którym:

każdy R1 niezależnie oznacza prostołańcuchową lub rozgałęzioną grupę C1-C4 alkilową, ale korzystnie obydwa R1 oznaczają grupy metylowe; a R2 oznacza prostołańcuchową lub rozgałęzioną grupę C8-C18 alkilową, a korzystnie grupę C8-C12 alkilową. Korzystnie każdy R1 i R2 ma łańcuch prosty. Można stosować mieszaniny dwóch lub więcej tlenków aminy o jakości technicznej, w których obecne są tlenki aminy z grupami R2 o różnych łańcuchach. Szczególnie korzystne tlenki aminy przedstawiono w przykładach.

Kompozycje według wynalazku zawierają jeden lub więcej niejonowych środków powierzchniowo czynnych opartych na alkoksylowanym alkoholu. Odpowiednie niejonowe środki powierzchniowo czynne obejmują produkty kondensacji tlenków alkilenu z organicznym związkiem hydrofobowym, takim jak związek alifatyczny lub alkiloaromatyczny.

Korzystnymi niejonowymi środkami powierzchniowo czynnymi są środki oparte na produkcie kondensacji jednego mola alifatycznego alkoholu zawierającego 8 do 18 atomów węgla z 1 do około 10 molami tlenku alkilenu. Produkty takiej reakcji obejmują alkoksylanowe, a zwłaszcza etoksylowane i/lub propoksylowane liniowe alkohole, jak również nieliniowe alkohole, do których należą alkohole pierwszorzędowe, drugorzędowe i trzeciorzędowe. Związki te jako takie są znane w technice.

Bardzo korzystnym niejonowym środkiem powierzchniowo czynnym jest alkoksylowany (etoksylowany, propoksylowany) alifatyczny liniowy alkohol tłuszczowy, który jest etoksylowany od 6 do 12 molami tlenku etylenu na mol alkoholu. Jak wiadomo w technice, substancje takie są na ogół dostarczane w postaci mieszanin o jakości technicznej obejmujących jeden lub więcej liniowych alkoholi tłuszczowych, które są w przeważającym stopniu etoksylowane. Bardziej korzystnie, niejonowy środek powierzchniowo czynny jest oparty na alkoksylowanym liniowym alifatycznym alkoholu C12-C16, zawierającym średnio około 8 - 10 moli etoksylowania na mol alkoholu, zwłaszcza jeśli alkohole takie są pierwszorzędowe. Substancje takie są dostępne na rynku jako seria etoksylowanych alkoholi pod nazwą NEODOL (Shell Chem. Co.), jak również jako seria etoksylowanych alkoholi pod nazwą GENAPOL (Clariant Chem. Co.).

Kompozycje według wynalazku zawierają również składnik zarodnikobójczy, który jest skuteczny przeciwko bakteriom Gram-dodatnim lub Gram-ujemnym, ale korzystnie przeciwko obydwu tym bakteriom. Korzystnie składnik zarodnikobójczy stanowi co najmniej jeden kationowy środek powierzchniowo czynny, który jest znany z szerokiego działania przeciwbakteryjnego lub odkażającego. W obecnym wynalazku można stosować każdy kationowy środek powierzchniowo czynny, który spełnia te wymagania oraz mieszaniny dwóch lub więcej kationowych środków powierzchniowo czynnych.

Przykładami korzystnych kompozycji kationowych środków powierzchniowo czynnych, które są użyteczne do zastosowania w obecnym wynalazku, są kompozycje, które dają stężonym kompozycjom działanie zarodnikobójcze, i szczególnie korzystne są czwartorzędowe związki amoniowe i ich sole, przedstawione następującym ogólnym wzorem strukturalnym:

PL 204 843 B1 w którym co najmniej jeden spoś ród R1, R2, R3 i R4 oznacza podstawnik alkilowy, arylowy lub alkiloarylowy zawierający 6 do 26 atomów węgla, a cała kationowa część cząsteczki ma ciężar cząsteczkowy co najmniej 165. Podstawnikami alkilowymi mogą być długołańcuchowy alkil, długołańcuchowy alkoksyaryl, długołańcuchowy alkiloaryl, długołańcuchowy alkiloaryl podstawiony halogenem, długołańcuchowy alkilofenoksyalkil, aryloalkil, itd. Pozostałymi podstawnikami przy atomach azotu, innymi niż wymienione podstawniki alkilowe, są węglowodory, zwykle zawierające nie więcej niż 12 atomów węgla. Podstawni ki R1, R2, R3 i R4 mogą być prostołańcuchowe lub rozgałęzione, ale korzystnie są prostołańcuchowe, i mogą zawierać jedno lub więcej wiązań amidowych, eterowych lub estrowych. Przeciwjonem X może być dowolny anion tworzący sól, który zapewnia rozpuszczalność czwartorzędowego kompleksu amoniowego w wodzie.

W powyż szym opisie, przykł ady czwartorzę dowych soli amoniowych obejmują halogenki alkiloamoniowe, takie jak bromek cetylotrimetyloamoniowy, halogenki alkiloaryloamoniowe, takie jak bromek oktadecylodimetylobenzyloamoniowy, halogenki N-alkilopirydyniowe, takie jak bromek N-cetylopirydyniowy, itp. Inne odpowiednie rodzaje czwartorzędowych soli amoniowych obejmują związki, które w cząsteczce zawierają wiązania amidowe, eterowe lub estrowe, takie jak chlorek oktylofenoksyetoksyetylodimetylobenzyloamoniowy, chlorek N-(laurylokokoaminoformylometylo)-pirydyniowy, itp. Inne bardzo skuteczne rodzaje czwartorzędowych związków amoniowych, które są użyteczne jako środki zarodnikobójcze, obejmują związki, w których rodnik hydrofobowy charakteryzuje się podstawnikiem aromatycznym, jak w przypadku chlorku lauryloksyfenylotrimetyloamoniowego, metosiarczanu cetyloaminofenylotrimetyloamoniowego, metosiarczanu dodecylofenylotrimetyloamoniowego, chlorku dodecylobenzylotrimetyloamoniowego, chlorowanego chlorku dodecylobenzylotrimetyloamoniowego, itp.

Korzystne czwartorzędowe związki amoniowe, które działają jako środki zarodnikobójcze i są szczególnie użyteczne w obecnym wynalazku, obejmują związki o strukturalnym wzorze:

CHj

Ra—N—Ra CH₃ xw którym R2 i R3 oznaczają takie same lub róż ne grupy C8-C12 alkilowe, albo R2 oznacza C12-C16 alkil, C8-C18 alkiloetoksyl, C8-C18 alkilofenoloetoksyl, R3 oznacza benzyl, a X oznacza halogenek, na przykład bromek lub jodek albo anion metosiarczanowy. Grupy alkilowe R2 i R3 mogą być prostołańcuchowe lub rozgałęzione, ale korzystnie są zasadniczo liniowe.

Szczególnie korzystne czwartorzędowe środki zarodnikobójcze obejmują kompozycje, które zawierają jeden związek czwartorzędowy, jak również mieszaniny dwóch lub więcej różnych związków czwartorzędowych. Szczególnie użyteczne czwartorzędowe środki zarodnikobójcze są dostępne na rynku pod nazwami handlowymi BARQUAT, BARDAC, HYAMINE, BTC lub LONZABAC (każda z wymienionych substancji jest aktualnie dostępna w handlu z firmy Lonza, Inc. Fairlawn, NJ i/lub Stepan Co., Northfield, IL). Szczególnie korzystne są czwartorzędowe związki amoniowe opisane w przykł adach.

Składnik zarodnikobójczy może być obecny w dowolnej skutecznej ilości, ale na ogół nie powinien być obecny w ilościach przekraczających około 5% wagowych w odniesieniu do całkowitego ciężaru kompozycji. Korzystnie w stężonych ciekłych kompozycjach odkażających, zarodnikobójcze kationowe środki powierzchniowo czynne mogą być obecne w ilościach od około 0,001% wagowych do około 0,5% wagowych, korzystnie około 0,01 - 0,25% wagowych, a najkorzystniej w ilości w zakresie 0,5 - 0,10% wagowych.

Kompozycje według wynalazku jako składnik zawierają organiczny rozpuszczalnik. Użytecznymi organicznymi rozpuszczalnikami są te, które przynajmniej częściowo mieszają się z wodą, takie jak alkohole, mieszające się z wodą etery (np. eter dietylowy glikolu dietylenowego, eter dimetylowy glikolu dietylenowego, eter dimetylowy glikolu propylenowego), mieszający się z wodą eter glikolu (np. eter monometylowy glikolu propylenowego, eter monoetylowy glikolu propylenowego, eter monopropylowy glikolu propylenowego, eter monobutylowy glikolu propylenowego, eter monobutylowy glikolu etylenowego, eter monometylowy glikolu dipropylenowego, eter monobutylowy glikolu dietylenowego), niższe estry eterów monoalkilowych glikolu etylenowego lub glikolu propylenowego (np. octan eteru mono6

PL 204 843 B1 metylowego glikolu propylenowego), wszystkie z nich dostępne na rynku, z firm takich jak Union Carbide, Dow Chemicals lub Hoechst. Można również stosować mieszaniny takich rozpuszczalników.

W obecnym wynalazku szczególnie korzystnymi skł adnikami do stosowania jako organiczny rozpuszczalnik są etery glikoli o ogólnym wzorze Ra-O-Rb-OH, w którym Ra oznacza alkoksylo 1 do 20 atomach węgla lub aryloksyl zawierający co najmniej 6 atomów węgla, a Rb oznacza produkt kondensacji eteru glikolu propylenowego i/lub glikolu etylenowego zawierający od jednej do dziesięciu jednostek monomeru glikolowego. Korzystne są etery glikoli zawierające jedną do pięciu jednostek monomeru glikolowego. Eterami takimi są etery C3-C20 glikoli. Przykłady bardziej korzystnych rozpuszczalników obejmują eter metylowy glikolu propylenowego, eter metylowy glikolu dipropylenowego, eter metylowy glikolu tripropylenowego, eter izobutylowy glikolu propylenowego, eter metylowy glikolu etylenowego, eter etylowy glikolu etylenowego, eter butylowy glikolu etylenowego, eter fenylowy glikolu dietylenowego, eter fenolowy glikolu propylenowego oraz ich mieszaniny. Bardziej korzystnie stosuje się jeden lub więcej rozpuszczalników wybranych z grupy obejmującej eter n-butylowy glikolu etylenowego, eter n-butylowy glikolu dietylenowego oraz ich mieszaniny. Najkorzystniej stosuje się rozpuszczalniki organiczne opisane w przykładach.

Składnik stanowiący organiczny rozpuszczalnik, a zwłaszcza korzystny eter glikolu, korzystnie stosuje się w ilości w zakresie od około 1 - 12% wagowych w odniesieniu do całkowitego ciężaru kompozycji.

Kompozycje według wynalazku są z natury alkaliczne i przykładem ich mogą być kompozycje charakteryzujące się pH o wartości co najmniej 10 i powyżej, zwłaszcza 11 i powyżej, a szczególnie 12 i powyżej. W celu doprowadzenia pH kompozycji do wartości żądanej dla alkalicznego pH na ogół konieczne jest wprowadzenie małej, ale skutecznej ilości substancji alkalicznej. Można stosować konwencjonalne substancje obejmujące, na przykład, węglany, takie jak węglan potasu, wodorowęglan sodu, a zwłaszcza węglan sodu. Należy rozumieć, że składnik węglanowy pomaga w regulowaniu alkaliczności kompozycji, zwykle do pH około 11, ale w celu zwiększenia pH do korzystnej wartości 12 i powyż ej konieczne jest stosowanie dodatkowej ilości substancji kaustycznej. Składnik taki, wodorotlenek, stosuje się w ilości skutecznej dla łatwiejszego usuwania plam ze zwarzaków mydła z twardych powierzchni, zwłaszcza z powierzchni w łazience i kuchni. Dobre rezultaty uzyskuje się, gdy składnik wodorotlenkowy jest obecny w ilości od około 0% wagowych do około 0,2% wagowych, a zwłaszcza od 0,1% do 0,2% wagowych w odniesieniu do całkowitego ciężaru kompozycji.

Składnik węglanowy stosuje się w ilości, którą uznano za skuteczną dla łatwiejszego usuwania plam ze zwarzaków mydła z twardych powierzchni, zwłaszcza z powierzchni w łazience i kuchni. Korzystnie, węglan jest obecny w ilości od 2% wagowych do około 7% wagowych, a zwłaszcza od 2% wagowych do 5% wagowych w odniesieniu do całkowitego ciężaru kompozycji.

Kompozycje według wynalazku mają doskonałą skuteczność w usuwaniu zwarzaków mydła przy wysokich wartościach pH i nie wpływają szkodliwie na tak zwaną „europejską” powierzchnię emaliowaną.

Kompozycje według wynalazku ewentualnie, ale w niektórych przypadkach koniecznie, oprócz pożądanych opisanych wyżej składników zawierają małą ilość jednego lub więcej konwencjonalnych dodatków obejmujących substancje koloryzujące, substancje zapachowe, zmętniacze, czynniki zagęszczające, czynniki regulujące pH, bufory. Takie inne ewentualne dodatki mogą być obecne w dowolnych kombinacjach i w dowolnej odpowiedniej ilości, która jest wystarczająca do nadania kompozycjom żądanych własności, przy czym należy rozumieć, że zgodnie ze szczególnie korzystnymi wykonaniami wynalazku, kompozycje są wolne od konwencjonalnych czynników chelatujących. Gdy stosuje się jeden lub więcej konwencjonalnych dodatków, powinny być one obecne w małych ilościach, łącznie poniżej około 5% wagowych, a korzystnie poniżej około 3% wagowych ciężaru kompozycji.

Jak już wspomniano, kompozycje według wynalazku są wolne od czynników chelatujących opartych na organicznych kwasach, a zwłaszcza na organicznych związkach zawierających azot, które zawierają wiele grup kwasu karboksylowego, obejmujących kwas etylenodiamino mono-, di- lub trioctowy, kwas etylenodiaminotetraoctowy. Przez określenie „zasadniczo wolne” należy rozumieć, że kompozycje zawierają mniej niż 0,05% wagowych, korzystniej mniej niż 0,025%, a najkorzystniej poniżej 0,01% wagowych czynników chelatujących w odniesieniu do całości kompozycji.

Jak wspomniano wyżej, kompozycje według wynalazku są w większości kompozycjami wodnymi. Wodę dodaje się w ilości uzupełniającej kompozycję do 100% wagowych. Można stosować wodę wodociągową, ale korzystnie stosuje się wodę destylowaną, a najkorzystniej dejonizowaną. Korzystnie,

PL 204 843 B1 kompozycje według wynalazku zawierają co najmniej 78% wagowych, bardziej korzystnie 80% wagowych, a najkorzystniej 82,5% wagowych wody.

Tak więc, zgodnie z wynalazkiem, alkaliczna gotowa do użycia kompozycja czyszcząca i odkażająca, wolna od czynnika chelatującego opartego na organicznym kwasie, a zwłaszcza od czynników chelatujących zawierających azot, szczególnie przeznaczona do stosowania jako kompozycja typu „gotowa do użycia” lub jako kompozycja w nieciśnieniowym pojemniku zaopatrzonym w urządzenie do rozpylania z uruchamianym ręcznie spustem pompującym, odpowiednia zwłaszcza do skutecznego usuwania plam ze zwarzaków mydła na twardych powierzchniach, zawiera:

0,4 - 0,6% wagowych środka powierzchniowo czynnego opartego na tlenku aminy, którym korzystnie jest tlenek laurylodimetyloaminy;

0,6 - 0,9% wagowych niejonowego środka powierzchniowo czynnego opartego na alkoksylowanym alkoholu;

0,05 - 0,1% wagowych czwartorzędowego związku amoniowego stanowiącego składnik bakteriobójczy;

- 8% wagowych eteru glikolu jako organicznego rozpuszczalnika

- 3% wagowych skł adnika stanowią cego w ę glan;

0,1 - 0,2% wagowych składnika stanowiącego wodorotlenek;

co najmniej 80% wagowych, a korzystnie 82% wagowych wody; oraz ewentualnie małą ilość jednego lub więcej spośród konwencjonalnych dodatków obejmujących substancje koloryzujące, substancje zapachowe, zmętniacze, czynniki zagęszczające, czynniki regulujące pH, bufory;

przy czym łączna ilość środków powierzchniowo czynnych nie przekracza 2,0% wagowych. Nieoczekiwaną i korzystną cechą kompozycji według wynalazku jest fakt, że bardzo skuteczne czyszczenie zwarzaków mydła i odkażanie twardych powierzchni uzyskuje się stosując gotową do użycia kompozycję, która ma tak niski poziom środków powierzchniowo czynnych i jednocześnie jest wolna od czynników chelatujących opartych na związkach organicznych kwasów, zwłaszcza zawierających azot, które zawierają wiele grup kwasu karboksylowego.

Substancje, które można stosować do wytworzenia kompozycji według wynalazku, są znane w technice. W każdej konkretnej kompozycji ewentualnie składniki dodatkowe powinny być kompatybilne z innymi obecnymi w niej składnikami.

Kompozycja do czyszczenia twardej powierzchni według wynalazku, jest produktem gotowym do użycia, który można bezpośrednio nanosić na twardą powierzchnię. Określenie „twarde powierzchnie” odnosi się do powierzchni, które są szczególnie narażone na obecność zwarzaków mydła, takich jak armatura łazienkowa, taka jak kabiny prysznicowe, wanny i wyposażenie łazienek (wieszaki, kotary, drzwi do kabin prysznicowych, pręty prysznica), toalety, bidety, powierzchnie ścian i podłogi, zwłaszcza z materiałów ogniotrwałych itp. Jako inne powierzchnie twarde można wymienić powierzchnie związane z otoczeniem kuchni i przygotowaniem posiłków, obejmujące powierzchnie szafek i blatów, jak również ścian i podłóg. Należy szczególnie podkreślić, że z uwagi na alkaliczny charakter, kompozycje według wynalazku są szczególnie użyteczne do czyszczenia i odkażania powierzchni z tak zwanej „europejskiej” porcelany.

W przedstawionych przykładach zilustrowano przykładowe i korzystne kompozycje wedł ug wynalazku.

Jeśli nie stwierdzono inaczej, podane w opisie i zastrzeżeniach patentowych procenty wagowe danego składnika oznaczają procenty wagowe aktywnej części tego składnika.

P r z y k ł a d y

W przedstawionych przykładach zilustrowano skład i działanie kompozycji według wynalazku.

Przykładowe kompozycje ilustrujące niektóre korzystne realizacje kompozycji według wynalazku i podane bardziej szczegół owo w tabeli 1, wytworzono na ogół zgodnie z nastę pującym sposobem. Procenty wagowe wskazują „dostarczoną” ilość danego składnika.

Do naczynia o odpowiednich wymiarach dostarczono odmierzoną ilość wody, a następnie dodano składniki, bez konkretnej i określonej kolejności, co dowodzi, że kolejność dodawania składników nie jest krytyczna. Wszystkie składniki dodawano w temperaturze pokojowej, a następnie dodano pozostałą ilość wody. Niejonowe środki powierzchniowo czynne, które żelują w temperaturze pokojowej, ogrzewano najpierw, aby były ciekłe przed dodawaniem i mieszaniem. Składniki mieszano stosując mieszadło mechaniczne z wałkiem obrotowym ze śmigłem o małej średnicy na końcu. Mieszanie, które zwykle trwa od 5 do 120 minut, kontynuowano aż dana kompozycja stała się homogeniczna. Po od8

PL 204 843 B1 stawieniu na dłuższy czas przykładowe kompozycje można łatwo przelewać i zachowują one dobre właściwości mieszanin (tj. są stabilnymi mieszaninami). Składy przykładowych kompozycji podano w tabeli 1.

T a b e l a 1

	Prz. 1	Prz. 2	Prz. 3	Prz. 4	Prz. 5	Prz. 6	Prz. 7	Prz. 8	Prz. 9	Prz. 10
Tlenek aminy C8 (40%)	1,250	-	-	-	-	-	-	-	-	-
Ammonyx LO (30%)	-	1,670	-	1,670	1,670	1,670	1,670	1,670	1,670	1,670
Ammonyx CDO Special	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-
Witcolate D5-10 (40%)	-	-	1,250	-	-	-	-	-	-	-
Neodol 1-9	-	-	-	0,600	0,600	-	-	-	-	-
Genapol 26-L-80	-	-	-	-	-	0,600	0,600	0,600	0,600	0,600
Genapol 25-L-60	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-
Dowanol DB	5,990	5,990	5,990	5,990	5,990	5,990	5,990	-	-	-
Dowanol DPnP	-	-	-	-	-	-	-	5,990	5,990	-
Dowanol PnP	-	-	-	-	-	-	-	-	-	5,990
Węglan sodu	2,250	2,250	2,250	2,250	2,250	2,250	2,250	2,250	2,250	2,250
Wodorotlenek sodu (25%)	0,426	0,426	0,426	0,450	0,450	0,450	0,450	0,450	0,450	0,450
BTC-65 (50%)	0,172	0,172	0,172	0,172	0,172	0,172	0,172	0,172	0,172	0,172
BTC 8358 (80%)	0,027	0,027	0,027	0,027	0,027	0,027	0,027	0,027	0,027	0,027
Substancja zapachowa	0,108	0,108	0,108	0,108	0,140	0,108	0,140	0,108	0,140	0,140
Woda Dl	q.s.	q.s.	q.s.	q.s.	q.s.	q.s.	q.s.	q.s.	q.s.	q.s.

T a b e l a 1 cd.

	Prz. 11	Prz. 12	Prz. 13	Prz. 14	Prz. 15	Prz. 16	Prz. 17	Prz. 18	Prz. 19	Prz. 20
1	2	3	4	5	6	7	8	9	10	11
Tlenek aminy C8 (40%)	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-
Ammonyx LO (30%)	1,670	2,000	1,720	-	1,720	-	1,720	-	-	-
Ammonyx CDO Special	-	-	-	1,720	-	1,720	-	1,720	1,720	1,720
Witcolate D5-10 (40%)	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-
Neodol 1-9	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-
Genapol 26-L-80	0,750	0,600	0,600	0,600	0,600	0,600	0,600	0,600	-	-
Genapol 25-L-60	-	-	-	-	-	-	-	-	0,600	0,600
Dowanol DB	-	-	-	-	-	-	-	-	5,990	5,990
Dowanol DPnP	5,990	5,990	-	-	5,990	5,990	3,000	3,000	-	-
Dowanol PnP	-	-	5,990	5,990	-	-	2,990	2,990	-	-

PL 204 843 B1 cd. tabeli 1

1	2	3	4	5	6	7	8	9	10	11
Węglan sodu	2,250	2,250	2,250	2,250	2,250	2,250	2,250	2,250	2,250	2,250
Wodorotlenek sodu (25%)	0,450	0,450	0,450	0,450	0,450	0,450	0,450	0,450	0,450	0,450
BTC-65 (50%)	0,172	0,172	0,172	0,172	0,172	0,172	0,172	0,172	0,172	0,172
BTC 8358 (80%)	0,027	0,027	0,027	0,027	0,027	0,027	0,027	0,027	0,027	0,027
Substancja zapachowa	0,140	0,140	-	-	-	-	-	-	0,108	0,140
Woda Dl	q.s.	q.s.	q.s.	q.s.	q.s.	q.s.	q.s.	q.s.	q.s.	q.s.

T a b e l a 2

Nazwy poszczególnych składników podano w tabeli 2.

Tlenek aminy C8 (40%)	tlenek oktylodimetyloaminy, 40% wagowych substancji aktywnej
Ammonyx LO (30%)	tlenek laurylodimetyloaminy, 30% wagowych substancji aktywnej (Stepan Co., Northfield, Ml)
Ammonyx CDO Special	tlenek kokoamidopropyloaminy, 30% wagowych substancji aktywnej (Stepan Co.)
Witcolate D5-10 (40%)	2-etyloheksylosiarczan sodu, 30% wagowych substancji aktywnej (Wtco Chem. Co.)
Neodol 1-9	liniowy pierwszorzędowy etoksylowany alkohol C11 zawierający średnio 9 grup etoksylowych, 100% wagowych substancji aktywnej (Union Carbide Corp., Danbury, CT)
Genapol 26-L-80	liniowy pierwszorzędowy etoksylowany alkohol C12-C16 zawierający średnio 9 grup etoksylowych, 100% wagowych substancji aktywnej (Clariant Corp., Muttenz, Szwajcaria)
Genapol 26-L-60	liniowy pierwszorzędowy etoksylowany alkohol C12-C16 zawierający średnio 7 grup etoksylowych, 100% wagowych substancji aktywnej (Clariant Corp., Muttenz, Szwajcaria)
Dowanol DB	eter monobutylowy glikolu dietylenowego, dostarczany jako Dowanol® DB (Dow. Chem. Co., Midland, Ml)
Dowanol DPnP	eter n-propylowy glikolu dipropylenowego, dostarczany jako Dowanol® DPnP (Dow. Chem. Co., Midland, Ml)
Dowanol PnP	eter n-propylowy glikolu propylenowego, dostarczany jako Dowanol® PnP (Dow. Chem. Co., Midland, Ml)
Węglan sodu	bezwodny węglan sodu
Wodorotlenek sodu (25%)	wodny roztwór wodorotlenku sodu (Occidental Chemical Co., 25% substancji aktywnej)
BTC-65 (50%)	chlorek alkilodimetylobenzyloamoniowy, 50% wagowych substancji aktywnej (Stepan Co., Northfield, Ml)
BTC-8358 (80%)	chlorek alkilodimetylobenzyloamoniowy, 80% wagowych substancji aktywnej (Stepan Co., Northfield, Ml)
Substancja zapachowa	odpowiedni skład, różne kompozycje
Woda Dl	woda dejonizowana

Każda z kompozycji opisanych w tabeli 1 ma pH 12 lub niższe. Niektóre z kompozycji podanych w tabeli 1 poddano jednemu lub więcej spoś ród następujących testów.

PL 204 843 B1

Skuteczność czyszczenia

Skuteczność czyszczenia dla kompozycji według wynalazku oceniono zgodnie z następującym protokołem(ami).

Test na czyszczenie zwarzaków mydła (kamienia wapiennego)

W teście tym stosowano następujące materiały. Jako próbki podłoża: standardowe kwadratowe glazurowane czarne płytki ceramiczne, o wymiarach 10,8 cm na 10,8 cm. Do czyszczenia stosowano standardową gąbkę celulozową. Gdy gąbka zawierała środek powierzchniowo czynny lub inną substancję, substancje takie najpierw usuwano przez przemycie ciepłą wodą, ręcznie lub mechanicznie, a następnie pozostawiano gąbkę do całkowitego wysuszenia. Jako szampon testowy można stosować zwykły środek o umiarkowanym stopniu czyszczenia, zawierający etoksysiarczany alkilowe. Przykładowy skład szamponu wymieniono w protokole CSMA DCC-16.

Test prowadzono w następujący sposób:

Przygotowanie brudu

Przygotowano „wyjściowy” brud z następujących składników:

„Wyjściowy” brud	% wag./wag.
Kostka mydła	3,90
Szampon	0,35
Glinka	0,06
Sztuczny łój	0,15
Twarda woda	95,54

Wyjściowy brud przygotowano zgodnie z następującymi etapami: Najpierw kostkę mydła ostrugano do odpowiedniej zlewki. Następnie w podanej kolejności dodano pozostałe składniki i mieszano w mieszarce ze śmigłem o trzech ostrzach. Następnie zawartość zlewki ogrzewano do temperatury 45 - 50°C i mieszano aż do uzyskania gładkiej, wolnej od grudek zawiesiny. Przy umiarkowanym mieszaniu zwykle wymaga to około 2 godzin. Następnie zawartość zlewki przesączono przez lejek Buchnera wyposażony w bibułę filtracyjną Whatman # 1 lub podobną. Przesącz zawieszono w czystej dejonizowanej wodzie, stosując tę samą ilość wody, jaką stosowano do wytworzenia brudu, po czym całość ponownie przesączono. Ten przesączony przesącz wysuszono równomiernie w temperaturze 45°C i otrzymano placek filtracyjny, Po sproszkowaniu placek filtracyjny jest odpowiedni do natychmiastowego użycia lub można go przechowywać w zamkniętym pojemniku przez około 6 miesięcy.

Przygotowanie podłoża

Podłoża do testu (płytki) przygotowano w następujący sposób: każdą płytkę dokładnie przemyto (stosując dostępny na rynku detergent do ręcznego mycia naczyń Dove®) i szorowano niemetalicznym zmywakiem (takim jak gąbka do szorowania Chore Boy® Long Last). Wymyte płytki wysuszono następnie w piecu w temperaturze 40,5°C przez noc, a następnie wyjęto i oziębiono do temperatury pokojowej (około 20°C) i potraktowano przygotowanym brudem uzupełnionym „twardą wodą”. Należy podkreślić, że w każdym teście stosowano nowe płytki i tych samych płytek nie stosowano ponownie.

W celu naniesienia na płytki odpowiedniej ilości brudu do testu, przygotowano brud z następujących składników:

Brud do testu	% wag./wag.
„Wyjściowy” brud (określony wyżej)	4,50
Twarda woda	9,0
Kwas solny (0,1N)	0,77
Aceton	85,73

Brud do testu przygotowano zgodnie z następującymi etapami: Wskazane składniki wprowadzono do czystej zlewki, do której uprzednio dodano aceton, wodę, a na końcu dodano brud „wyjściowy”. Zawartość zlewki mieszano stosując standardową mieszarkę laboratoryjną o trzech ostrzach, aż do wytworzenia jednorodnej mieszaniny, której zabarwienie zmieniło się z białego na szare. Etap ten zwykle trwa 20 - 40 minut i w tym czasie zlewkę przykrywa się tak, aby uniknąć nadmiernej utraty rozPL 204 843 B1 puszczalnika. Następnie podczas wirowania w celu uzyskania jednorodnej zawartości, ze zlewki odpowiednią ilość brudu wprowadzono do pistoletu natryskowego. (W przypadku gdy test trwa dłużej niż jeden dzień, codziennie wytwarza się świeży brud, które stosuje się w dniu prowadzenia badania).

Na czyste, suche płytki umieszczone w rzędach naniesiono brud i stojaki pozostawiono do osadzenia się brudu do testu. Pistolet natryskowy pracował pod ciśnieniem 275,8 kPa (40 psi) i płytki spryskiwano brudem aż do uzyskania wizualnie jednolitej ilości brudu na płytkach. (Jednorodną zawiesinę brudu podczas nanoszenia uzyskano przez ciągły ruch szczotki i/lub wirowanie brudu do testu w pistolecie natryskowym). W ten sposób na każdą płytkę naniesiono około 0,10 g - 0,15 g brudu do testu.

Następnie płytki pozostawiono do wysuszenia na powietrzu przez około 30 minut i w tym czasie laboratoryjną płytę grzejną ogrzano do temperatury około 320°C Następnie każdą płytkę umieszczono na płycie grzejnej aż brud zaczął się topić i w ten sposób brudu do testu poddano „starzeniu”. Topienie się brudu uważnie obserwowano i każdą płytkę usuwano zanim brud zaczął koagulować w wielkie krople. Dla każdej płytki czynność tę powtórzono, ogrzewając płytę grzejną ponownie do temperatury 320°C. Następnie każdą płytkę oziębiano co najmniej przez około 30 minut.

Płytki oceniano zgodnie z opisanym uprzednio sposobem. Wyniki testu na czyszczenie zarówno kamienia wapiennego, jak i plam z twardej wody oceniono metodą „subiektywną”, prosząc ochotnika o ocenę wyglądu czyszczonych płytek, zgodnie ze skalą: nowa, nietraktowana płytka „100”, płytka zabrudzona opisanym uprzednio sposobem, ale nieczyszczona „0”. Obserwacje zamieszczono poniżej:

T a b e l a 3

	Zwarzaki mydła (kamień wapienny)
Przykład 6	65
Przykład 8	55
Przykład 10	67
Przykład 1	62
Przykład 4	64

Wyniki te wykazują, że badane kompozycje mają doskonałą skuteczność.

Skuteczność przeciwbakteryjna

Kompozycje według wynalazku mają dobrą skuteczność przeciwbakteryjną.

Claims

1. Alkaliczna, gotowa do użycia. kompozycja czyszcząca i odkażająca, która jest wolna od czynnika chelatującego opartego na organicznym kwasie i jest szczególnie przeznaczona do skutecznego usuwania plam ze zwarzaków mydła na powierzchniach twardych, znamienna tym, że zawiera

0,4 - 0,6% wagowych środka powierzchniowo czynnego opartego na tlenku aminy,

CHj

Ra-N-Ra

CH₃

Xw którym

R2 i R3 oznaczają takie same lub różne grupy C8-C12 alkilowe, albo R2 oznacza C12-C16 alkil, C8-C18 alkiloetoksyl, C8-18 alkilofenoloetoksyl, R3 oznacza benzyl, a

X oznacza halogenek albo anion metosiarczanowy,

6 - 8% wagowych składnika stanowiącego organiczny rozpuszczalnik,

2 - 3% wagowych węglanu metalu alkalicznego lub metalu ziem alkalicznych,

0,1 - 0,2% wagowych wodorotlenku metalu alkalicznego lub metalu ziem alkalicznych,

PL 204 843 B1 ewentualnie jeden lub więcej dodatków, obejmujących czynniki koloryzujące, substancje zapachowe, zmętniacze, zagęszczacze, czynniki regulujące pH, bufory, oraz do zbilansowania wodę.

2. Kompozycja według zastrz. 1, znamienna tym, że jest wolna od zawierających azot czynników chelatujących.

3. Kompozycja według zastrz. 1 - 2, znamienna tym, że niejonowym środkiem powierzchniowo czynnym opartym na alkoksylowanym alkoholu jest alifatyczny alkohol C12-C16, zawierający średnio około 8 - 10 moli etoksylowania na mol alkoholu.

4. Kompozycja według zastrz. 1 - 3, znamienna tym, że zawiera jeden lub więcej środków powierzchniowo czynnych opartych na tlenkach aminy o wzorze strukturalnym ι¹

R₂—N—>0

Ri w którym:

R2 oznacza prostołańcuchową lub rozgałęzioną grupę C8-C18 alkilową, a korzystnie grupę C8-C12 alkilową.

5. Kompozycja według zastrz. 1 - 4, znamienna tym, że łączna ilość środków powierzchniowo czynnych nie przekracza 1,5% wagowych kompozycji.

6. Alkaliczna, gotowa do użycia, kompozycja czyszcząca i odkażająca według zastrz. 1 - 5, znamienna tym, że zawiera

0,4 - 0,6% wagowych środka powierzchniowo czynnego opartego na tlenku aminy,

6 - 8% wagowych eteru glikolu jako organicznego rozpuszczalnika,

2 - 3% wagowych składnika stanowiącego węglan,

0,1 - 0,2% wagowych stanowiącego wodorotlenek, co najmniej 80% wagowych, a korzystnie 82% wagowych wody, oraz ewentualnie jeden lub więcej spośród dodatków obejmujących substancje koloryzujące, substancje zapachowe, zmętniacze, czynniki zagęszczające, czynniki regulujące pH, bufory, przy czym łączna ilość środków powierzchniowo czynnych nie przekracza 1,5% wagowych.

7. Sposób czyszczenia i dezynfekowania twardej powierzchni, znamienny tym, że obejmuje etap nanoszenia na twardą powierzchnię skutecznej ilości kompozycji czyszczącej i odkażającej określonej w zastrz. 1 - 6.