Znane jest wytwarzanie azotanu pota¬ sowego przez wymiane azotanu wapnia z siarczanem potasowym w mysl reakcji: 1. Ca(NOJ2 + K2S04 = 2KNO + CaSO,.Przy tej metodzie uzywa sie, jako surowca, siarczanu potasu okolo 96%. Poniewaz ni¬ gdzie nie spotyka sie zlóz mineralnych, któ¬ re zawieralyby materjal zadanej czystosci, przeto produkt kopalniany, jak np. polyha- lit, z reguly nalezy poddawac rozmaitym, zawilym manipulacjom chemicznym, badz tez wytwarzac siarczan potasowy droga wymiany chlorku potasowego z siarczanem magnezowym.Siarczan potasowy, wytworzony w ten sposób, jest produktem drogim i uzywanie go, jako surowca, powoduje nierentownosc metody powyzszej, co tlumaczy, ze sposób ten dotad, pomimo wielu zalet, nie znalazl szerszego zastosowania.Bez porównania korzystniejszy iest spo¬ sób, przy którym, iako materjalu wyjscio¬ wego, uzywa sie surowego produktu kopal¬ nianego, zawierajacego siarczan potasu i siarczan magnezu, jak np. polyhalitu, szeni- tu, langbeinitu i t. d.Sposób ten polega na przeprowadzaniu siarczanu magnezu przez dodanie wodoro¬ tlenku wapnia w nierozpuszczalny wodoro¬ tlenek magnezu i siarczan wapnia w mysl reakcji: *) Wlascicielka patentu oswiadczyla, ze wynalazca jest inz. Stefan Batorski w Chorzo7cie.2. MgS04+Ca(OH)z=Mg(OH)2+CaS04.Ilosc wapna dodawanego zalezy od zawar¬ tosci siarczanu magnezowego w surowcu, przyczem dodaje sie albo ilosc stechiome- tryczna, albo tez maly nadmiar wapna, w celu wytracenia zanieczyszczen, jak zela¬ za, glinu i t. d.Po straceniu magnezu w roztworze po¬ zostaje jedynie siarczan potasowy, który znanym sposobem przerabia sie z azotanem wapniowym na azotan potasowy.Oba powyzsze procesy chemiczne pro¬ wadzi sie w wodnych roztworach w tempe¬ raturze normalnej lub wyzszej, przyczem najpierw przeprowadza sie proces 2 w obec¬ nosci wody wzglednie poplóczek, pochodza¬ cych z procesu, a potem dodaje sie azota¬ nu wapniowego stalego lub w roztworze, albo tez obie reakcje przeprowadza sie równoczesnie w jednem naczyniu. Te re¬ akcje mozna równiez polaczyc z tworzeniem sie azotanu wapnia w ten sposób, ze do na¬ czynia dodaje sie odpowiednie ilosci soli pctasowo-magnezowej, kwasu azotowego i kamienia wapiennego, a po zobojetnieniu kwasu dodaje sie wapna.Przyklad I. Do naczynia reakcyjnego, zaopatrzonego w mieszadlo, wlewa sie 330 kg azotanu wapnia w roztworze i ogrzewa.Gdy temperatura w naczyniu dojdzie mniej wiecej do 50°C, dosypuje sie 280 kg wapna palonego, poczem dodaje sie 1000 kg siar¬ czanu potasowo-magnezowego. Gdy tempe¬ ratura masy reagujacej dojdzie do 75° — 100°C, cala zawartosc naczynia filtruje sie, w celu oddzielenia roztworu saletry pota¬ sowej od nierozpuszczalnego wodorotlenku magnezowego i nierozpuszczonego siarcza¬ nu wapnia. Po odfiltrowaniu lugu saletrza- nego, zaleznie od jego stezenia, albo ochla¬ dza sie go, odrazu wydzielajac azotan po¬ tasowy, albo tez najpierw odparowuje sie, a potem krystalizuje.Azotan potasowy, wytworzony sposo¬ bem powyzszym, wyróznia sie nadzwyczaj¬ na czystoscia, dochodzaca do 99,8% KNOs, i jest zupelnie wolny od sladów chloranów i nadchloranów.Przyklad II. Do naczynia reakcyjnego wprowadza sie 520 kg 50 % kwasu azotowe¬ go, 1000 kg siarczanu potasowo-magnezo¬ wego i 210 kg zmielonego kamienia wapien¬ nego. Skoro ustanie wydzielanie sie COo, dosypuje sie 290 kg wapna palonego i po¬ stepuje, jak w przykladzie I. PL PL