PL205511B1

PL205511B1 - Kompozycja czyszcząca w postaci tabletki

Info

Publication number: PL205511B1
Application number: PL378009A
Authority: PL
Inventors: Steve Zabarylo; John Fletcher
Original assignee: Colgate Palmolive Co
Priority date: 2003-01-27
Filing date: 2004-01-23
Publication date: 2010-04-30
Also published as: PT1594944E; ATE376580T1; WO2004069971A1; DK1594944T3; NO20053980L; PL378009A1; ECSP055979A; EP1594944B1; NZ541450A; CO5590970A2; CR7941A; MXPA05007909A; ES2295819T3; CA2514272A1; DE602004009668T2; EP1594944A1; US6608022B1; AU2004209397B2; AU2004209397A1; DE602004009668D1

Description

Opis wynalazku

Wynalazek dotyczy kompozycji czyszczącej w postaci tabletki zawierającej kwas alfa-hydroksyalifatyczny; wodorowęglan metalu alkalicznego; glinę zawierającą barwnik; środek powierzchniowo czynny; polimer soli kwasu polikarboksylowego albo mikrokrystalicznej metylocelulozy; węglan metalu alkalicznego; związek bielący; i glikol polietylenowy o ciężarze cząsteczkowym 300 do 1000 oraz dodatkowo np. wytrąconą krzemionkę, kwas dikarboksylowy.

Kompozycja czyszcząca w postaci tabletki wykazuje znakomite właściwości opadania piany i znakomite właściwości ścinania tłuszczu, przeznaczona jest w szczególności do czyszczenia twardych powierzchni i skuteczna przy usuwaniu zabrudzeń tłuszczem i/lub zabrudzeń przy kąpieli i nie wymaga spłukania lub polerowania powierzchni.

Stan techniki

W ostatnich latach uniwersalne detergenty ciekłe szeroko zaakceptowano do czyszczenia twardych powierzchni, np. malowanych wyrobów z drewna i paneli, ścian wykładanych płytkami, umywalek, wanien, linoleum lub podłóg wykładanych kafelkami, tapet odpornych na zmywanie itp. Takie uniwersalne ciecze obejmują klarowne i nieprzeźroczyste mieszaniny wodne rozpuszczalnych w wodzie syntetycznych detergentów organicznych i rozpuszczalnych w wodzie soli - aktywnych wypełniaczy detergentów. Aby osiągnąć porównywalną skuteczność czyszczenia przy użyciu granulowanych lub sproszkowanych uniwersalnych kompozycji czyszczących, w uniwersalnych cieczach według stanu techniki przedkładano stosowanie rozpuszczalnych w wodzie nieorganicznych fosforanów - soli aktywnych wypełniaczy. Np. takie początkowe kompozycje zawierające fosforan opisano w opisach patentowych US 2,560,839; 3,234,138; 3,350,319; i w opisie patentowym GB nr 1,223,739.

Ze względu na wysiłki osób zajmujących się ochroną środowiska, by obniżyć poziomy fosforanów w wodzie gruntowej, pojawiły się ulepszone uniwersalne ciecze zawierające zmniejszone stężenia wypełniaczy aktywnych nieorganicznych soli fosforanowych lub nie fosforanowych. Szczególnie przydatną samozmętniającą ciecz tego drugiego typu opisano w opisie patentowym US nr 4,244,840.

Jednak, te zgodne ze stanem techniki, uniwersalne ciekłe detergenty zawierające sole - aktywne wypełniacze detergentów lub inne równoważne wykazują tendencję do pozostawiania błonek, plam lub smug na czyszczonych i nie płukanych powierzchniach, szczególnie powierzchniach błyszczących. Zatem, stosowanie takich cieczy wymaga starannego płukania czyszczonych powierzchni, co jest czasochłonną pracą porządkową dla użytkownika.

Aby przezwyciężyć powyższą wadę zgodnych ze stanem techniki uniwersalnych cieczy, opis patentowy US nr 4,017,409 podaje, że powinno się stosować mieszaninę sulfonianu parafiny i zmniejszone stężenie fosforanu - nieorganicznego wypełniacza aktywnego.

Jednak, takie kompozycje nie są w pełni akceptowalne z punktu widzenia środowiska wskutek zawartości fosforanu. Z drugiej strony, inną alternatywą dla osiągnięcia bez fosforanowych cieczy uniwersalnych było stosowanie znacznego udziału mieszaniny anionowych i niejonowych detergentów z niewielkimi ilościami rozpuszczalnika - eteru glikolowego i aminy organicznej, jak przedstawiono w opisie patentowym US nr 3,935,130. Także to podejście nie było w pełni zadowalające; wysokie poziomy detergentów organicznych potrzebne, by uzyskać wyczyszczenie powodują pienienie co, z kolei wymusza staranne pł ukanie niepożądane dla obecnych uż ytkowników. Inne podejś cie - zestawianie kompozycji ciekłych detergentów uniwersalnych lub detergentów do twardych powierzchni, gdzie ważnymi aspektami są jednorodność produktu i klarowność, wiąże się z tworzeniem mikroemulsji oleju w wodzie (O/W), które zawierają jeden lub więcej powierzchniowo czynnych związków detergentowych, rozpuszczalnik nie mieszający się z wodą (w typowym przypadku rozpuszczalnik węglowodorowy), wodę i związek - współśrodek powierzchniowo czynny, który nadaje produktowi trwałość. Z definicji, mikroemulsja O/W jest spontanicznie tworzą c ą się dyspersją koloidalną czą stek fazy oleju o wielkoś ci czą stek w zakresie 25 do 800 nm (A) w cią g ł ej fazie wodnej.

Ze względu na bardzo małą wielkość cząstek fazy dyspergowanego oleju, mikroemulsje są przezroczyste dla światła oraz klarowne i zwykle wysoce trwałe względem rozdziału faz.

Opisy patentowe dotyczące stosowania rozpuszczalników usuwających tłuszcze w mikroemulsjach O/W obejmują np. Europejskie Zgłoszenia Patentowe EP 0137615 i EP 0137616-(Herbots et al); Europejskie Zgłoszenie Patentowe EP 0160762-(Johnston et al); i opis patentowy US nr 4,561,991 (Herbots et al). Każdy z tych opisów patentowych informuje o stosowaniu co najmniej 5% wagowo rozpuszczalnika usuwającego tłuszcze.

PL 205 511 B1

Wiadomo także z Brytyjskiego Zgłoszenia Patentowego GB 2144763A (Herbots et al), opublikowanego 13 marca 1985, że sole magnezu zwiększają usuwanie tłuszczu w przypadku organicznych rozpuszczalników usuwających tłuszcz, takich jak terpeny, w ciekłych kompozycjach detergentowych mikroemulsji O/W. Kompozycje według niniejszego wynalazku opisane przez Herbots et al. wymagają co najmniej 5% mieszaniny rozpuszczalnika usuwającego tłuszcz i soli magnezu i korzystnie co najmniej 5% rozpuszczalnika (który może być mieszaniną niepolarnego rozpuszczalnika nie mieszającego się z wodą z trudno rozpuszczalnym słabo polarnym rozpuszczalnikiem) i co najmniej 0,1% soli magnezu. Jednak, ponieważ ilość składników nie mieszających się z wodą i słabo rozpuszczalnych, które mogą być obecne w mikroemulsji O/W, przy niskich całkowitych zawartościach składników aktywnych bez pogorszenia trwałości mikroemulsji jest raczej ograniczona (np. do 18% wagowo fazy wodnej), obecność takich dużych ilości rozpuszczalnika usuwającego tłuszcz wykazuje tendencję do zmniejszania całkowitej ilości zabrudzeń tłustych lub oleistych, które mogą być wchłonięte przez i do mikroemulsji bez powodowania rozdziału faz.

Poniższe przykładowe opisy patentowe według stanu techniki także odnoszą się do ciekłych detergentowych kompozycji czyszczących w postaci mikroemulsji O/W: opis patentowy US 4,472,291 (Rosario); opis patentowy US 4,540,448 Gauteer et al; opis patentowy US 3,723,330 Sheflin; itp.

Ciekłe kompozycje detergentowe, które obejmują terpeny, takie jak d-limonen, lub inny rozpuszczalnik usuwający tłuszcz, chociaż nie ujawniono, że są w postaci mikroemulsji o/w, są przedmiotem następujących przykładowych opisów patentowych:

Europejskie Zgłoszenie Patentowe 0080749; opis patentowy GB 1,603,047; i opisy patentowe US 4,414,128 i 4,540,505. Np. Opis patentowy US 4,414,128 szeroko ujawnia wodne ciekłe kompozycje detergentowe określone przez zawartość, wagowo:

(a) od 1% do 20% syntetycznego anionowego, niejonowego, amfoterycznego lub obojnaczego środka powierzchniowo czynnego lub ich mieszaniny;

(b) od 0,5% do 10% mono- lub seskwiterpenu lub ich mieszaniny, w stosunku wagowym (a):(b) w zakresie od 5:1 do 1:3; i (c) od 0,5% do 10% rozpuszczalnika polarnego o rozpuszczalności w wodzie w 15°C w zakresie od 0,2% do 10%. Inne składniki obecne w recepturze ujawnione w tym opisie patentowym obejmują od 0,05% do 2% wagowo mydła metalu alkalicznego, amonu lub alkanoloamoniowego kwasu tłuszczowego C13-C24; wapniowego czynnika maskującego od 0,5% do 13% wagowo; rozpuszczalnika nie wodnego, np. alkohole i etery glikolowe, do 10% wagowo; i hydrotropy, np. mocznik, etanoloaminy, sole niższych alkiloarylosulfonianów, do 10% wagowo.

Kompozycje czyszczące w postaci tabletki ujawniono w opisie patentowym US 6 486 111.

Kompozycje czyszczące w postaci tabletki opisane w opisie patentowym US 6 486 111 zawierają:

(a) kwas alfa-hydroksyalifatyczny;

(b) wodorowęglan metalu alkalicznego;

(c) glinę laponitową;

(d) sulfonowany anionowy środek powierzchniowoczynny;

(e) alifatyczny kwas dikarboksylowy; lub sól metalu alkalicznego polimeru kwasu polikarboksylowego;

(f) węglan metalu alkalicznego;

(g) związek bielący i amorficzną, wytrąconą krzemionkę, ewentualnie środek solubilizujący i sól metalu alkalicznego lub ziem alkalicznych kwasu tł uszczowego takiego jak stearynian magnezu. Tabletki według tego opisu patentowego US 6 486 111 są tabletkami czyszczącymi, ale o działaniu antybakteryjnym.

Streszczenie wynalazku

Niniejszy wynalazek dostarcza układ czyszczący zawierający koncentrat kompozycji czyszczącej w formie tabletki, jedno- lub wielowarstwowej, która wykazuje znakomite właściwości opadania piany i znakomite właściwości ścinania tłuszczu, która, w przypadku rozpuszczenia w wiadrze, nadaje się do czyszczenia twardych powierzchni, takich jak z tworzyw sztucznych, szkła i metalu mających błyszczące wykończenie, podłóg zabrudzonych olejem, silników samochodowych i innych silników.

W szczególnoś ci, te kompozycje czyszczą ce, wykazują dobre wł aś ciwoś ci usuwania zabrudzeń tłuszczem wskutek korzystniejszych napięć międzyfazowych, gdy są stosowane w rozcieńczeniu i pozostawiają czyszczone powierzchnie bł yszczą ce bez potrzeby (lub wymagają c jedynie minimalnego dodatkowego) płukania lub wycierania. Ta ostatnia cecha uwidacznia się przez brak (lub niewiele)

PL 205 511 B1 widocznych pozostałości na nie płukanych czyszczonych powierzchniach i, zgodnie z tym, niweluje jedną z wad produktów znanych ze stanu techniki.

To było zaskakujące, te pożądane wyniki osiąga się nawet przy braku polifosforanu lub innych nieorganicznych lub organicznych soli - aktywnych wypełniaczy detergentów i także przy całkowitym braku lub zasadniczo całkowitym braku rozpuszczalnika usuwającego tłuszcz.

Niniejszy wynalazek dotyczy uniwersalnych detergentów czyszczących w postaci tabletki, które szybko rozpuszczają się dając roztwór czyszczący odpowiedni dla wielu domowych prac czyszczących, takich jak w kuchni lub łazience, itp. Tabletka zawiera związek bielący i układ musujący składający się z kwasu organicznego i wodorowęglanu sodu dając sygnał skuteczności podczas rozpuszczania. Ponadto, tabletka może także ewentualnie zawierać polimerową substancję rozsadzającą, która sprzyja rozpadowi tabletki w przypadku dodania do wody. Tabletki mogą także być wykonane bądź jako tabletka o pojedynczej warstwie z barwionymi plamkami, by nadać korzystne cechy estetyczne lub może być tabletką wielowarstwową o różnych warstwach barwionych.

W kompozycji czyszczącej w postaci tabletki według wynalazku zastosowano część znanych składników z opisu patentowego US 6 486 111, który dotyczy tabletki czyszczącej antybakteryjnej, ale w innej proporcji i wprowadzono również nowe składniki w konkretnych ilościach:

mikrokrystaliczną celulozę w ilości 0,5 - 7% oraz glikol polietylenowy o ciężarze 300 - 1000 w iloś ci 0,1 - 3%; dzięki temu tabletka zawierająca kompozycję czyszczącą według wynalazku jest tabletką detergentową wykazującą nieoczekiwanie dobre właściwości ścinania tłuszczu i jest znakomita w przypadku czyszczenia twardych powierzchni takich jak szkło i metalowe części oraz zabrudzeń takich jak oleje np. w warsztatach samochodowych (pomimo braku rozpuszczalnika usuwającego tłuszcz) oraz są doskonałe do czyszczenia łazienek np. kabiny prysznicowej, umywalki, wanny bez konieczności dodatkowego spłukiwania lub polerowania powierzchni czyszczonej i pozostawiają powierzchnie czyszczone bez smug i zacieków, i błyszczące.

Szczegółowy opis wynalazku

Kompozycja czyszcząca w postaci tabletki według wynalazku może być tabletką o pojedynczej lub wielu warstwach. Kompozycja czyszcząca w postaci tabletki, zawiera wagowo:

(a) 25% do 50% kwasu alfa-hydroksyalifatycznego, wybranego z kwasu cytrynowego albo mlekowego;

(b) 10% do 45% wodorowęglanu metalu alkalicznego;

(c) 0,5% do 15% gliny zawierającej barwnik błękitny, zielony lub różowy;

(d) 1% do 10% co najmniej jednego anionowego środka powierzchniowo czynnego;

(e) 0,5% do 7% polimeru soli metalu alkalicznego kwasu polikarboksylowego albo mikrokrystalicznej metylocelulozy;

(f) 5% do 25% węglanu metalu alkalicznego;

(g) 1% do 20% związku bielącego; i (h) 0,1% do 3% glikolu polietylenowego o ciężarze cząsteczkowym 300 do 1000;

oraz korzystnie ponadto niejonowy środek powierzchniowo czynny, środek zapachowy, wytrąconą krzemionkę i kwas dikarboksylowy.

Kompozycja w postaci tabletki może zawierać:

(a) 25% do 50% kwasu alfa-hydroksyalifatycznego, takiego jak kwas mlekowy lub cytrynowy;

(b) 10% do 45% wodorowęglanu metalu alkalicznego, takiego jak wodorowęglan sodu lub wodorowęglan potasu;

(c) 0 do 10%, korzystniej 1% do 9% kwasu dikarboksylowego;

(d) 0,5% do 15% gliny; korzystnie laponitowej (e) 1% do 10% co najmniej jednego anionowego środka powierzchniowo czynnego;

(f) 0 do 8% substancji rozsadzającej, wybranej z grupy obejmującej: mikrokrystaliczną metylocelulozę i sól metalu alkalicznego kwasu polikarboksylowego;

(g) 5% do 25% węglanu metalu alkalicznego;

(h) 0 do 2,5% wytrąconej krzemionki;

(i) 0 do 3% glikolu polietylenowego;

(j) 1% do 20% związku bielącego;

(k) 0 do 0,3%, korzystniej 0,005% do 0,3% barwnika błękitnego lub barwnika zielonego;

(l) 0 do 10% wag., korzystniej 0,3% do 9% etoksylowanego niejonowego środka powierzchniowo czynnego; i (m) 0 do 2,5%, korzystniej 0,1% do 2% środka zapachowego.

PL 205 511 B1

Niniejszy wynalazek dotyczy czyszczącej tabletki zawierającej jednostkową dawkę kompozycji czyszczącej. Kompozycja czyszcząca, według wynalazku, zawarta w postaci tabletki o pojedynczej lub wielu warstwach może zawierać wagowo:

(a) 25% do 50% kwasu alfa-hydroksyalifatycznego, wybranego z kwasu cytrynowego albo kwasu mlekowego;

(b) 10% do 45% wodorowęglanu metalu alkalicznego;

(c) 0,5% do 15% gliny zawierającej barwnik błękitny, zielony lub różowy;

(d) 1% do 10% co najmniej jednego anionowego środka powierzchniowo czynnego;

(f) 5% do 25% węglanu metalu alkalicznego;

(g) 1% do 20% związku bielącego;

(h) 0,1% do 3% glikolu polietylenowego o ciężarze cząsteczkowym 300 do 1000;

oraz dodatkowo zawiera: 0 do 2,5% wytrąconej krzemionki; 0,3% do 9% etoksylowanego niejonowego środka powierzchniowo czynnego;

0,5% do 10% kwasu dikarboksylowego takiego jak kwas adypinowy;

0,005% do 0,3% barwnika błękitnego lub barwnika zielonego i 0 do 5,0%, korzystniej 0,1% do 4% środka zapachowego.

Korzystna tabletka czyszcząca zawiera:

(a) pierwszą warstwę, która obejmuje w przybliżeniu wagowo:

(i) 12% do 25% alfa-hydroksykwasu takiego jak kwas mlekowy albo cytrynowy;

(ii) 5% do 23% wodorowęglanu metalu alkalicznego;

(iii) 2% do 13% węglanu metalu alkalicznego;

(iv) 0,005% do 0,3% barwnika błękitnego lub barwnika zielonego;

(v) 0,1% do 7,5% co najmniej jednego anionowego środka powierzchniowo czynnego;

(vi) 0,1% do 2% środka zapachowego;

(vii) 0,3% do 4,5% etoksylowanego niejonowego środka powierzchniowo czynnego;

(viii) 0,25% do 7,5% gliny; i (ix) 0,05% do 1,25% wytrąconej krzemionki; i (b) drugą warstwę, która obejmuje w przybliżeniu wagowo:

(i) 12% do 25% alfa-hydroksykwasu takiego jak kwas mlekowy;

(ii) 2% do 13% węglanu metalu alkalicznego;

(iii) 0,5% do 7,5% co najmniej jednego anionowego środka powierzchniowo czynnego;

(iv) 0,3% do 4,5% etoksylowanego niejonowego środka powierzchniowo czynnego;

(v) 0,1% do 2% środka zapachowego;

(vi) 0,25% do 7,5% gliny; i (ix) 0,05% do 1,25% wytrąconej krzemionki.

Czyszcząca tabletka według wynalazku wymaga obecności od 0,5 do 7% mikrokrystalicznej metylocelulozy i 0,1 do 3% glikolu polietylenowego o masie 300 do 1000.

Tak jak to się stosuje w niniejszym opisie i w załączonych zastrzeżeniach termin „aromat, środek zapachowy stosuje się w jego zwykłym znaczeniu i odnosi się do i obejmuje dowolną nierozpuszczalną w wodzie substancję aromatyczną lub mieszaninę substancji włączając naturalne (tj. otrzymane przez ekstrakcję kwiatu, ziela, kwiatostanu lub rośliny), sztuczne (tj. mieszaninę naturalnych olejków lub ich składników) i syntetycznie wytworzone substancje wonne. W typowym przypadku, zapachy, aromaty to złożone mieszaniny mieszanek różnych związków organicznych, takich jak alkohole, aldehydy, etery, związki aromatyczne i różnych ilości olejków eterycznych (np. terpenów), takich jak od 0% do 80%, zwykle od 10% do 70% wagowo, przy czym olejki eteryczne same są lotnymi związkami wonnymi i także służą do rozpuszczania innych składników środków zapachowych.

W niniejszym wynalazku dokładny skład aromatu nie ma szczególnego wpływu na wyniki czyszczenia tak długo jak spełnia kryteria nie mieszania się z wodą i ma przyjemny zapach. Naturalnie, zwłaszcza w przypadku kompozycji czyszczących zamierzonych do stosowania w domu, zapach, jak również wszelkie inne składniki, powinny być kosmetycznie dopuszczalne, tj. nietoksyczne, hipoalergeniczne itp. Niejonowy środek powierzchniowo czynny, który może być użyty w bezpośrednio przyrządzanej kompozycji czyszczącej jest wybrany z grupy alifatycznego etoksylowanego niejonowego środka powierzchniowo czynnego i alifatycznego etoksylowanego/propoksylowanego niejonowego środka powierzchniowo czynnego i ich mieszanin.

PL 205 511 B1

Rozpuszczalne w wodzie alifatyczne etoksylowane niejonowe środki powierzchniowo czynne wykorzystywane w niniejszym wynalazku są handlowo dobrze znane i obejmują etoksylany pierwszorzędowych alkoholi alifatycznych i etoksylany drugorzędowych alkoholi alifatycznych. Długość łańcucha polietenoksy można dobrać tak, by osiągnąć pożądaną równowagę między elementami hydrofobowym i hydrofilowym. Klasa niejonowego środka powierzchniowo czynnego obejmuje produkty kondensacji wyższego alkoholu (np. alkanolu zawierającego około 8 do 16 atomów węgla w konfiguracji prostego lub rozgałęzionego łańcucha) skondensowanego z około 4 do 20 molami tlenku etylenu, np., alkohol laurylowy lub mirystylowy skondensowany z około 16 molami tlenku etylenu (EO), tridekanol skondensowany z około 6 to 15 molami EO, alkohol mirystylowy skondensowany z około 10 molami EO na mol alkoholu mirystylowego, produkt kondensacji EO z frakcją alkoholu tłuszczowego kokosowego zawierającym mieszaninę alkoholi tłuszczowych o łańcuchach od 10 do około 14 atomów węgla długości i w którym kondensat zawiera bądź około 6 moli EO na mol całości alkoholu lub około 9 moli EO na mol alkoholu i etoksylany alkoholu łojowego zawierające 6 EO do 11 EO na mol alkoholu.

Korzystną grupą powyższych niejonowych środków powierzchniowo czynnych są etoksylany Neodol (Shell Co.), które są wyższym alifatycznym, pierwszorzędowym alkoholem zawierającym około 9-15 atomów węgla, takim jak C9-C11 alkanol skondensowany z 4 do 10 molami tlenku etylenu (Neodol 91-8 lub Neodol 91-5), C12-13 alkanol skondensowany z 6,5 molami tlenku etylenu (Neodol 23-6,5), C12-15 alkanol skondensowany z 12 molami tlenku etylenu (Neodol 25-12), C14-15 alkanol skondensowany z 13 molami tlenku etylenu (Neodol 45-13) itp. Takie etoksamery charakteryzują się wartością HLB (bilans hydrofobowo-lipofilowy) około 8 do 15 i zapewniają dobre emulgowanie O/W (olej/woda), podczas gdy etoksamery o wartościach HLB poniżej 7 zawierają mniej niż 4 grupy tlenku etylenu i są słabymi emulgatorami i słabymi detergentami.

Dalsze zadowalające rozpuszczalne w wodzie kondensaty alkoholu i tlenku etylenu to produkty kondensacji drugorzędowego alkoholu zawierającego 8 do 18 atomów węgla w konfiguracji prostego lub rozgałęzionego łańcucha skondensowanego z 5 do 30 molami tlenku etylenu. Przykłady handlowo dostępnych niejonowych detergentów powyższego typu to C11-C15 drugorzędowy alkanol skondensowany bądź z 9 EO (Tergitol 15-S-9) lub 12 EO (Tergitol 15-S-12) sprzedawany przez Union Carbide.

Jednym z rozpuszczalnych w wodzie niejonowych środków powierzchniowo czynnych, które mogą być wykorzystywane w niniejszym wynalazku są alifatyczne etoksylowane/propoksylowane niejonowe środki powierzchniowo czynne, przedstawione wzorem:

R O (CH2CH2O)x (CH2CH2CH2O)y H lub

9^H3

R O (CH₂CH₂O)_x (CH₂CHO)_y H w którym R oznacza alkil o rozgałęzionym łańcuchu mający około 10 do około 16 atomów węgla, korzystnie izotridecyl, a x i y są niezależnie numerowane od 1 do 20.

Odpowiednie rozpuszczalne w wodzie nie mydlane, anionowe środki powierzchniowo czynne stosowane w kompozycjach do natychmiastowego przyrządzenia obejmują związki powierzchniowo czynne lub detergentowe, które zawierają organiczną grupę hydrofobową zawierającą w ogólnym przypadku 8 do 26 atomów węgla i korzystnie 10 do 18 atomów węgla w ich strukturze cząsteczkowej i co najmniej jedną grupę solubilizującą w wodzie wybraną z grupy sulfonianu, siarczanu i karboksylanu tak, by utworzyć detergent rozpuszczalny w wodzie. Zwykle, grupa hydrofobowa będzie obejmować lub zawierać C8-C22 alkil, alkil lub acyl. Takie środki powierzchniowo czynne są stosowane w postaci soli rozpuszczalnych w wodzie i kation tworzący sól zwykle jest wybrany z grupy obejmującej: sód, potas, grupę amoniową, magnez i grupę mono-, di- lub tri-C2-C3 alkanolamoniową, przy czym kationy sodu, magnezu i amonu są ponownie korzystne. Korzystnymi siarczanowymi środkami powierzchniowo czynnymi są C12-C18 alkilosiarczanowe środki powierzchniowo czynne.

Przykładami odpowiednich sulfonowanych anionowych środków powierzchniowo czynnych do stosowania w kompozycjach do natychmiastowego przyrządzenia są dobrze znane wyższe alkilojednopierścieniowe aromatyczne sulfoniany, takie jak wyższe alkilobenzenosulfoniany zawierające od 10 do 16 atomów węgla w wyższym alkilu w łańcuchu prostym lub rozgałęzionym, C8-C15 alkilotoluenosulfoniany i C8-C15-alkilofenolosulfoniany. Korzystny sulfonian jest liniowym alkilobenzenosulfonianem mającym dużą zawartość 3-(lub wyższych) izomerów fenylowych i odpowiednio niską zawartość (znacznie poniżej 50%) izomerów 2-(lub niższych) fenylu, tj. w którym pierścień benzenowy jest korzystnie przyłączony w dużej części w położeniu 3 lub wyższym (np. 4, 5, 6 lub 7) grupy alkiloPL 205 511 B1 wej i zawartość izomerów, w których pierścień benzenowy jest przyłączony w położeniu 2 lub 1, jest odpowiednio niska. Szczególnie korzystne substancje podano w Opisie patentowym US 3,320,174.

Inne odpowiednie anionowe środki powierzchniowo czynne to olefinosulfoniany, włączając długołańcuchowe alkenosulfoniany, długołańcuchowe hydroksyalkanosulfoniany lub mieszaniny alkenosulfonianów i hydroksyalkanosulfonianów. Te detergenty olefinosulfonianowe można wytworzyć znanym sposobem przez reakcję trójtlenku siarki (SO3) z długołańcuchowymi olefinami zawierającymi 8 do 25, korzystnie 12 do 21 atomów węgla i mającymi wzór RCH=CHR1, gdzie R oznacza wyższy alkil o 6 do 23 atomach węgla i R1 oznacza alkil o 1 do 17 atomach węgla lub atom wodoru, tworząc mieszaninę sulfonów i kwasów alkenosulfonowych, które następnie poddaje się reakcji by przekształcić sulfony w sulfoniany. Korzystne olefinosulfoniany zawierają od 14 do 16 atomów węgla w grupie alkilowej R i są otrzymywane przez sulfonowanie a-olefiny.

Inne przykłady odpowiednich anionowych sulfonianowych środków powierzchniowo czynnych to sulfonianoparafiny zawierające 10 do 20, korzystnie 13 do 17, atomów węgla. Pierwszorzędowe sulfonianoparafiny otrzymuje się przez reakcję długołańcuchowych alfa-olefin i wodorosiarczynów i parafinosulfoniany mające grupę sulfonianową rozmieszczoną wzdłuż łańcucha parafinowego podano w Opisach patentowych US nr 2,503,280; 2,507,088; 3,260,744; 3,372,188; i w Niemieckim opisie patentowym 735,096.

Korzystna tabletka będzie zawierać 1% wag. do 8% wag. C12-C18 alkilosiarczanowego środka powierzchniowo czynnego i 0 do 5% wag., korzystniej 1% wag. do 4% wag. C10-C16 liniowego alkilobenzenosulfonianowego środka powierzchniowo czynnego. Węglan sodu stosowany w kompozycjach do natychmiastowego przyrządzenia może być bądź węglanem sodu o niskiej gęstości (gęstość 0,50 do 0,58 g/ml) lub węglanem sodu o dużej gęstości (gęstość 1,0 do 1,1 g/ml) lub mieszaninami węglanu sodu o niskiej gęstości i węglanu sodu o dużej gęstości, w stosunku wagowym 5:1 do 1:5.

Wytrącona krzemionka to hydrofilowa krzemionka mająca wolne grupy hydroksylowe na swojej powierzchni i kuliste cząstki o wielkości mniejszej niż około 100 nm. Korzystna wytrącana krzemionka to Sipernat 22S™ wytwarzana przez DeGussa.

Kwasy dikarboksylowe stosowane w tabletkach do bezpośredniego przyrządzenia środka mają wzór:

HO2C(CH2CH2)nCO2H w którym n oznacza liczbę mię dzy 4 i 6.

Korzystnym kwasem dikarboksylowym jest kwas adypinowy. Gliny, stosowane w kompozycjach do natychmiastowego przyrządzenia, to nieorganiczne gliny tworzące koloidy typu smektytu i/lub atapulgitu. Gliny smektytowe obejmują montmorilonit (bentonit), hektoryt, smektyt, saponit itp. Gliny montmorylonitowe są dostępne pod nazwami handlowymi takimi jak Thixogel (Zarejestrowany znak towarowy) Nr 1 i Getwhite (Zarejestrowany znak towarowy) GP, H, itp., z Georgia Kaolin Company; oraz ECCAGUM (Zarejestrowany znak towarowy) GP, H, itp. z Luthern Clay Products. Gliny atapulgitowe obejmują materiały handlowo dostępne pod nazwą handlową Attagel (Zarejestrowany znak towarowy), tj. Attagel 40, Attagel 50 i Attagel 150 z Engelhard Minerals and Chemicals Corporation. Mieszaniny typów smektytu i atapulgitu w stosunkach wagowych 4:1 do 1:5 są także przydatne w niniejszym wynalazku. Inną gliną jest glina bentonitowa zawierają ca barwnik błękitny, zielony lub różowy, który jest wytwarzany przez Larivosa Chimica Mineraria, S.p.A. i wytwarzany pod nazwą Detercal P4™. Najbardziej korzystną gliną jest glina laponit RD wytwarzana przez Southern Clay.

Związek bielący jest stosowany w kompozycjach niniejszego wynalazku; korzystnymi związkami bielącymi są chlorowe związki bielące, takie jak dichloroizocyjanuran, dichlorodimetylohydantoina lub chlorowany TSP; korzystny jest podchloryn metalu alkalicznego lub metalu ziem alkalicznych, np. potasu, litu, magnezu, a zwłaszcza sodu.

Sól metalu alkalicznego usieciowanego polimeru kwasu poliakrylowego, to korzystnie sieciowany polimer kwasu poliakrylowego Acusol 771 (TM) otrzymywany z Rohm and Haas Company (dostarcza polimer o ciężarze cząsteczkowym około 400000 do około 2000000, korzystniej około 400000 do około 1500000).

Środek solubilizujący może być ewentualnie stosowany w stężeniu 0,1% do 8% wagowo. Środek solubilizujący zwiększa rozpuszczalność tabletki w wodzie podczas dodawania do wody. Środek solubilizujący jest usieciowanym N-2-poliwinylopirolidonem o wielkości cząstek 15 do 125 mikronów (im) Poliwinylopirolidon jest wytwarzany przez International Speciality Corp. pod nazwą towarową

Polyplasdone™ XL (100 mikronów (jim)) lub Polyplasdone™ XL-10 (30 mikronów im)).

PL 205 511 B1

Środek poślizgowy może być użyty w tabletce czyszczącej, by ulepszyć proces wytwarzania tabletki przez łatwiejsze uwalnianie tabletki z formy podczas wytwarzania. Środek poślizgowy jest solą metalu alkalicznego kwasu tłuszczowego o 8 do 22 atomach węgla, taką jak stearynian sodu, stearynian magnezu lub stearynian potasu i stosuje się w stężeniu 0,05 do 2% wag., korzystniej 0,1 do 1,0% wag.

Kompozycja czyszcząca według niniejszego wynalazku może, jeśli jest to pożądane, także zawierać inne składniki, bądź by zapewnić dodatkowy efekt, lub by uczynić produkt bardziej atrakcyjnym dla klienta. Poniższe dane wymieniono tytułem przykładu: pigmenty lub barwniki w ilościach do 0,5% wagowo; środki bakteriobójcze w ilościach do 1% wagowo; środki konserwujące lub przeciwutleniacze, takie jak formalina, 5-bromo-5-nitro-dioksan-1,3; 5-chloro-2-metylo-4-izotaliazolin-3-on, 2,6-di-tert-butylo-p-krezol itp. w ilościach do 2% wagowo.

W końcowej postaci, kompozycje czyszczące, które zawierają mniej niż 5% wag. wody wykazują trwałość przy obniżonych i podwyższonych temperaturach.

Proces wytwarzania tabletek obejmuje mieszanie na sucho ilości recepturowych proszków z natryskiwaniem ciekłego składnika niejonowego i aromatu. W tym czasie rozpyla się także jakiekolwiek potrzebne roztwory pigmentów i następnie przepuszcza się uzyskany proszek przez tabletkarkę, która formuje wytwarzając tabletki o pożądanym kształcie, wielkości i masie. Proszki są dodawane do mieszalnika (mieszalnika z podwójną powłoką lub innego odpowiedniego mieszalnika). Następnie proszek jest podawany do prasy rotacyjnej o 19 do 30 formach. Tabletki są tłoczone z dużą prędkością (5 na sekundę). Gdy wychodzą z prasy, są one prowadzone kanałami do linii pakującej. Tabletki mogą w ogólnym przypadku być dowolnego kształtu lecz korzystnie mają kształt eliptyczny lub tabletki mogą mieć wydłużony kształt z zakrzywionymi końcami, taki jak kształt owalny lub nawet kolisty, kwadratowy lub prostokątny.

Poniższe przykłady ilustrują ciekłe kompozycje czyszczące według wynalazku. O ile nie wyszczególniono inaczej, stosunki w powłoce i gdzie indziej w opisie są wagowe.

P r z y k ł a d 1

Poniższe receptury wytworzono w % wag. przez proste mieszanie i następnie formowanie w tabletki:

	A	B	C	D	E	F	G
1	2	3	4	5	6	7	8
Alkilo-siarczan Na C12-18	5,00%	5,00%	5,00%	5,00%	0,00%	4,00%	3,00%
Alkilbenzenosulfonian Na	0	0	0	0	0	0	2,00%
Niejonowy środek powierzchniowo czynny	0	0	0	1,00%	2,75%	1,00%	0
Aromat	0,70%	1,25%	1,50%	1,25%	1,25%	2,50%	2,50%
Kwas cytrynowy, bezwodny	31,25%	31,25%	31,25%	31,25%	31,00%	30,00%	30,00%
Kwas adypinowy	7,50%	7,50%	7,50%	7,50%	9,00%	7,50%	7,50%
Wodorowęglan sodu	33,20%	32,38%	32,00%	31,38%	37,50%	15,74%	16,24%
Węglan sodu - o dużej gęstości	7,00%	7,00%	7,00%	7,00%	10,00%	22,50%	22,50%
Węglan sodu - o małej gęstości	0	0	0	0	0	0	0
Dichloroizocyjanuran Na	10,00%	10,00%	10,00%	10,00%	0,00%	10,00%	10,00%
Bentonit	5,00%	5,00%	5,00%	4,50%	4,50%	5,00%	5,00%
Krzemionka wytrącana	0,35%	0,63%	0,75%	1,13%	2,00%	1,75%	1,25%
PEG4000	0,00%	0,00%	0,00%	0,00%	2,00%	0	0
Sipemat22	0	0	0	0	0	0	0
Glina Vasagel K	0	0	0	0	0	0	0
Acusol 771	0	0	0	0	0	0	0
Acusol 772	0	0	0	0	0	0	0
Barwnik błękitny Vibracolour	0	0	0	0	0	0,01%	0,01%

PL 205 511 B1 cd. przykładu

1	2	3	4	5	6	7	8
Celuloza Vivapur200	0	0	0	0	0	0	0
Celuloza Arbocel TF0412	0	0	0	0	0	0	0
Twardość (N)	100-130	100-130	90-100	90-110	60-70	80-100	60-80
Czas rozpuszczania (min.)	2,48	6,15	3,50	6,40	7,50	8,40	8,00
Podatność na przetwarzanie	OK	OK	OK	OK	OK	OK	OK
Profil piany (mm) T=0 min.	30	28	26	45	41	111	111
Profil piany (mm) T=10 min.	22	15	19	34	20	41	41

	H	I	J	K	L	M	N
Alkilo-siarczan Na C12-18	4,00%	4,00%	4,50%	5,00%	2,00%	2,00%	2,00%
Alkilbenzenosulfonian Na	0	0	0	0	3,00%	3,00%	3,00%
Niejonowy środek powierzchniowo czynny	1,00%	1,00%	1,00%	1,00%	0,50%	0,50%	0,50%
Aromat	2,50%	2,50%	2,50%	2,50%	2,50%	2,50%	2,50%
Kwas cytrynowy, bezwodny	37,50%	37,50%	37,50%	37,50%	36,26%	36,26%	35,26%
Kwas adypinowy	0	0	0	0	0	0	0
Wodorowęglan sodu	15,74	20,74%	20,24%	19,74%	23,13%	23,13%	23,13%
Węglan sodu - o dużej gęstości	22,50%	17,50%	17,50%	17,5	5,00%	5,00%	5,00%
Węglan sodu - o małej gęstości	0	0	0	0	10,00%	10,00%	10,00%
Dichloroizocyjanuran Na	10,00%	10,00%	10,00%	10,00%	10,00%	10,00%	10,00%
Bentonit	5,00%	5,00%	5,00%	5,00%	0	0	0
Krzemionka wytrącana	1,75%	1,75%	1,75%	1,75%	0	0	0
PEG4000	0	0	0	0	1,00%	1,00%	1,00%
Sipemat22	0	0	0	0	0,60%	0,60%	0,60%
Glina Vasagel K	0	0	0	0	5,00%	5,00%	5,00%
Acusol 771	0	0	0	0	1,00%	1,00%	1,00%
Acusol 772	0	0	0	0
Barwnik błękitny Vibracolour	0,01%	0,01%	0,01%	0,01%	0,02%	0,02%	0,02%
Celuloza Vivapur200	0	0	0	0	0	0	1,00%
Celuloza Arbocel TF0412	0	0	0	0	0	0	0
Twardość (N)	60-80	60-80	60-80	60-80	60	65	107
Czas rozpuszczania (min.)	<5,00	<5,00	<5,00	<5,00	4,00	4,10	3,28
Podatność na przetwarzanie	OK	OK	OK	OK	OK	OK	OK
Profil piany (mm) T=0 min.	56	51	91	101	79	86	56
Profil piany (mm) T=10 min.	31	21	51	51	51	31	26

PL 205 511 B1

	O	P	Q	R
Alkilo-siarczan Na C12-18	2,00%	2,00%	2,00%	2,00%
Alkilbenzenosulfonian Na	3,00%	3,00%	3,00%	3,00%
Niejonowy środek powierzchniowo czynny	0,50%	0,50%	0,50%	0,50%
Aromat	2,50%	2,50%	2,50%	2,50%
Kwas cytrynowy, bezwodny	34,26%	36,26%	36,26%	36,25%
Kwas adypinowy	0	0	0	0
Wodorowęglan sodu	23,13%	22,13%	21,13%	21,64%
Węglan sodu - o dużej gęstości	5,00%	5,00%	5,00%	10,00%
Węglan sodu - o malej gęstości	10,00%	10,00%	10,00%	5,00%
Dichloroizocyjanuran Na	10,00%	10,00%	10,00%	10,00%
Bentonit	0	0	0	0
Krzemionka wytrącana	0	0	0	0
PEG4000	1,00%	1,00%	1,00%	1,00%
Sipemat22	0,60%	0,60%	0,60%	1,10%
Glina Vasagel K	5,00%	5, 00%	5,00%	5,00%
Acusol 771	1,00%	1,00%	1,00%	1,00%
Acusol 772	0	0	0	0
Barwnik błękitny Vibracolour	0,02%	0,02%	0,02%	0,02%
Celuloza Vivapur200	1,00%	0	0	1,00%
Celuloza Arbocel TF0412	0	1,00%	2,00%	0
Twardość (N)	110	90	68	70
Czas rozpuszczania (min.)	3,46	4,16	4,20	3,20
Podatność na przetwarzanie	OK	OK	OK	OK
Profil piany (mm) T=0 min.	71	76	86	66
Profil piany(mm) T=10 min.	36	36	31	31

Tabletki zawierające powyższe receptury rozpuszczono w trzy minuty w 2 litrach wody w naczyniu. Receptura ta tworzy pianę podczas rozpuszczania, a następnie stosowania.

Claims

1. Kompozycja czyszcząca w postaci tabletki, znamienna tym, że zawiera wagowo:

(b) 10% do 45% wodorowęglanu metalu alkalicznego;

(c) 0,5% do 15% gliny zawierającej barwnik błękitny, zielony lub różowy;

(d) 1% do 10% co najmniej jednego anionowego środka powierzchniowo czynnego;

(f) 5% do 25% węglanu metalu alkalicznego;

2. Kompozycja czyszcząca według zastrz. 1, znamienna tym, że ponadto zawiera niejonowy środek powierzchniowo czynny.

3. Kompozycja czyszcząca według zastrz. 1, znamienna tym, że gliną jest glina laponitowa.

PL 205 511 B1

4. Kompozycja czyszcząca według zastrz. 1, znamienna tym, że ponadto zawiera środek zapachowy.

5. Kompozycja czyszcząca według zastrz. 1, znamienna tym, że ponadto zawiera wytrąconą krzemionkę.

6. Kompozycja czyszcząca według zastrz. 1, znamienna tym, że tabletka jest jednowarstwowa.

7. Kompozycja czyszcząca według zastrz. 1, znamienna tym, że tabletka obejmuje wiele warstw.

8. Kompozycja czyszcząca według zastrz. 1, znamienna tym, że ponadto zawiera kwas dikarboksylowy.