PL204976B1 - Układ rozety i przyporządkowanego jej cylindra zamykającego - Google Patents

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest układ rozety i przyporządkowanego jej cylindra zamykającego.

Istotę niniejszej nowej kombinacji rozety z przyporządkowanym cylindrem zamykającym stanowi wbudowany w cylinder odbiornik elektryczny, który poprzez obwód elektryczny jest przestawiany z pozycji zablokowanej w pozycję zwolnioną, gdy uprawniony do dostępu klucz zostanie wprowadzony w cylinder zamykający. W tym przypadku aktywowany prą dem elektrycznym element blokują cy zostaje uaktywniony przez obwód elektryczny i następuje odblokowanie obrotowego ruchu rdzenia cylindra. Elektryczny obwód przełączający może być umieszczony w rozecie lub w cylindrze zamykającym względnie może być podzielony między rozetę i cylinder zamykający.

W szczególnej znanej konstrukcji tego typu cylinder zamykają cy ma dodatkowo, poza odbiornikiem elektrycznym, również mechaniczne zastawki, które poprzez odpowiednie mechaniczne nacięcia lub wybrania w kluczu są przestawiane z ich położenia zablokowanego w położenie zwolnione, gdy zostaje użyty uprawniony do dostępu klucz.

Tego typu specjalny cylinder zamykający jest znany na przykład z US 600 609 A lub EP 743 412 A.

Cylinder zamykający znany z EP 743 412 A charakteryzuje się zwartą budową. Poza mechanicznymi zastawkami w obudowie cylindra umieszczony jest zarówno elektryczny obwód przełączający, jak też aktywowany prądem elektrycznym element blokujący i elektryczny zasobnik energii.

Dlatego też opisany powyżej cylinder zamykający nie może mieć długości mniejszej niż minimalna, ponieważ w przeciwnym razie w obudowie cylindra nie zmieszczą się wszystkie podzespoły.

W wyniku wspomnianych wymiarów tego typu cylindrów zamykających umieszczenie w nich większych baterii lub innych podzespołów, jak obwody ładowania, sprawia trudności, dopóki nie powiększy się długości cylindra zamykającego. Wprawdzie długość cylindra można zwiększyć bez problemu po zewnętrznej lub po wewnętrznej stronie. Większe długości zewnętrzne oznaczają jednak, przy typowych obecnie grubościach drzwi, konieczność zastosowania odpowiednio grubych nakładek na drzwi, aby uniemożliwić uchwycenie obcęgami lub podobnym narzędziem wystającego poza płytę drzwiową końca cylindra zamykającego. Większe długości wewnętrzne wymagają ze względów estetycznych odpowiednio grubych nakładek wewnętrznych.

Celem wynalazku jest takie udoskonalenie układu rozety z przyporządkowanym cylindrem zamykającym o znanej konstrukcji, aby powiększyć przestrzeń w obudowie cylindra, jaka pozostaje do dyspozycji dla wbudowania podzespołów elektronicznych, dla montażu w znormalizowanych drzwiach falcowych.

Układ rozety i przyporządkowanego jej cylindra zamykającego, który zawiera uaktywniany prądem elektrycznym element blokujący, przemieszczany za pomocą uprawnionego do dostępu klucza z pozycji zablokowanej w pozycję zwolnioną, przy czym wbudowany cylinder zamykający na wewnętrznej stronie wystaje częścią swej długości poza płytę drzwiową i ewentualnie okucie wewnętrzne, według wynalazku charakteryzuje się tym, że cylinder zamykający stanowi cylinder kształtowy, zaś w rozecie umieszczony jest elektryczny zasobnik energii, ponadto rozeta i cylinder zamykający mają współpracujące ze sobą urządzenia do przekazywania energii elektrycznej, z których urządzenia przyporządkowane rozecie są połączone przewodami elektrycznymi z zasobnikiem energii, zaś element blokujący jest zasilany prądem elektrycznym za pomocą urządzeń przyporządkowanych cylindrowi zamykającemu, przy czym rozeta jest zaopatrzona w element mocujący do takiego mocowania na wystającej części cylindra zamykającego, że przy zdemontowanej rozecie zasobnik energii jest dostępny od zewnątrz.

Korzystnie cylinder zamykający ma postać cylindra kształtowego z kołowo-cylindrycznym obszarem do umieszczenia rdzenia zamykającego i nasadzonym nań, żebrowym obszarem, do którego zarysu zewnętrznego dopasowany jest wewnętrzny obwód rozety.

Korzystnie poszczególne urządzenia do przekazywania energii elektrycznej sięgają od wewnętrznego obwodu rozety z jednej strony do wystającej części cylindra zamykającego z drugiej strony.

Korzystnie urządzenia do przekazywania energii elektrycznej mają postać par zestyków elektrycznych.

Korzystnie pary zestyków elektrycznych składają się ze ścieżek przewodzących i przyporządkowanych im zestyków ślizgowych lub suwakowych, przy czym ścieżki przewodzące są umieszczone korzystnie w rozecie, zaś zestyki ślizgowe lub suwakowe są umieszczone korzystnie w cylindrze zamykającym.

PL 204 976 B1

Korzystnie urządzenia do przekazywania energii elektrycznej mają postać komunikujących się ze sobą bezstykowo anten.

Korzystnie anteny stanowią także element przesyłowy dla informacji elektronicznych pomiędzy kluczem i cylindrem zamykającym, przy czym antena przyporządkowana rozecie jest wstawiona w elektryczny obwód przełączający do odbioru danych przechowywanych na kluczu.

Korzystnie przyporządkowana rozecie antena stanowi element do wymiany danych pomiędzy kluczem i rozetą za pomocą bezstykowego podzespołu złożonego z transpondera i czytnika transponderowego, z których przyporządkowany rozecie zespół złożony z transpondera i czytnika transponderowego jest wstawiony w elektryczny obwód przełączający do odbioru danych.

Korzystnie wymiana danych pomiędzy kluczem i rozetą zachodzi poprzez podzespół złożony z fotodiody i fotoodbiornika, z których przyporządkowany rozecie element spośród fotodiody i fotoodbiornika jest wstawiony w elektryczny obwód przełączający do odbioru danych.

Korzystnie elektryczny obwód przełączający zawiera elektroniczny obwód przetwarzający dla danych przekazywanych przez klucz, który to obwód jest umieszczony w rozecie lub w cylindrze zamykającym.

Korzystnie przed elektronicznym obwodem przetwarzającym znajduje się umieszczony w rozecie, elektroniczny obwód sterujący do dostarczania sygnału blokującego lub zwalniającego do elektrycznego obwodu przełączającego w cylindrze zamykającym.

Korzystnie rozeta jest zaopatrzona w jednostkę odbiorczą do wymiany informacji z dalszym zewnętrznym źródłem informacji, która to jednostka odbiorcza jest połączona z umieszczonym na płycie drzwiowej obwodem przełączającym.

Korzystnie komunikacja pomiędzy jednostką odbiorczą i zewnętrznym źródłem informacji jest bezstykowa.

Korzystnie komunikacja pomiędzy jednostką odbiorczą i zewnętrznym źródłem informacji jest stykowa.

Korzystnie zewnętrzne źródło informacji jest wstawione w umieszczony na ścianie przewód do przekazu danych, zwłaszcza w szynę danych.

Korzystnie zewnętrzne źródło informacji stanowi urządzenie programowane.

Korzystnie obwód przełączający zawiera pamięć elektroniczną.

Korzystnie elektryczny zasobnik energii jest dostępny w stanie zdemontowania rozety z płyty drzwiowej.

Korzystnie zamocowanie rozety jest rozłączne jedynie za pomocą nieznormalizowanego specjalnego narzędzia.

Korzystnie rozeta jest zaopatrzona w kieszeń dla blokady spustowej, która wchodzi w kieszeń i wychodzi z niej dopiero po częściowym obrocie rdzenia zamykają cego przy uż yciu uprawnionego do dostępu klucza.

Korzystnie miejsce zamocowania rozety na cylindrze zamykającym jest usytuowane dowolnie w obrębie zadanej długości cylindra.

Korzystnie rozeta zawiera akustyczny lub optyczny nadajnik sygnału i/lub wyświetlacz informacji niekodowanych.

Korzystnie elektryczny zasobnik energii stanowi ładowany akumulator, zaś rozeta jest zaopatrzona w obwód ładowania, korzystnie poprzez ogniwo słoneczne.

Korzystnie elektryczny zasobnik energii stanowi bateria lub kondensator.

Korzystnie rozeta jest zaopatrzona w zegar elektroniczny i/lub ukryty zestyk do wzbudzania alarmu przy nieuprawnionym demontażu.

Korzystnie rozeta ma osłonę żebra cylindra, którą osłania od czoła przyporządkowany cylinder kształtowy na tyle, że dla umieszczenia klucza dostępny pozostaje jedynie kołowo-cylindryczny obszar cylindra zamykającego z rdzeniem zamykającym.

Korzystnie cylinder zamykający jest cylindrem podwójnym, zaś rozeta jest umieszczona na wewnętrznej stronie podwójnego cylindra.

Korzystnie z obu stron podwójnego cylindra znajduje się po jednej rozecie.

Korzystnie rozeta ma postać rozety nasadowej, która jest nasadzona na przynależną do cylindra zamykającego i mniejszą niż rozeta nasadowa, rozetę okuciową, przy czym korzystnie powierzchnia zakryta przez rozetę nasadową jest wypełniona w sposób zabezpieczony przed włamaniem przez podkładki.

PL 204 976 B1

Korzystnie cylinder zamykający poza uaktywnianym elektrycznie elementem blokującym zawiera dodatkowe zastawki mechaniczne, które za pomocą odpowiednich nacięć w uprawnionym do dostępu kluczu zostają ustawione w swym położeniu zwolnionym.

Korzystnie zastawki mechaniczne są umieszczone oddzielnie w kołowo-cylindrycznym obszarze cylindra kształtowego, natomiast uaktywniany elektrycznie element blokujący jest umieszczony w żebrowym obszarze cylindra kształtowego.

Korzystnie cylinder zamykający zawiera wbudowany elektryczny obwód przełączający dla elementu blokującego, zaś pomiędzy zasobnikiem energii i elektrycznym obwodem przełączającym istnieje połączenie elektryczne.

Wynalazek ma między innymi tę zaletę, że elektryczny zasobnik energii jest dostępny bez demontażu cylindra zamykającego. W tym celu należy jedynie wyjąć rozetę, dzięki czemu znajdujący się w rozecie elektryczny zasobnik energii można łatwo wymienić.

Ponieważ dodatkowo w rozecie jest dużo miejsca, można w niej umieścić baterie o większej pojemności, co z kolei wydłuża czas pomiędzy wymianami baterii.

Zalety te osiąga się dzięki temu, że elektryczny zasobnik energii zamiast w cylindrze zamykającym jest umieszczony w przyporządkowanej rozecie, przy czym pomiędzy rozetą i wystającą częścią cylindra zamykającego mogą być umieszczone urządzenia do przekazywania energii elektrycznej, które łączą zasobnik energii w rozecie z elektrycznym obwodem przełączającym i odbiornikami elektrycznymi w cylindrze zamykającym.

Przekazywanie energii może odbywać się stykowo lub bezstykowo.

Istotną cechę wynalazku stanowi przeniesienie elektrycznego zasobnika energii z obudowy cylindra w dopasowaną do cylindra zamykającego rozetę, przy czym dodatkowo należy zapewnić wymianę energii pomiędzy rozetą i cylindrem zamykającym.

Według wynalazku rozeta nie uczestniczy przy tym w mechanicznym zabezpieczeniu przed mechanicznym wyłamaniem na siłę płyty drzwiowej, jest zatem w prosty sposób - także zabezpieczony przed włamaniem - montowana po wewnętrznej stronie płyty drzwiowej.

Rozeta musi jednak być mocowana bezpośrednio na cylindrze zamykającym niezależnie od tego, czy po wewnętrznej stronie znajduje się już rozeta wewnętrzna lub nakładka wewnętrzna.

Istotną zaletę rozety stanowi również praktycznie nieograniczona wielkość, która może mieścić się w obrębie typowych wymiarów okuć lub może być większa.

Z tego powodu wewną trz rozety moż na, poza elektrycznym zasobnikiem energii, umieś cić takż e inne podzespoły, pełniące specjalne funkcje.

Zwłaszcza w przypadku drzwi wewnętrznych rozeta według wynalazku może być umieszczona na cylindrze zamykającym zarówno po zewnętrznej, jak też po wewnętrznej stronie drzwi. Ponieważ jednak rozeta może mieścić w sobie także podzespoły o specjalnych funkcjach, jak na przykład rozpoznawanie klucza, rejestracja czasów korzystania z klucza lub temu podobne, zależnie od konkretnego przypadku trzeba podjąć decyzję, gdzie ma być umieszczona.

Z drugiej strony umieszczenie rozety po wewnę trznej stronie drzwi zewn ę trznych ma tę zaletę , że nie trzeba stosować dodatkowych zabezpieczeń przed złodziejami.

Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykładach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia pierwszy przykład wykonania wynalazku w widoku z boku, fig. 2a - przykład wykonania wynalazku w osiowym widoku z góry, fig. 2b - przykład wykonania rozety bez przyporządkowanego jej cylindra zamykającego, fig. 2c - przykład wykonania z fig. 2b w widoku z boku, fig. 3a - rozetę z osłoną żebra cylindra, w widoku z boku (przekrój), fig. 3b - rozetę z osłoną żebra cylindra, w przednim widoku z góry, fig. 3c - przyporządkowany cylinder kształtowy w widoku z boku, fig. 4a - przykład wykonania z usytuowanym w rozecie odbiorem danych za pomocą anteny z czytnikiem transponderowym w rozecie, fig. 4b - przykład wykonania z jednostką odbiorczą dla zewnętrznych źródeł informacji, fig. 4c - przykł ad wykonania cylindra zamykającego z transponderem i czytnikiem transponderowym na zewnętrznej stronie drzwi, fig. 5a - rozetę ze ścieżkami przewodzącymi, fig. 5b - rozetę z fig. 5a w przekroju, fig. 5c - przyporządkowany cylinder zamykający z zastawkami mechanicznymi, fig. 5d - cylinder zamykający z zestykami suwakowymi lub ślizgowymi, fig. 5e - rozetę z umieszczoną w niej anteną i cylinder zamykający z umieszczoną w nim anteną , fig. 5f - usytuowanie fotodiody i fotoodbiornika pomiędzy rozetą i cylindrem zamykającym, fig. 6a - ulepszony przykład wykonania z wyświetlaczem, obwodem ładowania i ogniwem słonecznym, fig. 6b - przykład wykonania z mechanizmem zegarowym w schematycznym widoku z przodu, oraz fig. 7 - przykł ad wykonania z blokadą spustową .

O ile poniżej nie jest powiedziane inaczej, wówczas poniższy opis odnosi się do wszystkich figur.

PL 204 976 B1

Na figurach ukazana jest rozeta 1 z przyporządkowanym jej cylindrem zamykającym 2. Cylinder zamykający 2 zawiera uaktywniany prądem elektrycznym element blokujący 5, umieszczony w obudowie cylindra.

Może przy tym chodzić o kołek, napędzany elektromagnetycznie lub za pomocą silnika elektrycznego, który w swej pozycji zablokowanej wystaje poza szczelinę pomiędzy obrotowym rdzeniem zamykającym 39 i obudową cylindra, wchodząc przy tym w odpowiedni otwór rdzenia zamykającego 39.

Tego typu element blokujący 5 jest przemieszczany przez uprawniony do dostępu klucz 6 za pomocą elektrycznego obwodu przełączającego 3 z pozycji zablokowanej w pozycję zwolnioną, co umożliwia - przy założeniu użycia właściwego klucza - obrót rdzenia zamykającego 39.

Elektryczny obwód przełączający 3 jest w przykładzie wykonania umieszczony w cylindrze zamykającym 2. Służy on do sterowania elementem blokującym 5. Obwód przełączający 3 można jednak również umieścić w rozecie 1 lub podzielić go pomiędzy rozetę 1 i cylinder zamykający 3.

Płyta drzwiowa 7 zawiera zamek (nie pokazany na rysunku). W zamek włożony jest cylinder zamykający 2. Zazwyczaj płyta drzwiowa 7 jest zaopatrzona w osłonę zewnętrzną 53 i ewentualnie także osłonę wewnętrzną 52. Cylinder zamykający 2 wystaje przy tym swoją częścią 8 o określonej długości poza płytę drzwiową 7 i ewentualnie okucie wewnętrzne, w tym przypadku osłonę wewnętrzną 52. Na tej wystającej części 8 osadzona jest rozeta 1.

Istotne jest to, że w rozecie 1 umieszczony jest elektryczny zasobnik energii 9, który służy do zasilania elementu blokującego 5 wewnątrz cylindra zamykającego 2. W tym celu pomiędzy rozetą 1 i cylindrem zamykającym 2 znajdują się urządzenia 10, 11; 14, 15; 16, 17 do przekazywania energii elektrycznej, z których tutaj urządzenia 10, 14, 16 przyporządkowane rozecie 1 są połączone przewodami elektrycznymi 12 z zasobnikiem energii 9, zaś urządzenia 11, 15, 17 przyporządkowane cylindrowi zamykającemu 2 są połączone przewodami elektrycznymi 13 z obwodem przełączającym 3, który służy do przemieszczania elementu blokującego 5 z pozycji zablokowanej w pozycję zwolnioną.

Istotne jest to, że elektryczny element blokujący 5 można zasilać prądem elektrycznym za pomocą urządzeń 11, 13, 15, 17 przyporządkowanych cylindrowi zamykającemu. Może to się odbywać na przykład za pomocą zainstalowanego na stałe połączenia kablowego między rozetą 1 i cylindrem zamykającym 2.

Nie ograniczając wynalazku do danego rozwiązania, na figurach ukazano cylindry zamykające 2 w postaci cylindrów kształtowych, zaopatrzonych w kołowo-cylindryczny obszar do obsadzenia rdzenia zamykającego 39 oraz w połączony z nim bezpośrednio obszar 38 w kształcie żebra.

Korzystnie urządzenia 10, 11; 14, 15; 16, 17 do przekazywania energii elektrycznej są rozmieszczone parami i usytuowane z jednej strony na wewnętrznym obwodzie rozety, z drugiej zaś na wystającej części 8 cylindra zamykającego. W ukazanych przykładach wykonania na odpowiednim spłaszczeniu, na spodzie żebra cylindra, znajdują się zestyki suwakowe lub ślizgowe 15, które współpracują ze zwróconymi odpowiednio w górę, ścieżkami przewodzącymi 14 na rozecie 1.

Pomijając to stykowe przekazywanie prąciu elektrycznego, można również zastosować komunikujące się ze sobą bezstykowo anteny 16, 17, pokazane przykładowo na fig. 5e. Poza tym możliwe jest użycie szyn danych.

Zastosowanie anten przynosi dodatkowo tę korzyść, że poza przekazywaniem energii elektrycznej pomiędzy rozetą 1 i cylindrem zamykającym 2 można dodatkowo przekazywać informacje elektryczne pomiędzy uprawnionym do dostępu kluczem 6 i cylindrem zamykającym 2. W tym celu przyporządkowana rozecie 1 antena 16 musi zostać wstawiona w odpowiedni elektryczny obwód przełączający 26 do odbioru danych i/lub przetwarzania danych, zawartych w pamięci uprawnionego do dostępu klucza.

Wymiana danych pomiędzy uprawnionym do dostępu kluczem 6 i cylindrem zamykającym 2 odbywa się jednak za pomocą specjalnej pary anten 50, 51, przy czym przyporządkowana cylindrowi zamykającemu 2 antena 51 jest osadzona w czołowym module funkcyjnym 46a, który znajduje się na zewnętrznej stronie 49 płyty drzwiowej 7. Ten moduł funkcyjny jest połączony elektrycznie z elektrycznym obwodem przełączającym 26, który może być umieszczony w cylindrze zamykającym 2 lub w rozecie 1.

Oczywiście musi istnieć możliwość umieszczenia tego elektrycznego obwodu przełączającego 26 do odbioru danych również wewnątrz cylindra zamykającego, jeżeli ma zachodzić przekazywanie energii elektrycznej z rozety 1 na cylinder zamykający 2 i przekazywanie danych dostępu z klucza 6 do obwodu przełączającego 26.

PL 204 976 B1

Użycie szyn danych zapewnia, przy niewielkiej liczbie przewodów, wysoką różnorodność możliwości przekazywania.

W uzupełnieniu powyższego na fig. 4a przedstawiony jest przykład wykonania, w którym wymiana danych pomiędzy kluczem 6 i rozetą 1 zachodzi przy użyciu przyporządkowanej rozecie 1 anteny 16 poprzez bezstykową parę złożoną z transpondera 50 i współpracującego z nim czytnika transponderowego 51. Czytnik transponderowy 51 jest tutaj wstawiony w elektryczny obwód przełączający 26 do odbioru danych i znajduje się wewnątrz rozety 1.

Jak ukazano na fig. 4a w połączeniu z fig. 4c, na nie zasilanej przez rozetę według wynalazku, zewnętrznej stronie 49 cylindra zamykającego 2 znajduje się odpowiedni czytnik transponderowy 51, który ze swej strony komunikuje się bezpośrednio z umieszczonym wewnątrz główki klucza transponderem 50, i zasila odpowiednimi sygnałami elektryczny obwód przełączający 3, który może być umieszczony wewnątrz cylindra zamykającego 2 lub wewnątrz rozety 1, względnie może być częściowo umieszczony wewnątrz cylindra zamykającego 2 i częściowo wewnątrz rozety 1.

W każdym jednak przypadku elektryczny zasobnik energii powinien być umieszczony w znajdującej się na wewnętrznej stronie 48 rozecie 1 według wynalazku, w związku z czym także znajdujący się wewnątrz cylindra zamykającego, elektryczny obwód przełączający 3 dla elementu blokującego 5 uzyskuje stamtąd swoją energię, podczas gdy uprawniony do dostępu klucz 6 jest wkładany od zewnętrznej strony 49 płyty drzwiowej 7.

W uzupełnieniu powyższego na fig. 5f ukazany jest przykład wykonania, w którym wymiana danych pomiędzy rozetą 1 i cylindrem zamykającym 2 odbywa się za pomocą pary złożonej z fotodiody 18 i fotoodbiornika 19, przy czym również tutaj podzespół złożony z fotodiody 18 i fotoodbiornika 19, przyporządkowany rozecie 1, może być wstawiony w elektryczny obwód przełączający 26 do odbioru danych.

W uzupełnieniu powyższego na fig. 5e ukazany jest przykład wykonania, w którym elektryczny obwód przełączający 26 zawiera elektroniczny obwód przetwarzający 17.1, umieszczony w rozecie 1 lub w cylindrze zamykającym. Elektroniczny obwód przetwarzający 17.1 służy do identyfikacji lub rozpoznawania danych przekazywanych przez uprawniony do dostępu klucz 6, które to dane mogą przedostawać się do elektronicznego obwodu przetwarzającego 17.1 jedynie poprzez odpowiednie łącze danych.

Elektronicznemu obwodowi przetwarzającemu 17.1 w cylindrze zamykającym 2 można dodatkowo podporządkować umieszczony w rozecie 1, elektroniczny obwód sterujący 20, który służy do doprowadzania sygnału blokującego lub zwalniającego do elektrycznego obwodu przełączającego 3 w cylindrze zamykającym. Ta postać wykonania wynalazku ukazana jest na fig. 4a, gdzie elektroniczny obwód sterujący 20 jest za pomocą odpowiedniego przewodu do przekazu danych połączony z przyporządkowanym mu odbiornikiem wewnątrz cylindra zamykającego 2.

W uzupełnieniu powyższego na fig. 4b ukazany jest przykład wykonania, w którym rozeta 1 jest zaopatrzona w jednostkę odbiorczą 21, służącą do wymiany informacji z dalszym, zewnętrznym źródłem informacji 22, 24. Pod tym pojęciem należy rozumieć źródło informacji, które nie jest sprzężone z główką klucza, lecz przykładowo ma postać programowanego urządzenia 24 lub temu podobnego elementu. Jako przewody do przekazu danych można zastosować szyny danych 23, połączonych przykładowo z urządzeniem do obróbki danych, zainstalowanym na stałe na obudowie.

Jak widać zwłaszcza na fig. 4b, jednostka odbiorcza 21 może komunikować się bezstykowo lub stykowo z zewnętrznym źródłem informacji 22.

Ponadto korzystne może być umieszczenie w obwodzie przełączającym 26 pamięci elektronicznej 25, służącej do trwałego przechowywania przekazywanych danych, które można ewentualnie przepisać, na przykład przy przeprogramowywaniu na inny klucz.

Należy przy tym pamiętać, że pamięć elektroniczna 25, elektroniczny obwód sterujący 20, umieszczona na rozecie antena 16 i ewentualnie transponder 50 względnie czytnik transponderowy 51 powinny dysponować możliwością włączenia w przyporządkowany rozecie obwód przełączający 26 do odbioru danych.

Aby utrudnić niepowołane manipulacje, elektryczny zasobnik energii 9 powinien być dostępny dopiero po demontażu rozety 1 z płyty drzwiowej 7.

Można to umożliwić przykładowo za pomocą ukrytego zamocowania przy użyciu śrub. Alternatywnie na figurach ukazane jest zastosowanie śruby zaciskowej 43, którą można zwolnić jedynie za pomocą nieznormalizowanego specjalnego narzędzia.

PL 204 976 B1

Ponadto zwłaszcza na fig. 7 widać, że rozeta 1 jest za pomocą blokady spustowej 27 połączona z cylindrem zamykającym 2. W tym celu zastosowany jest przykładowo dociśnięty sprężyną do wewnątrz, kołek blokujący, osadzony w promieniowym otworze obudowy cylindra i wsparty swoją stopką na obrotowym rdzeniu cylindra. Kołek blokujący wystaje przy tym poza obudowę cylindra i wchodzi tą wystającą częścią w kieszeń 28 rozety 1. Obrotowy rdzeń cylindra ma na swym obwodzie spłaszczenie, które przy zadanej pozycji obrotowej wchodzi pod stopkę kołka blokującego, w związku z czym kołek ten wychodzi z kieszeni rozety i zagłębia się w obudowie cylindra. W tej pozycji obrotowej można wyciągnąć rozetę.

W uzupełnieniu powyższego na fig. 3a ukazany jest przykładowo kolejny przykład wykonania, w którym rozetę 1 można zamocować na cylindrze zamykającym 2 wszędzie w obrębie określonego odcinka cylindra. W tym celu przewidziany jest zadany na wstępie luz osiowy 41, w obrębie którego rozetę 1 można przesuwać w jedną i drugą stronę na cylindrze zamykającym 2 w kierunku jego osi.

W uzupełnieniu powyższego na fig. 6b przedstawione jest usytuowanie akustycznego lub optycznego nadajnika 29 sygnału na rozecie 1, podobnie jak - korzystnie niewidocznego - mechanizmu zegarowego 33, który również można zasilać energią elektryczną poprzez elektryczny zasobnik energii 9.

Dodatkowo na fig. 6a ukazane jest opcjonalne usytuowanie wyświetlacza 30 oraz ogniwa słonecznego 32 na zewnętrznej stronie rozety. Ogniwo słoneczne 32 jest wstawione w obwód ładowania 31, który służy do trwałego ładowania elektrycznego zasobnika energii 9 w postaci akumulatora.

Alternatywnie względem powyższego elektryczny zasobnik energii może się również składać z jednej lub kilku baterii 9 względnie obwodu kondensatorowego.

Aby rozety 1 nie można było nielegalnie usunąć, można dodatkowo zastosować ukryty zestyk 34, wstawiony w obwód sygnalizacyjny, który zostaje zwarty przy nieuprawnionym usuwaniu rozety 1. Szczególna zaleta rozety 1 według wynalazku w połączeniu z cylindrem kształtowym polega na tym, że rozeta może całkowicie zamknąć żebrowy obszar cylindra kształtowego za pomocą osłony 44 żebra cylindra.

W tym przykładzie wykonania przyporządkowany cylinder kształtowy 2 jest na tyle zakryty od czoła, że do włożenia klucza 6 dostępny pozostaje jedynie kołowo-cylindryczny obszar cylindra kształtowego wraz z rdzeniem zamykającym 39.

Jak już wspomniano, umieszczenie rozety na zewnętrznej stronie 49 lub na wewnętrznej stronie 48 płyty drzwiowej 7 jest opcjonalne.

Alternatywnie względem powyższego z obu stron cylindra zamykającego 2 można umieścić odpowiednie rozety, zwłaszcza jeżeli rozeta 1 zawiera moduły funkcyjne o funkcjach specjalnych, na przykład mechanizm zegarowy 33, przykładowo celem zapamiętywania czasów korzystania z klucza, które to moduły funkcyjne są korzystnie przeznaczone do odczytu elektrycznego.

W uzupełnieniu powyższego na fig. 4a ukazane jest zastosowanie rozety 1 według wynalazku jako rozety dodatkowej, nasadzanej na rozetę okuciową 35, przynależną do cylindra zamykającego 2 i mniejszą niż rozeta 1. Aby zapobiec siłowemu wyłamaniu nasadzonej rozety, zaopatrzonej według wynalazku w baterie, przewidziana jest podkładka 36, która jest połączona sztywno z płytą drzwiową 7 lub z nasadzoną rozetą 1 i której również nie można wyłamać siłą.

Do tego celu służy połączenie skręcane 47, utrzymujące podkładkę 36 w jej zadanej pozycji.

W uzupełnieniu powyższego na fig. 5c ukazany jest cylinder zamykający 2, który poza uaktywnianym elektrycznie elementem blokującym 5 zawiera także zastawki mechaniczne 42, które za pomocą odpowiednich nacięć lub wybrań w uprawnionym do dostępu kluczu są przemieszczane ze swej pozycji zablokowanej w pozycję zwolnioną.

Chodzi tutaj o znane rozwiązanie w postaci par złożonych z kołków rdzenia i kołków cylindra, które poprzez odpowiednią głębokość nacięć lub wybrań zostają tak ustawione, że przy uprawnionym do dostępu kluczu wchodzą swymi wspólnymi powierzchniami styku w szczelinę pomiędzy rdzeniem zamykającym 39 i obudową cylindra. W tym zakresie niniejszy opis odwołuje się do stanu techniki.

W uzupełnieniu pokazano tutaj, że same zastawki mechaniczne 42 są usytuowane w kołowo-cylindrycznym obszarze 37 cylindra kształtowego, natomiast uaktywniany elektrycznie element blokujący 5 jest umieszczony wewnątrz żebra 38 cylindra kształtowego.

Należy ponadto nadmienić, że z rozetą 1 według wynalazku można stosować zwłaszcza w kombinacji z cylindrami zamykającymi 2, w których elektryczne/ elektroniczne podzespoły elektrycznego obwodu przełączającego 3 mogą być osadzone w oddzielnych modułach funkcyjnych 46a względnie 46i, umieszczonych czołowo w żebrze 38 cylindra. Jak widać zwłaszcza na fig. 4c, moduły

PL 204 976 B1 funkcyjne różnych powierzchni czołowych mogą się różnić między sobą, zależnie od tego, czy są umieszczone na stronie zewnętrznej 49, czy też na stronie wewnętrznej 48. W zewnętrznym module funkcyjnym (49a) istotna jest antena 51, komunikująca się z przyporządkowaną jej anteną 50 w kluczu. Wewnętrzny (48) moduł funkcyjny 46 i służy korzystnie do obsadzenia zestyków suwakowych lub ślizgowych 15. Przy uwzględnieniu fig. 4a, b, c oraz 5a do f znajdujące się na cylindrze przewody elektryczne dla zestyków suwakowych lub ślizgowych można także umieścić na odpowiednim module funkcyjnym 46i, co upraszcza budowę cylindra zamykającego 2.

Claims (35)

1. Układ rozety i przyporządkowanego jej cylindra zamykającego, który zawiera uaktywniany prądem elektrycznym element blokujący, przemieszczany za pomocą uprawnionego do dostępu klucza z pozycji zablokowanej w pozycję zwolnioną, przy czym wbudowany cylinder zamykający na wewnętrznej stronie wystaje częścią swej długości poza płytę drzwiową i ewentualnie okucie wewnętrzne, znamienny tym, że cylinder zamykający (2) stanowi cylinder kształtowy, zaś w rozecie (1) umieszczony jest elektryczny zasobnik energii (9), ponadto rozeta (1) i cylinder zamykający (2) mają współpracujące ze sobą urządzenia (10, 11; 14, 15; 16, 17) do przekazywania energii elektrycznej, z których urządzenia (10, 14, 16) przyporządkowane rozecie (1) są połączone przewodami elektrycznymi (12) z zasobnikiem energii (9), zaś element blokujący (5) jest zasilany prądem elektrycznym za pomocą urządzeń (11, 13, 15, 17) przyporządkowanych cylindrowi zamykającemu (2), przy czym rozeta (1) jest zaopatrzona w element mocujący (3) do takiego mocowania na wystającej części (8) cylindra zamykającego (2), że przy zdemontowanej rozecie (1) zasobnik energii (9) jest dostępny od zewnątrz.

2. Układ według zastrz. 1, znamienny tym, że cylinder zamykający (2) ma postać cylindra kształtowego z kołowo-cylindrycznym obszarem (37) do umieszczenia rdzenia zamykającego (39) i nasadzonym nań, żebrowym obszarem (38), do którego zarysu zewnętrznego dopasowany jest wewnętrzny obwód rozety (1).

3. Układ według zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, że poszczególne urządzenia (10, 11; 14,15) do przekazywania energii elektrycznej sięgają od wewnętrznego obwodu rozety (1) z jednej strony do wystającej części (8) cylindra zamykającego (2) z drugiej strony.

4. Układ według zastrz. 3, znamienny tym, że urządzenia (10, 11, 14, 15) do przekazywania energii elektrycznej mają postać par zestyków elektrycznych.

5. Układ według zastrz. 4, znamienny tym, że pary zestyków elektrycznych składają się ze ścieżek przewodzących (14) i przyporządkowanych im zestyków ślizgowych lub suwakowych (15), przy czym ścieżki przewodzące (14) są umieszczone korzystnie w rozecie (1), zaś zestyki ślizgowe lub suwakowe (15) są umieszczone korzystnie w cylindrze zamykającym.

6. Układ według zastrz. 1, znamienny tym, że urządzenia (10, 11) do przekazywania energii elektrycznej mają postać komunikujących się ze sobą bezstykowo anten (16, 17).

7. Układ według zastrz. 6, znamienny tym, że anteny (16, 17) stanowią także element przesyłowy dla informacji elektronicznych pomiędzy kluczem (6) i cylindrem zamykającym (2), przy czym antena (16) przyporządkowana rozecie (1) jest wstawiona w elektryczny obwód przełączający (26) do odbioru danych przechowywanych na kluczu.

8. Układ według zastrz. 7, znamienny tym, że przyporządkowana rozecie (1) antena (16) stanowi element do wymiany danych pomiędzy kluczem (6) i rozetą (1) za pomocą bezstykowego podzespołu złożonego z transpondera (50) i czytnika transponderowego (51), z których przyporządkowany rozecie zespół złożony z transpondera (50) i czytnika transponderowego (51) jest wstawiony w elektryczny obwód przełączający (26) do odbioru danych.

9. Układ według zastrz. 7, znamienny tym, że wymiana danych pomiędzy kluczem (6) i rozetą (1) zachodzi poprzez podzespół złożony z fotodiody (18) i fotoodbiornika (19), z których przyporządkowany rozecie (1) element spośród fotodiody (18) i fotoodbiornika (19) jest wstawiony w elektryczny obwód przełączający (26) do odbioru danych.

10. Układ według zastrz. 8 albo 9, znamienny tym, że elektryczny obwód przełączający (26) zawiera elektroniczny obwód przetwarzający (17.1) dla danych przekazywanych przez klucz (6), który to obwód jest umieszczony w rozecie lub w cylindrze zamykającym.

11. Układ według zastrz. 10, znamienny tym, że przed elektronicznym obwodem przetwarzającym (17.1) znajduje się umieszczony w rozecie (1), elektroniczny obwód sterujący (20) do dostarczaPL 204 976 B1 nia sygnału blokującego lub zwalniającego do elektrycznego obwodu przełączającego (3) w cylindrze zamykającym (2).

12. Układ według zastrz. 1, znamienny tym, że rozeta (1) jest zaopatrzona w jednostkę odbiorczą (21) do wymiany informacji z dalszym zewnętrznym źródłem informacji (22, 24), która to jednostka odbiorcza (21) jest połączona z umieszczonym na płycie drzwiowej obwodem przełączającym (26).

13. Układ według zastrz. 12, znamienny tym, że komunikacja pomiędzy jednostką odbiorczą (21) i zewnętrznym źródłem informacji (22) jest bezstykowa.

14. Układ według zastrz. 12, znamienny tym, że komunikacja pomiędzy jednostką odbiorczą (21) i zewnętrznym źródłem informacji (22) jest stykowa.

15. Układ według zastrz. 12 albo 13, albo 14, znamienny tym, że zewnętrzne źródło informacji (22) jest wstawione w umieszczony na ścianie przewód do przekazu danych, zwłaszcza w szynę danych (23).

16. Układ według zastrz. 12 albo 13, albo 14, znamienny tym, że zewnętrzne źródło informacji (22) stanowi urządzenie programowane (24).

17. Układ według zastrz. 12, znamienny tym, że obwód przełączający (26) zawiera pamięć elektroniczną (25).

18. Układ według zastrz. 1, znamienny tym, że elektryczny zasobnik energii (9) jest dostępny w stanie zdemontowania rozety (1) z płyty drzwiowej (7).

19. Układ według zastrz. 1, znamienny tym, że zamocowanie rozety (1) jest rozłączne jedynie za pomocą nieznormalizowanego specjalnego narzędzia.

20. Układ według zastrz. 1, znamienny tym, że rozeta (1) jest zaopatrzona w kieszeń (28) dla blokady spustowej (27), która wchodzi w kieszeń (28) i wychodzi z niej dopiero po częściowym obrocie rdzenia zamykającego (39) przy użyciu uprawnionego do dostępu klucza (6).

21. Układ według zastrz. 1, znamienny tym, że miejsce zamocowania rozety (1) na cylindrze zamykającym jest usytuowane dowolnie w obrębie zadanej długości cylindra.

22. Układ według zastrz. 1, znamienny tym, że rozeta (1) zawiera akustyczny lub optyczny nadajnik (29) sygnału.

23. Układ według zastrz. 1, znamienny tym, że rozeta (1) zawiera wyświetlacz (30) informacji niekodowanych.

24. Układ według zastrz. 1, znamienny tym, że elektryczny zasobnik energii (9) stanowi ładowany akumulator, zaś rozeta (1) jest zaopatrzona w obwód ładowania (31), korzystnie poprzez ogniwo słoneczne (32).

25. Układ według zastrz. 1, znamienny tym, że elektryczny zasobnik energii (9) stanowi bateria.

26. Układ według zastrz. 1, znamienny tym, że elektryczny zasobnik energii (9) stanowi kondensator.

27. Układ według zastrz. 1, znamienny tym, że rozeta (1) jest zaopatrzona w zegar elektroniczny (33).

28. Układ według zastrz. 1, znamienny tym, że rozeta (1) jest zaopatrzona w ukryty zestyk (34) do wzbudzania alarmu przy nieuprawnionym demontażu.

29. Układ według zastrz. 2, znamienny tym, że rozeta (1) ma osłonę (44) żebra cylindra, którą osłania od czoła przyporządkowany cylinder kształtowy na tyle, że dla umieszczenia klucza (6) dostępny pozostaje jedynie kołowo-cylindryczny obszar cylindra zamykającego (2) z rdzeniem zamykającym (39).

30. Układ według zastrz. 1, znamienny tym, że cylinder zamykający (2) jest cylindrem podwójnym, zaś rozeta (1) jest umieszczona na wewnętrznej stronie (48) podwójnego cylindra.

31. Układ według zastrz. 30, znamienny tym, że z obu stron podwójnego cylindra znajduje się po jednej rozecie (1).

32. Układ według zastrz. 1, znamienny tym, że rozeta (1) ma postać rozety nasadowej, która jest nasadzona na przynależną do cylindra zamykającego (2) i mniejszą niż rozeta nasadowa, rozetę okuciową (35), przy czym korzystnie powierzchnia zakryta przez rozetę nasadową jest wypełniona w sposób zabezpieczony przed włamaniem przez podkładki (36).

33. Układ według zastrz. 1, znamienny tym, że cylinder zamykający poza uaktywnianym elektrycznie elementem blokującym zawiera dodatkowe zastawki mechaniczne (42), które za pomocą odpowiednich nacięć w uprawnionym do dostępu kluczu (6) zostają ustawione w swym położeniu zwolnionym.

PL 204 976 B1

34. Układ według zastrz. 33, znamienny tym, że zastawki mechaniczne (42) są umieszczone oddzielnie w kołowo-cylindrycznym obszarze cylindra kształtowego, natomiast uaktywniany elektrycznie element blokujący (5) jest umieszczony w żebrowym obszarze (38) cylindra kształtowego.

35. Układ według zastrz. 1, znamienny tym, że cylinder zamykający zawiera wbudowany elektryczny obwód przełączający (3) dla elementu blokującego (5), zaś pomiędzy zasobnikiem energii (9) i elektrycznym obwodem przełączającym (3) istnieje połączenie elektryczne.