PL204914B1 - Sposób obróbki skór owczych futrzarskich - Google Patents

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest sposób obróbki skór owczych w fazie warsztatu mokrego, które to skóry przeznaczone są na wyroby futrzarskie, a zwłaszcza na wyroby noszone włosem na zewnątrz, wkłady do obuwia zimowego, produkty futrzarskie użytku leczniczego i rehabilitacyjnego.

Znane i powszechnie stosowane etapy wyprawy skór futerkowych obejmują zazwyczaj takie operacje warsztatu mokrego, jak rozmaczanie skór, mizdrowanie, pranie, piklowanie, garbowanie chromowe. Następnie, wygarbowane skóry suszy się i poddaje obróbce wykończeniowej warsztatu suchego, otrzymując po niej gotowy półprodukt futrzarski.

Futra damskie ze skór owczych lub jagnięcych, zwane czasem szubami, cieszą się dużą popularnością w wielu krajach, głównie Europy Wschodniej i Azji. Od surowca futrzarskiego na tego rodzaju wyroby wymaga się, aby okrywa włosowa była puszysta, gęsta, o cienkim i nie spilśnionym włosie, silnie związanym z dermą (tkanką skórną), zaś derma była miękka, pulchna, sprężysta, stosunkowo cienka, a przede wszystkim lekka.

Z uwagi na wysokie wymagania jakościowe stawiane okrywie włosowej, jako surowca do produkcji skór na futra tego rodzaju używa się przeważnie skór owczych lub jagnięcych z gatunków owiec hodowanych powszechnie w Australii, Południowej Afryce, Południowej Ameryce, a sporadycznie także skór z innych regionów o gorącym klimacie.

Powszechnie wiadomo, iż znana kąpielowa wyprawa skór owiec i jagniąt ze wspomnianych regionów nastręcza wielu niedogodności, z uwagi na delikatność runa, które dość łatwo uszkodzić przy operacjach garbarskich.

Jeszcze większa niedogodność związana jest z tym, że derma owiec i jagniąt hodowanych w gorącym klimacie zawiera znaczne iloś ci niedojrzałego kolagenu, bezpostaciowych białek i tłuszczu, których usunięcie powszechnie stosowanymi zabiegami garbarskimi warsztatu mokrego w zasadzie nie jest w pełni możliwe bez ryzyka spowodowania zafilcowania lub innej degradacji okrywy włosowej. Wskutek tego, znane zabiegi technologiczne, kierunkowane na uzyskanie surowca futrzarskiego o pożądanej jakości włosa nie pozwalają otrzymać skór o dermie lekkiej, miękkiej i sprężystej.

Literatura patentowa wskazuje szereg rozwiązań stosowanych w fazie warsztatu mokrego, zmierzających do pełnego usunięcia z dermy skór futerkowych niedojrzałych form kolagenu, bezpostaciowych białek, tłuszczu naturalnego oraz do rozluźnienia struktury splotów włókien kolagenowych ułatwiającego operacje garbowania.

Przykładowo, z opisu patentowego PL 71 558 znany jest sposób rozluźnienia tkanki skór futerkowych, który prowadzi się enzymatycznie w kąpieli o temperaturze 40 - 55°C, po czym skóry pikluje się w kąpieli o temperaturze 25 - 55°C kwasami organicznymi, jak mrówkowy lub octowy lub kwasem siarkowym, a następnie wiruje, garbuje i wykańcza.

Jednak sposób według patentu PL 71 558 nie znajduje zastosowania do obróbki skór owczych przeznaczonych na wyroby futrzarskie noszone włosem na zewnątrz, z uwagi na dość wysoką temperaturę kąpieli enzymatycznej powodującą zafilcowanie okrywy włosowej.

Okazało się nieoczekiwanie, że opisanych powyżej niedogodności związanych z wyprawą skór owczych można uniknąć, o ile do obróbki zapiklowanych skór zastosuje się kolejność operacji warsztatu mokrego oraz technologiczne kąpiele, zgodnie z mniejszym wynalazkiem.

Sposób obróbki skór owczych przeznaczonych na cele futrzarskie, polega na tym, że zapiklowane skóry depikluje się kąpielowo przy ciągłym lub okresowym usuwaniu z kąpieli zemulgowanych tłuszczy i białek, po czym powtórnie pikluje i kieruje do dalszych powszechnie znanych etapów obróbki technologicznej.

Operację depiklowania według wynalazku prowadzi się obracając skóry w kąpieli o temperaturze 28 - 35°C, zawierającej chlorek sodu o stężeniu 5,5 - 6,5° Be, środki piorące w ilości 1,5 - 2,5 g/l, niejonowe środki rozmaczające dermę w ilości 1,5 - 2,5 g/l, formalinę w ilości do 0,6 g/l i/lub mrówczan sodu w ilości pozwalającej uzyskać pH kąpieli od 3,8 do 4,2, a następnie przetrzymuje się skóry w kąpieli co najmniej 6 godzin, po czym obracając je podnosi się stopniowo pH kąpieli, dozując w czasie nie krótszym od 0,5 godziny sodę oczyszczoną aż do osiągnięcia pH = 4,8 - 5,2.

Następnie po czasie nie krótszym od 0,5 godziny, nadal obracając skóry, ponownie podnosi się stopniowo pH kąpieli dozując w czasie nie krótszym od 45 minut sodę amoniakalną do osiągnięcia pH < 6,2 i dalej miesza skóry, aż do uzyskania w całym przekroju poprzecznym dermy pH od 5,8 do 6,2.

Dla stwierdzenia, że kąpiel przeniknęła przez cały przekrój dermy, używa się znanych indykatorów, jak na przykład zieleń bromokrezolową.

PL 204 914 B1

Korzystnie, w skład kąpieli depiklującej mogą wchodzić też środki enzymatyczne proteolityczne i/lub lipolityczne w ilości do 1 g/l, przy czym środków tych dodaje się po podwyższeniu pH kąpieli sodą oczyszczoną.

Depiklowane zgodnie z wynalazkiem skóry kieruje się do znanego piklowania kwasem mrówkowym. O ile jest to konieczne przed skierowaniem do piklowania skóry depiklowane można ponadto wyżymać i mizdrować.

Główną zaletą wynalazku jest to, że na stosunkowo prostej drodze pozwala otrzymać skóry na półprodukt na cele futrzarskie, który cechuje się miękką, lekką, cienką i pulchną dermą oraz o delikatnym, błyszczącym, sprężystym, a przy tym mocno osadzonym w dermie włosem. Te przymioty półproduktu futrzarskiego dającego się uzyskać dzięki wynalazkowi, pozwalają użyć wyprawionych skór do wyrobu futer, wkładów do butów zimowych, jak też niektórych wyrobów leczniczych i rehabilitacyjnych, na przykład przeciwreumatycznych.

Stanowiące przedmiot wynalazku operacje technologiczne poprzedzające etap garbowania właściwego, pozwalają uniknąć pękania czy rozwarstwiania dermy, spowodowanych niewłaściwą penetracją garbników w całym jej przekroju.

Zastosowanie w praktyce sposobu według wynalazku nie wymaga zbytnich nakładów, bowiem operacje prowadzi się w urządzeniach powszechnie używanych w futrzarstwie, na przykład w kadziach, cytrokach czy mieszalnikach.

Sposób realizacji wynalazku został szerzej zilustrowany następującymi przykładami.

P r z y k ł a d I

Przykład ilustruje sposób obróbki 100 skór z owiec australijskich, które to skóry były uprzednio poddane wytrawianiu enzymatycznemu i piklowaniu kwasem mrówkowym z dodatkiem kwasu siarkowego.

W cytroku sporzą dza się 1000 litrów ką pieli o temperaturze 32°C, zawierają cej chlorek sodu o stężeniu 6,5° Be oraz 1,5 g/l środków piorących i 2 g/l niejonowych środków rozmaczających dermę.

Do kąpieli wkłada się zapiklowane skóry, obracając je okresowo, po czym po 1 godzinie dodaje się do kąpieli formalinę w ilości 0,5 g/l, oraz dalej obraca się skóry przez 1,5 - 2 godzin, stale zbierając emulsję tłuszczowo-białkową gromadzącą się na powierzchni. Następnie przez 8 do 12 godzin skóry przetrzymuje się w kąpieli bez obracania lub z okresowym obracaniem co 2 godziny przez 10 minut. Po upływie wspomnianego czasu skóry obraca się w sposób ciągły i rozpoczyna stopniowo, w czasie nie krótszym od 1 godziny, dozować do kąpieli sodę oczyszczoną aż do osiągnięcia pH = 5,0, nadal stale zbierając emulsję tłuszczowo-białkową gromadzącą się na powierzchni. Po 1 godzinie obracania skór, dozuje się do kąpieli w czasie nie krótszym od 1 godziny, sodę amoniakalną aż do osiągnięcia pH = 6,0, nadal stale zbierając emulsję tłuszczowo-białkową gromadzącą się na powierzchni kąpieli.

Skóry obraca się w kąpieli, utrzymując jej pH w granicach od 5,8 do 6,0 aż do ich pełnej depiklacji, co sprawdza się w poprzecznym przekroju dermy indykatorem - zielenią bromokrezolową.

Następnie, depiklowane według wynalazku skóry wyżyma się, na przykład w wirówce i poddaje znanej operacji piklowania kwasem mrówkowym.

P r z y k ł a d II

Przykład ilustruje sposób obróbki 100 skór z owiec australijskich, które to skóry były uprzednio poddane piklowaniu.

W cytroku sporządza się 1000 litrów kąpieli o temperaturze 35°C, zawierającej chlorek sodu o stężeniu 5,5° Be oraz 2,5 g/l środków piorących i 1,8 g/l niejonowych środków rozmaczających dermę.

Do kąpieli wkłada się zapiklowane skóry, obracając je okresowo, po czym po 1 godzinie dodaje się do kąpieli mrówczan sodu w ilości pozwalającej podnieść pH do 3,8 - 4,2 oraz dalej obraca się skóry przez 2 godziny, stale zbierając emulsję tłuszczowo-białkową gromadzącą się na powierzchni.

Następnie przez 10 do 14 godzin skóry przetrzymuje się w kąpieli bez obracania lub z okresowym obracaniem co 2 godzinę przez 5 minut. Po upływie wspomnianego czasu skóry ponownie obraca się w sposób ciągły i stopniowo rozpoczyna, w czasie nie krótszym od 1 godziny, dozować do kąpieli sodę oczyszczoną aż do osiągnięcia pH = 5,0, nadal stale zbierając emulsję tłuszczowo-białkową gromadzącą się na powierzchni kąpieli. Po 1 godzinie obracania skór, do kąpieli dodaje się środki enzymatyczne w ilości 0,5 do 1 g/l, zaś po 15 - 30 minutach dozuje się do kąpieli w czasie nie krótszym od 1 godziny, sodę amoniakalną aż do osiągnięcia pH = 6,2, nadal stale zbierając emulsję tłuszczowo-białkową gromadzącą się na powierzchni kąpieli.

Skóry obraca się w kąpieli, utrzymując jej pH w granicach 5,8 do 6,0 aż do pełnej ich depiklacji, co sprawdza się w poprzecznym przekroju dermy zielenią bromokrezolową. Następnie, depiklowane

PL 204 914 B1 według wynalazku skóry wyżyma się, na przykład w wirówce i poddaje znanej operacji piklowania kwasem mrówkowym. O ile jest to konieczne, to skóry można przed piklowaniem poddać dodatkowo operacji mizdrowania.

Claims (2)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Sposób obróbki skór owczych futrzarskich, w którym przed operacją garbowania skóry poddaje się procesowi usuwania tłuszczy i białek z dermy, znamienny tym, że zapiklowane skóry depikluje się kąpielowo przy ciągłym lub okresowym usuwaniu z kąpieli tłuszczy i białek, przy czym depiklowanie skór prowadzi się obracając skóry w kąpieli o temperaturze 28 - 35°C, zawierającej chlorek sodu o stężeniu 5,5 - 6,6 Be, środki piorące w ilości 1,5 - 2,5 g/l, niejonowe środki rozmaczające dermę w ilości 1,5 - 2,5 g/l, formalinę w ilości do 0,6 g/l i/lub mrówczan sodu w ilości pozwalającej uzyskać pH kąpieli od 3,8 do 4,2, a następnie przetrzymuje się skóry w kąpieli co najmniej 6 godzin, po czym obracając je podnosi się stopniowo pH kąpieli, dozując w czasie nie krótszym od 0,5 godziny sodę oczyszczoną aż do osiągnięcia pH= 4,8 - 5,2, a potem po czasie nie krótszym od 0,5 godziny ponownie podnosi się pH kąpieli dozując w czasie nie krótszym od 45 minut sodę amoniakalną do chwili osiągnięcia pH < 6,2 i nadal obraca skóry, aż do uzyskania w całym przekroju poprzecznym dermy pH od 5,8 do 6,2, po czym tak obrobione skóry powtórnie pikluje się i kieruje do dalszych etapów znanej obróbki.
2. 2. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że w skład kąpieli depiklującej wchodzą środki enzymatyczne proteolityczne i/lub lipolityczne w ilości do 1 g/l, przy czym środków tych dodaje się po podwyższeniu pH kąpieli sodą oczyszczoną.