PL205338B1 - Kompozycja do pielęgnacji jamy ustnej i saszetka zawierająca tę kompozycję - Google Patents

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest kompozycja do pielęgnacji jamy ustnej i saszetka zawierająca tę kompozycję, przy czym ta kompozycja jest przeznaczona do stosowana w zintegrowanych zestawach do pielęgnacji jamy ustnej.

Elektryczne szczoteczki do zębów stały się ostatnio bardzo popularne zarówno u użytkowników, jak i dentystów. Sądzi się, że urządzenia te zapewniają lepsze czyszczenie i masaż powierzchni w jamie ustnej, niż tradycyjne ręczne szczotkowanie. Jednakż e elektryczne szczoteczki do zębów przed użyciem ciągle wymagają dozowania środka do czyszczenia zębów na szczecinę szczotki. Rozpoczęcie mycia zębów powoduje szybkie zmniejszenie stężenia środka do czyszczenia zębów na szczecinie i może powodować gorsze od oczekiwanego czyszczenie powierzchni zębów.

W rezultacie pożądane jest dostarczenie uk ł adu do pielę gnacji jamy ustnej, obejmują cego kompozycję do pielęgnacji jamy ustnej, dozowaną przez główkę szczoteczki i na szczecinę w czasie czyszczenia zębów albo automatycznie, albo na życzenie użytkownika. Taka idea nie jest nowa. Przykładowo, w US 3217720, WO 02/41801, WO 02/41802 i WO 02/11641 ujawniono szczoteczkę ze zbiorniczkiem ciekłego środka do czyszczenia zębów. W US 5909977 ujawniono szczoteczkę do zębów dozującą środek do mycia zębów, z wykorzystaniem wkładu do wielokrotnego napełniania, przeznaczonego do przechowywania materiału do czyszczenia zębów, oraz ściśliwego elastycznego przycisku do pompowania materiału do czyszczenia zębów do główki szczoteczki. Dalsze rozwinięcie tej idei obejmuje stosowanie pustej w środku szczeciny, przez którą przepływa środek do czyszczenia zębów, tak jak opisano to w US 5309590.

Jednakże tego typu integracja tworzy nowe problemy dotyczące reologicznych właściwości zintegrowanych kompozycji do pielęgnacji jamy ustnej. Kompozycja do pielęgnacji jamy ustnej jest korzystnie pompowana ze zbiorniczka magazynowego do miejsca jej stosowania przez pewnej postaci rurkę. W szczoteczce do zębów szyjka szczoteczki musi być mniejsza od pewnej maksymalnej średnicy i większa od pewnej minimalnej długości, aby umożliwiało to dogodne stosowanie w jamie ustnej. To ograniczenie wielkości szyjki stwarza konieczność ograniczenia maksymalnego pola przekroju poprzecznego i minimalnej długości rurek stosowanych do dostarczania kompozycji ze zbiorniczka do główki szczoteczki. Rezultatem tego ograniczenia maksymalnego pola przekroju poprzecznego rurek są wysokie wartości szybkości ścinania przy pompowaniu kompozycji do pielęgnacji jamy ustnej przez rurkę, zwiększając ciśnienie wymagane do transportu kompozycji. Ponadto, w szczoteczkach do zębów z konieczności ograniczone jest ciśnienie pompowania, albo ze względu na wymagania mocy w ukł adach pompowania z napę dem elektrycznym, albo ze wzglę du na maksymalną siłę wywieraną dogodnie przez użytkownika na pompki z napędem ręcznym. Tak więc kompozycja musi mieć specyficzne właściwości reologiczne dla umożliwienia przepompowywania jej przez rurki, przy jednoczesnej minimalizacji wymagań ciśnieniowych dla układu pompowania.

Ponadto dostępne kompozycje do pielęgnacji jamy ustnej nie są zoptymalizowane do stosowania z układami do pielęgnacji jamy ustnej i mogą prowadzić do zbyt małego lub nadmiernego nacisku główki szczoteczki do zębów, wywieranego przez użytkownika przy czyszczeniu zębów. Rezultatem wywierania zbyt małego lub nadmiernego nacisku na główkę szczoteczki do zębów może być zmniejszenie skuteczności układu do pielęgnacji jamy ustnej.

Pożądane są zatem kompozycje przeznaczone do stosowania w układach do pielęgnacji jamy ustnej, które mogą być łatwo pompowane przez rurki o danej średnicy i długości. Ponadto, pożądany jest również układ do pielęgnacji jamy ustnej, obejmujący kompozycje do czyszczenia zębów, mające właściwości reologiczne umożliwiające łatwe pompowanie tych kompozycji, utrzymujących się jednak na szczecinie szczoteczki, po ich dozowaniu. Poza tym, pożądany jest zestaw, zawierający urządzenie wymagane do stosowania kompozycji w układzie do pielęgnacji jamy ustnej.

Dodatkowo, pożądane są kompozycje do pielęgnacji jamy ustnej zoptymalizowane do stosowania w układach do pielęgnacji jamy ustnej, umożliwiające manipulowane nimi i naciskiem wywieranym przez użytkownika na układ do pielęgnacji jamy ustnej, przy jego stosowaniu w ustach.

Nieoczekiwanie stwierdzono, że wymagania te spełnia kompozycja według wynalazku.

Wynalazek dotyczy kompozycji do pielęgnacji jamy ustnej, przeznaczonej do stosowania ze zbiorniczka ręcznej szczoteczki do zębów, przy czym kompozycja jest pompowana przez rurkę ze zbiorniczka do otworu wylotowego szczoteczki do zębów, zawierająca a) od ponad 0,5 do 2% wagowych środków zagęszczających wybranych z grupy obejmującej gumę ksantanową, karageninę i jej pochodne, gumę gellanową, hydroksypropylometylocelulozę, gumę sklerotium i jej pochodne, pullulan,

PL 205 338 B1 gumę ramzan, gumę welan, konjak, kurdlan, oraz ich mieszaniny; b) 1-10% wagowych substancji ściernej którą stanowi krzemionka ścierna, której absorpcja oleju wynosi od 30 do 100 g na 100 g krzemionki; c) 30-60% wagowych wody łącznie; d) 30-60% wagowych substancji utrzymujących wilgoć wybranych spośród polioli i poli(glikoli etylenowych), przy czym wartość RDA radioaktywnej ścieralności zębiny, kompozycji wynosi 70-140, lepkość przy szybkości ścinania 450 s^-1 jest mniejsza od 5 Pa-s, lepkość przy szybkości ścinania 20 s^-1 wynosi 0,001-780 Pa-s a lepkość po ścinaniu wynosi co najmniej

Pa-s przy szybkości ścinania 1 s^-1.

Korzystnie kompozycja według wynalazku zawiera 0,1-10% wagowych środka przeciwko kamieniowi nazębnemu wybranego z grupy obejmującej rozpuszczalne w wodzie polifosforany lub difosfoniany metali alkalicznych.

Korzystniej kompozycja według wynalazku jako środek przeciwko kamieniowi nazębnemu zawiera tripolifosforany metali alkalicznych.

Korzystnie kompozycja według wynalazku zawiera 3-5% wagowych substancji ściernej.

Wynalazek dotyczy również saszetki zawierającej kompozycję zdefiniowaną powyżej.

Korzystna jest saszetka, której wewnętrzna pojemność wynosi 5-25 ml.

W poniższym opisie:

„zintegrowane urządzenie” lub „zintegrowany układ do pielęgnacji jamy ustnej” odnosi się do urządzenia lub układu do pielęgnacji jamy ustnej obejmującego wbudowany zbiorniczek zdolny do pomieszczenia kompozycji do pielęgnacji jamy ustnej, takiej jak środek do czyszczenia zębów, w celu dostarczania kompozycji do jamy ustnej;

„rurka” oznacza obudowaną wewnętrzną wnękę, przez którą płynne materiały mogą przechodzić z jednego końca do drugiego;

„oś wzdłużna” to oś równoległa do kierunku przepływu w rurce;

„przekrój wewnętrzny” to przekrój poprzeczny rurki w płaszczyźnie prostopadłej do osi wzdłużnej i otoczony wewnętrzną ścianką materiału rurki;

„długość” odnosi się do długości rurki wzdłuż osi wzdłużnej; oraz „siła zwrotna pompowania” oznacza siłę wywieraną przez lub na pompkę podczas etapu ponownego napełniania w cyklu pompowania. Siłę zwrotną pompowania można oznaczyć przez pomiar minimalnej siły wymaganej do zapobieżenia ponownemu napełnianiu pompki po cyklu wydalania i utrzymywania układu w równowadze.

Jeśli nie zaznaczono inaczej, wszystkie części, procentowości i udziały podawane w opisie i załączonych zastrzeżeniach są wyrażone w jednostkach wagowych w przeliczeniu na masę całej kompozycji do pielęgnacji jamy ustnej. Jeśli nie zaznaczono inaczej, wszystkie pomiary wykonano w 25°C dla całej kompozycji do pielęgnacji jamy ustnej. Lepkość mierzono reometrem Carrimed CSL2 100, z układem pomiarowym równoległych płytek o średnicy 2 cm i szczeliną 500 μm pomiędzy płytkami. Jeżeli jednak kompozycja zawiera składnik w postaci cząstek nierozpuszczalny w kompozycji, w postaci cząstek większych niż 50 μm, szczelina pomiędzy płytkami powinna być dziesięć razy większa od wielkości cząstek. W celu ustalenia wielkości szczeliny, jako wielkość cząstek tego składnika powinno się brać najmniejszą wielkość oczek sita, przez które przechodzi 90% wag. suchego składnika.

Opisane tu kompozycje do pielęgnacji jamy ustnej mają wartość radioaktywnej ścieralności zębiny („RDA”) co najmniej 70 do 140.

Kompozycje według wynalazku są odpowiednie do stosowania w układach do pielęgnacji jamy ustnej, w których kompozycja znajduje się w zbiorniczku i jest pompowana przez rurkę ze zbiorniczka do otworu wylotowego. Lepkość kompozycji jest zoptymalizowana dla transportowania przez rurki o danej średnicy i długości, za pomocą urządzeń pompujących wymagających małej siły. Stosunkowo mała siła oznacza, że wymagana siła pompowania nie jest tak duża, aby potrzebna była duża moc pobierana, jeśli chodzi o pompki napędzane elektrycznie, albo potrzebne by było wywieranie dużej siły użytkownika, działającego palcem na mechanizm napędowy pompki. Stosunkowo mała siła do transportowania kompozycji do pielęgnacji jamy ustnej dotyczy siły mniejszej niż 100 N, wymaganej do napędu pompki dla uzyskania wskazanych szybkości dostarczania.

Kompozycja do pielęgnacji jamy ustnej umożliwia dostarczanie jej przez rurkę o określonym polu przekroju poprzecznego i długości, przy natężeniu przepływu co najmniej 0,1 ml/s, korzystnie 0,2 ml/s. Jest to korzystne dla szybkiego i efektywnego transportu kompozycji do jamy ustnej ze zbiorniczka do główki aplikatora. Kompozycje do pielęgnacji jamy ustnej mogą być kompozycjami newtonowskimi lub kompozycjami nienewtonowskimi, w przypadku których następuje zmniejszenie lepkości wraz ze wzrostem szybkości ścinania, korzystnie takie, że ze wzrostem szybkości ścinania, a zatem naprężenia

PL 205 338 B1 ścinającego, lepkość kompozycji do pielęgnacji jamy ustnej stopniowo zmniejsza się. Zastosowanie takiej kompozycji w układzie do pielęgnacji jamy ustnej umożliwia efektywne dostarczanie kompozycji do aplikatora i jej utrzymywanie na aplikatorze, bez konieczności wielokrotnego nakładania lub negatywnego wpływu na estetykę produktu.

Układ do pielęgnacji jamy ustnej

Szczoteczka do zębów

Zgodne z wynalazkiem kompozycje do pielęgnacji jamy ustnej są odpowiednie do stosowania w wielu różnorodnych układach do pielęgnacji jamy ustnej, takich jak zintegrowane szczoteczki do zębów i elektryczne szczoteczki do zębów. Przykładowy układ do pielęgnacji jamy ustnej ujawniono w WO 02/064056 A1 i US 6402410 B1. Takie ukł ady obejmuj ą zbiorniczek, aplikator i ś rodki do transportowania kompozycji ze zbiorniczka do aplikatora. Korzystnie, układ do pielęgnacji jamy ustnej jest ręcznym przenośnym urządzeniem, nadającym się do użytkowania jedną ręką. Układ do pielęgnacji jamy ustnej korzystnie obejmuje jednolitą obudowę, która może być wygodnie chwytana ręką użytkownika, przy czym obudowa korzystnie obejmuje zbiorniczek i urządzenie transportujące kompozycję do pielęgnacji jamy ustnej.

Zbiorniczek

Odpowiedni zbiorniczek do pomieszczenia kompozycji do pielęgnacji jamy ustnej może być zamocowany na stałe lub przyłączony do układu do pielęgnacji jamy ustnej w sposób umożliwiający odłączenie. Korzystnie zbiorniczek jest wymiennie usuwalny z obudowy, przykładowo dla umożliwienia ponownego napełnienia zbiorniczka i ponownego jego wstawienia, albo zbiorniczek może być zastępowany zbiorniczkiem o zasadniczo podobnej budowie, który może zawierać dodatkowe ilości kompozycji do pielęgnacji jamy ustnej. Można stosować dowolny odpowiedni zbiorniczek. Należy rozumieć, że stosowany zbiorniczek może znajdować się w całości lub w części wewnątrz obudowy układu do pielęgnacji jamy ustnej, albo w całości lub w części na zewnątrz obudowy.

Przykładami odpowiednich zbiorniczków są zbiorniczki typu wyporowego, które na ogół mają sztywne ścianki, takie jak naboje, oraz zbiorniczki opróżniane przez pompowanie, które na ogół mają miękkie ścianki, takie jak saszetki, woreczki i pęcherze. Korzystnie zbiorniczek ma miękkie ścianki jest typu opróżnianego przez pompowanie, korzystniej saszetką. Zbiorniczek może być wytwarzany z materiałów odpowiednich do tego zastosowania, znanych fachowcom. Przykładowo, zbiorniczki typu wyporowego mogą być wytwarzane z metalu, sztywnego tworzywa sztucznego i innych odpowiednich sztywnych materiałów.

Zbiorniczki o miękkich ściankach opróżniane przez pompowanie są korzystnie wytwarzane z miękkich, giętkich tworzyw sztucznych, takich jak PET, PE, metalizowany PE, laminowane aluminium i z innych odpowiednich materiałów, znanych fachowcom. Wewnętrzna pojemność zbiorniczka korzystnie wynosi 5-25 ml.

W jednej z postaci zbiorniczek obejmuje ś rodki do przymocowania do pompki. Pożądane jest, aby zbiorniczek był przyłączany do pompki, przykładowo jeśli zastępczy zbiorniczek przyłączany jest do układu do pielęgnacji jamy ustnej. W innej postaci zbiorniczek może obejmować urządzenie do pompowania i środki do przyłączania do rurki transportującej. Korzystna jest możliwość zastępowania w tym samym czasie zbiorniczka i pompki, jako jednej jednostki. Odpowiednimi przykładami środków do przyłączania zbiorniczka do pompki są łączniki zatrzaskowe, łączniki uszczelkowe, bagnetowe i śrubowe.

Można zapewnić napełnianie zbiorniczka in situ z oddzielnego naboju z zapasem kompozycji, zewnętrznego w stosunku do obudowy układu i dostarczanego razem z układem lub niezależnie od niego. Może to być korzystne, jeśli objętości zużywanej kompozycji są stosunkowo duże, i byłoby kosztowne lub marnotrawne wyrzucanie wewnętrznego zbiorniczka, przy każdym jego opróżnieniu. Zewnętrzny nabój z zapasem kompozycji może stanowić część podstawowego zespołu, który dodatkowo pełni funkcję uchwytu dla obudowy układu do pielęgnacji jamy ustnej. Jeżeli układ do pielęgnacji jamy ustnej obejmuje elektryczne środki napędu, to podstawowy zespół może dodatkowo obejmować urządzenie ładujące akumulatorek elektryczny, wchodzący w skład układu do pielęgnacji jamy ustnej.

Pompka i rurka

Układ do pielęgnacji jamy ustnej obejmuje środki do podawania kompozycji ze zbiorniczka do aplikatora. Środki do transportowania kompozycji mogą obejmować pompkę i/lub rurkę. Korzystnie układ do pielęgnacji jamy ustnej obejmuje pompkę wywierającą mechaniczne ciśnienie do transportowania kompozycji do pielęgnacji jamy ustnej ze zbiorniczka do aplikatora. Pompka może być elektronicznie sterowaną pompką, albo np. mechaniczną pompką ze sprężynującym przyciskiem

PL 205 338 B1 napędzającym, umieszczoną nad zbiorniczkiem lub wbudowanym w rurkę prowadzącą z pompki do zbiorniczka. Pompka korzystnie jest pompką wyporową. Pompki wyporowe (patrz np. str. 155 Chemical Engineering, tom 6, Design, R.K. Sinnott, Permagon Press, 1983) obejmują wiele różnorodnych konstrukcji pomp, w których materiał nie może przepływać wstecznie przez pompę, jeśli nie jest ona w ruchu. Konkretne rodzaje pompek wyporowych nadających się do stosowania w opisanym urządzeniu obejmują pompki perystaltyczne, pompki tłokowe i membranowe.

Pompki membranowe zazwyczaj składają się z korpusu pompki, w którym zawarta jest komora pompki (pusta przestrzeń, która może być wypełniona pompowanym produktem), element wykonawczy pompki składający się z elastomerowej membrany tworzącej powierzchnię komory pompki, zawór wlotowy i zawór wylotowy. Element wykonawczy pompki może dodatkowo mieć sprężynę wspomagającą powrót do maksymalnej objętości komory, następujący po wciśnięciu membrany. Korpus pompki obejmuje także dyszę wlotową z kanałem połączonym z zaworem wlotowym oraz dyszę wylotową z kanałem połączonym z zaworem wylotowym. Zawór wlotowy jest umiejscowiony pomię dzy dyszą wlotową i komorą pompki i otwiera się kiedy ciśnienie wewnątrz pompki jest niższe niż ciśnienie po wlotowej stronie zaworu i zamyka się kiedy ciśnienie w pompce jest większe niż po wlotowej stronie zaworu. Zawór wlotowy zazwyczaj składa się z elastycznego materiału o zdolności sprężystego zamykania przy zniknięciu podciśnienia w komorze. Odpowiednim materiałem jest PET. Zawór wylotowy jest umiejscowiony pomiędzy komorą pompki i dyszą wylotową i otwiera się kiedy ciśnienie wewnątrz pompki jest wyższe niż ciśnienie po wylotowej stronie zaworu i zamyka się kiedy ciśnienie w pompce jest niższe niż po wylotowej stronie zaworu. Zawór wylotowy zazwyczaj ma podobne właściwości jak zwór wlotowy. Zawory mogą być zamontowane na osłonie zaworów, dla ich podtrzymania i zapewnienia, że będą się mogły otwierać tylko w jednym kierunku.

Wciśnięty aktywator pompujący powoduje zmniejszenie objętości obudowy pompki, zwiększenie ciśnienia w obudowie pompki i wyciśnięcie produktu przez zawór wylotowy. Po zwolnieniu elementu wykonawczego pompki odzyskiwana jest maksymalna objętość. Po uwolnieniu elementu wykonawczego pompki zwiększa się objętość obudowy pompki, powodując zmniejszenie ciśnienia w obudowie i zassanie produktu do obudowy pompki przez zawór wlotowy. Element wykonawczy pompki zazwyczaj składa się z termoplastycznego elastomeru, np. TPE (polieteroestru).

W innej postaci pompka moż e mieć tłok. Tłok, taki jak strzykawka, nie wymaga ponownego napełniania pompki produktem. Korzystnie stosuje się pompki membranowe.

Układ do pielęgnacji jamy ustnej obejmuje środki do transportu kompozycji do pielęgnacji jamy ustnej ze zbiorniczka do aplikatora. Odpowiednimi środkami transportu są rurki. Przykładami rurek są rurki silikonowe, formowane kanały z tworzywa sztucznego i rurki z tworzywa sztucznego. Rurka ma korzystnie wystarczająco małe wewnętrzne pole przekroju poprzecznego, aby możliwe było jej umieszczenie w szyjce aplikatora, bez zwiększania średnicy tej szyjki. Wewnętrzne pole przekroju poprzecznego, prostopadłego do osi wzdłużnej rurki może mieć dowolny zamknięty kształt, taki przykładowo jak okrąg, owal lub wielokąt, taki jak kwadrat lub prostokąt.

W jednej z postaci rurka ma wystarczają co mał e wewnę trzne pole przekroju poprzecznego, aby mogła zmieścić się w szyjce aplikatora obok wałka napędowego, w przypadku napędzanego silniczkiem manipulatora główki aplikatora, przy czym szyjka aplikatora jest jednocześnie wystarczająco wąska dla utrzymania ergonomiki aplikatora. Wewnętrzne pole rurki wynosi korzystnie 0,0025-25 mm².

Wewnętrzne pole rurki wynosi korzystniej 0,01-20,25 mm², jeszcze korzystniej 0,25-16 mm². Szcze₂ gólnie korzystnie wewnętrzne pole rurki wynosi 0,5-10 mm².

Ponadto, wymagana długość rurki jest taka, że zbiorniczek i pompka mogą być umiejscowione w pewnej odległości od główki aplikatora, tak że pompka może być łatwo uruchomiana ręką trzymającą układ do pielęgnacji jamy ustnej. Długość rurki korzystnie wynosi 10-300 mm, korzystniej 50-250 mm, zwłaszcza 100-200 mm. Jeszcze korzystniej długość rurki wynosi 120-180 mm.

Dodatkowo, rurka ma stosunek długości do wewnętrznego pola przekroju poprzecznego (y:A) wynoszący co najmniej 1:1 mm^-1, korzystnie co najmniej 2:1 mm^-1. Jeżeli rurka ma wiele różnych wewnętrznych pól przekroju poprzecznego, to wewnętrzne pole przekroju poprzecznego stosowane do wyznaczenia minimalnej długości obliczanej z powyższego stosunku, powinno być najmniejszym wewnętrznym polem przekroju poprzecznego rurki.

Jeżeli rurka rozszerza się pod wpływem przepływu kompozycji do jamy ustnej, to wewnętrzne pole przekroju poprzecznego stosowane do wyznaczenia minimalnej długości zgodnej z powyższym stosunkiem, jest powierzchnią określoną maksymalnym rozszerzeniem rurki.

PL 205 338 B1

Aplikator

Układ do pielęgnacji jamy ustnej obejmuje aplikator do nakładania kompozycji w jamie ustnej. Aplikator może być na stałe lub rozłączalnie przymocowany do układu do pielęgnacji jamy ustnej. Korzystnie aplikator jest rozłączalnie przymocowany do obudowy. Jest to korzystne dla umożliwienia zastąpienia aplikatora innym aplikatorem o podobnej konstrukcji, bez konieczności wymiany całego układu do pielęgnacji jamy ustnej. Aplikator może być dowolnym urządzeniem nadającym się do nakładania kompozycji do pielęgnacji jamy ustnej na zęby lub miękkie tkanki jamy ustnej i może składać się z części szyjnej rozpoczynającej się od środków umożliwiających przyłączanie i kończącej się częścią głowicową z powierzchnią nakładającą, którą może być szczoteczka lub gąbka. Główka aplikatora korzystnie stanowi szczoteczkę. Zazwyczaj część szyjna ma długość 20-100 mm i ś rednicę 5-115 mm.

Oprócz rurki aplikator może obejmować środki napędzające główkę aplikatora. Przykłady takich środków obejmują wałek napędowy lub mechaniczny układ napędowy.

Kompozycja do pielęgnacji jamy ustnej

Lepkość

Zgodna z wynalazkiem kompozycja do pielęgnacji jamy ustnej stanowi ciekłą kompozycję o dobranym profilu lepkości. Bez wiązania się z jakąkolwiek teorią sądzi się, że ciśnienie wymagane do pompowania kompozycji do pielęgnacji jamy ustnej przez rurkę o danym wewnętrznym polu przekroju poprzecznego i długości, jest proporcjonalne do lepkości kompozycji do pielęgnacji jamy ustnej, przy szybkości ścinania określonej wielkością rurki. Ze względu na ograniczenia ciśnienia pompowania, wynikające albo z minimalizacji energii w przypadku pompek z napędem elektrycznym, albo z zapobiegania nadmiernej sile wymaganej przy pompkach z napędem ręcznym, zgodne z wynalazkiem kompozycje do pielęgnacji jamy ustnej mają korzystnie lepkość w 25°C nie większą od η (w Pa-s) przy szybkości ścinania γ (w s^-1), gdzie η i γ zdefiniowano równaniami:

Równanie 1:

η=

250A² 4y

2500 ^{i Y}= A ' ₂ gdzie A i y oznaczają odpowiednio wewnętrzne pole przekroju poprzecznego (mm²) i długość (mm) rurki stosowanej do transportu kompozycji do pielęgnacji jamy ustnej poprzez pompkę ze zbiorniczka do główki aplikatora. Kompozycje do pielęgnacji jamy ustnej, mające lepkość mniejszą od η przy szybkości ścinania γ, nadają się do pompowania przez rurkę, określoną powyżej wielkościami A i y. Jeżeli rurka ma wiele różnych wewnętrznych pól przekroju poprzecznego, to lepkość powinna być obliczana tak, jakby cała długość rurki (y) miała wewnętrzne pole przekroju poprzecznego (A) równe najmniejszemu wewnętrznemu polu przekroju poprzecznego rurki. Jeżeli rurka rozszerza się pod wpływem przepływu pompowanego produktu, to wewnętrzne pole przekroju poprzecznego powinno być określone jako pole przy maksymalnym rozszerzeniu rurki.

W poniższej tabeli 1 podano przykłady korzystnych kombinacji długości rurki i wewnętrznego pola przekroju poprzecznego do stosowania w układzie do pielęgnacji jamy ustnej oraz wymagane granice lepkości dla kompozycji do pielęgnacji jamy ustnej stosowanej w tym układzie zgodnie z równaniem 1.

T a b e l a 1

Długość (mm)	50	100	120	150	Szybkość ścinania γ (s-1)
Pole (mm2)	Lepkość maksymalna (Pa-s)
1	1,25	0,63	0,52	0,42	2500
4	20	10	8,33	6,67	312,5
9	101,25	50,63	42,19	33,75	92,59
16	320	160	133,33	106,67	39,06

Dodatkowo, zgodne z wynalazkiem kompozycje do pielęgnacji jamy ustnej mają lepkość przy szybkości ścinania 20 s^-1 0,001-780 Pa-s, korzystnie 0,1-500 Pa-s, a zwłaszcza 1-100 Pa-s.

PL 205 338 B1

Jeśli nie zaznaczono inaczej, wartości lepkości podawane w opisie mierzono w kompozycjach według wynalazku, bez uprzedniego poddania kompozycji działaniu konkretnej siły ścinającej, chociaż należy zdawać sobie sprawę, że w praktyce kompozycja nieuchronnie została poddana działaniu małej siły ścinającej, ponieważ reometr Carrimed powoduje narastanie ścinania do konkretnej zaprogramowanej szybkości ścinania, przy której przeprowadza się pomiar. W celu symulacji efektów bardziej rygorystycznego przykładania ścinania, takiego jaki się osiąga podczas pompowania kompozycji przez rurkę do główki szczoteczki, lepkość można także mierzyć w urządzeniu Carrimed po określonym programowanym ścinaniu. Kompozycje według wynalazku mają lepkość „po ścinaniu” co najmniej 10 Pa-s, przy szybkości ścinania 1 s^-1. Użyte tutaj wyrażenie „lepkość po ścinaniu” oznacza lepkość kompozycji przy 1 s^-1, po wystawieniu kompozycji na liniową zmianę szybkości ścinania od 0 do 450 s^-1 w czasie 30 s, z następującą po tym drugą liniową zmianą szybkości ścinania od 450 s^-1 do 0 s^-1 w czasie 30 s, przy czym lepkość po ścinaniu oznacza się jako lepkość przy 1 s^-1 podczas drugiej liniowej zmiany szybkości ścinania z 450 s^-1 do 0 s^-1. Stosując łopatkę próbki umieszcza się na bazowej płytce reometru Carrimed CSL2 100, po czym płytki zbliża się do siebie tak, aby osiągnąć właściwą wielkość szczeliny (zwykle 500 μm), stosując wykładniczo zmniejszający się nastaw ściskania. Próbkę pozostawiano następnie na 5 minut do ustalenia się równowagi, po czym rozpoczynano procedurę testu.

W celu zapobieżenia spływania kompozycji do pielęgnacji jamy ustnej z główki aplikatora po jej podaniu, lepkość po ścinaniu wynosi co najmniej 10 Pa-s, przy szybkości ścinania 1 s^-1. Korzystnie, kompozycja do pielęgnacji jamy ustnej w 25°C ma lepkość po ścinaniu co najmniej 25 Pa-s, przy szybkości ścinania 1 s^-1.

Ponadto korzystne jest, aby kompozycje według wynalazku miały ograniczoną histerezę, tak aby po obniżeniu lepkości kompozycji w wyniku wzrostu naprężenia ścinającego, np. w wyniku pompowania przez rurkę, po usunięciu wysokiego naprężenia ścinającego kompozycja powróciła szybko do swojej lepkości przy niskim ścinaniu. Kompozycje według wynalazku korzystnie mają stosunek początkowej lepkości mierzonej przy szybkości ścinania 1 s^-1 podczas początkowej liniowej zmiany szybkości od 0 do 450 s^-1 do lepkości po ścinaniu, mierzonej przy szybkości ścinania 1 s^-1 podczas drugiej liniowej zmianie szybkości ścinania od 450 s^-1 do 0 s^-1, mniejszy od 10:1, korzystniej mniejszy od 5:1, zwłaszcza mniejszy od 2:1. Stwierdzono, że stosunek lepkości początkowej do lepkości po ścinaniu jest wskaźnikiem poziomu histerezy w kompozycjach według wynalazku. Stosunek większy od 10 wskazuje na to, że kompozycja do pielęgnacji jamy ustnej wykazuje zbyt dużą histerezę po wystawieniu na działanie dużych sił ścinających i z tego powodu po usunięciu naprężeń ścinających w ograniczonym stopniu powraca do lepkości jaką miała przed osiągnięciem lepkości przy dużej szybkości ścinania.

Jeżeli środkiem pompującym kompozycję jest pompka wyporowa o działaniu bezpośrednim, to kompozycja do pielęgnacji jamy ustnej korzystnie ma lepkość nie większą od η (w Pa-s) przy szybkości ścinania γ (w s^-1), gdzie η i γ zdefiniowano równaniami:

Równanie 2

10A² η =- ^{i y}

10000

A^{3 3 2}

W poniższej tabeli 2 podano przykłady korzystnych kombinacji długości rurki i wewnętrznego pola przekroju poprzecznego dla stosowania w układzie do pielęgnacji jamy ustnej oraz korzystne granice lepkości dla kompozycji do pielęgnacji jamy ustnej stosowanej w tym układzie z pompką typu wyporu bezpośredniego, zgodnie z równaniem 2.

T a b e l a 2

Długość (mm)	50	100	120	150	Szybkość ścinania γ (s-1)
Pole (mm2)	Lepkość maksymalna (Pa-s)
1	0,2	0,1	0,08	0,07	10000
4	3,2	1,6	1,33	1,07	1250
9	16,2	8,1	6,75	5,4	370,37
16	51,2	25,6	21,33	17,07	156,25

PL 205 338 B1

Korzystniej, jeżeli środkiem pompującym kompozycję jest pompka typu wyporowego, to kompozycja do pielęgnacji jamy ustnej korzystnie ma lepkość nie większą od η (w Pa-s) przy szybkości ścinania γ (w s^-1), gdzie η i γ zdefiniowano równaniami:

Równanie 3:

η=

6A²

10000

A^{3 3 2}

W poniższej tabeli 3 podano przykłady korzystnych kombinacji długości rurki i wewnętrznego pola przekroju poprzecznego do stosowania w układzie do jamy ustnej oraz korzystne granice lepkości dla kompozycji do pielęgnacji jamy ustnej stosowanej w tym układzie z pompką typu wyporowego, zgodnie z równaniem 3.

T a b e l a 3

Długość (mm)	50	100	120	150	Szybkość ścinania γ (s-1)
Pole (mm2)	Lepkość maksymalna (Pa-s)
1	0,12	0,06	0,05	0,04	10000
4	1,92	0,96	0,8	0,64	1250
9	9,72	4,86	4,05	3,24	370,37
16	30,72	15,36	12,8	10,24	156,25

Korzystniej, jeżeli środkiem pompującym kompozycję jest pompka membranowa, to kompozycja do pielęgnacji jamy ustnej korzystnie ma lepkość nie większą od η (w Pa-s) przy szybkości ścinania γ (w s^-1), gdzie η i γ zdefiniowano równaniami:

Równanie 4:

3A² η =— ^{i y}

10000 ^Y = a ^{3 3 2}

W poniższej tabeli 4 podano przykłady korzystnych kombinacji długości rurki i wewnętrznego pola przekroju poprzecznego dla stosowania w układzie do pielęgnacji ustnej oraz korzystniejsze granice lepkości dla kompozycji do pielęgnacji jamy ustnej stosowanej w tym układzie, zgodnie z równaniem 4.

T a b e l a 4

Długość (mm)	50	100	120	150	Szybkość ścinania γ (s-1)
Pole (mm2)	Lepkość maksymalna (Pa-s)
1	0,06	0,03	0,025	0,02	10000
4	0,96	0,48	0,4	0,32	1250
9	4,86	2,43	2,03	1,62	370,37
16	15,36	7,68	6,4	5,12	156,25

Jeszcze korzystniej, gdy środkiem pompującym kompozycję jest pompka membranowa, to kompozycja do pielęgnacji jamy ustnej korzystnie ma lepkość nie większą od η (w Pa-s) przy szybkości ścinania γ (w s^-1), gdzie η i γ zdefiniowano równaniami:

η10A² 4y

10000

A^{3 3 2}

W korzystniejszym przypadku, w którym środkiem pompującym kompozycję jest pompka membranowa, kompozycja do pielęgnacji jamy ustnej korzystnie ma lepkość nie większą od η (w Pa-s) przy szybkości ścinania γ (w s^-1), gdzie η i γ zdefiniowano równaniami:

PL 205 338 B1 η=

3A²

4y

10000

A^3/2

Kompozycje do pielęgnacji jamy ustnej o lepkości mieszczącej się w granicach określonych powyższymi równaniami doskonale nadają się do stosowania w układach do pielęgnacji jamy ustnej obejmujących środki pompujące kompozycję do pielęgnacji jamy ustnej ze zbiorniczka do aplikatora poprzez rurkę. Kompozycje o lepkości większej niż to zdefiniowano w opisie są zbyt lepkie, aby mogły być skutecznie pompowane przez rurkę o zdefiniowanej średnicy i długości. Chociaż kompozycje te mogą przepływać przez rurkę o określonym wewnętrznym polu przekroju poprzecznego i długości, to siła wymagana do wydajnego transportu tych kompozycji ze skutecznym natężeniem przepływu jest wyższa od tej, jaka może być dostarczana przez pompkę napędzaną baterią, albo przez ręczne operowanie przez użytkownika aktywatorem pompującym.

Należy rozumieć, że przyrządy stosowane do pomiaru naprężeń ścinania i szybkości ścinania (takie jak stosowany tutaj reometr Carrimed CSL2 100) nie mogą zapewnić osiągnięcia pewnych szybkości ścinania wskazywanych równaniami dla γ. W tych przypadkach lepkość kompozycji do pielęgnacji jamy ustnej przy tych wartościach szybkości ścinania wyznacza stosując model Herschel-Bulkley. Naprężenie ścinania kompozycji do pielęgnacji jamy ustnej wyznaczane jest jako funkcja szybkości ścinania w zakresie szybkości ścinania od 0 do 450 s^-1, albo maksymalna szybkość ścinania, jaka może być stosowana do kompozycji do pielęgnacji jamy ustnej, bez doprowadzania jej do częściowego przerwania, przy stosowaniu minimum 40 równo rozłożonych w tym zakresie szybkości ścinania. Dane modelowane są przez dopasowanie do równania:

τ = τ ₀ + κγ ⁿ gdzie τ oznacza naprężenie ścinające, τ0 oznacza granicę plastyczności, γ oznacza szybkość ścinania, κ oznacza konsystencję (lepkość przy 1 s^-1), a n jest wykładnikiem ścinania. Po wyznaczeniu wartości τ0, κ i n, stosuje się następujące równanie przy szybkości ścinania wymaganej do przewidywania lepkości kompozycji do pielęgnacji jamy ustnej przy dużych szybkościach ścinania:

η = ^(τ0 ^xY^n-1) + (^KY^n-1)

Zgodne z wynalazkiem kompozycje do pielęgnacji jamy ustnej lepkość mniejszą od 5 Pa-s, zwłaszcza mniejszą od 2 Pa-s, przy szybkości ścinania 450 s^-1. Nieoczekiwanie stwierdzono, że kompozycje powinny mieć małą lepkość przy dużej szybkości ścinania, dla zapewnienia możliwości odpowiedniego dozowania na szczecinową główkę układu do pielęgnacji jamy ustnej. Stwierdzono, że kompozycje o lepkości przy dużej szybkości ścinania znacznie wyższej niż kompozycje według wynalazku, mają nieodpowiednie natężenia przepływu dla ich dawkowania na główkę.

Dodatkowo korzystne jest, aby kompozycja według wynalazku miała lepkość taką, aby po opróżnieniu pompki z zawartej w niej kompozycji przez jej uruchomienie, natężenie jej przepływu do pompki wynosiło co najmniej 0,2 ml/s, przy sile wstecznej pompki mniejszej od 100 N. Jest to pożądane dla umożliwienia efektywnego ponownego napełniania pompki po dawkowaniu produktu.

Dodatkowo korzystne jest, aby kompozycja według wynalazku, po rozcieńczeniu do zawiesiny 16,67% w wodzie, miała lepkość większą od 0,1 Pa-s, przy szybkości ścinania 1 s^-1. Jest to korzystne dla uzyskania kompozycji, która po rozcieńczeniu w jamie ustnej ma lepkość wystarczająco dużą dla umożliwienia jej utrzymywania w jamie ustnej, bez nadmiernego manipulowania lub wywierania przez użytkownika nacisku na aplikator. Korzystniej kompozycja według wynalazku, po rozcieńczeniu do zawiesiny 16,67% w wodzie, ma lepkość większą od 0,2 Pa-s, przy szybkości ścinania 1 s^-1, zwłaszcza większą od 0,3 Pa-s, przy szybkości ścinania 1 s^-1. Stwierdzono, że kompozycje o lepkości po rozcieńczeniu większej od 0,1 Pa-s przy szybkości ścinania 1 s-1, są lepiej akceptowane przez użytkownika i zapewniają lepszą skuteczność czyszczenia. Sądzi się, że jest to rezultatem mniejszego nacisku wywieranego przez użytkownika poprzez układ do czyszczenia jamy ustnej na miękkie tkanki jamy ustnej, dla utrzymania rozcieńczonej kompozycji w jamie ustnej. Rezultatem zmniejszenia wywieranego nacisku jest lepsze i skuteczniejsze działanie czyszczące i mniejsze podrażnienie tkanek jamy

PL 205 338 B1 ustnej. Te dwie cechy polepszają doznania odczuwane przez użytkownika, a zatem są lepiej przez niego akceptowane.

Na reologię kompozycji do pielęgnacji jamy ustnej mają wpływ rodzaje i zawartość środków zagęszczających, a także rodzaj i zawartość składników dodatkowych. Fachowcy wiedzą, że różne środki zagęszczające mogą być stosowane na różnych poziomach zawartości, dla zapewnienia podobnej lepkości przy tej samej szybkości ścinania. Jednakże środki zagęszczające mogą wykazywać różne profile lepkości w zakresie wartości szybkości ścinania. Pewne środki zagęszczające lub układy zagęszczające, takie jak środki zagęszczające zawierające syntetyczną glinkę hektorytową, wykazują umiarkowaną do dużej histerezę, ograniczającą powrót lepkości kompozycji do swej początkowej wartości przy małej szybkości ścinania, po wystawieniu kompozycji na działanie dużych szybkości ścinania, ale cechują się pożądanym, dużym zmniejszeniem lepkości wraz z wzrostem szybkości ścinania. Inne środki zagęszczające nie mają wystarczającego zmniejszenia lepkości wraz z wzrostem szybkości ścinania, umożliwiającego ich stosowanie w kompozycjach według wynalazku.

Dla zachowania właściwości zmniejszania lepkości wraz z wzrostem szybkości ścinania, korzystne jest unikanie materiałów nadmiernie zwiększających lepkość przy dużych szybkościach ścinania. Przykładami takich materiałów są dowolne ciecze newtonowskie, takie jak gliceryna, syrop sorbitolowy i uwodornione hydrolizaty skrobi (znane także jako uwodorniony syrop glukozowy). Materiały te, chociaż są pożądane jako substancje utrzymujące wilgoć i składniki dodatkowe, dodane w dużej ilości mogą zmienić właściwości kompozycji przy rozcieńczaniu, tak że staje się ona nieprzydatna do stosowania.

Większość składników ciekłych ma większą lepkość niż woda, którą zwykle zastępują. Obejmuje to inne substancje utrzymujące wilgoć, takie jak glikol propylenowy i poli(glikole etylenowe) (PEG). Jeżeli zastępuje się wodę jednym z tych składników, kompozycja do pielęgnacji jamy ustnej ma większą lepkość zarówno przy dużych, jak i małych szybkościach ścinania.

Dodatkowo, korzystne jest unikanie dużej zawartości rozdrobnionych substancji stałych, takich jak środki ścierne. Materiały te zmniejszają spadek lepkości wraz z wzrostem szybkości ścinania w kompozycji do pielę gnacji jamy ustnej, czynią c ją nieprzydatną do transportowania przez pompkę i rurkę. Stwierdzono, że kompozycje do pielęgnacji jamy ustnej zawierające duże ilości rozdrobnionych substancji stałych nie dają się czasami wciągnąć do pompki ze zbiorniczka, czego wynikiem jest zablokowanie pompki.

Środki zagęszczające

Preparat powinien mieć wystarczająco małą lepkość przy dużej szybkości ścinania, dla uzyskania odpowiedniego natężenia przepływu przez zintegrowane urządzenie, mając jednocześnie wystarczająco dużą lepkość przy małej szybkości ścinania, po wystawieniu na działanie dużej szybkości ścinania, w celu zapobieżenia spływania produktu ze szczoteczki, po jego dawkowaniu. Optymalny środek zagęszczający lub układ zagęszczający dla preparatu do urządzenia zintegrowanego, powinien zwiększać lepkość cieczy przy małej szybkości ścinania (1 s^-1), zwiększając w możliwie najmniejszym stopniu lepkość przy dużych szybkościach ścinania. W celu osiągnięcia tych celów, środek zagęszczający lub układ zagęszczający powinien nadawać preparatowi wysoki stopień pseudoplastyczności, sprawiając że lepkość preparatu znacznie się zmniejsza, wraz ze wzrostem szybkości ścinania.

Zazwyczaj środkami zagęszczającymi nadającymi największy poziom pseudoplastyczności są te środki, które tworzą struktury przez oddziaływanie ładunek-ładunek lub wiązanie wodorowe, takie jak koloidalne krzemionki i glinki hektorytowe. Z punktu widzenia natężenia przepływu, materiały te mają idealną charakterystykę, zmniejszając znacznie lepkość wraz z wzrostem szybkości ścinania. Środki zagęszczające tworzące sieci usieciowane, takie jak pochodne polisacharydów, w tym guma ksantanowa lub polimery syntetyczne, takie jak karbomer, również nadają wysoki stopień pseudoplastyczności. Środki zagęszczające tworzące struktury tylko przez zaplątanie łańcuchów, takie jak guma celulozowa, są również pseudoplastyczne, ale mają tendencję do wytwarzania niższego poziomu pseudoplastyczności niż środki mające uporządkowanie trójwymiarowe.

Środki zagęszczające mogą być stosowane pojedynczo lub w mieszaninach tworzących „układy zagęszczające”. Niektóre środki zagęszczające, np. hektoryt, przyczyniają się do rozdzielenia faz kompozycji, w których są stosowane w nieobecności drugiego środka zagęszczającego. Podobnie mogą istnieć ograniczenia odnośnie ilości, w jakich poszczególne środki mogą być stosowane, przy czym w tym przypadku potrzebne jest dodawanie innego środka zagęszczającego dla osiągnięcia wymaganego profilu reologii.

PL 205 338 B1

Jak opisano powyżej, kompozycje zawierające glinkę bentonitową i glinkę hektorytową, taką jak laponit, zmniejszają znacznie lepkość wraz z wzrostem szybkości ścinania i dlatego są pożądane do stosowania w kompozycjach według wynalazku.

Jednakże kompozycje zawierające te środki zagęszczające wykazują umiarkowaną do dużej histerezę, ograniczającą powrót lepkości do swej początkowej wartości przy małej szybkości ścinania, po wystawieniu kompozycji na działanie dużych szybkości ścinania.

Ponadto, te środki zagęszczające nie nadają się do stosowania z pewnymi substancjami czynnymi do pielęgnacji jamy ustnej, takimi jak fluorek sodu. Kompozycje zawierające korzystniejsze gumy polisacharydowe, takie jak guma ksantanowa i karagenina, nie zmniejszają w takim samym stopniu lepkości wraz z wzrostem szybkości ścinania, jak kompozycje zawierające laponit lub glinkę bentonitową, ale wykazują mniejszą histerezę po dawkowaniu. Zatem konieczny jest właściwy dobór środków zagęszczających i ich zawartości, w celu osiągnięcia wymagań reologicznych ustalonych zgodnie z wynalazkiem.

Dla poszczególnego środka zagęszczającego lub mieszaniny środków zagęszczających, osiągnięcie poprawnego profilu reologicznego, zezwalającego na osiągnięcie przez produkt odpowiedniego natężenia przepływu przy dużej szybkości ścinania i zachowania struktury kompozycji po wystawieniu na działanie dużej szybkości ścinania, w celu pozostawania produktu na szczecinie, bardzo zależy od zawartości środka zagęszczającego lub mieszaniny środków zagęszczających w preparacie. Zazwyczaj, zwiększenie zawartości środka zagęszczającego prowadzi do wzrostu lepkości zarówno przy małej szybkości ścinania, jak i przy dużej szybkości ścinania. Istnieje zatem przedział zawartości środka zagęszczającego umożliwiający pompowanie kompozycji i pozostawanie jej na szczecinie szczoteczki. Optymalny poziom lub poziomy zawartości środka zagęszczającego lub mieszaniny środków zagęszczających wyznaczany jest również przez gatunek stosowanego materiału, zazwyczaj jest funkcją masy cząsteczkowej lub długości łańcucha polimeru, przy czym rezultatem dłuższego łańcucha jest większa lepkość. Środek zagęszczający może również wykazywać synergiczne oddziaływanie z innymi składnikami w preparacie, wskutek czego poziom zawartości wymaganej dla uzyskania poprawnych lepkości zarówno przy dużych, jak i małych szybkościach ścinanie ulega zmianie. Wiele innych czynników może decydować o doborze konkretnego środka zagęszczającego w konkretnym preparacie. Może być wymagany przykładowo specyficzny ładunek na środku zagęszczającym, w celu uniknięcia niepożądanych oddziaływań z innymi składnikami.

Do środków zagęszczających odpowiednich do stosowania w kompozycjach według wynalazku należą organiczne środki zagęszczające. Do organicznych środków zagęszczających należą guma ksantanowa, karagenina i jej pochodne, guma gellanowa, hydroksypropylometyloceluloza, guma sklerotium i jej pochodne, pullulan, guma ramzan, guma welan, konjak, kurdlan i ich mieszaniny.

Ilość środków zagęszczających mieści się w zakresie od ponad 0,5% do 2% wag.

Środki powierzchniowo czynne

Kompozycje do pielęgnacji jamy ustnej zawierają korzystnie ponad około 0,1% wag. środka powierzchniowo czynnego lub mieszaniny środków powierzchniowo czynnych. Podawana zawartość środka powierzchniowo czynnego wyrażona jest w postaci zawartości 100% substancji czynnej, nawet jeśli powszechnie stosowane surowe materiały, takie jak laurylosiarczan sodu, mogą być dostarczane w postaci wodnych roztworów o niższej aktywnoś ci.

Środek powierzchniowo czynny jest ważny dla czyszczenia jamy ustnej, zarówno przez usuwanie brudu z powierzchni, jak i wytwarzanie piany tworzącej zawiesinę z usuniętym brudem. Odpowiedni poziom zawartości środka powierzchniowo czynnego wynosi około 0,1-15% wag., korzystnie około 0,25-10% wag., zwłaszcza około 0,5-5% wag., względem masy całej kompozycji. Odpowiednimi środkami powierzchniowo czynnymi stosowanymi w kompozycjach według wynalazku są anionowe, amfoteryczne, niejonowe, dwubiegunowe i kationowe środki powierzchniowo czynne, chociaż korzystne są anionowe, amfoteryczne, niejonowe i dwubiegunowe środki powierzchniowo czynne (i ich mieszaniny).

Do anionowych środków powierzchniowo czynnych w przydatnych kompozycjach należą rozpuszczalne w wodzie sole alkilosiarczanów i alkiloeterosiarczanów, zawierające 10-18 atomów węgla w grupie alkilowej i rozpuszczalne w wodzie sole sulfonowanych monoglicerydów kwasów t ł uszczowych zawierających od 10 do 18 atomów węgla. Laurylosiarczan sodu i sól sodowa sulfonowanego monoglicerydu kokosowego są przykładami anionowych środków powierzchniowo czynnych tego typu. Korzystny jest laurylosiarczan sodu. W korzystnych postaciach kompozycja do pielęgnacji jamy ustnej zawiera co najmniej około 0,125%, korzystnie co najmniej około 0,5%, korzystniej co najmniej około 2% anionowego środka powierzchniowo czynnego.

PL 205 338 B1

Odpowiednie kationowe środki powierzchniowo czynne przydatne w kompozycjach według wynalazku można szeroko zdefiniować jako pochodne czwartorzędowych alifatycznych związków amoniowych mających długi łańcuch alkilowy zawierający 10-18 atomów węgla, takich jak chlorek laurylotrimetyloamoniowy; chlorek cetylopirydyniowy; chlorek benzalkoniowy; bromek cetylotrimetyloamoniowy; chlorek diizobutylofenoksyetylodimetylobenzyloamoniowy; azotyn kokosoalkilotrimetyloamoniowy; fiuorek cetylopirydyniowy; itp. Pewne kationowe środki powierzchniowo czynne mogą działać w ujawnianych tutaj kompozycjach również jako środki bakteriobójcze.

Odpowiednie niejonowe środki powierzchniowo czynne, które mogą być stosowane w kompozycjach według wynalazku, mogą być szeroko zdefiniowane jako związki wytwarzane przez kondensację alkilenowych grup tlenkowych (o charakterze hydrofilowym) z hydrofobowym organicznym związkiem, który może mieć charakter alifatyczny i/lub aromatyczny. Przykładami odpowiednich niejonowych środków powierzchniowo czynnych są poloksamery; pochodne sorbitanu, takie jak diizostearynian sorbitanu; produkty kondesacji tlenku etylenu z uwodornionym olejem rycynowym, takie jak PEG-30 uwodorniony olej rycynowy; produkty kondesacji tlenku etylenu z alifatycznymi alkoholami lub alkilofenolami; produkty wywodzące się z kondensacji tlenku etylenu z produktami reakcji tlenku propylenu i etylenodiaminy; tlenki trzeciorzędowych amin o długim łańcuchu; tlenki trzeciorzędowych fosfin o długim łańcuchu, sulfotlenki dialkilu o długim łańcuchu oraz mieszaniny takich substancji.

Materiały te są użyteczne do stabilizacji pianek, bez przyczyniania się do nadmiernej lepkości kompozycji do pielęgnacji jamy ustnej.

Dwubiegunowe środki powierzchniowo czynne można ogólnie określić jako pochodne czwartorzędowych alifatycznych związków amoniowych, fosfoniowych i sulfoniowych, w których grupy alifatyczane mogą mieć łańcuch prosty lub rozgałęziony i w których jeden z alifatycznych podstawników zawiera od 10 do 18 atomów węgla, a drugi zawiera anionową grupę ułatwiającą rozpuszczalność w wodzie, np. grupę karboksylową , sulfonianową , siarczanową , fosforanową lub fosfonianową . Do korzystnych dwubiegunowych środków powierzchniowo czynne należą betainowe środki powierzchniowo czynne ujawnione w US-A-5180577.

Ciekłe materiały nośnikowe

Zgodna z wynalazkiem kompozycja do pielęgnacji jamy ustnej zawiera ponad około 50% ciekłych materiałów nośnikowych. Zwykle obecna jest woda. Woda stosowana przy wytwarzaniu przydatnych w handlu kompozycji do pielęgnacji jamy ustnej powinna być korzystnie dejonizowana i pozbawiona zanieczyszczeń organicznych. Kompozycje zawierają 30-60% wody. Te ilości wody obejmują niezwiązaną wodę dodawaną oraz wodę wprowadzaną z innymi materiałami, takimi jak sorbitol i roztwory ś rodków powierzchniowo czynnych.

Ciekły nośnik zawiera ponadto jeden lub większą liczbę substancji utrzymujących wilgoć. Odpowiednimi substancjami utrzymującymi wilgoć są gliceryna, sorbitol i inne jadalne alkohole wielowodorotlenowe, takie jak poli(glikole etylenowe), w ilości 30-60%. Dla uzyskania najlepszego zrównoważenia właściwości pieniących i odporności na wysychanie, stosunek łącznej ilości wody do łącznej ilości substancji utrzymujących wilgoć wynosi korzystnie od około 0,65:1 do 1,5:1, korzystnie od około 0,85:1 do 1,3:1.

Na lepkość przy dużej szybkości ścinania kompozycji do pielęgnacji jamy ustnej w bardzo dużym stopniu wpływają lepkości cieczy newtonowskich obecnych w kompozycji. Stosowane w opisie określenie „ciecze newtonowskie” obejmuje ciekłe materiały zgodne z prawem, że homogeniczne naprężenie ścinania jest iloczynem współczynnika lepkości i szybkości ścinania. Mogą być one albo czystymi cieczami, takimi jak gliceryna lub woda, albo roztworami substancji rozpuszczonej w rozpuszczalniku, takim roztwór sorbitu w wodzie. Poziom udziału cieczy newtonowskiej w lepkości nienewtonowskiej kompozycji do pielęgnacji jamy ustnej zależy od ilości wprowadzonej cieczy newtonowskiej. Woda jest zazwyczaj obecna w znacznej ilości w kompozycji do pielęgnacji jamy ustnej i ma newtonowską lepkość około 1 mPa-s w 25°C. Substancje utrzymujące wilgoć, takie jak gliceryna i roztwory sorbitu, zazwyczaj mają znacznie większą lepkość newtonowską niż woda. W rezultacie łączna zawartość substancji utrzymujących wilgoć, stosunek wody do zawartości substancji utrzymujących wilgoć i dobór substancji utrzymujących wilgoć mają krytyczne znaczenie dla lepkości kompozycji do pielęgnacji jamy ustnej przy dużej szybkości ścinania.

Można stosować powszechnie stosowane substancje utrzymujące wilgoć, takie jak sorbit, gliceryna, poli(glikole etylenowe), glikol propylenowy i ich mieszaniny, ale konkretne zawartości i stosowane stosunki różnią się, w zależności od doboru substancji utrzymującej wilgoć. Sorbitol może być stosowany, ale ze względu na jego stosunkowo dużą lepkość newtonowską, nie może być wprowadzany

PL 205 338 B1 w ilości powyżej 45% wag. kompozycji, ponieważ przyczynia się znacząco do lepkości kompozycji do pielęgnacji jamy ustnej przy dużej szybkości ścinania. Odwrotnie, glikol propylenowy może być stosowany w większej ilości, ponieważ ma lepkość newtonowską mniejszą niż sorbitol i stąd jego udział w lepkości kompozycji do pielęgnacji jamy ustnej przy dużej szybkości ścinania nie jest tak duży. Gliceryna ma pośrednią lepkość newtonowską pomiędzy sorbitolem i glikolem propylenowym.

W kompozycji do pielęgnacji jamy ustnej może być obecny także etanol, w ilości 0,5-5%, optymalnie 1,5-3,5% wag. Etanol może być stosowany jako rozpuszczalnik i może także służyć do wzmocnienia działania środka smakowo-zapachowego, chociaż z tego ostatniego względu stosuje się zwykle tylko małe jego ilości. Mogą być również stosowane nieetanolowe rozpuszczalniki, takie jak glikol propylenowy. Użyteczne są również poli(glikole etylenowe) o małej masie cząsteczkowej.

Inne składniki

Kompozycja do pielęgnacji jamy ustnej zazwyczaj zawiera różnorodne inne składniki, takie jak substancje ścierne, źródła jonów fluorkowych, środki chelatujące, środki przeciwdrobnoustrojowe, środki zagęszczające, oleje silikonowe i inne środki wspomagające (adiuwanty), takie jak środki konserwujące i środki barwiące.

Substancje ścierne

Zgodna z wynalazkiem kompozycja do pielęgnacji jamy ustnej zawiera dentystyczną substancję ścierną. Substancje ścierne służą do polerowania zębów i/lub do usuwania osadów powierzchniowych. Materiał ścierny brany pod uwagę do stosowania w kompozycji według wynalazku może być dowolnym materiałem, nie ścierającym nadmiernie zębiny.

Opisane kompozycje do pielęgnacji jamy ustnej mają wartość radioaktywnego ścierania zębiny („RDA”) wynoszącą 70-140, zwłaszcza około 80-125. Wartości RDA oznaczono zgodnie z metodą Hefferen'a przedstawioną w „Journal of Dental Research”, lipiec-sierpień 1976, str. 563-573, opisaną w US nr 4340583, 4420312 i 4421527 (Wason).

Materiały nie mające właściwości ściernych, takie jak polifosforany, mogą również wnosić udział do wartości RDA.

Wartości RDA można jednak mierzyć dla substancji ściernych, bez obecności tych materiałów. W kompozycjach według wynalazku korzystne jest, aby same substancje ścierne miały wartość RDA wynoszącą około 70-140, zwłaszcza około 80-125, przy obciążeniu 5%. RDA substancji ściernej przy obciążeniu 5% może być zmierzone następującą metodą. Kompozycję badaną zawierającą 50% gliceryny, 44% wody, 5% substancji ściernej i 1% gumy ksantanowej wytworzono przez zmieszanie gumy ksantanowej z gliceryną, dodanie wody i mieszanie, oraz dodanie substancji ściernej i mieszanie. Następnie może być zmierzone RDA kompozycji badanej, przy zastosowaniu standardowej metody RDA, w celu uzyskania RDA substancji ściernej przy 5% obciążeniu.

Alternatywnym sposobem oceniania działania czyszczącego kompozycji jest ustalenie ich wpływu na nagromadzoną błonkę. Opisane kompozycje do pielęgnacji jamy ustnej korzystnie mają wartości wskaźnika czyszczenia błonki (Pellicle Cleaning Ratio - „PCR”) co najmniej około 70, korzystnie około 70-140, zwłaszcza około 80-125. Wartości czyszczenia PCR wyznaczono testem PCR, opisanym w „In Vitro Removal of Stain With Dentifrice”, G.K. Stookey, T.A. Burkhard i B.R. Schemerhorn, J. Dental Research, 61, 1236-9, 1982.

Krzemionkowe dentystyczne substancje ścierne różnych typów oferują wyjątkowe czyszczenie powierzchni dentystycznych i działanie polerujące, bez zbędnego ścierania emalii zębów lub zębiny. Krzemionkową substancją ścierną może być strącana krzemionka lub żele krzemionkowe, takie jak kserożele krzemionkowe opisane w US nr 3538230 z 2 marca 1970 r. (Pader i in.) i nr 3862307 z 21 stycznia 1975 r. (DiGiulio), przykładowo kserożele krzemionkowe dostępne pod nazwą handlową „Syloid” z W.R. Grace & Company, Davison Chemical Division. Odpowiednimi strącanymi krzemionkami są krzemionki dostępne z INEOS pod nazwą handlową Sorbosil AC 43 i AC 33. Korzystne są, których Absorpcja oleju krzemionki wynosi od 30 g/100 g krzemionki do 100 g/100 g krzemionki. Stwierdzono, że krzemionki o niskiej absorpcji oleju mają mniej rozbudowaną strukturę i dlatego nie tworzą lepkości kompozycji do pielęgnacji jamy ustnej w takim samym stopniu, jak krzemionki o bardziej rozbudowanej strukturze i z tego powodu wykazujące większą absorpcję oleju. Absorpcję oleju mierzono przez pomiar maksymalnej ilości oleju lnianego absorbowanego przez krzemionkę w 25°C. Odpowiednia zawartość substancji ściernej wynosi 1-10%. Korzystna jest zawartość substancji ściernej 3-5%. Stwierdzono, że kompozycje do pielęgnacji jamy ustnej o dużej zawartości substancji ściernej nie mają właściwości reologicznych odpowiednich do stosowania w kompozycjach według wynalazku. Bez wiązania się z jakąkolwiek teorią, należy sądzić, że kompozycje do pielęgnacji jamy ustnej o dużej

PL 205 338 B1 zawartości substancji ściernej, chociaż mają dobrą lepkość przy małych szybkościach ścinania, nie zmniejszają wystarczająco lepkości w warunkach większych wartości szybkości ścinania, dla uzyskania dobrego napełniania pompki i dobrej charakterystyki odpływu.

Źródła jonów fluorkowych

Dla ochrony przed próchnicą, w kompozycji do pielęgnacji jamy ustnej obecne jest zwykle źródło jonów fluorkowych. Źródłami jonów fluorkowych są fluorek sodu, fluorek potasu, fluorek wapnia, fluorek cyny(II), monofluorofosforan cyny(II) i monofluorofosforan sodu. Korzystny jest fluorek sodu. Odpowiednie źródło dostarcza wolne jony fluorkowe w ilości 25-2500 ppm, w stosunku do masy ciekłego środka do czyszczenia zębów.

Środki chelatujące

Innym korzystnym ewentualnym środkiem jest środek chelatujący, cenny jako środek przeciwko kamieniowi nazębnemu. Odpowiednimi środkami chelatującymi są kwasy organiczne i ich sole, takie jak kwas winowy i jego farmaceutycznie dopuszczalne sole, kwas cytrynowy i cytryniany metali alkalicznych oraz ich mieszaniny. Środki chelatujące są zdolne do kompleksowania jonów wapnia znajdujących się w ściankach komórek bakterii. Środki chelatujące mogą również rozrywać płytkę nazębną, przez usuwanie wapnia z mostków wapniowych sprzyjających utrzymywaniu tej biomasy w stanie nienaruszonym. Jednakże, niepożądane jest stosowanie środka chelatującego o zbyt wysokim powinowactwie do jonów wapnia. Powoduje to demineralizację zębów, co jest przeciwstawne celom i zamiarom leżącym u podstaw niniejszego wynalazku.

Korzystne środki chelatujące mają stałą wiązania jonów wapnia około 10¹- 10⁵, co zapewnia polepszone czyszczenie, ze zmniejszoną tendencją do tworzenia się płytki nazębnej i kamienia. Ilość środka chelatującego odpowiednia do stosowania w kompozycjach według wynalazku wynosi około 0,1% - 2,5%, korzystnie około 0,5% - 2,5%, zwłaszcza około 1,0% - 2,5%. Sól kwasu winowego jako środek chelatujący może być stosowana pojedynczo lub w połączeniu z innymi opcjonalnymi środkami chelatującymi.

Inną grupą środków szczególnie odpowiednich do stosowania w kompozycjach według wynalazku jako środki chelatujące są rozpuszczalne w wodzie polifosforany, polifosfoniany i pirofosforany, które są przydatne jako środki przeciwko kamieniowi nazębnemu. Pirofosforanami stosowanymi w kompozycjach według wynalazku mogą być dowolne pirofosforany metali alkalicznych. Skuteczna ilość pirofosforanu użytecznego w kompozycji według wynalazku jest na ogół wystarczająca do dostarczania co najmniej 1,0% jonów pirofosforanowych, korzystnie około 1,5-6% takich jonów. Pirofosforany opisano szczegółowiej w Kirk & Othmer, Encyclopedia of Chemical Technology, wydanie drugie, tom 15, Interscience Publishers (1968).

Korzystne są rozpuszczalne w wodzie polifosforany, takie jak tripolifosforan sodu, tripolifosforan potasu i heksametafosforan sodu. Inne tego typu środki o długim łańcuchu przeciwko kamieniowi nazębnemu opisano w WO 98/22079. Korzystne są również rozpuszczalne w wodzie difosfoniany. Odpowiednimi rozpuszczalnymi difosfonianami są etano-1-hydroksy-1,1-difosfonian (EHDP) i azacykloheptanodifosfonian (AHP). Szczególnie korzystne są tripolifosforany i difosfoniany, ponieważ działają zarówno przeciwko kamieniowi nazębnemu, jak i usuwają przebarwienia zębów, bez zwiększania lepkości w tak dużym stopniu, jak inne mniej rozpuszczalne w wodzie chemiczne środki usuwające przebarwienia zębów oraz nie ulegają hydrolizie w wodzie. Ze względu na ograniczoną ilość substancji ściernych, która może być zawarta w kompozycjach według wynalazku, spowodowaną utrzymywaniem niskiej lepkości, rozpuszczalne polifosforany i difosfoniany są korzystnymi środkami aktywnymi usuwającymi przebarwienia. Bez wiązania się z jakąkolwiek teorią, należy sądzić, że składniki te usuwają przebarwienia przez desorpcję zabarwionej błonki powierzchniowej z powierzchni szkliwa zębów. Odpowiednie zawartości rozpuszczalnych w wodzie polifosforanów i difosfonianów wynoszą około 0,1-10%, korzystnie około 1-5%, zwłaszcza około 1,5-3% wagi kompozycji do pielęgnacji jamy ustnej. Korzystniej stosuje się tripolifosforany metali alkalicznych.

Jeszcze inną możliwą grupą środków chelatujących odpowiednich do stosowania w kompozycjach według wynalazku są anionowe polikarboksylany. Takie materiały są dobrze znane i są stosowane w postaci kwasowej, albo w postaci częściowo lub korzystnie całkowicie zobojętnionych, rozpuszczalnych w wodzie soli metali alkalicznych (np. potasu i korzystnie sodu) lub soli amonowych. Dodatkowe polimerowe polikarboksylany ujawniono w US nr 4138477 z 6 lutego 1979 r. (Gaffar) i 4183914 z 15 stycznia 1980 r. (Gaffar i in.) i są to kopolimery bezwodnika maleinowego ze styrenem, izobutylenem lub eterem etylowinylowym; polikwasy akrylowy, itakonowy i maleinowy; oraz oligomery sulfoakrylowe o MW tak małej jak 1000, dostępne jako Uniroyal ND-2.

PL 205 338 B1

Środki przeciwdrobnoustrojowe

Użytecznymi środkami wprowadzanymi do kompozycji według wynalazku są środki przeciwdrobnoustrojowe. Można stosować różnorodne środki przeciwdrobnoustrojowe, w tym sole cyny(II), takie jak pirofosforan cyny(II) i glukonian cyny(II); sole cynku, takie jak mleczan cynku i cytrynian cynku; sole miedzi, takie jak bisglicynian miedzi; czwartorzędowe sole amonowe, takie jak chlorek cetylopirydyniowy, i chlorek tetradecyloetylopirydyniowy; sole bis(biguanidu); oraz niejonowe środki przeciwdrobnoustrojowe, takie jak triklozan. Pewne olejki zapachowe, takie jak tymol, mogą również być aktywne przeciwko drobnoustrojom. Środki takie ujawniono w opisach patentowych US 2946725 z 26 lipca 1960 r. (Norris i in.) i US 4051234 z 27 września 1977 r. (Gieske i in.). Przydatny jest również chloryn sodu, opisany w WO 99/43290.

Jeżeli są obecne, zawartość środków przeciwdrobnoustrojowych wynosi około 0,01-10%. Korzystne jest utrzymywanie zawartości cynowych(II) i kationowych środków przeciwdrobnoustrojowych na poziomie niższym od 5%, korzystnie niższym od 1%, w celu uniknięcia problemów związanych z powstawaniem przebarwień zębów.

Korzystnymi środkami przeciwdrobnoustrojowymi są niekationowe środki przeciwdrobnoustrojowe, takie jakie opisano w US 5037637. Szczególnie korzystnym środkiem przeciwdrobnoustrojowym jest eter 2',4,4'-trichloro-2-hydroksydifenylowy (triklozan).

Oleje silikonowe

Ewentualnym składnikiem kompozycji według wynalazku jest olej silikonowy. Oleje silikonowe mogą być użyteczne jako środki barierowe nazębnej płytki bakteryjnej, jak ujawniono to w WO 96/19191. Odpowiednimi grupami olejów silikonowych są, ale nie wyłącznie, dimetikony, dimetikonole, dimetikonowe kopoliole i aminoalkilosilikony, przy czym korzystne oleje silikonowe wybrane są z dimetikonowych kopolioli i aminoalkilosilikonów, korzystniej z dimetikonowych kopolioli. Zawartość olejów silikonowych na ogół wynosi około 0,1-15%, korzystnie około 0,5-5%, korzystniej około 0,5-3% wag..

Inne środki wspomagające

W kompozycjach według wynalazku mogą być obecne środki słodzące, takie jak sól sodowa sacharyny, cyklaminian sodu, acesulfam K, aspartam, sacharoza i tym podobne substancje, w ilości około 0,1-5% wag. Wprowadzać można również inne dodatki, w tym środki smakowo-zapachowe, substancje konserwujące, substancje zmętniające i środki barwiące. Typowymi środkami barwiącymi są żółcień D&C nr 10, błękit FD&C nr 1, czerwień FD&C nr 40, czerwień D&C nr 33 i ich mieszaniny. Zawartość środka barwiącego może wynosić 0,0001 do 0,1%.

Wynalazek ilustrują poniższe przykłady.

P r z y k ł a d y I - VI

Kompozycja do pielęgnacji jamy ustnej

Przykład	I	II	III	IV	V	VI
1	2	3	4	5	6	7
Nazwa materiału	% wag.	% wag.	% wag.	% wag.	% wag.	% wag.
Sorbit (70%)	41,9	56,0	41,9	52,0	39,0	43,0
Gliceryna	10,0	10,0	10,0	10,0	10,0	10,0
Fluorek sodu	0,2	0,32	0,32	0,32	0,24	-
Monoflurofosforan sodu	-	-	-	-	-	1,11
Guma ksantanowa	1,0	0,6	1,0	1,0	1,2	0.5
Syntetyczny hektoryt 1	-	-	-	-	-	0,6
Guma celulozowa 2	-	-	-	-	-	-
Alkilosiarczan sodu, 28%	9,0	9,0	9,0	9,0	9,0	9,0
Strącona krzemionka	3,0	10,0	10,0	5,0	3.0	1,0
PEG-6	5,0	4,5	5,0	-	5,0	-
PEG-12	-	-	-	3,0	-	-
PEG-20M	-	-	1,3	4,0	-	-

PL 205 338 B1 cd. tabeli

1	2	3	4	5	6	7
Triklozan	0,3	0,3	-	-	-	-
Sól sodowa sacharyny	0,45	0,45	0,45	0,45	0,3	0,3
Tripolifosforan sodu	-	-	-	-	1,92	-
Środek zapachowy	1,7	1,7	1,9	1,7	1,7	1,7
Środek konserwujący	0,1	0,1	0,1	0,1	0,1	0,1
C142090 FD&CBlue nr 1	0,002	0,002	0,002	0,002	0,002	0,002
Woda do	100%	100%	100%	100%	100%	100%
Lepkość 1s1(Pa-s)	>10	>10	>10	>10	>10
Lepkość 20s1(Pa-s)	<780	<780	<780	<780	<780

¹ Laponit D.

² Blanose 7M8SF.

Kompozycje do pielęgnacji jamy ustnej z powyższych przykładów opakowano w próżniowe saszetki wykonane ze zgrzewanego laminatu aluminium-tworzywo sztuczne. Saszetkę przyłączono złączem zatrzaskowym do dyszy wlotowej pompki membranowej o objętości komory membranowej 0,3 ml. Dyszę wylotową pompki przyłączono do silikonowej rurki o przekroju kołowym o wewnętrznym polu przekroju poprzecznego 3,14 mm² i długości 120 mm. Przeciwny koniec rurki silikonowej znajdował się silikonowym szczelinowym zaworem jednokierunkowym w główce szczoteczkowego aplikatora. Cały zespół saszetka/pompka/rurka znajdował się w obudowie elektrycznej szczoteczki do zębów o wielkości dostosowanej do wygodnego uchwytu ręką uż ytkownika, w taki sposób, że kopuła pompki membranowej mogła być ręcznie naciskana z zewnątrz obudowy, w celu pompowania kompozycji.

Jeśli kopuła pompki była ręcznie wciskana, kompozycje do pielęgnacji jamy ustnej były dawkowane z natężeniem przepływu około 0,3 ml/sekundę, bez konieczności używania nadmiernej siły przez użytkownika. Po dawkowaniu, kompozycje do pielęgnacji jamy ustnej szybo uzyskiwały akceptowalną lepkość przy 1 s^-1.

Claims (6)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Kompozycja do pielęgnacji jamy ustnej, podawana ze zbiorniczka ręcznej szczoteczki do zębów, przy czym kompozycja jest pompowana przez rurkę ze zbiorniczka do otworu wylotowego szczoteczki do zębów, zawierająca a) od ponad 0,5 do 2% wagowych środków zagęszczających wybranych z grupy obejmującej gumę ksantanową, karageninę i jej pochodne, gumę gellanową, hydroksypropylometylocelulozę, gumę sklerotium i jej pochodne, pullulan, gumę ramzan, gumę welan, konjak, kurdlan, oraz ich mieszaniny; b) 1-10% wagowych substancji ściernej, którą stanowi krzemionka ścierna, której absorpcja oleju wynosi od 30 do 100 g na 100 g krzemionki; c) 30-60% wagowych wody łącznie; d) 30-60% wagowych substancji utrzymujących wilgoć wybranych spośród polioli i poli(glikoli etylenowych), znamienna tym, że wartość RDA, radioaktywnej ścieralności zębiny, kompozycji wynosi 70-140, lepkość przy szybkości ścinania 450 s^-1 jest mniejsza od 5 Pa-s, lepkość przy szybkości ścinania 20 s^-1 wynosi 0,001-780 Pa-s, a lepkość po ścinaniu wynosi co najmniej 10 Pa-s przy szybkości ścinania 1 s^-1.
2. 2. Kompozycja według zastrz. 1, znamienna tym, że zawiera 0,1-10% wagowych środka przeciwko kamieniowi nazębnemu wybranego z grupy obejmującej rozpuszczalne w wodzie polifosforany lub difosfoniany metali alkalicznych.
3. 3. Kompozycja według zastrz. 2, znamienna tym, że jako środek przeciwko kamieniowi nazębnemu zawiera tripolifosforany metali alkalicznych.
4. 4. Kompozycja według zastrz. 1, znamienna tym, że zawiera 3-5% wagowych substancji ściernej.
5. 5. Saszetka, znamienna tym, że zawiera kompozycję zdefiniowaną w zastrz. 1-4.
6. 6. Saszetka według zastrz. 5, znamienna tym, że jej wewnętrzna pojemność wynosi 5-25 ml.