PL2067638T5 - Zawór sterujący do urządzeń do podnoszenia i opuszczania nadwozia pojazdu - Google Patents

Description

Opis

DZIEDZINA TECHNIKI WYNALAZKU

[0001] Wynalazek dotyczy uruchamianego ręcznie pneumatycznego zaworu sterującego do urządzeń do podnoszenia i opuszczania nadwozia pojazdu według części nieznamiennej zastrzeżenia 1.

STAN TECHNIKI

[0002] Ręcznie uruchamiane pneumatyczne zawory sterujące z rodzaju, o którym tu mowa, stosowane są do urządzeń do podnoszenia i opuszczania nadwozia pojazdów resorowanych pneumatycznie. Tego rodzaju zawór sterujący posiada mechaniczny element manipulacyjny, za pośrednictwem którego element sterujący, jak na przykład tłok sterujący, może być przestawiany w różne pozycje PODNOSZENIA, OPUSZCZANIA, JAZDY i STOPU. Za pośrednictwem tłoka sterującego, w różnych wymienionych pozycjach, dla co najmniej jednego obwodu resorów neumatycznych następuje włączanie po jednym zaworze wlotowym, jednym zaworze wylotowym i ewentualnie jednym zaworze odcinającym, na przykład typu popychaczowego. Zawór odcinający może być przy tym przyłączony do przewodu doprowadzonego od zaworu regulacji poziomu.

[0003] Po puszczeniu elementu manipulacyjnego i dla zasygnalizowania warunku eksploatacji JAZDA może nastąpić cofnięcie elementu manipulacyjnego i elementu sterującego do pozycji STOP za pośrednictwem układu sprężynowego, w szczególności sprężyny skrętnej, albo za pośrednictwem dociskanego sprężyną popychacza zaworu wlotowego albo wylotowego, który to popychacz działa mimośrodowo poprzez element sterujący. Ponadto przez zadziałanie ciśnieniem na powierzchnię sterującą elementu sterującego może nastąpić automatyczne przestawienie elementu sterującego z pozycji STOP do pozycji JAZDA.

[0004] W przypadku elementu manipulacyjnego chodzi zwykle o rączkę obrotową albo gałkę obrotową, która w położeniu osiowym STOP może być obracana między pozycjami obrotowymi PODNOSZENIE, OPUSZCZANIE i NEUTRALNE, a poprzez ruch osiowy może być przestawiana z pozycji STOP do pozycji JAZDA. Przy zasygnalizowaniu sytuacji jazdy wymagane jest pneumatyczne, automatyczne przestawienie z pozycji STOP do pozycji JAZDA, aby uniemożliwić przypadkowe podniesienie i/lub opuszczenie karoserii pojazdu podczas jazdy. Równocześnie podczas sytuacji jazdy zawór sterujący powinien umożliwiać oddziaływanie zaworu regulacji poziomu na pneumatyczne elementy resorujące.

[0005] Pneumatyczny zawór sterujący z rodzaju opisanego na wstępie znany jest na przykład z publikacji DE 41 20 824 Cl. Zawór sterujący posiada tłok sterujący, który ma powierzchnię krzywkową, za pomocą której popychacz zaworu odcinającego może być uruchamiany przez osiowe przesuwanie tłoka sterującego. W ten sposób możliwe jest przełączanie z pozycji STOP do pozycji JAZDA i odwrotnie. Wraz z tłokiem sterującym przesuwne są osiowo tarcze krzywkowe, połączone jednak bezobrotowo, przy czym te tarcze krzywkowe posiadają powierzchnie krzywkowe do włączania zaworu wlotowego i zaworu wylotowego. Dla każdego obwodu resorów pneumatycznych przewidziano odpowiednio po jednym komplecie trzech tego rodzaju zaworów, a mianowicie jeden zawór wlotowy, jeden zawór wylotowy i jeden zawór odcinający. Jako kolejny element konstrukcyjny tłokowi sterującemu przyporządkowana jest tuleja, która połączona jest i bezobrotowo z jednej strony z tłokiem sterującym, a z drugiej strony z elementem manipulacyjnym. Ponadto przewidziany jest układ sprężyn, który oddziałuje na tuleję, a poprzez tuleję na tłok sterujący, aby spowodować automatyczne cofnięcie z pozycji PODNOSZENIE albo OPUSZCZANIE do pozycji STOP z chwilą puszczenia elementu manipulacyjnego, jak to zwykle dzieje się po czynności podnoszenia albo opuszczania. Osie uruchamiania trzech zaworów jednego kompletu dla jednego obwodu resorów pneumatycznych usytuowane są we wspólnej płaszczyźnie, która przecina oś wzdłużną zaworu sterującego względnie tłoka sterującego. W ten sposób na obwodzie mogą być też rozmieszczone grupy zaworów dla kilku obwodów resorów pneumatycznych. Przewidziana jest też blokada obrotów, aby zapobiec przekręcaniu się tłoka sterującego w pozycji JAZDA. Tłok sterujący ułożyskowano w obudowie zaworu sterującego z możliwością przesuwania osiowego pod wpływem sprężonego powietrza, zwłaszcza impulsów sprężonego powietrza, aby zagwarantować, że w trakcie jazdy zajmie pozycję JAZDA.

[0006] Z publikacji DE-OS 25 10 954 znany jest zawór sterujący dla pozycji PODNOSZENIE, OPUSZCZANIE, JAZDA i STOP. W tym zaworze sterującym zawory przyporządkowane poszczególnemu obwodowi resorów pneumatycznych są zrealizowane nie jako konstrukcja popychaczowa, lecz jako konstrukcja suwakowa. Przewidziany jest oddzielny tłok sterujący, na który działa sprężone powietrze, tak że ten zawór sterujący może być przestawiany do pozycji JAZDA za pomocą sprężonego powietrza. Osie obu suwaków zaworowych usytuowane są równolegle jedna do drugiej. Przewidziano sprężyny odwodzące dla suwaków, które z chwilą puszczenia j mechanicznego elementu manipulacyjnego powodują cofnięcie zaworu sterującego do pozycji STOP.

[0007] Z publikacji DE 101 29 143 Cl znany jest wreszcie przypadek, że popychacze zaworu wlotowego oraz zaworu wylotowego działają współosiowo jeden w stosunku do drugiego, ale na krzywkę tłoka sterującego działają mimośrodowo w stosunku do osi wzdłużnej tłoka sterującego. Przy obróceniu tłoka sterującego do pozycji PODNOSZENIE albo OPUSZCZANIE sprężyna przyporządkowana zaworowi wlotowemu albo zaworowi wylotowemu napinana jest wstępnie w taki sposób, by popychacz zaworu wylotowego albo wlotowego ramieniem dźwigni swojego mimośrodowego punktu styku wytwarzał na krzywce moment przywracający, który zapewnia zwolnienie elementu manipulacyjnego po to, by element manipulacyjny z tłokiem sterującym cofnął się do pozycji NEUTRALNE.

[0008] Publikacja DE 26 23 235 Al ujawnia dający się uruchamiać ręcznie zawór sterujący, który włączany jest między zaworem resorowania pneumatycznego a mieszkiem resoru pneumatycznego. Zawór sterujący posiada trzy pozycje robocze, a mianowicie jedną pozycję JAZDA, jedną pozycję PODNOSZENIE i jedną pozycję OPUSZCZANIE. Do predefiniowania pozycji roboczych przez użytkownika przewidziana jest dźwignia, która podczas jej obracania porusza się elementem zapadkowym po torze kołowym wzdłuż krzywej zatrzaskowej. Ta krzywa zatrzaskowa wije się w przybliżeniu sinusoidalnie wzdłuż toru kołowego. Pozycje zatrzaskowe dźwigni przewidziane są każdorazowo w minimach przebiegu sinusoidalnego, przy czym między pozycjami roboczymi JAZDA i PODNOSZENIE oraz OPUSZCZANIE przewidziane są każdorazowo dwa maksima oraz jedno dalsze minimum. Aby dźwignia obróciła się z pozycji JAZDA o 30° do strefy sąsiedniego minimum, następuje zamknięcie wszystkich zaworów, podczas gdy dalszy ruch o dalsze 30°, a więc łącznie 60° z pozycji JAZDA do pozycji PODNOSZENIE/OPUSZCZANIE, otwiera zawór w celu podniesienia albo opuszczenia. Kiedy rama pojazdu zostanie podniesiona albo opuszczona o żądany wymiar, dźwignię można z powrotem przestawić ręcznie do pozycji JAZDA albo STOP.

[0009] Publikacja WO 91/06440 ujawnia system resorowania pneumatycznego, w którym w przypadku, kiedy kierowca po zakończeniu pracy w trybie podnoszenia albo opuszczania zapomni przestawić grupę zaworów z powrotem do stanu JAZDA, wraz z pierwszym włączeniem hamulca roboczego zawór cofany jest automatycznie do stanu odpowiadającego stanowi JAZDA.

[0010] Dokument DE 10 2006 006439 B4, który został złożony po dacie pierwszeństwa niniejszego zgłoszenia patentowego, ujawnia układ ryglowania zaworu sterującego w pozycji OPUSZCZANIA. Zaryglowanie zaworu sterującego w pozycji „opuszczanie" może być automatycznie anulowane z chwilą przyłożenia sygnału elektrycznego albo pneumatycznego, co ma umożliwić cofnięcie elementu manipulacyjnego do pozycji „jazda". Zawór sterujący ujawniony w wymienionym opisie nadaje się jedynie do jednoobwodowego urządzenia resorowania pneumatycznego.

[0011] Z publikacji FR 2 733 942 znany jest uruchamiany ręcznie pneumatyczny zwór sterujący, który posiada pozycję "normalną", która wykorzystywana jest w stanie jazdy pojazdu i w której dozwolone jest swobodne wychylenie osi bez uszkodzenia różnych elementów struktury pojazdu. Występują ponadto pozycje "Nisko" i "Wysoko", które wykorzystuje się przy załadunku i rozładunku w rejonie rampy załadowczej. Choć nie jest to wyraźnie powiedziane w opisie, pozycje "Nisko" i "Wysoko" wydają się stanowić pozycje stabilne, które utrzymywane są także bez przytrzymywania ręcznego. Z rączką obrotową, która odpowiada za ręczne ustawianie wymienionych pozycji, współpracuje siłownik pneumatyczny jednostronnego działania, który może być wsuwany i wysuwany poprzez elektryczne wysterowanie zaworu elektrycznego. Kiedy urządzenie rejestrujące wykryje koniec operacji załadunku albo rozładunku pojazdu, na przykład na podstawie czujnika ABS albo zamknięcia drzwi, uruchamiany jest siłownik, czemu towarzyszy cofnięcie dźwigni obrotowej z pozycji "Nisko" albo "Wysoko" do pozycji "Normalnie".

[0012] Także w publikacji WO 92/12021 ujawniony jest pneumatyczny zawór sterujący o ułożonych osiowo jedna za drugą pozycjach „opuszczanie", „stop", „podnoszenie" i „jazda". W odróżnieniu od publikacji FR 2 733 942 automatyczny ruch z pozycji „podnoszenie" albo „opuszczanie" nie następuje w wyniku zastosowania siłownika hydraulicznego usytuowanego na zewnątrz zaworu sterującego. Co więcej, zawór sterujący posiada pneumatyczne przyłącze sterujące, za pomocą którego, działając na nie ciśnieniem, można przestawić zawór sterujący do pozycji „Jazda". Zadziałanie na przyłącze sterujące następuje przykładowo na podstawie sygnału elektrycznego, który generowany jest z chwilą rozpoczęcia ruchu kół albo z chwilą uruchomienia hamulca pojazdu.

[0013] Dalszy stan techniki znany jest z publikacji EP-A-0 188 706 oraz WO 91/07291 A.

ZADANIE WYNALAZKU

[0014] Zadaniem niniejszego wynalazku jest zaproponowanie pneumatycznego zaworu sterującego o zwiększonym bezpieczeństwie eksploatacji albo transportu i/lub o zwiększonym komforcie obsługi.

ROZWIĄZANIE

[0015] Zadanie leżące u podstaw niniejszego wynalazku zostało rozwiązane za pomocą cech niezależnego zastrzeżenia patentowego 1.

OPIS WYNALAZKU

[0016] Stan techniki opisany na wstępie opiera się na zasadzie, że dla uruchamianych ręcznie pneumatycznych zaworów sterujących użytkownik albo kierowca musi utrzymywać ręcznie pozycję PODNOSZENIE i/lub OPUSZCZANIE (DE 41 20 824

Cl, DE 101 29 143 Cl)) albo ręcznie zwalniać te pozycje (DE 26 23 235 C3). W przeciwieństwie do tego niniejszy wynalazek opiera się na przekonaniu, że, przynajmniej w wybranych zakresach pracy, korzystne może być zaryglowanie albo zatrzaśnięcie elementu sterującego w pozycji PODNOSZENIE. Mając do dyspozycji takiego rodzaju ryglowanie, użytkownik nie musi stale przytrzymywać elementu manipulacyjnego, aby wykonać dłużej trwające czynności PODNOSZENIA. Co więcej, w wyniku działania elementu ryglującego albo zatrzaskowego element sterujący automatycznie pozostaje w pozycji PODNOSZENIE. Oznacza to, że dla zaryglowanej pozycji PODNOSZENIE kierowca może wykonywać dalsze prace jeszcze podczas zmiany stanu napełnienia pneumatycznego elementu resorującego. Jeśli użytkownik chce zakończyć czynność PODNOSZENIA, może ręcznie zwolnić element zatrzaskowy albo element ryglujący. Z chwilą zwolnienia elementu zatrzaskowego albo elementu ryglującego następuje automatycznie ruch do pozycji NEUTRALNE, wywołany np. przez sprężynę skrętną albo dociskane sprężyną popychacze według wymienionego na wstępie stanu techniki albo przez odpowiednie zadziałanie ciśnieniem. Alternatywą może być automatyczne zadziałanie jednostki ryglującej albo zatrzaskowej. Także w celu zasygnalizowania sytuacji jazdy albo alternatywnie jako rozwiązanie "domyślne" następuje automatyczne przestawienie do pozycji NEUTRALNE albo JAZDA. To przestawienie może nastąpić automatycznie z ryglowania dla PODNOSZENIA i/lub może polegać jedynie na automatycznym przejściu z pozycji NEUTRALNE do pozycji JAZDA. Przykładowo w pozycji NEUTRALNE zamknięte jest połączenie do jednego pneumatycznego elementu resorującego albo zwarte są pneumatyczne elementy resorujące dwóch obwodów resorów pneumatycznych, podczas gdy w pozycji JAZDA pneumatyczny element resorujący może być połączony z zaworem odcinającym albo zaworem regulacji poziomu. Gdy potrzebne będzie podniesienie w rejonie rampy, może być korzystnie, jeśli podczas podnoszenia, i ewentualnie także podczas następującej potem operacji załadunku i rozładunku przez rampę, element sterujący zostanie zaryglowany w pozycji PODNOSZENIE, tak że na pneumatyczny element resorujący stale działa sprężone powietrze.

[0017] Pod pojęciem jednostki zatrzaskowej rozumie się według wynalazku w szczególności jednostkę, która przez połączenie kształtowe zabezpiecza pozycję elementu sterującego i w której to wcześniej wymienione połączenie kształtowe może być rozłączone z elastycznym odkształceniem elementu zatrzaskowego albo z elastycznym ustąpieniem podparcia elementu zatrzaskowego. Aby określić minimalną siłę zatrzasku jednostki zatrzaskowej, należy uwzględnić następujące kryteria projektowe:

Za cofnięcie z pozycji „OPUSZCZANIE" do pozycji „NEUTRALNE" może odpowiadać sprężyna skrętna. Poziom siły sprężyny skrętnej w pozycji "OPUSZCZANIE" określa dolną granicę dla siły, na którą wystawiony jest element ryglujący albo element zatrzaskowy.

Dalsza siła, powodująca ewentualnie cofnięcie z pozycji "OPUSZCZANIE", może być wytwarzana przez popychacz, przykładowo zaworu wlotowego albo zaworu wylotowego, która w pewnej odległości od osi wzdłużnej elementu sterującego działa na element sterujący, a tym samym wytwarza moment przywracający, który musi być przyjęty przez element zatrzaskowy.

Odpowiednia zasada ma zastosowanie do odmiennych urządzeń przywracających, zwłaszcza do przywracania pneumatycznego.

[0018] Pod pojęciem jednostki ryglującej rozumie się w szczególności jednostkę, w której pozycja elementu sterującego zabezpieczana jest przez połączenie kształtowe z elementem ryglującym, a to połączenie kształtowe może być rozłączane poprzez ruch elementu ryglującego. Dlatego korzystnym sposobem uruchamiania jednostki ryglującej jest uruchomienie elementu ryglującego poprzecznie do elementu sterującego, podczas gdy jednostka zatrzaskowa może być rozłączana także przez działanie siłami w kierunku wzdłużnym elementu sterującego. Możliwe są oczywiście też odmienne jednostki zatrzaskowe albo ryglujące.

[0019] Korzystne dalsze rozwinięcia wynalazku wynikają z opisu i z rysunków. Korzyści z cech i kombinacji kilku cech wymienione we wprowadzeniu do opisu są jedynie przykładowe i mogą działać alternatywnie albo kumulatywnie, przy czym nie oznacza to jednak wcale, że postaci wykonania według wynalazku muszą koniecznie dawać te korzyści. Dalsze cechy wynikają z rysunków - zwłaszcza z przedstawionych układów geometrycznych i wzajemnego zwymiarowania kilku części konstrukcyjnych oraz z ich rozmieszczenia względem siebie i połączenia czynnego.

KRÓTKI OPIS FIGUR

[0020] Poniżej wynalazek zostanie dalej objaśniony i opisany na podstawie korzystnych przykładów wykonania przedstawionych na figurach.

Fig. 1 pokazuje ręcznie uruchamiany pneumatyczny zawór sterujący w przedstawieniu schematycznym w przypadku wbudowania go w urządzeniu do podnoszenia i opuszczania nadwozia pojazdu za pomocą elementów resorowania pneumatycznego.

Fig. 2 pokazuje różne stopnie swobody elementu sterującego zaworu sterującego w przedstawieniu schematyc znym.

Fig. 3 pokazuje w przekroju wzdłużnym ukształtowanie konstrukcyjne zaworu sterującego według wynalazku z jednostką ryglującą albo zatrzaskową w postaci kulki zatrzaskowej.

Fig. 4 pokazuje alternatywne ukształtowanie zaworu sterującego według wynalazku, w przekroju wzdłużnym, w pozycji roboczej JAZDA.

Fig. 5 pokazuje zawór sterujący według fig. 4 w pozycji STOP.

Fig. 6 pokazuje zawór sterujący według fig. 4 i 5 w pozycji ZARYGLOWANE.

Fig. 7 pokazuje zawór sterujący według fig. 4-6 w przekroju VII-VII w pozycji osiowej STOP według fig. 5 i w pozycji obrotowej NEUTRALNE.

Fig. 8 pokazuje zawór sterujący według fig. 4-7 w przekroju poprzecznym VIII-VIII odpowiadającym fig. 7, jednakże w pozycji obrotowej OPUSZCZANIE.

Fig. 9 pokazuje zawór sterujący według fig. 4-8 w przekroju IX-IX w pozycji obrotowej OPUSZCZANIE i pozycj i osiowej ZARYGLOWANE.

Fig. 10 pokazuje alternatywne ukształtowanie zaworu sterującego w częściowym przekroju wzdłużnym z kołkiem ryglującym.

Fig. 11 pokazuje zawór sterujący według fig. 10 w przekroju poprzecznym XI-XI w zaryglowanej pozycji OPUSZCZANIE.

Fig. 12 pokazuje inną postać ukształtowania zaworu sterującego w częściowym przekroju wzdłużnym z ręcznie uruchamianą jednostką ryglującą.

OPIS FIGUR

[0021] Fig. 1 pokazuje zawór sterujący 1, jakiego można użyć do pojazdu, w szczególności pojazdu użytkowego, ciągnika albo przyczepy. Zawór sterujący 1 wbudowany jest w układ pneumatycznego resorowania pojazdu, na przykład odpowiednio do publikacji DE 101 29 143 Cl.

[0022] Zawór sterujący posiada przyłącza 2-6, które mogą być odpowiednio połączone ze sobą zależnie od pozycji zaworu sterującego 1. Przyłącze 2 jest połączone na przykład z zaworem regulacji poziomu, przyłącze 3 z zasilaniem w sprężone powietrze, przyłącza 4 i 5 z pneumatycznymi elementami resorującymi 7, 8 oraz przyłącze 6 z upustem ciśnienia albo odpowietrzeniem.

[0023] Zawór sterujący 1 ma pozycje JAZDA 9, STOP 10, PODNOSZENIE 11 oraz OPUSZCZANIE 12. W naszkicowanej pozycji JAZDA 9 przyłącze 2 połączone jest z przyłączami 4 i 5, tak że np. w pozycji JAZDA 9 zawór regulacji poziomu połączony jest pneumatycznie z pneumatycznymi elementami resorującymi 7, 8. Zgodnie z dokumentem DE 101 29 143 Cl w połączenie w zaworze sterującym mogą być wbudowane dławiki. W pozycji STOP 10 w zaworze sterującym 1 połączone są ze sobą jedynie przyłącza 4 i 5, co powoduje, że poprzez zawór sterujący 1 połączone są ze sobą pneumatyczne elementy resorujące 7, 8, ewentualnie również z włączeniem pośrednim działania dławiącego..W pozycji PODNOSZENIE 11 przyłącze 3 poprzez zawór sterujący 1 połączone jest z przyłączami 4, 5, tak że np. zasilanie sprężonym powietrzem, ewentualnie z włączeniem pośrednim działania dławiącego, połączone jest z pneumatycznymi elementami resorującymi 7, 8, a ciśnienie w pneumatycznych elementach resorujących 7, 8 może być podwyższone przy dostatecznej różnicy ciśnień między pneumatycznymi elementami resorującymi 7, 8 a zasilaniem sprężonym powietrzem, czemu towarzyszy podniesienie karoserii pojazdu. W pozycji OPUSZCZANIE 12 przyłącza 4, 5 połączone są z przyłączem 6, co wiąże się z odpowietrzeniem pneumatycznych elementów resorujących 7, 8 .

[0024] Możliwe jest ręczne uruchamianie zaworu sterującego 1 poprzez ręczny element manipulacyjny 13, przy czym stosownie do urządzenia regulacyjnego na zawór regulacyjny 1 może oprócz tego również trwale albo czasowo działać element nastawczy 14, w szczególności sprężyna, element pneumatyczny albo aktuator elektryczny.

[0025] Na fig. 2 przedstawiony został schematycznie element sterujący 15 zaworu sterującego 1, w którego przypadku może być to tłok sterujący, który w obszarze swojej powierzchni bocznej współpracuje nie przedstawionymi na fig. 2 powierzchniami sterującymi albo krawędziami sterującymi z pneumatycznymi przekrojami przejściowymi albo zaworami, co umożliwia wcześniej objaśnione stany pracy zaworu sterującego 1. Aby była możliwość uruchamiania zautomatyzowanego i/lub ręcznego, element sterujący 15 znajduje się w połączeniu roboczym zarówno z elementem manipulacyjnym 13, jak i także z elementem nastawczym 14. Element sterujący 15 posiada dwa stopnie swobody, a mianowicie jeden stopień swobody przesuwania w kierunku swojej osi wzdłużnej 40-40 oraz jeden stopień swobody obrotu wokół osi wzdłużnej 40-40. W pozycji osiowej JAZDA 9 element sterujący 15 może być również obracany, przy czym jednak stopień swobody obrotu jest korzystnie zablokowany w pozycji JAZDA 9. Poprzez przesunięcie wzdłużne 16 element sterujący 15 może być przestawiony z pozycji JAZDA 9 do pozycji STOP 10. W tej pozycji STOP 10 element sterujący 15 posiada stopień swobody obrotu, w którym istnieją trzy pozycje obrotu PODNOSZENIE 11, OPUSZCZANIE 12 oraz jedna pozycja NEUTRALNE 17 między pozycjami PODNOSZENIE 11 a OPUSZCZANIE 12.

[0026] Korzystnie przewidziany jest co najmniej jeden ogranicznik, który zapobiega obróceniu elementu sterującego 15 poza pozycję PODNOSZENIE 11 i/lub OPUSZCZANIE 12. W jednej z pozycji PODNOSZENIE 11 albo OPUSZCZANIE 12 albo w obu z wyżej wymienionych pozycji element sterujący 15 może być poprzez dalsze przesunięcie wzdłużne 18, 19 przesunięty do pozycji ZARYGLOWANE 20, 21, w którym uniemożliwiony jest co najmniej jeden stopień swobody obrotu elementu sterującego 15 z powrotem w kierunku NEUTRALNE. W alternatywnej, uproszczonej postaci odpada możliwość przesunięcia wzdłużnego 18, 19, a zaryglowanie następuje w pozycjach PODNOSZENIE 11 i/lub OPUSZCZANIE 12. W postaci zmodyfikowanej w stosunku do postaci wykonania przedstawionej schematycznie w fig. 2 przejście z pozycji JAZDA 9 do pozycji STOP 10 oraz ruch ryglowania może być zrealizowane poprzez stopień swobody j obrotu, podczas gdy zrealizowanie pozycji PODNOSZENIE 11, OPUSZCZANIE 12 i ZARYGLOWANE 20, 21 może być realizowane poprzez stopień swobody przesuwu osiowego. Ponadto możliwe jest, by przesunięcia wzdłużne 18, 19 następowały nie w stronę od przesunięcia wzdłużnego 16, lecz by > raczej dla ruchu w kierunku pozycji ZARYGLOWANE 20, 21 następował taki ruch, który będzie przeciwbieżny do ruchu z pozycji JAZDA 9 do pozycji STOP 10.

[0027] Fig. 3 pokazuje konstrukcyjne ukształtowanie zaworu sterującego 1 w przekroju wzdłużnym w pozycji PODNOSZENIE 11. W zaworze sterującym do przyłącza 2 przyłączony jest zawór regulacji poziomu 22. Przyłączom 2, 3, 6 przyporządkowane są w wymienionej wcześniej kolejności zawory 23, 24, 25 o konstrukcji popychaczowej z oddziaływaniem sprężynowym, które odpowiednio w pozycji otwartej, w której na przyporządkowane sprężyny działają zwiększone siły, tworzą połączenie przyporządkowanego przyłącza z przyłączami 4, 5, a tym samym z pneumatycznymi elementami resorującymi 7, 8. Element sterujący 15 posiada powierzchnię sterującą 26, która w (nie przedstawionej) pozycji JAZDA 9 otwiera zawór 23, tak że pneumatyczne elementy resorujące 7, 8 połączone są z zaworem regulacji poziomu 22. Element sterujący 15 posiada ponadto krzywki sterujące 27, 28, które mogą zadziałać w naszkicowanej pozycji osiowej STOP 10, przy czym w naszkicowanej pozycji obrotowej PODNOSZENIE 11 krzywka sterująca 27 otwiera zawór 24, podczas gdy w

pozycji obrotowej OPUSZCZANIE 12, zmienionej w stosunku do fig. 3, krzywka sterująca 28 otwiera zawór 25. W przedstawionej pozycji PODNOSZENIE 11 element sterujący 15 jest w stosunku do obudowy 29 zaworu sterującego 1 unieruchomiony przez jednostkę ryglującą 30. Do tego celu jednostka ryglująca 30 posiada kulkę ryglującą albo zatrzaskową 31, która pod działaniem sprężyny 32, która z drugiej strony opiera się o obudowę 29, i za pośrednictwem elementu dociskowego 33 wciskana jest w wybranie 34 w elemencie sterującym 15. Kształtując obrys wybrania 34 w przedstawionym przekroju wzdłużnym, można określić siły potrzebne do zwolnienia jednostki ryglującej 30 albo jednostki zatrzaskowej za pomocą ręcznego albo pneumatycznego albo elektrycznego zadziałania na element sterujący 15 w kierunku osi wzdłużnej. Kształtując wybrania 34 w kierunku obwodowym, można określić wstępnie wielkość ewentualnie dopuszczalnego kąta obrotu dla skutecznej jednostki ryglującej 30. Korzystnie dopuszczalny kąt obrotu wynosi jednak około zera.

[0028] Fig. 3 pokazuje ponadto przewód ciśnieniowy 54, który poprzez wspólny elektryczny zawór sterujący 55 może być po pierwsze połączony z powierzchnią sterującą 42 elementu sterującego 15, poprzez zadziałanie na nią może być wywołany ruch z pozycji STOP 10 do pozycji JAZDA 9, a po drugie może zadziałać na powierzchnię sterującą 56 elementu dociskowego 33, poprzez którą to powierzchnię może być zwolniona jednostka ryglująca 30.

[0029] Na fig. 4-6 przedstawiona jest w przekroju wzdłużnym dalsza postać ukształtowania zaworu sterującego 1 według wynalazku, przy czym na fig. 4 zawór sterujący 1 przedstawiony jest w pozycji JAZDA 9, na fig. 5 w pozycji STOP 10 oraz na fig. 6 w pozycji ZARYGLOWANE 20 (21) . Na fig. 4-6 widać, że otwieranie i zamykanie zaworu 23 sterowane jest poprzez ruch osiowy między pozycjami STOP 10 a JAZDA 9 elementu sterującego 15 o powierzchni sterującej 26 stykającej się z popychaczem zaworu 23. W przekroju VII-VII według fig. 7 widać, że w pozycji JAZDA według fig. 4 i 7 popychacze 35, 36 zaworów 24, 25 nie wchodzą w połączenie robocze z krzywkami sterującymi 27, 28 elementu sterującego 15, Natomiast w pozycji osiowej STOP 10 według fig. 5 element sterujący 15 może być obrócony z pozycji środkowej NEUTRALNE 17 do przedstawionej na fig. 8 pozycji OPUSZCZANIE, tak że krzywka sterująca 28 uruchamia popychacz 36 zaworu 25, tak że zawór 25 otwiera się. Jeśli poprzez element manipulacyjny 13 nie zadziała się na element sterujący 15 wystarczającym momentem, to element sterujący 15 pod wpływem sprężyny skrętnej 37 będzie mógł z powrotem obrócić się z przedstawionej na fig. 8 pozycji OPUSZCZANIE 12 do pozycji NEUTRALNE 17.

[0030] Według fig. 6 i 9 element sterujący 15 może być jednak poprzez przesunięcie wzdłużne 19 przestawiony z pozycji OPUSZCZANIE 12 do pozycji ZARYGLOWANE 21. W tej pozycji czop 38 zorientowany promieniowo w kierunku na zewnątrz przylega do ogranicznika 39 obudowy 29, tak że uniemożliwiony jest obrót powrotny elementu sterującego 15. Aby nastąpiło przesunięcie wzdłużne 19, popychacz 36 bez zasadniczej zmiany stanu zaworu 25 ślizga się w kierunku osi wzdłużnej 40-40 wzdłuż krzywki sterującej 28. Równocześnie czop 38 porusza się ślizgowo w stosunku do ogranicznika 39, przy czym może być przewidziany odpowiedni skos wprowadzający. Odpowiedni układ złożony z czopa 38 i ogranicznika 39 może być przewidziany w celu ryglowania wychodząc z pozycji PODNOSZENIE 11.

[0031] Do automatycznego odryglowywania przewidziana jest przestrzeń tłoczna 41, poprzez którą można zadziałać na czołową powierzchnię sterującą 42 tłoka sterującego i można spowodować przesunięcie z pozycji ZARYGLOWANE 21 (20) do pozycji STOP 10, a ewentualnie po przestawieniu z powrotem do pozycji NEUTRALNE 17 spowodować za pomocą sprężyny skrętnej 37 dalsze przesunięcie w kierunku pozycji JAZDA 9.

[0032] Fig. 10 pokazuje alternatywne ukształtowanie wynalazku, w którym do zaryglowania w pozycji PODNOSZENIE 11 albo OPUSZCZANIE 12 można doprowadzić za pośrednictwem kołka ryglującego 43. W tym przypadku możliwe jest, by kołek ryglujący 43 albo zadziałał w pozycji osiowej STOP 10, tak by nie było możliwe dalsze przesuwanie wzdłużne 18, 19, albo jednak dopiero po dalszym przesunięciu wzdłużnym 18, 19 w pozycji osiowej ZARYGLOWANE 20, 21. Aby nastąpiło zaryglowanie w pozycji osiowej STOP 10, kołek ryglujący 43, na który w kierunku elementu sterującego 15 działa siła sprężyny 44, ślizga się wzdłuż powierzchni bocznej 45, aż zaokrąglona powierzchnia czołowa kołka ryglującego 43 wejdzie w wybranie albo rowek 46 elementu sterującego 15, patrz fig. 11.

[0033] Kołek ryglujący 43 posiada powierzchnię sterującą 47, na którą poprzez przewód 48 może działać ciśnienie odryglowujące, przy pomocy którego, przy zwiększającej się sile działającej na sprężynę 44, kołek ryglujący 43 może być odsunięty od elementu sterującego 15. W tego rodzaju pozycji odryglowanej, za pośrednictwem sprężyny skrętnej 37 może nastąpić cofnięcie elementu sterującego 15 z pozycji PODNOSZENIE 11 albo OPUSZCZANIE 12 w kierunku położenia NEUTRALNE 17. W razie, gdyby kołek ryglujący 43 zadziałał w dodatkowej płaszczyźnie 5 ZARYGLOWANE 20, 21, można wywołać przesunięcie wzdłużne 18, działając ciśnieniem na przestrzeń tłoczną 41. Ciśnienie odryglowujące w przewodzie 48 oraz ciśnienie w przestrzeni tłocznej 41 może być zwolnione poprzez wspólny zawór albo poprzez oddzielne zawory, ewentualnie ) z przesunięciem w czasie.

[0034] Fig. 12 pokazuje kolejną konstrukcję zaworu sterującego 1 z jednostką ryglującą 30, która również posiada kołek ryglujący 43, na który sprężyna 44 działa w kierunku elementu sterującego 15, i w zablokowanej i pozycji PODNOSZENIE 11 albo OPUSZCZANIE 12 wchodzi w kierunku obwodowym elementu sterującego 15 w kształtowe połączenie robocze z elementem sterującym 15. Zwolnienie jednostki ryglującej 30 następuje w tym przypadku za pomocą kolejnego elementu manipulacyjnego 49 alternatywnie albo kumulatywnie w stosunku do zwolnienia za pośrednictwem ciśnienia odryglowującego w przewodzie 48. Ten kolejny element manipulacyjny 49 posiada przycisk włączający 50, który pod naciskiem sprężyny 51 odsuwany jest od kołka ryglującego 43. W przypadku, gdy użytkownik uruchomi przycisk włączający 50, przesuwając go w kierunku kołka ryglującego 43 i zwiększając siłę działającą na sprężynę 51, zeskosowana powierzchnia czołowa 52, która tworzy kąt ostry zarówno z osią włączania przycisku włączającego 50, jak i z osią wzdłużną kołka ryglującego 43, ślizga się wzdłuż odpowiednio zeskosowanej powierzchni przyłożenia 53 kolka ryglującego 43, czemu towarzyszy ruch odsuwania kołka ryglującego 43 od elementu sterującego 15, przez co kołek ryglujący 43 przesuwa się do pozycji zwolnionej. W ten sposób możliwy jest ruch elementu sterującego 15 z pozycji PODNOSZENIE 11 albo OPUSZCZANIE 12.

[0035J W odpowiednim ukształtowaniu możliwe jest użycie jednej lub kilku jednostek ryglujących albo zatrzaskowych do zaworu sterującego dla kilku obwodów resorów pneumatycznych odpowiednio do wymienionego na wstępie stanu techniki. WYKAZ ODNOŚNIKÓW [0036] 1 Zawór sterujący 2 Przyłącze 3 Przyłącze 4 Przyłącze 5 Przyłącze 6 Przyłącze 7 Pneumatyczny element resorujący 8 Pneumatyczny element resorujący

9 JAZDA

10 STOP

11 PODNOSZENIE

12 OPUSZCZANIE 13 Element manipulacyjny 14 Element nastawczy 15 Element sterujący 16 Przesunięcie wzdłużne

17 NEUTRALNE 18 Przesunięcie wzdłużne

19 Przesunięcie wzdłużne 2 0 ZARYGLOWANE

21 ZARYGLOWANE 22 Zawór regulacji poziomu 23 Zawór 24 Zawór 25 Zawór 26 Powierzchnia sterująca 27 Krzywka sterująca 28 Krzywka sterująca 2 9 Obudowa 30 Jednostka ryglująca 31 Kulka zatrzaskowa 32 Sprężyna 33 Element dociskowy 34 Wybranie 35 Popychaćz 36 Popychaćz 37 Sprężyna skrętna 3 8 Czop 3 9 Ogranicznik 40 Oś wzdłużna 41 Przestrzeń tłoczna 42 Powierzchnia sterująca 43 Kołek ryglujący 44 Sprężyna 45 Powierzchnia boczna 46 Rowek 47 Powierzchnia sterująca 48 Przewód 49 Dalszy element manipulacyjny 50 Przycisk włączający 51 Sprężyna 52 Powierzchnia czołowa 53 Powierzchnia przyłożenia 54 Przewód ciśnieniowy 55 Elektryczny zawór sterujący 56 Powierzchnia sterująca

Claims (2)

1. Zastrzeżenie patentowe
2. 1. Uruchamiany ręcznie pneumatyczny zawór sterujący (1) do urządzeń do podnoszenia i opuszczania przeznaczony dla posiadającej co najmniej jeden pneumatyczny element resorujący (7; 8) nadwozia pojazdu z elementem sterującym (15) albo suwakiem sterującym z co najmniej jednym uruchamianym ręcznie elementem manipulacyjnym (13), przy czym ten element sterujący (15) posiada pozycje PODNOSZENIE (11), OPUSZCZANIE (12), NEUTRALNE (17) i/lub JAZDA (9) i zależnie od pozycji elementu sterującego (15) albo suwaka sterującego może być uruchomiony zawór wlotowy albo zawór wylotowy w celu podniesienia albo opuszczenia, przy czym pozycja PODNOSZENIE (11) może być zabezpieczona za pomocą jednostki ryglującej (30), przy czym możliwe jest automatyczne zwolnienie jednostki ryglującej (30) w pozycji PODNOSZENIE (11) z zasygnalizowaniem sytuacji jazdy, znamienny tym, że przy automatycznym zwolnieniu jednostki ryglującej (30) w pozycji PODNOSZENIE (11) z zasygnalizowaniem sytuacji jazdy następuje samoczynne cofnięcie elementu sterującego (15) albo suwaka sterującego z pozycji PODNOSZENIE (11) do pozycji NEUTRALNE (17) albo JAZDA (9) wywołane przez sprężynę skrętną albo mimośrodowe popychacze dociskane sprężyną.